Wyrok z 11 marca 2026, sygn. I C 651/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

11 marca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Nysie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Elżbieta Korzydło - Widocka
Protokolant:	starszy sekretarz sądowy J. M.

po rozpoznaniu 11 marca 2026 r. na rozprawie

sprawy z powództwa L. D.

przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w P.

o zapłatę

I.  zasądza od strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w P. na rzecz powoda L. D. 4 400 zł (cztery tysiące czterysta złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 31 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty,

II.  oddala powództwo w pozostałej części,

III.  zasądza od strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w P. na rzecz powoda L. D. tytułem zwrotu kosztów procesu 2 332,92 zł (dwa tysiące trzysta trzydzieści dwa złote i dziewięćdziesiąt dwa grosze) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od prawomocności niniejszego wyroku do dnia zapłaty,

IV.  nakazuje pobrać od strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w P. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nysie kwotę 1 354,54 zł (tysiąc trzysta pięćdziesiąt cztery złote i pięćdziesiąt cztery gorsze) tytułem zwrotu wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa kosztów opinii biegłego.

UZASADNIENIE

Pozwem z 27 czerwca 2024 r. powód L. D. wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w P. 5020 zł, w tym tytułem dopłaty do odszkodowania - 4400 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 31 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty oraz tytułem zwrotu kosztów sporządzenia prywatnego kosztorysu - 620 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia pozwu stronie pozwanej. Nadto powód domagał się zasądzenia od strony pozwanej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając żądanie powód wskazał, że 29 listopada 2023 r. w wyniku zdarzenia komunikacyjnego doszło do uszkodzenia pojazdu marki N. (...) (1) o nr rej. (...), stanowiącego własność M. K.. Pojazd sprawcy szkody posiadał zawartą z pozwaną umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Dalej podniesiono, iż pozwana w przeprowadzonym postępowaniu likwidacyjnym uznała swoją odpowiedzialność za skutki przedmiotowego zdarzenia i wypłaciła na rzecz poszkodowanego 4859,83 zł, ustalając szkodę częściową. W dalszej kolejności wyjaśniono, iż powód jest czynnie legitymowany do dochodzenia sformułowanego w pozwie roszczenia, jako nabywca wierzytelności. Nadto wskazano, że powód nie zgadzając się z wysokością przyznanego odszkodowania zlecił sporządzenie własnej kalkulacji, która pozwoliła na ustalenie, iż koszt przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody z 29 listopada 2023 r. wynosiły faktycznie 12393,42 zł.

W odpowiedzi na pozew z 2 stycznia 2025 r., strona pozwana, działając przez profesjonalnego pełnomocnika wnosiła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podano, iż wypłacona dotychczas kwota odszkodowania uwzględnia rzeczywistą wysokość kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu i pozwala na przywrócenie go do stanu sprzed szkody. Zakwestionowano wysokość kosztów naprawy zawartą w kalkulacji powoda, wskazując, że kalkulacja ta nie oszacowuje koniecznych kosztów naprawy, lecz maksymalne hipotetyczne wydatki na naprawę. Zanegowano zasadność żądania zwrotu kosztów prywatnej opinii.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Dnia 29 listopada 2023 r. doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd marki N. (...) (1) o nr rej. (...), stanowiący własność M. K.. Sprawca posiadał w chwili zdarzenia ważne ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, na podstawie umowy zawartej z Towarzystwem (...) S.A. z siedzibą w P. (polisa nr (...)).

Dowód: okoliczności bezsporne; dokumenty znajdujące się w aktach szkody – płyta CD k. 45.

Poszkodowany dokonał zgłoszenia szkody bezpośrednio u strony pozwanej 29 listopada 2023 r. Sprawa została zarejestrowana pod numerem (...). W toku postępowania likwidacyjnego na zlecenie strony pozwanej, rzeczoznawca ubezpieczyciela przeprowadził oględziny pojazdu, w oparciu o który sporządził kosztorys naprawy. Zgodnie z dokonaną w dniu 11 grudnia 2023 r. wyceną naprawy pojazdu, całkowity koszt naprawy pojazdu marki N. (...) (1) o nr rej. (...) wynosi 4 859,83 zł brutto i obejmuje: części i materiały eksploatacyjne – 1398,55 zł netto, robociznę - 810 zł netto, koszty dodatkowe – 30zł netto, lakierowanie – (...),53 zł netto. Naliczony podatek Vat w stawce 23% wynosi 908,75 zł. W dniu 15 grudnia 2023 r. przekazano poszkodowanemu kosztorys, w którym dodatkowo wskazano, iż naprawa pojazdu za kwotę w nim wskazaną jest możliwa w warsztacie rekomendowanym przez P..

