Uzasadnienie z 26 lutego 2026, sygn. II W 596/25

UZASADNIENIE

Na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej, Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

R. X. mieszka w miejscowości K.. Jego działka sąsiaduje z działką należącą do L. R., na której często przebywa obwiniony L. B.. Sąsiedzi od 2023 roku są bardzo skonfliktowani, czyniąc sobie wzajemnie wiele przykrości. Od tego czasu R. X. podejmuje prowokacyjne działania względem L. R. i L. B., przykładowymi zachowaniami tego rodzaju jest np. uderzanie rurkami w ogrodzenie L. R., wyzwiska kierowane pod adresem L. R. i L. B., przejeżdżanie obok posesji sąsiadki z prędkością, która powoduje unoszenie się kurzu, mimo że zwracano mu uwagę, że tak się dzieje przy takiej jeździe po piaszczystej drodze. R. X. w swoich złośliwościach jest nieustępliwy, a swoją postawą wyłącznie eskaluje konflikt, który zresztą bardzo często powstaje między stronami z racji tego, że w sposób bardzo niegrzeczny R. X. zwraca uwagę L. B. i L. R. na ich zachowanie, które mu nie odpowiada jak np. słuchanie muzyki na działce lub polewanie piaszczystej drogi wodą albo posądza ich np. o kradzież lub brak zwrotu rzeczy, używając przy tym słów obraźliwych i wulgarnych na co oni reagują również z emocją negatywną, co wyraża się w słowach obraźliwych i podniesionym tonie głosu w ich komunikatach do R. X..

L. B. i L. R. nagrywają zachowania sąsiada, ponieważ chcą się chronić przed jego pomówieniami. L. B. ma zszargane nerwy przez sytuację sąsiedzką, w której uczestniczy. Nie ukrywa, że w kontakcie z R. X. zarówno on jak i pani R. używa również słów obraźliwych, wskazując jednak przy tym żeby ten dał sobie spokój z ich niepokojeniem i uprzykrzaniem im życia swoją osobą. L. B. jest już bardzo zmęczony pretensjami sąsiada i jego zachowaniem względem niego, w tym przede wszystkim inicjowaniem wobec niego kolejnych postępowań, w których jest posądzany o różne zachowania względem sąsiada L. R. i pomawiany. Sytuacja ta niewątpliwie nie służy spokojowi także prowokatorowi scysji sąsiedzkich między wyżej wymienianymi R. X..

8 sierpnia 2025 roku L. B. znajdował się na drodze przed posesją L. R., ponieważ szukał klucza od furtki do posesji L. R.. W pewnym momencie L. B. zauważył, że ze swojej posesji wyjeżdża R. X.. Chwilę później sąsiad pani L. R. zatrzymał się i zaczął nagrywać L. B.. Nie dążąc do konfrontacji L. B. wrócił na posesję L. R., a R. X. odjechał. Panowie nie wymienili żadnych słów. L. B. nie zagradzał przejazdu R. X. poruszającemu się pojazdem mechanicznym ani tego dnia ani kiedykolwiek. Tego dnia L. B. nie słuchał głośno muzyki na działce L. R. ani nie wyzywał słowami powszechnie uważanymi za obraźliwe i obelżywe R. X..

W Sądzie Rejonowym w Legionowie równolegle do niniejszego postępowania toczyły się trzy inne sprawy sądowe z udziałem stron, tj. II K 493/25, II K 403/25 oraz II W 676/24, w których L. B. i R. X. występują w różnych rolach procesowych, zajmując w nich opozycyjne stanowiska.

U R. X. występują istotne zaburzenia procesów poznawczych, na tle organicznego uszkodzenia (...), ponieważ w maju 2024 r. przeszedł (...), którego skutkiem są właśnie w/w powikłania.

