Wyrok z 10 czerwca 2026, sygn. I C 481/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 czerwca 2026 roku

Sąd Rejonowy w Człuchowie I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:	sędzia Anna Wołujewicz
Protokolant:	starszy sekretarz sądowy Joanna Mucha

po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 roku w Człuchowie

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w F.

przeciwko S. I.

o zapłatę

oddala powództwo.

Sygn. akt I C 481/25

UZASADNIENIE

Powód – (...) S.A. z siedzibą w F. wniósł o zasądzenie w postępowaniu upominawczym od pozwanej S. I. kwoty 8.870,18 złotych wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 25 sierpnia 2025 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu wskazano, że roszczenie dochodzone pozwem powstało w związku z umową zawartą z konsumentem. Pozwana poprzez podpisanie weksla dnia 21 marca 2024 roku zobowiązała się do zapłaty w dniu 25 sierpnia 2025 roku kwoty wskazanej na wekslu w wysokości 8.870,18 złotych. Dlatego w dniu 1 lipca 2025 roku powód wezwał pozwaną do wykupu weksla. Po wypełnieniu weksla pozwana nie dokonała żadnej wpłaty.

Powód wyjaśnił, że weksel został wystawiony przez pozwaną na zabezpieczenie zwrotu całego zadłużenia z tytułu pożyczki udzielonej przez (...) S.A. na podstawie umowy pożyczki (...) z dnia 21 marca 2024 roku. Na dochodzoną pozwem należność składa się suma pozostałych do zapłaty rat pożyczki oraz należne maksymalne odsetki za opóźnienie liczone zgodnie z art. 481 § 2 ¹ k.c. za każdy dzień opóźnienia w płatności każdej z rat. Powód podkreślił, że pozwana podpisując własnoręcznie kalendarz spłat, znała doskonale wysokość swojego zobowiązania i termin spłaty. Granice wypełnienia weksla określa deklaracja wekslowa załączona do pozwu, którą pozwana również podpisała.

Powód wskazał, że do dnia wypełnienia weksla pozwana wpłaciła na rzecz powoda kwotę 4.946,47 złotych, a następnie zaprzestała spłacania reszty roszczeń. Powód podkreślił, że pozwana poprzez rozpoczęcie procesu spłaty potwierdziła fakt wykonania umowy przez powódkę. Powód wysłał pozwanej ostateczne wezwanie do zapłaty, po bezskutecznym upływie terminu zakreślonym w wezwaniu powód wypowiedział umowę i wypełnił weksel zgodnie z warunkami uzgodnionymi w deklaracji wekslowej.

W niniejszej sprawie pozwana S. I. na rozprawie w dniu 10 czerwca 2026 r. przyznała, że nie spłaciła należności wynikających z umowy. Wyjaśniła, że zawierała przedmiotową umowę w domu, po tym jak skontaktowała się z przedstawicielem powoda. Na podstawie umowy otrzymała kwotę 11.373zł, albowiem tak miała zapisane, a rata wynosiła 330 zł. Nie pamiętała ile dostała pieniędzy na rękę, ale jej zdaniem na podstawie umowy miała do oddania kwotę 11.373 zł. Według niej kwota 10.150 zł, która wynikała z umowy to jest z odsetkami. Z. dostała na rękę od pani X., przedstawiciela powoda, która była w domu i od razu je wypłaciła. Stanowczo zakwestionowała aby pieniądze otrzymała za pośrednictwem przelewu oraz aby z tej umowy miały być przelane jakiekolwiek środki na inną umowę pożyczki. Wyjaśniła, że ma konto w Banku (...) S.A. Wyjaśniła również, że na początku obowiązywania umowy płaciła regularnie, ale później jej mąż stracił pracę i brakowało im pieniędzy. Podkreśliła również, że od nowego roku płaci regularnie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 20 marca 2024 roku pozwana S. I. zawarła z powodem (...) S.A. z siedzibą w F. umowę pożyczki gotówkowej nr (...). Umowa została zawarta w domu pozwanej, gdzie przyjechał przedstawiciel Powoda pani X. z przygotowana umową.

