Uzasadnienie z 13 lipca 2026, sygn. IV Ka 394/26

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 394/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2026 r., sygn. akt V K 1257/25 dotyczący F. N..

1.2.  Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3.  Granice zaskarżenia

1.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4.  Wnioski

☒uchylenie

☐zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5.  Ustalenie faktów

1.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6.  Ocena dowodów

1.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Oskarżyciel publiczny orzeczeniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że oskarżony nie uświadamiał sobie możliwości naruszenia prawnokarnego zakazu wynikającego z art. 244 k.k., podczas gdy właściwa, zgodna z przepisem art. 7 k.p.k. interpretacja materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, prowadzi do wniosku, że oskarżony musiał co najmniej przewidywać możliwość naruszenia takiego zakazu, co wypełniało znamiona zarzucanego mu w akcie oskarżenia przestępstwa z art. 244 k.k.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja oskarżyciela publicznego jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. W świetle podniesionych w niej zarzutów trafny jest wniosek skarżącego o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia – Śródmieścia do ponownego rozpoznania. Na kanwie niniejszej sprawy może pokusić się o stwierdzenie, iż Sąd Rejonowy w istocie stworzył nową negatywną przesłankę odpowiedzialności z art. 244 k.k., nieznaną ustawie, uzależniając możliwość przypisania sprawcy winy od wykazania, że faktycznie zapoznał się on z treścią prawomocnego orzeczenia.

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi bowiem do wniosku, iż wyrok Sądu Rejonowego jest co najmniej przedwczesny, a tym samym nieprawidłowy. W przedmiotowej sprawie konkluzje Sądu meriti nie stanowią wyniku rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego F. N., a nade wszystko nie zostały one wyczerpująco wyjaśnione. Analiza przebiegu postępowania, treści zgromadzonego materiału dowodowego oraz skonfrontowanie tego z zapadłym wyrokiem i argumentacją Sądu meriti, przedstawioną w pisemnych jego motywach prowadzi do wniosku, iż nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W tym stanie rzeczy argumenty podniesione w apelacji oskarżyciela publicznego w zakresie konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania są w pełni zasadne. W oparciu o zebrany dotychczas materiał dowodowy Sąd Rejonowy dokonał ustalenia stanu faktycznego, dopuszczając się przy tym błędów logicznego rozumowania oraz pominięcia zasad doświadczenia życiowego przy dokonywaniu oceny poszczególnych dowodów. Sąd Rejonowy dokonał również fundamentalnie błędnej, wręcz samowolnej wykładni przepisów prawa materialnego (art. 9 § 1 k.k. w zw. z art. 244 k.k.), a przedstawiona przez Sąd meriti argumentacja jurydyczna, mająca uzasadniać uniewinnienie oskarżonego F. N., opiera się na błędnych założeniach dogmatycznych i rażąco narusza elementarne zasady logiki oraz doświadczenia życiowego. Teza Sądu Rejonowego jakoby oskarżony F. N. w dniu 28 listopada 2025 roku, kierując pojazdem marki U. o numerze rej. (...), nie miał świadomości, orzeczonego względem niego przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieścia we Wrocławiu V Wydział Karny sygn. akt V W 466/25 zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres od 7 listopada 2025 roku do 5 maja 2026 r. razi naiwnością.

