Wyrok z 14 maja 2026, sygn. I C 568/26

WYROK ZAOCZNY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 maja 2026 roku

Sąd Rejonowy w (...) I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:

sędzia Andrzej Antkiewicz

po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2026 roku w M.

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa (...) z siedzibą we S.

przeciwko X. D.

o zapłatę

1.  oddala powództwo;

2.  oddala wniosek powódki o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 568/26

UZASADNIENIE

Powód (...) z siedzibą we S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pozwem skierowanym przeciwko X. D. wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 2 647,16 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wytoczenia powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym do dnia zapłaty. Ponadto wniósł o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód przedstawił podstawę faktyczną oraz argumenty za uwzględnieniem powództwa (k. 5v-7).

Pozwany nie złożył odpowiedzi na pozew ani wyjaśnień.

Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 23 grudnia 2020 roku (...) S.(...) z siedzibą w S. (dalej: Pożyczkodawca) zawarł z X. D. (dalej: Pożyczkobiorcą) umowę pożyczki pieniężnej nr (...).

Zgodnie z Umową (...) Całkowita kwota pożyczki wynosiła 4 378,00 zł, na którą złożyła się: (...) Kwota wypłacona V. w gotówce/przelewem na rachunek V., wynosząca 4 000,00 zł oraz (...). Kwota udostępniana V. poprzez przelew na inne rachunki wskazane w dyspozycji V. złożonej we Wniosku o pożyczkę, wynosząca 378,00 zł. Zaś (...) Całkowity koszt pożyczki wynosił 3 163,19 zł, na którą złożyła się: (...) Prowizja za udzielenie pożyczki, wynosząca 1 302,76 zł, C. Opłata przygotowawcza, wynosząca 40,00 zł, (...) Opłata za (...), wynosząca 1 439,90 zł oraz E. Roczna stopa oprocentowania, wynosiła 7,20%, zaś Łączna kwota odsetek, wynosiła 380,53 zł. Całkowita kwota do zapłaty przez pożyczkobiorcę wyniosła więc 7 541,19 zł i miała być uiszczona na rzecz pożyczkodawcy w 18 ratach miesięcznych po 418,96 zł, za wyjątkiem ostatniej raty, którą określono na 418,87 zł.

W pkt 9 Umowy wskazano, że (...) jest pakietem świadczeń w ramach Umowy pozwalającym na zarządzanie pożyczką i składa się z: (...) J. w Spłacie, (...) smsów informacyjnych. (...) w (...)” to świadczenie polegające na uprawnieniu V. do odroczenia terminu spłaty raty wynikającej z Pierwotnego harmonogramu określonego w Umowie w wymiarze 1 raty w całym okresie obowiązywania umowy ((...)). (...) J. w Spłacie jest uruchamiana przez Pożyczkodawcę automatycznie w przypadku spełnienia łącznie następujących przesłanek: (i) upłynęły co najmniej 2 miesiące od daty zawarcia Umowy, (ii) Klient spłacił co najmniej kwotę równą 2 pełnym ratom pożyczki, oraz (iii) Klient opóźnia się ze spłatą zobowiązania z Umowy równego co najmniej połowie wartości raty miesięcznej.

Na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 14 sierpnia 2024 roku wierzyciel zbył na rzecz (...) z siedzibą we S. wierzytelność wynikająca z umowy pożyczki nr (...).

Pismem z dnia 12 listopada 2024 roku powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 2 639,59 zł do dnia 19 listopada 2024 r. oraz zawiadomił o przelewie wierzytelności.

Dowody: wniosek o pożyczkę z 23.12.2020 r. – k. 24-25v akt,

umowa pożyczki pieniężnej z 13.12.2020 r. – k. 26-29v akt,

wezwanie do zapłaty z 12.11.2024 r. – k. 32-32v akt,

umowa przelewu wierzytelności z 14.08.2024 r. – k. 12-21 akt,

oświadczenie z 18.10.2024 r. – k. 21v akt,

wyciąg z ksiąg rachunkowych z 12.03.2025 r. – k. 11 akt.

Sąd zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie pozwany nie wypowiedział się co do twierdzeń podnoszonych przez powoda w uzasadnieniu pozwu. Stosownie więc do treści art. art. 339 § 2 k.p.c. uzasadnione było wydanie wyroku zaocznego.

