Wyrok z 19 maja 2026, sygn. IV Ka 101/26

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 101/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z dnia 13 listopada 2025 r., sygn. akt VIII K 18/25

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Naruszenie art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, w szczególności zeznań świadków J. J. (protokół z 20.05.2025) i J. B. (protokół z 01.07.2025) poprzez przyjęcie, że z zeznań tych wynika wiedza oskarżonego w przedmiocie rzetelności wszelkich faktur objętych aktem oskarżenia

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Powyższy zarzut okazał się niezasadny. Przypomnieć trzeba, iż zadaniem skarżącego który zgłasza zarzut naruszenia art. 7 kpk jest wykazanie, jakich konkretnych uchybień dopuścił się sąd meriti w kontekście zasad wiedzy - w szczególności logicznego rozumowania - oraz doświadczenia życiowego, oceniając zebrany materiał dowodowy” ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2017 r., II K 180/17, Legalis nr 1668825). Skarżący, który zmierza do podważenia zasadności rozstrzygnięcia poprzez zakwestionowanie oceny dowodów stanowiących jego podstawę, nie może ograniczyć się do prostego zanegowania jej i arbitralnego stwierdzenia, że walorem wiarygodności winny być obdarzone wyłącznie dowody korzystne (tak w tym przypadku), czy też tylko te niekorzystne dla oskarżonego (apelacje na niekorzyść). Apelacja, w której podniesiono zarzut dowolnej oceny dowodów, powinna przedstawiać argumenty uzasadniające tezę, że sposób rozumowania sądu pierwszej instancji jest niezgodny z zasadami prawidłowego rozumowania, a więc nielogiczny, ewentualnie niezgodny z zasadami wiedzy lub doświadczenia życiowego, tym samym wykraczając poza ramy swobodnej oceny dowodów sformułowanej w art. 7 kpk. Zaznaczenia jeszcze wymaga, że jeśli sąd odwoławczy podziela w pełni dokonaną przez sąd pierwszej instancji ocenę dowodów, może zaniechać szczegółowego odnoszenia się w uzasadnieniu swojego wyroku do zarzutów apelacji, gdyż byłoby to zbędnym powtórzeniem argumentacji tego sądu ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2009 r., III KK 381/08, Lex Nr 512100, postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 października 2007 r., III KK 120/07, Lex Nr 322853, z dnia 2 sierpnia 2006 r., II KK 238/05, Lex Nr 193046).

Odnosząc powyższe wskazania do niniejszej sprawy, w pierwszym rzędzie zauważyć trzeba, że apelujący na użytek przyjętej linii obrony wysublimował w zgłoszonym zarzucie odwoławczym zaledwie dwa dowody osobowe z zeznań świadków, nie kwestionując ich treści, lecz poczynione na ich podstawie przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne. Z tym zastrzeżeniem Sąd Okręgowy dokonawszy kontrolnej analizy dowodowej sprawy, wbrew stanowisku obrońcy, uznał wyprowadzone przez organ meriti wnioski co do wiedzy oskarżonego jako prezesa zarządu (...) Sp. z o.o. o prowadzonych przez spółkę inwestycjach za prawidłowe. Natomiast o tym, że oskarżony miał świadomość nierzetelności wszystkich faktur objętych aktem oskarżenia zadecydował szereg okoliczności faktycznych wynikających z przeprowadzonego szeroko przez Sąd I instancji postępowania, którego składową stanowiły zeznania świadków J. J. (k. 408-409) i J. B. (k. 416-417, w uzasadnieniu SR błędnie przywołał k. 516 – dop. SO). Pełna lista tych dowodów została przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Apelujący nie przedstawił żadnych merytorycznych zastrzeżeń do tych pozostałych dowodów tak osobowych, jak i z dokumentów, a Sąd odwoławczy działając z urzędu także nie dopatrzył się przy dokonanej ich ocenie żadnych uchybień, które rzutowałyby na treść zaskarżonego wyroku. W związku z powyższym podniesiony zarzut naruszeń procesowych przy ocenie dowodów, tj. art. 7 kpk i art. 410 kpk był całkowicie chybiony, ponieważ, jak wynika wprost z uzasadnienia wyroku, Sąd I instancji orzekając uwzględnił całokształt przeprowadzonego w sprawie materiału dowodowego, który to zdaniem Sądu Okręgowego, poddał następnie obiektywnej ocenie, zgodnej z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. W efekcie czego Sąd meriti ocenił wszystkie zgromadzone dowody, zestawił ich treść ze sobą i przypisał przymiot wiarygodności jedynie tym z nich bądź ich częściom, które zasługiwały na przypisanie takiej cechy w świetle art. 7 kpk.