Sąd Rejonowy szeroko wywodzi, że skoro oskarżony F. N. nie odebrał osobiście odpisu wyroku nakazowego w sprawie V W 466/25 (przesyłka została uznana za doręczoną w trybie awizo, tzw. fikcja doręczenia), to w jego sferze psychicznej nie mogła powstać świadomość obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów. W ocenie Sądu Odwoławczego pogląd ten jest rażąco nietrafny, prowadzi do społecznie niebezpiecznej depenalizacji czynów z art. 244 k.k. i stanowi drogę do premiowania postaw ukierunkowanych na obstrukcję procesową. Jak wynika z bezspornych ustaleń faktycznych, oskarżony F. N. został w toku czynności wyjaśniających w sprawie wykroczeniowej osobiście przesłuchany w charakterze osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia wniosku o ukaranie. Został wówczas pouczony o obowiązku odbierania korespondencji pod rygorem doręczenia zastępczego i wskazał adres przy ul. (...) we S.. Oskarżony miał zatem pełną, obiektywną wiedzę o tym, że: po pierwsze toczy się przeciwko niemu postępowanie wykroczeniowe dotyczące kierowania pojazdem bez wymaganych uprawnień (art. 94 § 1 k.w.), za które to wykroczenie ustawodawca przewiduje obligatoryjny środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów (art. 94 § 3 k.w.). Co więcej Sąd Rejonowy nie dostrzegł – na co trafnie zwrócił uwagę autor apelacji, iż oskarżony w ogóle nigdy nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdami. Skoro zatem – jak twierdzi Sąd I Instancji oskarżony nie miał podstaw spodziewać się zakazu, skoro „ nie zatrzymano mu fizycznie prawa jazdy”, to wsiadając za kierownicę U. bez jakichkolwiek uprawnień, musiał liczyć się z surowymi konsekwencjami prawnymi, w tym z obligatoryjnym zakazem.

Zdaniem Sądu Okręgowego kwestia świadomości oskarżonego, iż w stosunku do niego prowadzone było postępowanie wykroczeniowe zakończone prawomocnym wyrokiem skazującym w sprawie V W 466/25 jest bezdyskusyjna. Przypomnieć należy, iż podczas przesłuchania w toku postępowania wyjaśniającego w sprawie V W 466/25, będąc pouczonym o prawach i obowiązkach osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenie przeciwko niemu wniosku o ukaranie w dniu 26 lutego 2025 r. (k.29) F. N. wskazał jako adres do doręczeń ul. (...), (...)-(...) S.. Taki adres oskarżony wskazywał także funkcjonariuszom Policji, którzy zatrzymali go w dniu 28 listopada 2025 r. (k. 3). Przypomnieć należy, iż zgodnie z otrzymanym pouczeniem, to na oskarżonym ciążył obowiązek poinformowania Sądu o zmianie adresu zamieszkania. Zdaniem Sądu Okręgowego, gdyby wówczas oskarżony dołożył minimum starań, to mógł dowiedzieć się o zapadłym w dniu 22 września 2025 orzeczeniu. Raz jeszcze podnieść należy, iż w sprawie były niesporne następujące fakty: prowadzenie przez oskarżonego pojazdu po drodze publicznej w dniu 28 listopada 2025 r., oraz wynikający z prawomocnego wyroku SR dla Wrocławia Śródmieścia z dnia 22 września 2025 r. sygn. akt V W 466/25 zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. W ocenie Sądu Odwoławczego sam brak odebrania przez oskarżonego odpisu wyroku nakazowego z dnia 22 września 2025 roku i połączony z powyższym brak