Dowód: pismo strony pozwanej z 15.12.2023 r. wraz z kosztorysem k. 11-19; dokumenty znajdujące się w aktach szkody – płyta CD k. 45.

Poszkodowanemu M. K. strona pozwana wypłaciła odszkodowanie w kwocie 4.859,83 zł.

Okoliczność bezsporna

Strona pozwana zleciła inż F. O. z Europejskiego Centrum Doradztwa Technicznego z siedzibą w F. wykonanie kalkulacji naprawy pojazdu marki N. (...) (1) o nr rej. (...). Zgodnie z wyceną z 11 lutego 2024 r. koszt naprawy uszkodzonego pojazdu wynosił 12393,42 zł brutto. Za sporządzenie przedmiotowej kalkulacji, w dniu 18 czerwca 2024 r. wystawiono fakturę VAT nr (...), opiewającą na kwotę 620 zł, z terminem płatności do 20 czerwca 2024 r.

Dowód: kalkulacja naprawy nr (...) k. 20-24 ; faktura nr (...) k. 25.

W dniu 15 lutego 2024 r. poszkodowany M. K. na podstawie umowy przelewu wierzytelności zbył na rzecz L. D. wierzytelność przysługującą mu względem Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w P. z tytułu szkody w pojeździe marki N. (...) (1) o nr rej. (...) i poszkodowany otrzymał z tego tytułu kwotę 600 zł.

Dowód: umowa przelewu wierzytelności z 15.02.2024 r. k. 9-10 , zeznania świadka M. K. k.68-69

Uzasadnione koszty naprawy pojazdu w nieautoryzowanym warsztacie samochodowym z zastosowaniem części oryginalnych sygnowanych logo producenta (...) wynoszą 11 964,28 zł brutto.

Uzasadnione koszty naprawy pojazdu w nieautoryzowanym warsztacie samochodowym z zastosowaniem części oryginalnych dostarczanych przez alternatywnych dostawców (rabat 25%) wynoszą 10 109,42 zł brutto.

Dowody: opinia nr (...) biegłego mgr inż. F. T. z 5.07.2025 r. k. 81-98 wraz z opinią uzupełniającą, k. 118-120.

Po przedmiotowej szkodzie poszkodowany naprawiał pojazd u swojego kuzyna, który jest mechanikiem. Przy okazji tej naprawy powypadkowej poszkodowany zlecił również naprawę innych elementów niemających związku ze szkodą. Poszkodowany nie posiada rachunków z naprawy i zakupu części.

Po naprawie samochód został przywrócony do używalności, jednak naprawa została przeprowadzona w sposób nieprofesjonalny. Naprawa nie przywróciła pojazdu do stanu sprzed szkody ponieważ użyto części z rynku wtórnego, które nie posiadają potwierdzonej zgodności z wymaganiami technologicznymi producenta pojazdu ani potwierdzonego pochodzenia. Użycie takich elementów spowodowało, że nie zostały zachowane właściwości techniczne ani użytkowe pojazdu. Części te nie gwarantowały utrzymania parametrów bezpieczeństwa oraz zgodności naprawy z technologią producenta. Zastosowanie takich części wiąże się z ryzykiem niższej jakości i trwałości wykonania.

Dowód: zeznania świadka M. K. k. 68-69, opinia nr (...) biegłego mgr inż. F. T. z 5.07.2025 r. k. 81-98

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części, tj. co do kwoty 4400 zł, z dochodzonych w niniejszym postępowaniu 5020 zł.