Omawiany tu zarzut odwoławczy został zatem oparty na wybiórczej ocenie dowodów wynikającej z dowolnego założenia, że wyjaśnienia oskarżonego były wiarygodne i na ich podstawie oraz niesprzecznych z nimi dowodów należało ustalić stan faktyczny. Okoliczności wynikające z zeznań świadka J. J., że oskarżony utrzymywał kontakt z księgowością oraz z zeznań świadka J. B., że to on dokonywał akceptacji części faktur zakwestionowanych przez organy skarbowe, mogły i posłużyły Sądowi Rejonowemu do ustaleń o sprawstwie oskarżonego, lecz rozpatrywane łącznie z innymi elementami stanu faktycznego, czego obrońca zdaje się nie dostrzegać. Apelujący przemilczał przy tym nie dające się logicznie wytłumaczyć rozbieżności wersji podsądnego z pozostałymi dowodami, które jako wiarygodne stanowiły podstawę wyroku skazującego. Sąd Okręgowy zwraca na to uwagę albowiem wykluczały one możliwość uznania za wiarygodne wyjaśnień J. C. i poczynieniu na ich podstawie ustaleń faktycznych decydujących w kwestii jego odpowiedzialności karnoskarbowej za przestępstwo z art. 56 § 1 kks w zw. z art. 9 § 3 kks. Należy także podkreślić, że zamiar sprawcy ustalić można nie tylko w oparciu o wyjaśnienia sprawcy, przyznającego się do tego, ale również dowodzeniem pośrednim ze wszystkich okoliczności, na podstawie których można byłoby wyprowadzić wnioski co do woli czy stanu świadomości sprawcy. Byłoby bowiem wynaturzeniem sprawiedliwości, gdyby jej wymiar miał zależeć od tego, do czego sprawca zechce się przyznać (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 5 września 1996 r., II AKa 193/96, OSPriP 1997/3/18).

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego ewentualnie umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie karalności

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Brak podstaw do uwzględnienia powyższych wniosków z uwagi na całkowitą niezasadność zarzutu. Uznano, że proces wykazał ponad wszelką wątpliwość winę i sprawstwo oskarżonego J. C. w zakresie całości zarzucanych mu zachowań. W związku z powyższym kwota uszczuplenia w podatku dochodowym od osób prawnych, za którą odpowiedzialność karnoskarbową ponosi oskarżony pozostała niezmienna, bezzasadnym czyniąc wniosek ewentualny o umorzenie postępowania z powodu przedawnienia karalności (prawidłowo sformułowany wniosek powinien zawierać element dotyczący uchylenia zaskarżonego wyroku (art. 439 § 1 pkt 9 kpk) i umorzenia postępowania (art. 17 § 1 pkt 6 kk i art. 44 § 1 pkt 1 kks).

Lp.

Zarzut

3.2.

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na:

a)  bezzasadnym przyjęciu, że oskarżony J. C. działał z zamiarem umyślnym (bezpośrednim lub ewentualnym) podania nieprawdy w deklaracji CIT-8, podczas gdy z wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań świadków J. J. i J. B. wynika, że w Spółce istniał podział kompetencji a oskarżony nie nadzorował inwestycji, których dotyczą zakwestionowane faktury (obejmujące inwestycje w E., W., Hutę w I.), polegając w tym zakresie na weryfikacji dokonanej przez pozostałych członków zarządu i kierowników budów;