W treści podpisanej przez pozwaną umowy wskazano, że na jej podstawie, pożyczkodawca udzielił pożyczki gotówkowej w wysokości 10.150 zł., na którą składała się całkowita kwota pożyczki, czyli suma wszystkich środków pieniężnych, nieobejmujących kredytowanych kosztów pożyczki, które pożyczkodawca udostępnił pożyczkobiorcy na podstawie umowy, w wysokości 7.000 złotych oraz kredytowane koszty pożyczki, czyli kwotę pieniężną wynoszącą 3.150 złotych, która miała zostać przeznaczona na zapłatę kosztów należnych w dniu zawarcia umowy, o których mowa w pkt 1.4 umowy. Koszty związane z udzieleniem pożyczki pożyczkodawcy obejmowały opłatę przygotowawczą w wysokości 340 złotych, prowizje pośrednika finansowego 350 zł., prowizja pożyczkodawcy w wysokości 2.460 złotych.

W związku z powyższym całkowity koszt pożyczki, czyli wszelkie koszty które pożyczkobiorca był zobowiązany ponieść w związku z umową wyniosły kwotę 6.860 złotych, natomiast całkowita kwota do zapłaty przez pożyczkobiorcę – S. I. wyniosła kwotę 13.860 złotych.

Zgodnie z treścią umowy pozwana zobowiązała się spłacić pożyczkę w 42 miesięcznych równych ratach, każda w wysokości 330 złotych, zgodnie z harmonogramem spłat stanowiącym załącznik numer 1 do umowy, na rachunek pożyczkodawcy.

W umowie wskazano także, że pożyczka zostanie udostępniona pozwanej przez udostępnienie całkowitej kwoty pożyczki przez pożyczkodawcę na wskazany przez pożyczkobiorcę rachunek bankowy wskazany w dyspozycji wypłaty, stanowiącej załącznik nr 8 , a kwota kredytowanych kosztów pożyczki 3.150 zł. zostanie potrącona z pożyczki tytułem pokrycia kosztów o których mowa w pkt 1.4 umowy, w momencie wypłaty środków pieniężnych na rachunek pożyczkobiorcy. W dyspozycji wypłaty wskazano, że kwota 5.000 zł. ma zostać wypłacona na rachunek bankowy Bank (...) SA 82 (...) tytułem pożyczki nr (...), a kwota 2.000 zł. na rachunek bankowy (...) Kasy (...) Bank (...) SA (...) na poczet umowy nr (...).

W umowie wskazano, że zawarto ją 1 października 2027 r. lub do całkowitej spłaty zobowiązań wynikających z umowy. Umowa ulegała rozwiązaniu w przypadkach: odstąpienia pożyczkobiorcy od umowy, spłaty całkowitej kwoty do zapłaty przed upływem okresu kredytowania oraz wypowiedzenia umowy przez pożyczkodawcę.

Pożyczkodawca miał prawo wypełnić weksel in blanco na zasadach określonych w Deklaracji Wekslowej w przypadku, gdy opóźnienie w płatności kwoty równej jednej racie przekroczyło 30 dni po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania.

bezsporne, ponadto dowód z innych wniosków dowodowych: kserokopia umowy pożyczki z wraz z harmonogramem spłat k.3 –6 , dyspozycja wypłaty k. 6v

Pozwana zaprzestała wywiązywać się z ciążącego na niej zobowiązania i nie spłacała rat pożyczki zgodnie z ustalonym kalendarzem spłat. \

bezsporne

Powód pismem z dnia 3 czerwca 2025 roku wezwał pozwaną do zapłaty zaległych rat pożyczki w łącznej wysokości 656,47 złotych w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma pod rygorem wypowiedzenia umowy. Pismem z dnia 2 lipca 2025 roku wypowiedział umowę oraz wezwał do wykupu weksla.