zapoznania się przez oskarżonego z literalną treścią orzeczenia ustanawiającego sześciomiesięczny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych nie stanowi wystarczającej przesłanki do ekskulpowania go od popełnienia występku z art. 244 k.k. Brak odbioru korespondencji sądowej i co za tym idzie "świadomości" treści ewentualnego wyroku zapadłego w danej sprawie nie może skutecznie podważyć strony podmiotowej występku z art. 244 kodeksu karnego zwłaszcza, że oskarżony miał już przecież – czego nie zauważył Sąd Rejonowy styczność z wymiarem sprawiedliwości odnośnie popełnianych przez niego wykroczeń drogowych. Ponadto oskarżony nie był wcześniej leczony psychiatrycznie, neurologicznie ani odwykowo. Warto również zauważyć, iż już od dnia 1 stycznia 2022 r. norma art. 94 § 3 k.w. przewiduje obligatoryjne orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów w sytuacji stwierdzenia popełnienia wykroczenia określonego w art. 94 § 1 k.w., a więc wykroczenia przypisanego obwinionemu w wyroku V W 466/25. Doktrynalne dywagacje Sądu Rejonowego jakoby Sąd orzekający zakaz w sprawie V W 466/25 orzekł środek karny nieznany ustawie, albowiem: „ choć orzeczenie zakazu prowadzenia „wszelkich pojazdów mechanicznych” jest dopuszczalne na gruncie przepisów k.k., tak, w ocenie sądu, nie jest dopuszczalne na gruncie przepisów k.w. Aby określić rodzaj pojazdów (czego wymaga przepis art. 29 § 2 k.w.) niezbędne jest dodanie wyróżnika kategorii ruchu, której dotyczy zakaz lub kategorii, względnie podkategorii uprawnień do kierowania pojazdami” – cytat dosłowny z uzasadnienia orzeczenia, są rażąco nietrafne. Orzeczenie zakazu prowadzenia „wszelkich pojazdów mechanicznych” na gruncie Kodeksu wykroczeń jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Określenie „rodzaju pojazdu” (art. 29 § 2 k.w.) może nastąpić poprzez wskazanie cechy zbiorczej o charakterze konstrukcyjnym (np. pojazdy mechaniczne), co w pełni definiuje zakres zakazu w sferze ruchu lądowego. Próba wykazania, że oskarżony mógł bezkarnie zignorować prawomocny wyrok sądu, ponieważ sformułowanie zakazu rzekomo „ nie odpowiadało nakazowi wykładni homonimicznej”, rażąco narusza powagę Wymiaru Sprawiedliwości, a także deprecjonuje kompetencje asesora sądowego K. X., absolwenta Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, któremu powierzono wykonywanie obowiązków sędziego. Podobnie ocenić należy posługiwanie się wręcz paternalistycznym argumentem, odwołującym się do braku numeru PESEL u oskarżonego oraz rzekomej niemożności zweryfikowania przez niego statusu sprawy w aplikacji mObywatel. Sąd Odwoławczy przypomina, że podstawowym i powszechnie obowiązującym źródłem wiedzy obywatela o obowiązkach nałożonych na niego przez organy państwa nie są aplikacje cyfrowe ani dobrowolnie wykorzystywane narzędzia elektroniczne, lecz oficjalna korespondencja urzędowa i sądowa. W niniejszej sprawie oskarżony miał możliwość zapoznania się z treścią kierowanej do niego korespondencji, jednakże z własnej woli i bez usprawiedliwionej przyczyny zaniechał jej odbioru, czym nie można skutecznie uzasadniać braku wiedzy o obowiązującym go zakazie.