b)  błędnym uznaniu, że prace objęte fakturami wystawionymi przez R. G., (...) sp. z o.o. oraz T. (...) V. C. (2) nie zostały wykonane, oparte jedynie na domniemaniach, nieprecyzyjnych wpisach w Dzienniku Budowy oraz brakach w dokumentacja kontrahentów, z pominięciem specyfiki procesu budowlanego.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Sąd odwoławczy nie podzielił stanowiska apelującego iżby Sąd Rejonowy dopuścił się wskazanych w powyżej przytoczonym zarzucie błędów w ustaleniach faktycznych. Jednocześnie, akceptując zapatrywania Sądu, który wydał zaskarżony wyrok skazujący, że oskarżony J. C. jako prezes zarządu spółki miał wiedzę na temat realizowanych przedsięwzięć oraz podmiotów zaangażowanych w proces inwestycyjny. Przyznając, że przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia argumentów, które zaważyły na przyjęciu sprawstwa oskarżonego w pełnym zakresie zarzucanych mu zachowań mogło być bardziej szczegółowe, nie świadczyło o niezasadności wydanego wyroku, a jedynie wymagało szerszego omówienia przez Sąd II instancji podniesionych w apelacji kwestii. Rozwijając zatem argumentację w tym zakresie należało zwrócić uwagę na poniżej podane okoliczności.

Wiedza oskarżonego J. C. o planowanych i prowadzonych pracach inwestycyjnych.

Jak wynika z materiału dowodowego, oskarżony jako prezes zarządu (...) Sp. z o.o. był bezpośrednio zaangażowany w prowadzone i planowane inwestycje spółki. Był osobą decyzyjną, bo jak sam stwierdził w swoich wiarygodnych w tym zakresie wyjaśnieniach, wraz z innymi członkami zarządu podejmowali wspólne decyzje o realizacji danego przedsięwzięcia ( vide: wyjaśnienia J. C. złożone na rozprawie w dniu 3.04.2025 r., k. 328). Pozostali dwaj członkowie zarządu czynnie uczestniczyli w działalności spółki, a przy tym nie było formalnego podziału czynności między nimi. W związku z dużą ilością prowadzonych w (...). budów, następował jednak podział między tymi trzema osobami w nadzorowaniu realizacji poszczególnych inwestycji.

Z powyższych faktów można było zatem wywnioskować, że jeśli zaistniałyby problemy z podwykonawcą przy prowadzeniu robót, osoba nadzorująca z zarządu niezwłocznie poinformowałaby pozostałych aby z taką firmą już więcej nie współpracować. Tymczasem, z niniejszej sprawy wiadomo, że zarówno Przedsiębiorstwo (...) z siedzibą w E., jak też (...) Sp. z o.o. z siedzibą w E. miałyby otrzymywać zlecenia od (...) Sp. z o.o., choć żadna z nich nie posiadała sprzętów koniecznych do wykonania umów ani pracowników z uprawnieniami budowlanymi. Przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykluczyło aby ww. firmy, podobnie jak trzeci podmiot T.-(...) V. C. (1), mogły faktycznie wykonać zlecone im zadania na budowach i aby wystawione po wykonaniu tych prac faktury potwierdzały zasadność należnego im wynagrodzenia.

Ponadto, gdyby rzeczywiście firma (...) znalazła się na budowie zakładu recyklingu aluminium w W. zgodnie z pierwszą chronologicznie umową z dnia (...)podpisaną z nim z ramienia (...) Sp. z o.o. przez członka zarządu J. B., to uczestnictwo w realizacji inwestycji w ramach zawartej umowy, musiałoby zostać odnotowane w Dzienniku Budowy oraz potwierdzone przez osoby odpowiedzialne za m.in. te prace budowlane. Tymczasem zarówno z dokumentacji, jak i zeznań świadków np. S. C. – inspektora nadzoru inwestorskiego, wynika, że o firmie (...) nikt nie słyszał. Tak samo niewiarygodnie przedstawiała się druga i kolejne umowy o roboty budowlane zlecone R. G., w tym te podpisywane przez oskarżonego w związku z pracami budowlanymi przy Teatrze im. A. W. w B. i przy Centrum Handlowym (...) w A.. Jak zasadnie ustalił Sąd Rejonowy R. G. nie posiadał uprawnień budowlanych, ludzi ani sprzętu do wykonania zlecanych mu całego szeregu, zadań przez (...) Sp. z o.o., w różnej lokalizacji i dłuższym okresie czasu, za które zostały wystawione faktury nieodzwierciedlające faktycznych zdarzeń gospodarczych między tymi podmiotami.