Sąd dokonał ustaleń faktycznych na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wyszczególnionego pod konkretnymi elementami stanu faktycznego, który nie budził wątpliwości Sądu, z różnych źródeł dowodowych, w tym z dokumentów dołączonych przez obie strony postępowania, akt postępowania likwidacyjnego, zeznań poszkodowanego oraz opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej F. T. z 5 lipca 2025 r. z kosztorysem naprawy oraz opinii uzupełniającej z 31 października 2025 r. W opinii uzupełniającej biegły odniósł się do uwag i zastrzeżeń strony pozwanej, precyzyjnie i logicznie wyjaśniając, dlaczego dla prawidłowej kalkulacji naprawy nie jest możliwe przyjęcie stawek materiałów i części dostawców wskazanych przez pozwaną. Sąd podzielił w całości i przyjął za własne wnioski obu opinii wraz z kalkulacją naprawy sporządzone przez niezależnego, obiektywnego biegłego w zakresie swojej specjalności jako osoby posiadającej wiadomości specjalne. Wydana opinia główna wraz z opinią uzupełniającą noszą walor spójności, rzetelności oraz pełności w zakresie jakim możliwe było udzielenie odpowiedzi na zadane pytania. Ostatecznie, opinie nie były kwestionowane przez żadną ze stron co do ich merytorycznej treści, sposobu wyliczeń i wniosków końcowych.

Bezspornym w sprawie było to, że 29 listopada 2023 r. doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd marki N. (...) (2) stanowiący własność M. K.. Niekwestionowanym nadto było, że strona pozwana ponosi odpowiedzialność za szkodę w przedmiotowym pojeździe, jako ubezpieczyciel sprawcy kolizji. Za bezsporny uznać należało także zakres uszkodzeń w pojeździe. Niekwestionowana była także legitymacja czynna po stronie powoda, która nadto została wykazana właściwą umową przelewu wierzytelności.

Spornymi pozostawały natomiast wysokość szkody jak i wysokość należnego poszkodowanemu odszkodowania za zaistniałe zdarzenie szkodowe oraz to czy wypłacone przez stronę pozwaną odszkodowanie zostało zaniżone i w związku z tym nie jest wystarczające, aby uszkodzony samochód przywrócić do stanu sprzed zdarzenia powodującego szkodę.

Stosownie do art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. W myśl art. 509 § 2 k.c. wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Dokonana w niniejszej sprawie cesja wierzytelności została dostatecznie sprecyzowana, podpisana przez uprawnione osoby, zatem była ważna i skuteczna. Dodatkowo sam poszkodowany potwierdził fakt skutecznego zawarcia umowy, w tym że otrzymał od cesjonariusza kwotę 600 zł.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia jest art. 805 k.c., który stanowi o odpowiedzialności strony pozwanej za szkodę powstałą w pojeździe marki N. (...) (1) o nr. rej. (...) stanowiącym własność M. K. w następstwie zdarzenia z 29 listopada 2023 roku. W przypadku odszkodowania z tytułu odpowiedzialności cywilnej – a z takim mamy do czynienia w tej sprawie, świadczenie zakładu ubezpieczeń zawsze polega na wypłacie sumy pieniężnej i nie może przybrać postaci restytucji naturalnej chyba, że poszkodowany wyrazi wyraźną zgodę na taką formę przywrócenia uszkodzonej rzeczy do stanu sprzed powstania szkody. Przepis art. 805 k.c. stanowi, bowiem, że świadczenie ubezpieczyciela, przy ubezpieczeniu majątkowym, polega na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku.

Przepis art. 361 k.c. stanowi natomiast, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (§1) i w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§2). Jednocześnie, zgodnie z art. 363 § 1 k.c. zdanie pierwsze, naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Natomiast, jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania, co do zasady, powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania (§2).

Zgodnie z art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Natomiast w myśl art. 822 § 4 k.c. uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Z kolei wedle przepisu art. 13 ust. 2 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z dnia 16 lipca 2003 r.) (dalej: ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych) w obowiązkowych ubezpieczeniach odpowiedzialności cywilnej odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem, nie wyżej jednak niż do wysokości sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie. Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 1 powołanej ustawy poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. O zgłoszonym roszczeniu zakład ubezpieczeń powiadamia niezwłocznie ubezpieczonego. Ponadto stosownie do art. 34 ust. 1 tej ustawy, z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Natomiast w myśl art. 36 ust. 1 zd. 1 ww. ustawy odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Na podstawie art. 436 § 1 zd. 1 k.c. odpowiedzialność przewidzianą w artykule poprzedzającym (art. 435 k.c.) ponosi również samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody. Jak stanowi art. 435 § 1 k.c. prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Wreszcie art. 14 ust 1 ustawy z 22 maja 2003r. stanowi, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie.