bezsporne, ponadto dowód: pisma k. 10, 13, potwierdzenie nadania k. 14,15

Pozwana S. I. w dniu 13 stycznia 2026 r., 9 lutego 2026 r., 9 marca 2026 r., 9 kwietnia 2026 r., 8 maja 2026 r. na poczet ww. umowy wpłaciła kwoty po 330 zł.

bezsporne, ponadto dowód potwierdzenie wpłat k. 52

Sąd zważył co następuje:

Powództwo w niniejszej sprawie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 6 k.c., to na stronie powodowej spoczywa obowiązek udowodnienia zarówno zasadności, jak i wysokości określonej wierzytelności, albowiem ciężar udowodnienia spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi określone dla siebie skutki prawne, tym bardziej, że ciężar dowodu pozostaje w ścisłym związku z problematyką procesową dowodów i spełnia przy tym dwie zasadnicze funkcje. Po pierwsze dynamizuje postępowanie dowodowe w systemie obowiązywania zasady sporności (kontradyktoryjności) w procesie, po drugie określa wynik merytoryczny sporu (sprawy) w sytuacji krytycznej, gdy strona nie udowodni faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (por. K. Piasecki, Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze, 2003 r.). Oznacza to zatem, że Sąd tylko wyjątkowo winien ingerować w przebieg postępowania dowodowego dopuszczając dowody z urzędu, które to uprawnienie wynika z treści przepisu art. 232 k.p.c. Ponadto, zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa, obowiązek wskazania dowodów potrzebnych dla rozstrzygnięcia sprawy, obciąża przede wszystkim strony (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 października 1996 roku, III CKN 6/96, OSNC 1997/3/29), ponieważ Sąd został wyposażony jedynie w uprawnienie a nie obowiązek dopuszczenia dalszych jeszcze, niewskazanych przez żadną ze stron dowodów, kierując się przy tym własną oceną, czy zebrany w sprawie materiał jest - czy też nie jest - dostateczny do jej rozstrzygnięcia (art. 316 § 1 in principio k.p.c.). Dlatego też Sąd powinien korzystać z przewidzianego w art. 232 zd. 2 k.p.c. uprawnienia powściągliwie i z umiarem, pamiętając, że taka inicjatywa należy przede wszystkim do samych stron i że cały rozpoznawany spór jest ich sprawą, a nie sądu. Podkreślić również należy, że zasada kontradyktoryjności winna być całkowicie zachowana zwłaszcza wówczas, gdy strony korzystają z pomocy profesjonalnych pełnomocników.

Przedmiotem powództwa było roszczenie wynikające z umowy pożyczki, zabezpieczonej wekslem, która została zawarta przez pozwaną występującą jako konsument. Podkreślić należy, że zgodnie z prawem unijnym TSUE (por. wyr. Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 września 2018 r. (C-176/17), Sąd ma obowiązek zbadać czy w umowach z konsumentami nie występują niedozwolone klauzule umowne lub inne postanowienia naruszające prawa konsumentów. Obowiązek taki istnieje nawet bez konkretnego zarzutu strony pozwanej (por. wyrok TSUE z dnia 7 listopada 2019 roku w sprawie C-419/18 i C-483/18 ((...) II), z dnia 13 września 2018 roku, w sprawie C-176/17 ((...) I) oraz z dnia 18 listopada 2018 roku, w sprawie C-632/17 ((...) Bank (...)).

Podkreślić również należy, że zarówno normy prawa wspólnotowego chronią praw konsumentów, ale także polski ustawodawca wprowadził szczególną ochronę tej grupy uczestników obrotu cywilnego jako słabszej strony stosunków zobowiązaniowych zapewniając im ochronę przed stosowaniem przez silniejszego przedsiębiorcę, profesjonalnie działającego w obrocie, postanowień kształtujących ich prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i wywierający szkodliwy wpływ na ich interesy. Powyższe wynika zarówno z art. 76 Konstytucji RP, zgodnie z którym władze publiczne chronią konsumentów, użytkowników i najemców przed działaniami zagrażającymi ich zdrowiu, prywatności i bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi jak i przepisów ustawowych .