L. B. ma 52 lata, jest osobą bezrobotną. Nigdy nie był leczony odwykowo ani psychiatrycznie.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego w postaci: wyjaśnień obwinionego L. B. (k. 40-41, 71), nagrania z akt sprawy o sygn. akt II W 676/24 z k. 51 i opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej z akt postępowania Sądu Rejonowego w Legionowie o sygn. akt II K 403/25 o R. X. z k. 566-572, którym to dowodom Sąd przypisał walor wiarygodności, albowiem są one koherentne i wzajemnie się uzupełniając, pozwoliły ustalić spójny obraz stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Sąd nie dopatrzył się podstaw do podważenia mocy dowodowej w/w dowodów. I choć obwiniony niewątpliwie ma interes w tym, aby składać wyjaśnienia określonej treści tj. stawiające go w dobrym świetle, to jednak w niniejszej sprawie obwiniony L. B., w ocenie Sądu, przedstawił szczerą relację o sytuacji sąsiedzkiej, w której uczestniczy z racji zażyłości łączącej go z L. R., sąsiadką R. X., a której prawdziwość potwierdza również dowód z nagrania, na którym to zarejestrowane zostały zachowania R. X. względem obwinionego i L. R.. Dostrzec również należy, że w swoich wyjaśnieniach obwiniony wskazał, że cała ta sytuacja konfliktowa z R. X. jest nie do zniesienia dla niego, a to – w świetle dostępnego nagrania z innej sprawy stron, włączonej w poczet materiału sprawy z urzędu na podstawie art. 39 § 1 k.p.s.w. – należy uznać z kolei za stwierdzeniem uzasadnione. Z kolei treści zawiadomienia, działanie w celu dokuczenia oskarżycielowi posiłkowemu w sposób tam opisany, nie potwierdza żaden obiektywny dowód w sprawie. Złożone przez oskarżyciela posiłkowego wnioski dowodowe na poparcie twierdzeń z zawiadomienia nie mogły posłużyć ich potwierdzeniu, a to dlatego, że nie odnosiły się do czasu i zachowań, które zarzucił obwinionemu R. X. w tymże zawiadomieniu, a następnie oskarżyciel publiczne we wniosku o ukaranie. W tym stanie sprawy, uwzględniając zasadę wynikającą z art. 5 § 2 k.p.k. (stosowanego do postępowania w sprawach o wykroczenie na mocy odesłania z art. 8 k.p.s.w.), zgodnie z którą niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego, Sąd – bez przeprowadzenia dowodu z zeznań w charakterze świadka R. X.,, który nie stawił się na rozprawę bez usprawiedliwienia – ocenił, że dostępny materiał dowodowy jest wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem pozwala na jednoznaczną ocenę zachowań L. B. względem R. X. z daty zarzutu pod kątem wypełnienia tym zachowaniem znamion wykroczenia z art. 107 k.w. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie dowód z przesłuchania drugiej strony, która przecież sama dopuszcza się względem obwinionego zachowań o różnym stopniu dokuczliwości i częstotliwości, która jest z obwinionym w silnym i długotrwałym konflikcie, a co więcej jest stroną te konflikty wywołującą i osobą dotkniętą schorzeniem, które spowodowało trwałe i istotne deficyty poznawcze w jej ośrodkowym układzie nerwowym, a więc zaburzenia wyższych funkcji mózgu (w tym pamięci) jawiło się jako zbędne, zwłaszcza wobec treści opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej i załączonego nagrania.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie dał podstaw do uznania, iż obwiniony L. B. dopuścił się popełnienia zarzucanego mu we wniosku o ukaranie z dnia 22.08.2025 roku wykroczenia stypizowanego w art. 107 k.w.

Artykuł 107 k.w. penalizuje zachowanie polegające na umyślnym, złośliwym niepokojenie lub wprowadzanie w błąd innej osoby w celu dokuczenia jej. Zachowanie musi być celowe (umyślne) i bezpośrednio wymierzone w wywołanie niepokoju lub zdenerwowanie adresata.

Strona podmiotowa wykroczenia określonego w art. 107 k.w. polega na umyślności w formie zamiaru bezpośredniego - działanie sprawcy jest ukierunkowane na dokuczenie innej osobie i charakteryzuje się "złośliwością" (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2010 r. w sprawie IV KK 324/10, LEX nr 686674, Biul.PK 2011/1/8). Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego - czyn stanowiący wykroczenie z art. 107 k.w. polega na działaniu kierunkowym - "w celu dokuczenia innej osobie", a zatem należy ustalić, że po stronie sprawcy tego wykroczenia zachodzi złośliwość. Nawet samo stwierdzenie umyślności działania nie daje podstawy do przyjęcia odpowiedzialności za wykroczenia penalizowane tym przepisem (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22.06.1995 r., sygn. akt III KRN 44/95, opublikowanym Prokuratura i Prawo 1995 r., Nr 11-12, poz. 24, LEX nr 24579). Ta negatywnie oceniana motywacja sprawcy zachodzi wówczas, gdy zachowanie niepokojące nie posiada szerszego wytłumaczenia w okolicznościach sprawy. Typową złośliwością będzie, gdy sprawca rozumiejąc bezprawność działania podejmie je dlatego, aby szkodzić lub dokuczać i doznać zadowolenia ze swego działania i jego zgubnych skutków. Cel jest tu zarazem motywem działania. Złośliwość zachodzi zatem w przypadku gdy sprawca działa w celu dokuczenia innej osobie, wyrządzenia jej przykrości. Jednocześnie złośliwe niepokojenie w rozumieniu art. 107 k.w. to wzbudzanie niepokoju, obawy, lęku, polegające na zakłóceniu spokoju lub innych zachowaniach wyprowadzających pokrzywdzonego z równowagi psychicznej (np. wysyłanie przykrych listów, głuche telefony, pukanie do drzwi i uciekanie) (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2013 r. w sprawie III KK 213/12, LEX nr 1288694).