Przy wydawaniu wyroku zaocznego Sąd nie może przyjąć za prawdziwe twierdzeń powoda, jeżeli budzą one wątpliwości. W sformułowaniu art. 339 § 2 k.p.c. mowa jest o przyjęciu za prawdziwe twierdzeń powoda, jeżeli „nie budzą one uzasadnionych wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy”. Uzasadnione wątpliwości mogą powstać w wypadku, kiedy twierdzenia powoda zawarte w pozwie odnośnie stanu faktycznego sprawy, są ze sobą sprzeczne, nie zawierają pełnego stanu faktycznego pozwalającego na rozstrzygnięcie sprawy, wskazują na brak legitymacji procesowej powoda lub pozwanego itp.

Ocena zgodności z prawdą twierdzeń powoda następuje na podstawie materiału procesowego znajdującego się w aktach sprawy. Nie budzi wątpliwości, że obowiązkiem strony powodowej jest dołączenie do pozwu dowodów, które umożliwią sądowi weryfikacje twierdzeń pozwu pod kątem spełnienia przesłanek z art. 339 k.p.c.

Zdaniem Sądu brak było podstaw do ustalenia stanu faktycznego jedynie w oparciu o twierdzenia, które zostały zawarte w uzasadnieniu pozwu, albowiem wątpliwości Sądu wzbudziła wysokość należności z tytułu wysokości kosztów pożyczki.

Powód wywodził roszczenie z (...) pożyczki (...) z dnia 23 grudnia 2020 roku zawartej przez pozwanego X. D. z pierwotnym wierzycielem (...) S.(...) z siedzibą w S.. Wierzytelność z tego tytułu powód nabył na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 14 sierpnia 2024 roku.

W myśl art. 509 § 1 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (art. 509 § 2 k.c.).

W oparciu o dołączone do pozwu umowy przelewu wraz z załącznikami, Sąd uznał, że strona powodowa wykazała swoją legitymację procesową. Przedłożone przez stronę powodową dokumenty w postaci umowy przelewu wierzytelności z załącznikami były wystarczające dla realizacji celów określonych w art. 6 k.c., a w szczególności stwierdzenia, że przedmiotowe umowy są ważne i doszło do skutecznego zbycia wierzytelności na rzecz powoda.

Zgodnie z treścią art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1362) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Zgodnie z ust. 2 za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki.

Podkreślić należy, że pozwany występował jako konsument, a zarówno normy prawa wspólnotowego chronią praw konsumentów, ale także polski ustawodawca wprowadził szczególną ochronę tej grupy uczestników obrotu cywilnego jako słabszej strony stosunków zobowiązaniowych zapewniając im ochronę przed stosowaniem przez silniejszego przedsiębiorcę, profesjonalnie działającego w obrocie, postanowień kształtujących ich prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i wywierający szkodliwy wpływ na ich interesy, ustawodawca wprowadził szczególne regulacje prawne chroniące konsumenta.

Umowy zawarte z konsumentem podlegają ocenie w świetle klauzuli generalnej z art. 385 ¹ § 1 k.c. z wyłączeniem jedynie jednoznacznie sformułowanych postanowień określających główne świadczenia stron oraz tych postanowień, na których treść konsument miał rzeczywisty wpływ, co musi zostać wykazane przez oferenta. W ramach sądowej kontroli umów należy dokonać oceny, czy określone postanowienie umowne zawiera cechy postanowienia niedozwolonego, a mianowicie czy jest ono nieuzgodnione indywidualnie z konsumentem i czy kształtuje jego prawa oraz obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.

Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu należy stwierdzić, iż postanowienia umowne dotyczące wynagrodzenia prowizyjnego, jak i dodatkowej opłaty za (...) stanowią niedozwolone klauzule umowne. Naliczenie w umowie tych opłat budzi poważne zastrzeżenia w świetle przepisów o zobowiązaniach umownych i ochronie konsumenta przed niedozwolonymi klauzulami umownymi. Zgodnie bowiem z treścią art. 385 ¹ § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy; nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

W umowie przewidziano że za wynagrodzenie prowizyjne za udzielenie pożyczki pożyczkobiorca zobowiązuje się zapłacić 1 302,76 zł. Powód nie wykazał przy tym w żaden sposób wyliczenia ww. kwoty, biorąc pod uwagę całkowitą kwotę pożyczki, tj. 4 378,00 zł kwota 1 302,76 zł jest całkowicie dowolna i nie wynika z jakichkolwiek wyliczeń. Pozwany posiadał wprawdzie swobodę w zakresie zawarcia umowy pożyczki. Nie oznacza to jednak, że podmiot udzielający pożyczki mógł w sposób zupełnie dowolny kształtować prawa i obowiązki oznaczone w umowie zawartej poprzez zastosowanie gotowego wzorca umownego, powodując narzucenie przez przedsiębiorcę, przy wykorzystaniu jego silniejszej pozycji, postanowień umownych, które będą naruszać w sposób rażący interes konsumenta.