Na marginesie również odnieść się należy do twierdzeń Sądu Rejonowego, iż pomimo że oskarżony przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu to nie przyznał się do winy za jego popełnienie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przyznanie się oskarżonego do popełnienia czynu nie jest równoznaczne z przyznaniem się do winy w znaczeniu materialnoprawnym, a samo oświadczenie procesowe oskarżonego nigdy nie może zostać uznane za dowód przesądzający o jego odpowiedzialności bez dokonania jego oceny w kontekście całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Okoliczność ta nie oznacza jednak, że przyznanie się oskarżonego do określonego zachowania pozbawione jest jakiegokolwiek znaczenia dowodowego. W realiach niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma bowiem nie tyle deklaracja oskarżonego co do jego poczucia odpowiedzialności za czyn, lecz obiektywnie ustalone okoliczności faktyczne, w tym fakt prowadzenia przez niego pojazdu mechanicznego w okresie obowiązywania prawomocnego zakazu prowadzenia pojazdów. Odpowiedzialność za czyn z art. 244 k.k. nie jest uzależniona od subiektywnego przekonania sprawcy o zasadności lub sprawiedliwości orzeczonego zakazu, lecz od ustalenia, czy osoba, wobec której taki zakaz został prawomocnie orzeczony, podjęła zachowanie sprzeczne z jego treścią, mając świadomość istnienia tego obowiązku. Nie sposób zatem podzielić stanowiska Sądu Rejonowego, zgodnie z którym brak wyraźnego przyznania się oskarżonego do winy miałby podważać możliwość przypisania mu odpowiedzialności karnej. Takie rozumowanie prowadziłoby w istocie do utożsamienia odpowiedzialności karnej wyłącznie z przyjęciem przez oskarżonego własnej oceny prawnej zachowania, podczas gdy rolą sądu jest samodzielne ustalenie, czy zgromadzony materiał dowodowy pozwala na przypisanie sprawcy winy. Również powoływanie się na fakt skorzystania przez oskarżonego z prawa do odmowy składania wyjaśnień nie może prowadzić do automatycznego wniosku o braku możliwości dokonania niekorzystnych dla niego ustaleń faktycznych. Art. 74 § 1 k.p.k. chroni oskarżonego przed obowiązkiem aktywnego dostarczania dowodów przeciwko sobie, nie zwalnia jednak sądu z obowiązku dokonania oceny wszystkich ujawnionych w sprawie dowodów, w tym dowodów obiektywnych, niezależnych od stanowiska procesowego oskarżonego. Nie można również tracić z pola widzenia, że przywoływana w doktrynie i orzecznictwie zasada, iż przyznanie się do winy nie stanowi „korony dowodów”, odnosi się do zakazu automatycznego przypisywania waloru rozstrzygającego samemu oświadczeniu oskarżonego. Nie oznacza natomiast, że przyznanie się do określonych faktów, pozostające w zgodności z innymi dowodami, powinno zostać pozbawione jakiegokolwiek znaczenia. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do nieuprawnionego pomniejszenia wartości dowodowej wyjaśnień oskarżonego oraz wypaczenia zasady swobodnej oceny dowodów. W szczególności nie sposób zaakceptować argumentacji, zgodnie z którą brak wiedzy oskarżonego o obowiązywaniu zakazu prowadzenia pojazdów miałby zostać wyprowadzony wyłącznie z jego własnego twierdzenia lub z faktu odmowy składania wyjaśnień. Obowiązek respektowania prawomocnego orzeczenia sądu nie powstaje bowiem dopiero w chwili subiektywnego przekonania sprawcy o jego istnieniu, lecz wynika z samego faktu wydania i prawomocności tego orzeczenia. Tym samym odwoływanie się do przypadków fałszywych przyznań pozostaje irrelewantne dla niniejszej sprawy, skoro przedmiotem oceny nie jest wyłącznie treść oświadczenia oskarżonego, lecz całokształt okoliczności wskazujących na istnienie po jego stronie świadomości obowiązywania zakazu. Próba przeniesienia rozważań dotyczących wyjątkowych przypadków błędnych skazań na grunt niniejszej sprawy stanowi zatem argumentację oderwaną od jej rzeczywistych uwarunkowań.