Mając na uwadze wskazane powyżej przepisy prawa, należy stwierdzić, że zakres obowiązku odszkodowawczego wyznaczony został przez przepis art. 361 § 2 k.c. zgodnie, z którym naprawienie szkody w mieniu (szkody majątkowej) obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Tym samym szkoda, to nic innego, jak uszczerbek w prawnie chronionych dobrach poszkodowanego, czyli stan niekorzystny dla poszkodowanego, przy czym powstały wbrew woli poszkodowanego. Wskazany przepis powszechnie uznawany jest, jako przejaw aprobaty ustawodawcy dla obowiązku pełnego kompensowania szkody majątkowej, tak w zakresie straty, jak i utraconych korzyści, przy czym o stracie mówimy wówczas, gdy nastąpiło zmniejszenie aktywów lub zwiększenie pasywów poszkodowanego, a więc rzeczywisty uszczerbek w majątku należącym do niego w chwili zdarzenia, za które odpowiedzialność została przypisana oznaczonemu podmiotowi. Zatem uczynienie zadość obowiązkowi płynącemu z art. 361 k.c. wymaga aby odszkodowanie miało charakter pełnego w granicach szkody prawnie relewantnej albowiem, co do zasady, celem odpowiedzialności odszkodowawczej jest usunięcie uszczerbku wywołanego określonym zdarzeniem. Natomiast skoro podstawową funkcją odszkodowania jest kompensacja, to oznacza, że odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszonych zdarzeniem wyrządzającym szkodę, obejmując między innymi to, co w majątku ubyło na skutek zdarzenia. Odszkodowanie ma wyrównać uszczerbek w majątku poszkodowanego powstały w następstwie zdarzenia wyrządzającego szkodę.

Przenosząc powyższe rozważania ogólne na grunt niniejszej sprawy, należy podkreślić, że wysokość odszkodowania ma odpowiadać kosztom przywrócenia uszkodzonemu pojazdowi wartości sprzed wypadku. A skoro wartość sprzed wypadku może zostać przywrócona w następstwie naprawy pojazdu, to odszkodowanie powinno odpowiadać kosztom tej naprawy, przy czym za słuszne należy uznać twierdzenie, że w sytuacji, gdy naprawienie szkody ma nastąpić przez zapłatę przez zobowiązanego odpowiedniej sumy pieniężnej, to wysokość tej sumy winna być tak ustalona, aby rekompensowała naprawienie całej poniesionej szkody. W tym miejscu warto przytoczyć fragment uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z 11.06.2001 r., sygn. akt: V CKN 266/00, zgodnie z którym, w przypadku szkody w pojeździe mechanicznym, przez odpowiednią sumę pieniężną wymienioną w art. 363 k.c. należy rozumieć taką, która odpowiada wysokości szkody, a zatem taką, jaką poszkodowany musi zapłacić za towary i usługi służące restytucji uszkodzonego pojazdu. Jednocześnie roszczenie o świadczenie należne od zakładu ubezpieczeń w ramach ubezpieczenia komunikacyjnego odpowiedzialności cywilnej z tytułu kosztów przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu pierwotnego jest wymagalne niezależnie od tego, czy naprawa została dokonana, a obowiązek naprawienia szkody przez zapłatę odszkodowania nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić (por. wyrok SN z 16.05.2002 sygn. akt V CKN 1273/00, wyrok SA w Katowicach z 17.03.2004 r. sygn. akt I ACa 32/04). Tym samym, za zasadne należy uznać twierdzenie, że naprawienie szkody w sytuacji, gdy ma nastąpić przez zapłatę przez zobowiązanego odpowiedniej sumy pieniężnej, winno polegać na zapłacie sumy pieniężnej ustalonej według przewidywanych kosztów naprawy pojazdu, na które składają się: określone konieczne prace naprawcze oraz koszt nowych części zamiennych, a także koszt materiałów związanych z pracami naprawczymi i montażem nowych elementów pojazdu w miejsce uszkodzonych. Jednocześnie wysokość odszkodowania winna uwzględniać rynkowe ceny oryginalnych części zamiennych, a nie ich nieautoryzowanych zamienników, a także ceny usług koniecznych do przeprowadzenia naprawy, skoro za uzyskane odszkodowanie poszkodowany ma mieć stworzoną realną możliwość przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu sprzed wypadku, korzystając w tym celu z usług warsztatów naprawczych oraz stosując części zamienne właściwe dla marki uszkodzonego pojazdu, zapewniające przez to przywrócenie pojazdowi wartości sprzed wypadku i wyrównania powstałego w następstwie wypadku uszczerbku w majątku poszkodowanego. Nie powinno również budzić wątpliwości to, że wartość pojazdu na rynku określa między innymi jego marka, a co za tym idzie to, że pojazd w całości składa się z oryginalnych elementów autoryzowanych przez producenta danej marki samochodu.

Odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu, ustalone według cen części zamiennych i usług występujących na lokalnym rynku. Ponadto winno obejmować kwotę podatku od towarów i usług (VAT) w zakresie, w jakim poszkodowany nie może obniżyć podatku od niego należnego o kwotę podatku naliczonego (por. uchwały SN z 13.06.2003 sygn. akt III CZP 32/03 i z 17.05.2007 sygn. akt III CZP 150/06).

W tym miejscu należy podkreślić, że dyspozycja art. 354 k.c. w kontekście zasady pełnej kompensacji szkody majątkowej, nie oznacza, że poszkodowany, jako wierzyciel ma obowiązek naprawy uszkodzonej rzeczy po najmniejszych kosztach (tzw. racjonalnych). Poszkodowany nie ma również obowiązku skorzystać z propozycji naprawy uszkodzonego pojazdu w sieci naprawczej warsztatów współpracujących z pozwanym zakładem ubezpieczeń, a nie korzystając z takiej propozycji przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu sprzed powstania szkody, nie może ponieść żadnych negatywnych konsekwencji. W szczególności, zakład ubezpieczeń nie jest uprawniony ograniczyć kwoty odszkodowania w sytuacji, gdy koszt naprawy samochodu lub zakupu części zamiennych będzie wyższy niż możliwy do uzyskania w sieci naprawczej (...) S.A. a poszkodowany, mimo to nie przyjął propozycji naprawy samochodu w jednym z warsztatów współpracujących ze stroną pozwaną. Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu odnośnie zarzutu nieskorzystania z oferty warsztatu współpracującego z ubezpieczycielem, zgodnie z art. 363 § 1 k.c. zdanie pierwsze, był to autonomiczny wyboru poszkodowanego. W ocenie Sądu poszkodowany ma prawo wyboru warsztatu, który w jego ocenie wykona naprawę pojazdu w najlepszej jakości, najkrótszym czasie, celem przywrócenia stanu sprzed szkody, jak i warsztatu położonego blisko od jego miejsca zamieszkania. Poszkodowany wykonywał naprawę uszkodzonego pojazdu u kuzynka, będącego mechanikiem i przy tej okazji dokonał również naprawy w części niezwiązanej z przedmiotową szkodą komunikacyjną. Doświadczenie życiowe podpowiada również, że właścicielowi pojazdu nie jest obojętne miejsce i czas naprawy oraz często przy wyborze warsztatu kieruje się opiniami, albo oddaje swoje mienie w ręce sprawdzonych już specjalistów. W ocenie Sądu były to wystarczające przesłanki do nieskorzystania z propozycji ubezpieczyciela i poszkodowany nie może w tym zakresie ponosić negatywnych konsekwencji. Naprawa szkody przez zakład ubezpieczeń w ramach odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego może przybrać postać restytucji naturalnej, tylko i wyłącznie, kiedy poszkodowany wyrazi taką wolę wyrównania powstałej szkody. Z punktu widzenia prawa poszkodowanego do pełnej kompensacji szkody majątkowej bez znaczenia pozostaje ewentualna kwestia uzyskania niższego kosztu naprawy uszkodzonego pojazdu w ramach naprawy zleconej i przeprowadzonej w warsztacie należącym do sieci naprawczej pozwanego zakładu ubezpieczeń. Dysponentem formy uzyskania pełnej kompensacji szkody majątkowej w ramach odszkodowania z tytułu odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody, zawsze pozostaje poszkodowany, a obowiązek zakładu ubezpieczeń naprawienia szkody przez zapłatę odszkodowania nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić. Podkreślenia wymaga również to, że w przypadku odszkodowania przysługującego od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego mowa jest, nie o kosztach najwyższych, najniższych czy realnych, ale o niezbędnych i ekonomicznie uzasadnionych kosztach naprawy pojazdu, które należy ponieść, aby uszkodzony pojazd udało się doprowadzić do stanu odpowiadającemu stanowi sprzed powstania szkody. Poszkodowany, zgodnie z zasadą pełnej kompensacji szkody majątkowej, za uzyskane odszkodowanie ma mieć stworzoną realną możliwość przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu sprzed wypadku, korzystając w tym celu z usług warsztatów naprawczych oraz stosując części zamienne właściwe dla marki uszkodzonego pojazdu, zapewniające mu przez to przywrócenie pojazdowi wartości sprzed wypadku i wyrównania powstałego w następstwie wypadku uszczerbku w majątku poszkodowanego, przy czym ostatecznie to poszkodowany zdecyduje czy z tej możliwości skorzysta czy też odstąpi od naprawy pojazdu albo poprzestanie na naprawie dokonanej po najniższych kosztach, ale niegwarantującej mu, że w ten sposób pojazd zostanie przywrócony do stanu sprzed powstania szkody - nie tylko w rozumieniu stanu technicznego pozwalającego na dopuszczenie pojazdu do ruchu drogowego, ale również stanu odpowiadającego wartości rynkowej pojazdu sprzed postania szkody, na którą to wartość wpływ ma nie tylko to, czy samochód był uszkodzony, ale także czy jego naprawa została przeprowadzona przy użyciu części zamiennych odpowiadających tym, które w pojeździe zastosował jego producent (nowych i oryginalnych oznaczonych logo producenta pojazdu) oraz zgodnie z technologią naprawy pojazdu zalecaną przez jego producenta, a także czy przeprowadzona naprawa była pełną usuwającą wszystkie uszkodzenia. Ostateczny wybór zawsze winien należeć do poszkodowanego i nigdy nie może stanowić przesłanki dla ustalenia wysokości należnego mu odszkodowania.