Zauważyć należy, że kwestią obciążania przez pożyczkodawców pożyczkobiorców zbyt wysokimi opłatami prowizyjnymi za udostepnienie na określony czas środków pieniężnych zajmował się m.in. Sąd Okręgowy w (...) w sprawach VIII Ca 563/17 i VIII Ca582/17, który w wyrokach z 28 sierpnia 2017 r. i 15 listopada 2017 r. podzielił stanowisko tut. Sądu o sprzeczności umów w zakresie wynagrodzenia prowizyjnego z dobrymi obyczajami, zasadami współżycia społecznego i przepisami regulującymi kwestie odsetek maksymalnych. Sąd Okręgowy, odwołując się do wyroku (...) z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie (...) (A. nr (...)), stwierdził, że niezależnie od uregulowań ustawy o kredycie konsumenckim dotyczących maksymalnej wysokości kosztów pozaodsetkowych, koszty te nie mogą stanowić dodatkowego źródła zysku przedsiębiorcy, powinny zatem być kształtowane w sposób zgodny z rzeczywistym kosztem dokonywanych czynności, w związku z którymi pozostają. W obu przywołanych sprawach Sąd Okręgowy w (...) stwierdził również, że omawiana opłata pozostaje oderwana od faktycznych kosztów poniesionych przez powódkę, w istocie nie stanowi więc ,,kosztu okołoodsetkowego”, te bowiem powinny być związane – zgodnie z zasadą ekwiwalentności świadczeń – z określonymi kosztami poniesionymi przez pożyczkodawcę w związku z udzieleniem pożyczki bądź usługami świadczonymi na rzecz pożyczkobiorcy. Sąd Rejonowy w (...) oraz Sąd Okręgowy w (...) wyraziły w przywołanych sprawach także pogląd, że wynagrodzenie prowizyjne to ukryta forma odsetek od pożyczonego kapitału, co prowadzi do obejścia przepisów regulujących instytucje odsetek maksymalnych.

Reasumując, ustalona przez powoda wysokość wynagrodzenia stanowiąca prowizję w wysokości 1 302,76 zł i opłata za (...) w wysokości 1 439,90 zł, biorąc pod uwagę całkowitą kwotę pożyczki, tj. 4 378,00 zł, pomimo że zostały przyjęte przez pozwanego, są rażąco wygórowane. W konsekwencji stwierdzić należy, że domaganie się przez powoda zasądzenia od pozwanego przywołanych kwot pieniężnych w wysokości oznaczonej jako prowizja i dalsze opłaty jest niezasadne.

W ocenie Sądu wynagrodzenie za udzielenie pożyczki żądane od pozwanego musi być w pewnym stopniu adekwatne do wykonanej pracy ponadstandardowej powoda, przy dalszym założeniu, że była ona celowa. Dlatego należy stwierdzić, iż żądanie powoda zasądzenia od pozwanego z tytułu prowizji i innych kosztów należności w oznaczonej w pozwie wysokości stanowi nadużycie prawa i jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego.

Ustalanie tak wygórowanych opłat z tytułu prowizji i innych kosztów, czy też czynności windykacyjnych, prowadzi bowiem do apriorycznego przyjęcia odpowiedzialności odszkodowawczej konsumenta (por. wyrok SN z 4 marca 2010 r. w sprawie o sygn. akt I CSK 404/09, opubl. L.). Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu brak było jakichkolwiek podstaw do miarkowania wysokości prowizji i innych kosztów należnych powodowi, tym bardziej, co już wskazano, powód nie wskazał na żadne obiektywne przesłanki, które stanowiłyby źródło ustaleń w tym zakresie. Zatem w przedstawionych warunkach każda kwota, która miałaby zostać przyznana powodowi w ramach prowizji i innych kosztów byłaby wartością abstrakcyjną i dowolną, a ocena Sądu przy braku dostatecznych danych dotknięta wadą subiektywności i nierealna.

W związku z wyżej przytoczonymi rozważaniami Sąd oddalił powództwo w całości, o czym orzekł w punkcie 1. sentencji wyroku.

Sąd na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w punkcie 2. sentencji wyroku oddalił wniosek powoda o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu. W niniejszej sprawie powództwo zostało oddalone, wobec tego brak było podstaw do obciążenia pozwanego kosztami procesu poniesionymi przez powoda.