Analogicznie sytuacja przedstawia się w przypadku spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w E., z którą (...) Sp. z o.o. miałoby podjąć współpracę(...) r. przy realizacji prac przy Teatrze im. A. W. w B., gdzie podpisującym umowę był oskarżony pełniący tam jednocześnie funkcję kierownika budowy. Pozbawionym jakichkolwiek racjonalnych podstaw było powierzanie wykonawstwa spółce, w której nie było osób mających uprawnienia budowlane wymagane do określonego rodzaju prac, znamiennym jest, że w tym jak też wszystkich objętych zarzutem umowach, zakwestionowani podwykonawcy nie byli w ogóle zgłoszeni, choć taki był wymóg inwestora, częstokroć czas wykonania prac z protokołów rzeczowo-finansowych do przedmiotowych faktur nie korelował z okresem, w którym te roboty faktycznie były prowadzone. Jak też wykazało postępowanie dowodowe i co Sąd I instancji celnie opisał w uzasadnieniu wyroku, zeznania przedstawicieli spółki (...) Sp. z o.o. E. W. i H. H. pozostawały wzajemnie sprzeczne, pozbawione szczegółów co do przebiegu realizacji poszczególnych robót przy tak dużych inwestycjach jak wspomniany Teatr w B., C.H. (...) w A. orazH. S. w I..

Znamienne jest przy tym, że żaden z tych rzekomych podwykonawców (...) Sp. z o.o. nie potrafił wskazać w jaki sposób nawiązali współpracę, także oskarżony w tym zakresie nie podał żadnych konkretnych informacji. Jeżeli miałoby to nastąpić z polecenia jak przypuszczał oskarżony w swoich wyjaśnieniach, to logicznym jest, że podsądny pamiętałby zdecydowanie więcej skoro były to spore przedsięwzięcia budowlane i dla doświadczonego podmiotu gospodarczego, którego prezesem był podsądny, irracjonalnym byłoby wiązanie się umowami z niesprawdzonymi firmami, bez zaplecza sprzętowego, wykwalifikowanych pracowników i jak w przypadku R. G. z zawodu mechanika samochodowego, z problemami z trzeźwością.

W świetle powyżej wspomnianych okoliczności absolutnie niewiarygodnie brzmi wersja oskarżonego, że nie miał wiedzy ani świadomości, iż zakwestionowane przez organy finansowe i sąd karny faktury za prace, które nadzorowali dwaj inni członkowie zarządu - nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczych.

Wiedza oskarżonego J. C., że w deklaracji CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy od (...)nieprawdziwie określono wysokości kosztów uzyskania przychodów, zawyżając je o kwotę 2.591.700 zł.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U.2025.278 t.j.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów z tzw. listy kosztów negatywnych wymienionych w art. 16 ust. 1 ww. ustawy. Jednak tylko koszty poniesione w celu uzyskania przychodów są uznawane za koszty podatkowe, a podstawową cechą kosztu podatkowego jest związek z przychodem, który to musi wynikać z wydatku, a nie być bliżej nieokreślony. Oprócz spełnienia tego warunku wydatek musi mieć charakter definitywny, tzn. musi być dokonany z majątku podatnika i mieć ostateczny charakter. Podsumowując można zatem określić następujące warunki uznawania wydatków za koszt podatkowy:

1) wydatek musi być definitywnie dokonany;

2) wydatek musi mieć na celu uzyskanie przychodów, ewentualnie zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów;

3) wydatek powinien mieć związek z działalnością gospodarczą podatnika;

4) wydatek powinien być właściwie udokumentowany.

Co godne podkreślenia i jak słusznie wykazywały organy podatkowe badające zobowiązania podatkowe spółki, której prezesem zarządu w inkryminowanym czasie był oskarżony J. C., jeżeli strona nie zgadza się z ustaleniami organu może przedstawić dowody na poparcie swego stanowiska, lecz w takim wypadku do podatnika należy ciężar wykazania, że wydatek, który ma zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów spełnia warunki określone przepisami.