Analogiczną argumentację należy odnieść do zakupu przez poszkodowanego materiałów i części zamiennych u dostawców wskazanych przez pozwaną.

Biegły w wydanej opinii wskazał m. in., dlaczego uznał, że wypłacone odszkodowanie wypłacone przez ubezpieczyciela jest zaniżone. Nie powielając stwierdzeń opinii wystarczy wskazać, że ubezpieczyciel znacząco zaniżył koszty robocizny, koszty materiałów lakierniczych i koszt części zamiennych. Tym samym, ustalone przez (...) S.A. odszkodowanie, na podstawie kalkulacji naprawy ubezpieczyciela jest zaniżone i nie przywróciłoby pojazdu do stanu sprzed szkody. W opinii uzupełniającej, biegły wyjaśnił dlaczego nie ma możliwości kalkulacji z uwzględnieniem cen dostawców wskazanych przez pozwaną, jak i zastosowania rabatów. Sąd w całości akceptuje argumentację i wnioski biegłego.

Sąd nie podzielił twierdzeń strony pozwanej w zakresie tego, że nie można w niniejszej sprawie ustalać hipotetycznych kosztów naprawy pojazdu. Przede wszystkim dlatego, że naprawa, a przywrócenie stanu poprzedniego - to nie są synonimy. Nie każda naprawa prowadzi do przywrócenia stanu poprzedniego uszkodzonej rzeczy, a taka jest zasada jeśli chodzi o pełną kompensację szkody. Odszkodowanie ma bowiem stworzyć realną możliwość aby poszkodowany przy pomocy środków finansowych wypłaconych tytułem odszkodowania miał możliwość przywrócenia uszkodzonej rzeczy do stanu sprzed szkody, a nie koniecznie tylko i wyłącznie naprawę w powszechnym rozumieniu tego słowa. W niniejszej sprawie naprawa przeprowadzona przez poszkodowanego nie przywróciła bowiem pojazdu do stanu sprzed szkody. Jak wskazał biegły - stało się tak, ponieważ użyto części z rynku wtórnego, które nie posiadają potwierdzonej zgodności z wymaganiami technologicznymi producenta pojazdu ani potwierdzonego pochodzenia. Użycie takich elementów spowodowało, że nie zostały zachowane właściwości techniczne ani użytkowe pojazdu. Części te nie gwarantowały utrzymania parametrów bezpieczeństwa oraz zgodności naprawy z technologią producenta. Zastosowanie takich części wiąże się z ryzykiem niżej jakości i trwałości wykonania.

Jeszcze raz należy podkreślić że wypłacenie odszkodowania z tytułu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkodę powstałą w pojeździe jest niezależne od dokonania naprawy i nie może być uzależnione od przedstawienia dokumentów obrazujących wysokość poniesionych kosztów naprawy. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2018 r., w sprawie o sygn. akt: III CZP 74/18 odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego nie ogranicza się do równowartości wydatków poniesionych na naprawę pojazdu, lecz każdorazowo obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy. W sytuacji, gdy przed ustaleniem wysokości odszkodowania dojdzie do naprawy pojazdu odszkodowanie należne poszkodowanemu może być ustalone także, jako równowartość hipotetycznie określonych kosztów przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego. Natomiast jeżeli ubezpieczyciel wykaże, że taki sposób ustalenia odszkodowania przewyższa wielkość uszczerbku w majątku poszkodowanego, to dopiero wówczas należne odszkodowanie może zostać obniżone stosownie do okoliczności konkretnej sprawy. Ewentualny wzrost wartości pojazdu po naprawie nie został wykazany. Poza tym, wciąż stanowisko, zgodnie z którym poszkodowany może żądać naprawienia szkody wyliczonej, jako hipotetyczne koszty naprawienia uszkodzonej rzeczy jest zdecydowanie dominujące w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. wyroki z 8 marca 2018 r., II CNP 32/17; z 12 kwietnia 2018 r., II CNP 41/17; z 3 kwietnia 2019 r., II CSK 100/18; oraz postanowienia z 7 grudnia 2018 r., III CZP 73/18; z 11 kwietnia 2019 r., III CZP 102/18; z 16 maja 2019 r., III CZP 86/18). Z tą linią orzeczniczą koresponduje pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym żądaniu odszkodowania wyliczonego, jako koszty naprawy hipotetycznej nie sprzeciwia się dokonanie faktycznej naprawy rzeczy (wyrok z 12 kwietnia 2018 r., II CNP 43/17; postanowienia z 7 grudnia 2018 r., III CZP 51/18, OSNC 2019, nr 9, poz. 94, III CZP 72/18, III CZP 64/18, III CZP 74/18; z 20 lutego 2019 r., III CZP 91/18).

Wobec powyższego, zasadne było ustalenie wysokości szkody metodą hipotetyczną. W tym zakresie nie można przejść obojętnie obok kwestii orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w tym wyroku z 30 marca 2023 roku w sprawie o sygn. C-618/21, gdzie (...) podkreśla obowiązek pełnej rekompensaty szkód komunikacyjnych zgodnie z dyrektywą 2009/103/WE, niezależnie od późniejszych działań poszkodowanego, takich jak zbycie pojazdu.

Wreszcie w uchwale z 24 września 2025 r. wydanej w sprawie o sygn. akt: III CZP 32/24 Sąd Najwyższy po raz kolejny wskazał, że ustalenie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy, jest dopuszczalne także wtedy, gdy poszkodowany naprawił pojazd. A skoro tak, to nie powinno być żadnych wątpliwości, co do tego, że taka metoda ustalenia wysokości odszkodowania jest właściwa w sytuacji, kiedy uszkodzony samochód nie został naprawiony w rozumieniu przywrócenia do stanu sprzed szkody, co ma miejsce w niniejszej sprawie.