Znamiennym jest również, iż analiza akt sprawy uprawnia do wnioskowania, iż okoliczności niniejszej sprawy pozwalają na ustalenie zaistnienia u oskarżonego F. N. zamiaru ewentualnego w zakresie dopuszczenia się czynu z art. 244 kodeksu karnego. Okoliczności te to: bezsporny fakt zatrzymania oskarżonego F. N. w dniu 28 listopada 2025 r. przez patrol (...) we S., złożone na piśmie oświadczenie przez oskarżonego o aktualnym adresie zamieszkania, protokół przesłuchania podejrzanego z dnia 29 listopada 2025 r. w którym F. N. w całości przyznał się do stawianego mu zarzutu kierowania pojazdem marki U. bez posiadania wymaganych uprawnień , fakt otrzymania przez oskarżonego pouczenia o konsekwencjach doręczenia zastępczego, konsekwentne niepodejmowanie korespondencji kierowanej na wskazany przez niego adres tj. ul. (...) S. w tym wyroku nakazowego z dnia 22 września 2025 r.

wydanego w sprawie V W (...)/25, brak jakiejkolwiek informacji o nieprawidłowościach w zakresie tych podejmowanych prób doręczenia mu korespondencji. W tych warunkach, chociaż nie ma faktycznie w sprawie ujawnionych danych pozwalających na stwierdzenie wprost wiedzy oskarżonego o treści wyroku, który wobec niego zapadł w dniu 22 września 2025 r., mocą którego, na podstawie art. 94 § 3 k.w. orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy, to są pewne i jednoznaczne w swojej wymowie dane pozwalające na poczynienie ustaleń w zakresie możliwości przewidzenia przez oskarżonego, że taki zakaz został wobec niego faktycznie - i to prawomocnie (zważywszy na ten długotrwały brak jego jakiejkolwiek reakcji dotyczącej toczącego się postępowania) - orzeczony. Nic bowiem nie stoi na przeszkodzie temu, a już na pewno norma z art. 7 k.p.k., by ustalenia w przedmiocie strony podmiotowej przedmiotowego czynu były poczynione na podstawie innych dowodów niż wyjaśnienia oskarżonego. Równocześnie należy w pełni podzielić dominujące w judykaturze Sądu Najwyższego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 19 kwietnia 2018 r., II KK 425/17, LEX, 5 lutego 2009 r., II KK 254/08, LEX nr 486550; 14 czerwca 2013 r., II KK 133/13, LEX nr 1321736) oraz piśmiennictwie (por. O. Górniok {w:} O. Górniok i in.: Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 1999, T. III, s. 284; M. Szewczyk w komentarzu pod red. A. Zolla, Warszawa 2013, t. II, s. 1295-1296; A. Marek {w:} Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2010, s. 535; W. Zalewski {w:} M. Królikowski, R. Zawłocki (red.): Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, Warszawa 2013, t. II, s. 233; T. Razowski, Komentarz do art. 244 k.k., System Informacji Prawnej Lex) przekonanie, że określone w art. 244 k.k. przestępstwo niestosowania się do zakazów i nakazów można popełnić zarówno z zamiarem bezpośrednim, jak i ewentualnym. Pogląd o tym, że tego rodzaju występek można popełnić tylko z zamiarem bezpośrednim nie znajduje przede wszystkim umocowania w samym tekście ustawy karnej, stąd też i trudno jest znaleźć wspierającą takie stanowisko argumentację. W tym stanie rzeczy w realiach niniejszej sprawy mając na uwadze powyżej przedstawione okoliczności przyjąć należy, iż oskarżony F. N. zdawał sobie sprawę z możliwości popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k. i na to się godził. Konstrukcja znamion tego przestępstwa wprawdzie wyraźnie wskazuje, że wszystkie muszą być objęte umyślnością (a więc nie tylko prowadzenie pojazdu mechanicznego, ale także fakt prawomocnie orzeczonego wobec niego tego zakazu), niemniej jednak skoro w grę wchodzą obie formy umyślności, zarówno zamiar bezpośredni naruszenia zakazu, jak i zamiar ewentualny, gdy sprawca uświadamia sobie możliwość, iż narusza zakaz lub obowiązek orzeczony przez sąd i z tym się godzi, to ustalenie zaistnienia po stronie oskarżonego tych wymaganych warunków jest już wystarczające do przypisania mu sprawstwa tak kwalifikowanego przestępstwa. Nie ulega wątpliwości, że umyślność działania sprawcy jest nierozerwalnie związana ze stanem - przywoływanej przez Sądy orzekające in concreto - świadomości. Jest ona elementem składowym zarówno zamiaru bezpośredniego, jak i zamiaru ewentualnego. Niemniej jednak pamiętać należy, iż ta świadomość jest tylko stanem psychicznym, w którym osoba zdaje sobie sprawę ze zjawisk wewnętrznych, takich jak własne procesy myślowe oraz zjawiska zachodzące w środowisku zewnętrznym i jest w stanie reagować na nie. Świadomość jest wewnętrznym, subiektywnym odzwierciedleniem rzeczywistości, Jest to zdolność zdawania sobie sprawy z własnego zachowania (Vide: Encyklopedyczny słownik psychiatrii, pod red. L. Korzeniewskiego, S. Pużyńskiego, Warszawa 1986, s. 541-542). W tym więc tylko aspekcie jest ona istotna i pomocna dla odtwarzania rzeczywistych zamiarów sprawcy w toku podlegającego prawno-karnej ocenie zachowania.