Sąd Okręgowy stwierdził, że wyniki przeprowadzonej kontroli instancyjnej okazały się zbieżne z ustaleniami faktycznymi i oceną prawną wyrażonymi w decyzjach organów podatkowych i sądu administracyjnego (ostateczny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.10.2024 r., sygn. II FSK 860/24 oddalający skargę kasacyjną (...) Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29.02.2024 r., sygn. I SA/Po 368/23 (k. 275-283). Wbrew zarzutom apelującego obrońcy, Sąd II instancji uznał za wykazane, że wszystkie przypisane w zaskarżonym wyroku elementy zachowania oskarżonego były przez niego zawinione i umyślne, popełnione w formie zamiaru bezpośredniego. Oskarżony nie scedował na nikogo innego odpowiedzialności zarządczych, a z zeznań przesłuchiwanych świadków oraz z dokumentów wynikało, że zajmował się faktycznie sprawami gospodarczymi. To właśnie ta sfera działalności miała decydujący wpływ na ocenę i zakres odpowiedzialności karnoskarbowej J. C. w niniejszej sprawie. W świetle przytoczonych wyżej okoliczności faktycznych i rozważań dotyczących przebiegu procesu realizacji poszczególnych inwestycji przez (...) Sp. z o.o., wykluczyć bowiem należało aby dziełem przypadku było, że spółka ta zawierała kolejne umowy z tymi samymi podmiotami nieprzygotowanymi i nieprzydatnymi w związku z tym do wykonania zleconych robót. W tym, w określonych przez Sąd Rejonowy prawidłowo i konkretnie przypadkach, oskarżony czynił to osobiście. Proces ten wykazał natomiast, że oskarżony jako prezes zarządu obejmował swoją świadomością, że w rzeczywistości nie dochodziło do rozliczeń finansowych między tymi podmiotami na podstawie dowodowych faktur. Faktury te zatem stanowiły efekt końcowy nieujawnionych uzgodnień między osobami wchodzącymi w skład zarządu spółki. Spostrzeżenia te dotyczą w równym stopniu rzekomego wykonawstwa prac przez T.-V. V. C. (1) w ramach inwestycji na terenie H.S.A. w I. za kwotę 30.500 zł, odnośnie których także należało przyjąć świadomość oskarżonego J. C. co do tego, że faktyczny ich wykonawca był inny i brak było podstaw do zaliczenia w poczet kosztów uzyskania przychodów wystawionej faktury z dnia (...)Sąd odwoławczy zwraca przy tym uwagę, że kwoty do odliczenia należnego podatku dochodowego od osób prawnych z tytułu zakwestionowanych faktur były niebagatelne, dając łącznie sumę blisko 2 mln 600 tys. zł. Dla prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, istotnie zaangażowanego w prowadzoną działalność, mającego doświadczenie zawodowe i uczestniczącego w realizacji szeregu inwestycji w tamtym czasie, zatem musiało i było wiadome, że i w jakim celu w deklaracji podatkowej CIT-8 znalazły się zakwestionowane ostatecznie koszty uzyskania przychodów przez (...) Sp. z o.o. Na marginesie jedynie i ubocznie, w związku z tym, że sąd w tej sprawie zajmuje się odpowiedzialnością stricte oskarżonego, dostrzec należało, że bezprawne były zachowania J. B., który podpisywał fikcyjne umowy na wykonanie prac budowlanych na określonych obiektach w W., w E. oraz w I. i miał swój udział w wytwarzaniu nierzetelnych dokumentów.

W związku z powyższym błędne okazały się twierdzenia apelującego obrońcy, że oskarżony jedynie podpisał deklarację CIT-8, nie mając (przynajmniej w części) wpływu na to co znajdowało się w jej treści. Także bezpodstawnie zawężone pole rozważań obronnych, że księgowość przygotowując ten dokument podatkowy uwzględniła faktury zatwierdzone i dostarczone do zarachowania przez poszczególnych członków zarządu z osobna, okazało się dla Sądu odwoławczego nieprzekonujące.