Reasumując, uwzględniając powództwo Sąd miał przede wszystkim na uwadze zasadę pełnej kompensacji szkody oraz to, że odszkodowanie należy się bez względu na to czy auto zostanie naprawione czy nie, albowiem poszkodowany ma mieć stworzoną realną możliwość - za uzyskane z odszkodowania środki pieniężne, przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody, a nie jego naprawę – bo to nie są synonimy. Odszkodowanie pieniężne za szkodę w pojeździe mechanicznym wywołaną przez ubezpieczonego w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych ma zapewnić poszkodowanemu realną możliwość przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu sprzed szkody tak, aby wyrównać uszczerbek, jaki powstał w majątku poszkodowanego. Kwestia na co poszkodowany przeznaczy otrzymane odszkodowanie nie ma w istocie żadnego wpływu na wysokość należnego mu odszkodowania.

Nie wypłacając odszkodowania w wysokości odpowiadającej wysokości kosztów przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody strona pozwana popadła w stan opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za który to stan strona powodowa jako nabywca jest uprawniona do domagania się na podstawie art. 481 § 1 k.c. odsetek ustawowych za opóźnienie choćby z tego tytułu nie poniosła żadnej szkody.

Za niezasadne Sąd uznał żądanie w zakresie w jakim strona powodowa domagała się zasądzenia zwrotu kosztów sporządzenia wyceny przez prywatnego rzeczoznawcę albowiem zgodnie z uchwałą SN składu 7 sędziów SN z 2 września 2019 r., sygn. akt: III CZP 99/18, poszkodowanemu oraz cesjonariuszowi roszczeń odszkodowawczych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej zwrot kosztów tzw. prywatnej opinii (ekspertyzy) rzeczoznawcy, jeżeli jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy powyższa przesłanka nie została spełniona. Data sporządzenia kalkulacji tj. 11 lutego 2024 r., czyli przed dokonaniem cesji wierzytelności (15 lutego 2024 r.) świadczy o tym, że celem jej zlecenia była weryfikacja opłacalności nabycia wierzytelności, a nie efektywne dochodzenie odszkodowania. Dodatkowo w świetle daty sporządzenia tego dokumentu, data wystawienia samej faktury VAT z 18 czerwca 2024 r. będącej dokumentem księgowym rodzi poważne wątpliwości. Reasumując brak jest bezpośredniego adekwatnego związku przyczynowego między szkodą a sporządzoną prywatną opinią, dlatego roszczenie w tym zakresie zostało oddalone.

Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania uzasadnia art. 100 zd. 1 k.p.c., zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone oraz zasada wyrażona w art. 98 § 1 k.p.c., w świetle której strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Sąd dokonał stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu. Powód wygrał sprawę w 88 %.

Na niezbędne koszty procesu złożyły się: 400 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, 2 x 1800 zł tytułem wynagrodzeń pełnomocników stron zgodnie z § 2 pkt 4 w zw. z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawych, 2 x 17 zł tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictw oraz koszty wynagrodzenia biegłego w łącznej kwocie 2554,54 zł.

Mając na uwadze fakt, iż dowód z opinii biegłego został przeprowadzony wyłącznie w związku z ustaleniem wysokości kosztów naprawy pojazdu i w tym zakresie roszczenie strony powodowej zostało uwzględnione w całości, a opinia biegłego nie miała żadnego wpływu na oddalenie powództwa w części dotyczącej zwrotu kosztów prywatnej ekspertyzy, Sąd kosztami opinii biegłego obciążył stronę pozwaną w całości.

Łączne koszty procesu – bez kosztów opinii wyniosły 4034 zł, z czego powód poniósł 2.217 zł, a uwzględniając wygraną w 88 % powinien ponieść 484,08 zł. Tym samym pozwany zobowiązany jest zwrócić przeciwnikowi 1.732,92 zł, jednak do kwoty tej należy doliczyć w całości zaliczkę uiszczoną przez powoda w kwocie 600 zł. Skoro pozwany powinien ponieść w całości koszty opinii biegłego, to konsekwentnie również w części wydatkowanej tymczasowo przez Skarb Państwa tj. 1.354,51 zł, o czym zgodnie z art. 113 ust. 1 u.k.s.c. z w zw. z art. 100 zd. 2 k.p.c. orzeczono w punkcie IV wyroku.