Przenosząc powyższe na grunt ustalonych w niniejszej sprawie faktów w ocenie Sądu nie sposób uznać, że L. B. popełnił czyn wypełniający znamiona wykroczenia stypizowanego w art. 107 k.w. Z dostępnego materiału dowodowego nie wynika bezpośrednio i w sposób niebudzący wątpliwości, że L. B. w dniu 8 sierpnia 2025 roku w msc. F. złośliwie niepokoił R. X. poprzez wielokrotne blokowanie i utrudnianie przejazdu, głośne odtwarzania muzyki i kierowanie obraźliwych słów i to w celu dokuczenia ostatnio wymienionemu. Jak ustalono w niniejszym postępowaniu strony są ze sobą silnie skonfliktowane, dopuszczając się negatywnych zachowań wobec siebie nawzajem, aczkolwiek stopień agresywności jest większy w zachowaniach, które podejmuje R. X. w stosunku do obwinionego niż odwrotnie. W dniu 8 sierpnia 2025 roku strony widziały się, ale jak wyjaśnił obwiniony nie tarasował on przejazdu panu X., poruszającemu się po drodze dojazdowej samochodem, nie włączał głośno muzyki na działce pani R. oraz nie wyzywał oskarżyciela posiłkowego. Relację obwinionego Sądu uznał za wiarygodną, a powody dla których tak się stało wskazano powyżej i nie ma potrzeby ich ponownego wskazywania w tym miejscu. Poza tym w tej sprawie nie można było nie przefiltrować dostępnych dowodów (w tym wyjaśnień obwinionego) przez pryzmat wniosków z opinii o stanie zdrowia oskarżyciela posiłkowego, z której to wynika, że u R. X. (od 27 maju 2024 roku) występują istotne deficyty poznawcze, a co za tym idzie funkcje jego mózgu są ograniczone, tzn. że występuje u niego znaczące obniżenie sprawności umysłowej, co niewątpliwe przekłada się na jego codzienne funkcjonowanie i relacje społeczne, czego najlepszym dowodem jest zaliczone w poczet materiału dowodowego nagranie oraz fakt kilku postępowań z sąsiadami. Uwzględniając powyższy dokument i wynikające z niego wnioski Sąd ocenił, że nagranie i wyjaśnienia obwinionego są miarodajne, gdyż korespondują z tym dowodem, pozwalając stwierdzić, że u podstaw konfliktu stron leżą niewłaściwe zachowania R. X., które cechuje natarczywość i różny stopień dolegliwości, a rozciągnięcie ich w czasie istotnie wpływa na stan emocjonalny obwinionego, który ich doświadcza i choć niekiedy L. B. odpowiada niekulturalnie na zaczepki słowne i wyzwiska R. X. (co wynika z nagrania) to w aktach sprawy nie ma dowodu na to, aby to obwiniony inicjował sytuację konfliktowe z sąsiadem L. R., ani dowodu na dopuszczenie się przez niego zachowań wskazanych we wniosku o ukaranie. Jednocześnie słusznym jest podnieść w tej części czynionych rozważań, że w sprawach wykroczeniowych również obowiązuje zasada in dupio pro reo ( art. 5 § 2 k.p.k., stosowaną do postępowania w sprawach o wykroczenia na zasadzie odesłania z art. 8 k.p.s.w.), a więc w przypadku niedających się usunąć wątpliwości należy rozstrzygać je na korzyść obwinionego.

Przez wzgląd na powyższe, jak też biorąc pod uwagę fakt braku źródeł dowodowych, które mogłyby potwierdzić treść zawiadomienia (poza osobą zgłaszającego), a więc wobec braku dowodów obiektywnych sprawstwa w zakresie zarzuconego obwinionemu czynu i zasadę wyrażoną w art. 5 § 2 k.p.k., Sąd uniewinnił obwinionego L. B. od zarzutu popełnienia wykroczenia z art. 107 k.w. na szkodę R. X., a kosztami postępowania – stosownie do treści art. 119 § 2 pkt 1 k.p.s.w – obciążył Skarb Państwa.

Mając na uwadze całokształt przedstawionej argumentacji, orzeczono jak w sentencji wyroku.