Ocena zgodności z prawdą twierdzeń powoda następuje na podstawie materiału procesowego znajdującego się w aktach sprawy. Nie budzi wątpliwości, że obowiązkiem strony powodowej jest dołączenie do pozwu dowodów, które umożliwią Sądowi weryfikację twierdzeń pozwu. Z treści art. 3 k.p.c. wynika obowiązek stron i ich pełnomocników do przedstawiania dowodów istotnych w sprawie.

Podkreślenia wymaga fakt, iż to strona powodowa powinna udowodnić, że określona wierzytelność jej przysługuje, tym bardziej, że jako wierzyciel dochodzący zaspokojenia wierzytelności, powinien wykazać podstawę (źródło) zobowiązania pozwanego, jak i jego wysokość. Sąd ma obowiązek zbadać czy w umowach z konsumentami nie występują niedozwolone klauzule umowne lub inne postanowienia naruszające prawa konsumentów.

Wprawdzie powód wywodził swoje roszczenie z weksla, który zabezpieczał jednak wierzytelności związane z zawartą w dniu 20 marca 2024 roku umową pożyczki, a jak powyżej wskazano roszczenie powstało w związku z niewywiązaniem się przez pozwaną, występującą jako konsument z zobowiązania. Podkreślić należy, że powód dochodził swoich roszczeń w oparciu o weksel i związane z tym unormowania. Według powoda weksel stanowił zabezpieczenie spłaty pożyczki, był on wystawiony in blanco nie na zlecenie, a zasady wypełnienia weksla regulowała deklaracja wekslowa. Zgodnie z deklaracją wekslową pożyczkodawca został upoważniony do wypełnienia weksla wyłącznie na sumę odpowiadającą zadłużeniu pożyczkobiorcy wobec pożyczkodawcy wynikającemu z umowy pożyczki.

Nadmienić należy, że przedmiotowy weksel był wystawiony przez pozwaną in blanco nie na zlecenie. Na mocy art. 9 Prawa wekslowego wystawca weksla odpowiada za przyjęcie i za zapłatę weksla. Nie budzi wątpliwości, że wręczeniu weksla in blanco towarzyszy porozumienie dotyczące uzupełnienia weksla. Istnienie porozumienia co do uzupełnienia weksla jest obligatoryjne, związane jest z wystawieniem i wydaniem weksla in blanco. Z brzmienia ww. art. 10 wynika konieczność istnienia porozumienia stron. Jeżeli wystawca wydał weksel in blanco, to tym samym upoważnił otrzymującego weksel do wypełnienia go zgodnie z umową. W wyniku wypełnienia weksla in blanco częściowo niezgodnie z porozumieniem na niekorzyść osoby na nim podpisanej, osoba ta może stać się zobowiązana wekslowo w granicach, w których tekst weksla odpowiada porozumieniu – deklaracji wekslowej (por. SN z 26.1.2001 r., II CKN 25/00). W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że w razie naruszenia uprawnienia do uzupełnienia weksla in blanco przez wpisanie wyższej sumy od kwoty wierzytelności, dla której zabezpieczenia weksel in blanco został wręczony, osoba na nim podpisana staje się zobowiązana wekslowo w granicach w jakich tekst weksla jest zgodny z upoważnieniem ( por. wyr. SN z 22.6.2006 r., V CSK 70/06, OSNC 2007, Nr 4, poz. 59; SN z 1.12.2010 r., I CSK 181/10, L.)

Nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie wypełnienie weksla mogło dotyczyć tylko zadłużenia istniejącego w chwili jego wypełnienia, wyłącznie na sumę odpowiadającą zadłużeniu pożyczkobiorcy wobec pożyczkodawcy wynikającemu z umowy pożyczki, na która powód powołał się w pozwie. Nie budzi również wątpliwości, że Sąd ma obowiązek także w procesie wekslowym z udziałem konsumenta badać stosunek podstawy łączący strony, nawet bez zarzutu strony pozwanej. Aby skutecznie dochodzić roszczenia z weksla będącego pierwotnie wekslem in blanco stanowiącym zabezpieczenie innych roszczeń między stronami, konieczne jest przedłożenie zarówno weksla oraz wykazanie, że między stronami istniało porozumienie (deklaracja – umowa - wekslowa), upoważniające stronę otrzymującą weksel do jego wypełnienia i określające warunki dokonania tej czynności. Powód jako strona stosunku podstawowego, winien przestawić deklarację wekslową i wskazać na okoliczności decydujące o jego wypełnieniu zgodnie z zawartą deklaracją. Abstrakcyjność zobowiązania z weksla in blanco między stronami stosunku podstawowego ma bowiem osłabiony charakter i uwzględnia funkcję tego weksla jako formy zabezpieczenia roszczenia ze stosunku podstawowego. Konsekwencje z tego płynące winny być przy tym przestrzegane szczególnie, gdy stroną stosunku podstawowego dającą zabezpieczenie jest konsument.

Podkreślić należy, że dochodzona w niniejszej sprawie wierzytelność wynika z umowy pożyczki, która Sąd miał obowiązek ocenić, czy nie zawiera klauzul abuzywnych.

Bezsporna jest okoliczność, że powód dochodzi roszczeń z ww. umowy pożyczki, na podstawie której stronie pozwanej, konsumentowi postanowiono udzielić pożyczki w kwocie 10.150 zł. Do pozwu została dołączona kserokopia umowy oraz załącznika nr 8, z których to dowodów wynika, że całkowita kwota pożyczki zostanie przelana przez pożyczkodawcę na wskazane przez pożyczkobiorcę rachunki tj. kwota 5.000 zł. ma zostać wypłacona na rachunek bankowy Bank (...) Kasa (...) SA 82 (...) tytułem pożyczki nr (...), a kwota 2.000 zł. na rachunek bankowy (...) Kasy (...) Bank (...) SA 28 (...) na poczet umowy nr (...). ( dowód z innych wniosków dowodowych: kserokopia umowy pożyczki z wraz z harmonogramem spłat, załącznik k3-6. załącznik nr 8 k. 6v ).

W związku z powyższym z treści umowy i jej załączników wynika, że umowa ta miała charakter umowy na podstawie której pożyczkodawca zobowiązany był do wypłaty należności wynikających z umowy o nr (...), ale również do spłaty należnych zobowiązań pozwanej wynikających z umowy (...) . Podkreślić jednak należy, że pozwana S. I. stanowczo zaprzeczyła, aby jakiekolwiek środki finansowe miały zostać przelane na rachunek bankowy, albowiem pieniądze wypłacono jej w gotowce. Zaprzeczyła również aby z tych pieniędzy miały być spłacone jej zobowiązania wynikające z innej umowy ( por. wyjaśnienia pozwanej z dnia 10 czerwca 2026 r.; 00:01:02, 00:06:02). Wyjaśnienia te nie były kwestionowane przez stroną przeciwną, w związku z czym należy uznać je - na mocy art. 230 k.p.c. - za przyznane .

Podkreślić również należy, że ani z dokumentów, ani z twierdzeń zawartych w pozwie nie wynika, czego dotyczyła umowa (...). W ocenie Sądu w przypadku umów, na podstawie których pożyczkodawca spłaca inne zobowiązania pożyczkobiorcy koniecznym jest aby w umowie był opis zobowiązania, które ma być spłacone przez pożyczkodawcę, a następnie powinno ono być ujęte w umowie zawieranej przez strony, a do pozwu dołączona powinna być umowa, umożliwiając Sądowi czy ta pierwotna umowa nie zawiera klauzul abuzywnych. W niniejszej sprawie oprócz numeru umowy brak jest informacji, kiedy umowa została zawarta, kto był jej stroną, jakie były jej warunki, czy nie zawierała klauzul abuzywnych. Nie budzi wątpliwości, że strony umowy pożyczki mogą postanowić, że pożyczkodawca udziela pożyczki, a środki te nie trafiają do rąk konsumenta, lecz są od razu kompensowane (potrącane) z wierzytelnością z innej, wcześniejszej umowy. Podkreślić jednak należy, że Sąd – jak powyżej wskazano ma obowiązek zbadać każdą umowę zawartą z konsumentem czy nie zawiera ona klauzul abuzywnych, czy roszczenia z niej wynikające nie są przedawnione (art. 117 § 2 ¹ k.c.). Wątpliwości co do udostępnienia środków wynikających z umowy wywołują również niekwestionowane twierdzenia pozwanej, że pieniądze dotyczące tej umowy wypłacono w jej domu w gotówce.