Podsumowując, orzeczenie Sądu Rejonowego w przedmiotowej sprawie zostało oparte na wiarygodnym materiale dowodowym, który okazał się pełny i wystarczający do wyrokowania. Skarżący przemilcza wszelkie wynikające z tego materiału okoliczności niekorzystne dla podsądnego, nie analizuje ich bliżej, zatem zaprezentowane stanowisko jest wybiórcze, jednostronne, a w efekcie końcowym nie zasługiwało na uwzględnienie. Obrońca bezskutecznie zatem zmierzał do podważenia wszelkich niekorzystnych dla podsądnego ustaleń, które legły u podstaw wydania wyroku skazującego.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego ewentualnie umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie karalności

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Brak podstaw do uwzględnienia powyższych wniosków z uwagi na całkowitą niezasadność zarzutu. Uznano, że proces wykazał ponad wszelką wątpliwość winę i sprawstwo oskarżonego J. C. w zakresie całości zarzucanych mu zachowań. W związku z powyższym kwota uszczuplenia w podatku dochodowym od osób prawnych, za którą odpowiedzialność karnoskarbową ponosi oskarżony pozostała niezmienna, bezzasadnym czyniąc wniosek ewentualny o umorzenie postępowania z powodu przedawnienia karalności (prawidłowo sformułowany wniosek powinien zawierać element dotyczący uchylenia zaskarżonego wyroku (art. 439 § 1 pkt 9 kpk) i umorzenia postępowania (art. 17 § 1 pkt 6 kk i art. 44 § 1 pkt 1 kks).

Lp.

Zarzut

3.3.

Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 56 § 1 kks w zw. z art. 9 § 3 kks, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że samo podpisanie deklaracji podatkowej CIT8, wypełnia znamiona czynności sprawczej „złożenia deklaracji” w rozumieniu art. 56 § 1 kks, podczas gdy – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (w szczególności zgodnie z wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r., V KK 158/13), odpowiedzialność karna z tego przepisu może dotyczyć wyłącznie osoby, która faktycznie sporządza deklarację, nadaje jej ostateczną treść i decyduje o wykazanej wysokości zobowiązania podatkowego.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Koniecznym jest przypomnienie, iż zarzucona przez apelującego obraza prawa materialnego może mieć miejsce wtedy, gdy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, nie zastosowano właściwego przepisu prawa materialnego, natomiast nie zachodzi taka obraza, kiedy wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów prawa procesowego. W orzecznictwie oraz doktrynie prawa jednoznacznie przyjmuje się, iż „Zarzut obrazy prawa materialnego odnoszący się do kwalifikacji prawnej czynu można postawić tylko wówczas, gdy skarżący nie podważa ustaleń faktycznych związanych z tą kwalifikacją. Jeżeli bowiem nieprawidłowe są ustalenia faktyczne, na podstawie których sąd dokonał kwalifikacji prawnej czynu, to błędem pierwotnym jest błąd w ustaleniach faktycznych, a jego następstwem wadliwa kwalifikacja prawna. Dlatego też w takiej sytuacji skarżący powinien postawić tylko zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i wskazać, że mógł mieć on wpływ na treść wyroku właśnie co do kwalifikacji prawnej czynu (por. wyrok SN z 23.07.1974 r., V KR 212/74, OSNKW 1974/12, poz. 233; postanowienia SN: z 2.12.2008 r., III KK 230/08, LEX nr 491425; z 20.11.2008 r., V KK 158/08, OSNwSK 2008, poz. 2340; z 15.02.2007 r., IV KK 234/06, OSNwSK 2007, poz. 438; z 25.07.2005 r., V KK 61/05, OSNwSK 2005, poz. 1412) – vide Komentarz do Kodeksu postępowania karnego pod red. D. Świeckiego, Tom II aktualizowany, teza 18 do art. 438, opubl. Lex/el.2026.

Ponieważ skarżący zakwestionował zarówno ocenę dowodów jak i ustalenia faktyczne, to w dużej mierze podniesienie zarzutu obrazy prawa materialnego było bezprzedmiotowe. Problematyka ustaleń w zakresie strony przedmiotowej i podmiotowej przypisanego oskarżonemu czynu została omówiona powyżej w pkt 3.1., 3.2. i bezcelowym byłoby w tym miejscu powtarzanie stanowiska Sądu II instancji w tym zakresie.