Co więcej w ocenie Sądu Odwoławczego "świadomość" treści orzeczonego wyroku nie może być rozumiana w sposób wskazany przez Sąd Rejonowy. Wskazać należy, iż tak odbiór korespondencji jak i udział oskarżonego w rozprawie, której finałem jest ogłoszenie wyroku jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem procesowym i to z takiej, a nie innej postawy uczestnika postępowania wynikają określone konsekwencje procesowe - zazwyczaj dla niego niekorzystne. Przypomnieć również należy, iż w systemie prawa obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej obowiązuje domniemanie znajomości prawa (łac. ignorantia legis non excusat), które oznacza, że nie można usprawiedliwiać swoich działań lub zaniechań nieznajomością przepisów prawnych. Jest to fikcja prawna oparta na powszechnej publikacji aktów prawnych (w Polsce w Dzienniku Ustaw), która zakłada, że każdy obywatel ma obowiązek znać obowiązujące prawo. Zasada ta, w ocenie Sądu Odwoławczego, jest kluczowa dla pewności i stabilności prawa, ponieważ uniemożliwia uniknięcie odpowiedzialności karnej poprzez powołanie się na ignorancję, tak jak zrobił to przypadku oskarżonego F. N. – Sąd Rejonowy.

Wniosek

O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wobec stwierdzenia zasadności zarzutu należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia – Śródmieścia do ponownego rozpoznania.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

1.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu

☒ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Wydaniu przez Sąd Okręgowy orzeczenia reformatoryjnego stał na przeszkodzie przepis art. 454 § 1 k.p.k. Konieczne stało się wydanie wyroku kasatoryjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podnieść należy, iż Sąd I instancji dokonał dowolnej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny dowodów, błędnie przyjmując, że oskarżony nie miał świadomości istnienia zakazu sądowego. Sąd Rejonowy zignorował fakt, że oskarżony wiedział o toczącym się postępowaniu wykroczeniowym i celowo zaniechał odbioru korespondencji pod wskazanym przez siebie adresem. Ponadto Sąd meriti wadliwie uznał celowe unikanie korespondencji sądowej za „niedbalstwo”, podczas gdy pełna świadomość toczącego się procesu i bierność w odbiorze korespondencji wprost wyczerpują znamiona zamiaru ewentualnego. Sąd Rejonowy wykroczył także poza swoje kompetencje, dokonując niedopuszczalnej, merytorycznej kontroli i kwestionowania poprawności sformułowania zakazu w prawomocnym wyroku nakazowym w sprawie V W (...). Sąd orzekający w sprawie z art. 244 k.k. jest bezwzględnie związany powagą rzeczy osądzonej (res iudicata) i nie może redefiniować funkcjonującego w obrocie prawnym zakazu.

1.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Sąd Rejonowy ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany będzie do wyjaśnienia wszelkich zaistniałych niejasności czy wątpliwości, które mogą mieć znaczenie dla odpowiedzialności karnej oskarżonego. Sąd ten winien uwzględniając podniesione w niniejszym uzasadnieniu uwagi i z niezbędną wnikliwością ocenić wszystkie aspekty sprawy, w tym w szczególności dokonać oceny dowodów w sposób zgodny z art. 7 k.p.k., bez stosowania nieuzasadnionych domniemań na korzyść oskarżonego w oderwaniu od faktów niniejszej sprawy. Oceniając stronę podmiotową (zamiar ewentualny), Sąd weźmie pod uwagę całokształt okoliczności, w tym wiedzę oskarżonego o toczącym się postępowaniu wykroczeniowym oraz jego świadomą bierność w odbiorze korespondencji sądowej. Sąd I instancji bezwzględnie uszanuje powagę rzeczy osądzonej (res iudicata) i zaniecha niedopuszczalnych prób podważania, recenzowania czy też redefiniowania treści zakazu orzeczonego w prawomocnym wyroku nakazowym Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia z dnia 22 września 2025 roku (sygn. akt V W 466/25).

1.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Wobec uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie orzeczono o kosztach procesu, jako że wyrok kasatoryjny nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie (art. 626 § 1 k.p.k.)

7.  PODPIS

SSO Marcin Sosiński

1.11.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2026 r., sygn. akt V K 1257/25

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☒uchylenie

☐zmiana