Podkreślić należy, że oceniając wyjaśnienia pozwanej należy uznać, że pozwana podpisując umowę jako konsument nie była świadoma, że środki miałyby zostać przekazane na poczet innych zobowiązać, że miały zostać przelane na jakiekolwiek konta bankowe, albowiem otrzymała ona środki finansowe wynikające z umowy w gotówce. Brak jest jakichkolwiek twierdzeń i dowodów umożliwiających ustalenie przez Sąd na co zostały przeznaczone przelane na rachunki bankowe kwoty 5.000 i 2.000 zł., oraz czy nie zostały z tego tytułu pokryte zobowiązania przedawnione lub wynikające z klauzul abuzywnych zawartych w umowie (...).

Ponadto podkreślić należy, że w umowie z dnia 20 marca 2024 r. ustalono dodatkowe koszty pożyczki, którymi powód obciążył pozwaną. Zdaniem Sądu nie można wykluczyć, że koszty związane są z nową umową obejmujące prowizje mogły zostać określone na zawyżonym, nieznajdującym żadnego uzasadnienia poziomie. Podkreślić należy, że w ocenie Sąd pozwana zapewne była obciążona kosztami przy zawieraniu umowy nr (...), jednakże powód uniemożliwił Sądowi ustalenie z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, albowiem zarówno z pozwu jak i zawartej umowy z dnia 20 marca 2024 r. nie wynika jak zostały ustalone te koszty oraz czy uwzględniono koszty, którymi była obciążona pozwana przy zawieraniu umowy nr (...).

W ocenie Sądu zarówno w pozwie jak i na rozprawie okoliczności związane z umową i jej warunkami praktycznie nie zostały wyjaśnione, a okoliczność, że pozwana zawierała umowę pożyczki i że nie wywiązała się z niej nie daje podstawy do uwzględnienia żądania pozwu, które było oparte na twierdzeniu, że wierzyciel udostępnił na podstawie umowy środki pieniężne, które jednak w części przeznaczono na spłatę innych zobowiązań. Z pozwu jednoznacznie wynika, że powód wywodził swoje roszczenie z umowy pożyczki, zabezpieczonej wekslem – udostępnienia pozwanej środków pieniężnych, brak jest jakichkolwiek twierdzeń dotyczących spłaty innej umowy. Brak wyjaśnień i materiału dowodowego ze strony powodowej powoduje, że w ocenie Sądu nie wykazano, że środki finansowe udostępniono zgodnie z pkt 1.3 umowy. Wskazać należy, że przedłożony przez powoda materiał dowodowy uniemożliwia ustalenie w jakiej części powód obciążył pozwaną kosztami z tytułu umowy nr (...), a jakimi z tytułu umowy nr (...)., co wpływa na wysokość naliczonych kosztów, na wysokość poszczególnych rat, na co zostały uwzględnione wpłaty dokonane przez pozwaną do dnia wypełnienia weksla. Brak jest informacji na co uwzględniono wpłaty uiszczone w toku niniejszej sprawy (dowód: potwierdzenie wpłat k. 52).

Nie budzi wątpliwości, że jeżeli materiał dowodowy zgromadzony przez strony nie daje podstawy do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych, Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z nieudowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Wobec powyższego, skoro powód nie wykazał w sposób który nie budził wątpliwości zasadności roszczenia dochodzonego przedmiotowym pozwem, to zasadnym było oddalenie powództwa w całości.