W tym miejscu należało jedynie dodatkowo zauważyć, iż podany przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu judykat – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2002 r, sygn. IV KK 164/22 (opubl. LEX nr 54408) rzeczywiście, jak dostrzegł apelujący, nie dotyczył sprawcy przestępstwa z art. 56 kks lecz występku z art. 77 kks i odpowiedzialności karnoskarbowej prezesa zarządu spółki z o.o. za niewywiązywanie się z obowiązków płatnika podatku w sytuacji niewyznaczenia osoby odpowiedzialnej za te obowiązki w spółce. Rację ma zatem obrońca o tyle, że wskazane orzeczenie nie mogło posłużyć Sądowi I instancji do wykazywania obowiązków podatnika, którym był oskarżony jako prezes spółki z o.o. Jednak w żadnym razie nie ekskulpowało to wykazanych niniejszym postępowaniem bezprawnych zachowań oskarżonego jako podatnika. Zgodnie z art. 9 § 3 kks za przestępstwa skarbowe odpowiada jak sprawca, także ten, kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Słusznie zatem przepis ten powołano w kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego. Podkreślić także trzeba, iż obowiązkiem podatnika poza fakturami jest posiadanie dokumentów potwierdzających poniesione wydatki oraz wykazać ich związek z prowadzoną działalnością i deklarowanym przychodem. Wykluczonym jest brak zainteresowania się szczegółami operacji gospodarczych, do których reprezentowana przez niego spółka przystępuje. Jak zaś wykazało niniejsze postępowanie karnoskarbowe, oskarżony J. C. osobiście uczestniczył w procesie gromadzenia dokumentów finansowych, które następnie podlegały zaksięgowaniu oraz podpisując i przedstawiając Urzędowi Skarbowemu deklarację CIT-8 z nierzetelnymi danymi w zakresie kosztów uzyskania przychodów przez spółkę w (...), zawyżając je, przez co uzyskał korzystne rozliczenie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Deklaracja ta takiej treści, jak przyjął Sąd I instancji, a rozszerzył pewne zagadnienia z tym związane Sąd Okręgowy w niniejszym uzasadnieniu, była wynikiem wcześniejszych oszukańczych zabiegów oskarżonego, opisanych w czynie przypisanym w zaskarżonym wyroku. Wywody apelującego odmiennej treści miały zaś dowolny i subiektywny charakter, nie obejmując okoliczności niekorzystnych dla podsądnego.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego ewentualnie umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie karalności

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Brak podstaw do uwzględnienia powyższych wniosków z uwagi na całkowitą niezasadność zarzutu.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

2.

Przedmiot utrzymania w mocy

Całość wyroku Sądu I instancji utrzymano w mocy.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Powodem utrzymania wyroku w mocy jest całkowita niezasadność zarzutów apelacji obrońcy, jak też brak podstaw wskazanych w art. 439, 440 i 455 kpk, uzasadniających zmianę albo uchylenie wyroku poza granicami zarzutów i wniosków apelacji. Sąd II instancji ocenił przy tym, że orzeczenie o karze wymierzonej oskarżonemu jest wyważone, sprawiedliwe, celowe i nie razi surowością.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2.

Zgodnie z art. 636 § 1 kpk w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego wniesionego przez oskarżonego ma on obowiązek ponieść koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa. Koszty te zgodnie z art. 616 § 1 kpk obejmują wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania oraz opłaty.

Mając na względzie powyższe regulacje procesowe Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 40 zł (20 zł - ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism, co wynika z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym, Dz. U. z 2013, poz. 663 ze zm.; 20 zł - opłata za kartę karną uzyskaną na etapie II instancji w systemie teleinformatycznym z Krajowego Rejestru Karnego, co wynika z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego z dnia 18 czerwca 2014 r., Dz.U. z 2014 r. poz. 861). Ponadto na podstawie art. 8 w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 2 ust. 2 w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), w ramach kosztów sądowych Sąd Okręgowy wymierzył oskarżonemu opłatę za II instancję w kwocie 4.000 zł (10 % od kary grzywny).

7.  PODPIS

Hanna Bartkowiak