Wyrok z 7 maja 2026, sygn. VI U 803/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 maja 2026 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący Sędzia Karolina Chudzinska

Protokolant – stażysta Izabela Daszkowska

po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. w S.

na rozprawie

odwołania: G. T.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S.

z dnia 11 lutego 2025 r., znak: (...)

w sprawie: G. T.

przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S.

o rekompensatę

zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonemu prawo do rekompensaty.

Sędzia Karolina Chudzinska

Sygn. akt VI U 803/25

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonemu G. T. prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych na dzień 1 stycznia 2009 roku. Do stażu pracy w warunkach szczególnych ZUS zaliczył ubezpieczonemu jedynie okres wynoszący 2 lata, 9 miesięcy i 6 dni – zatrudnienia w Kopalni (...) w okresie od 26 sierpnia 1981r. do 31 maja 1984 roku. ZUS wskazywał, że nie zaliczono do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu 1 kwietnia 1991 roku do 31 grudnia 2003 roku, ponieważ zgodnie ze świadectwem pracy z dnia 24 lipca 2006 roku nazwy stanowisk pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, które zakład pracy wskazał: palacz, ślusarz remontowy nie są wymienione w Wykazie A dział XIV poz. 1 i 2. Jednocześnie ZUS wskazał, że pracodawca nie wskazał rodzaju prac ściśle według wykazu, działu, i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.

Odwołanie od tej decyzji złożył ubezpieczony G. T. i wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał, że wbrew stanowisku organu rentowego spełnił wszystkie przesłanki określone w ustawie o emeryturach pomostowych do nabycia prawa do rekompensaty, ponieważ przepracował w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze ponad 15 lat. Wskazał, że był zatrudniony w Cukrowni (...) w okresie od 1 kwietnia 1991 roku do 31 grudnia 2003r. i prace te, zgodnie ze specyfiką branży dzieliły się na okres remontowy i okres kampanii cukrowniczej. W okresie remontowym wykonywał prace: oczyszczaczy kotłów parowach i wodnych (Wykaz A, dział XIV poz.2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku) na stanowisku ślusarz remontowy wymienionym w wykazie B, Dział XIV poz. 2 pkt. 4. stanowiącym załącznik do Zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988r. w sprawie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Natomiast w okresie kampanijnym (praca bloku elektroenergetycznego) wykonywał prace nie zautomatyzowanych palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego wymiennych w Wykazie A dział XIV poz. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku na stanowisku: maszynista kotłów- palacz wymienionym w wykazie B Dział XIV poz. 1 pkt. 1. stanowiącym załącznik do Zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i gospodarki żywnościowej z dnia 31 marca 1988r. w sprawie w sprawie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Jednocześnie ubezpieczony wniósł o zaliczenie do okresu pracy w warunkach szczególnych także okresu od 1 stycznia 2004 roku do 30 września 2004 roku- w Cukrowni (...) na stanowisku ślusarz remontowy na którym wykonywał prace oczyszczaczy przemysłowych kotłów parowych lub wodnych.

W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. ZUS podniósł, że nie każda praca na stanowisku palacza jest pracą w warunkach szczególnych, bo do tej pracy można zaliczyć jedynie prace palacza nie zautomatyzowanego kotła parowego lub wodnego typu przemysłowego, który spełnia określone parametry techniczne.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

Ubezpieczony G. T. ma (...) lat (ur. (...)) i uprawniony jest do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym od dnia(...)roku.

Niesporne.

Ubezpieczony jest z wykształcenia technikiem mechanikiem o specjalności obróbka skrawaniem. W okresie od 1 sierpnia 1976 roku, po ukończeniu szkoły zawodowej, do 15 sierpnia 1981r. oraz od 20 czerwca 1984 roku do 14 lipca 1989r. ubezpieczony był zatrudniony Cukrowni (...) w J. na stanowisku ślusarza. W okresie od 26 sierpnia 1981 roku do 31 maja 1984 roku w ramach zastępczej służby wojskowej pracował w Kopalni (...) (...) w K.. Następnie w okresie od 17 lipca 1989 roku do 31 października 1989r. był zatrudniony w (...) spółce z o.o. w J. na stanowisku ślusarz.

Dowód: świadectwo ukończenia technikum zawodowego- k. 20 akt osobowych, świadectwa pracy w aktach osobowych na karatach: 24, 25, życiorys- k. 26 tych akt, świadectwo pracy z C.- k. 13 akt osobowych,

Ponownie w Cukrowni (...) w J. odwołujący zatrudnił się na stanowisku pracownika sezonowego w dniu 12 września 1990 r.(stosunek pracy trwał do 15 stycznia 1991r.), a następnie podjął tam zatrudnienie od 1 kwietnia 1991r. i został zatrudniony na czas nieokreślony. Pracował na cały etat jako palacz. Nie korzystał z urlopów bezpłatnych, nie miał dłuższych zwolnień lekarskich. Dostawał dodatek pieniężny za pracę w warunkach szczególnych. W Cukrowni (...) były kotły parowe wysokoprężne typu przemysłowego z rusztem mechanicznym każdy po 25 atmosfer, łącznie 3 kotły. Najpierw ich wydajność wynosiła - pierwszy kocioł A. 36 ton wydajności, drugi 16 ton pary na godzinę, trzeci wydajność 14 ton, ale można było wydajność przekroczyć. Były to stare kotły. Najstarszy z 1929 r, najmłodszy kocioł był z 1948 r. i nie były zautomatyzowane. W zależności od potrzeb mogły pracować oddzielnie bądź łącznie. Była to kotłownia typu przemysłowego, parowa. Kotłownia pracowała ciągle, na 3 zmiany przez ok. 100 dni, gdy trwała kampania cukrowa. Kampania zaczynała się we wrześniu, a kończyła z końcem grudnia, a nawet w styczniu. Zimą doskwierał chłód. Było duże zapylenie. W czasie kampanii jako palacz ubezpieczony nadzorował pracę kotłów, kontrolował parametry kotłów, ilość puszczonej wody, cykliczne czyścił powierzchnie grzewcze, pilnował poziomu węgla i pracę pozostałych urządzeń np. odpylania, nawęglania, odżużlania. Pod koniec kampanii kocioł był bardzo zanieczyszczony i było zapylenie. Po kampanii ubezpieczony był ślusarzem remontowym. Całą kotłownię trzeba było wówczas przejrzeć i wyremontować do następnej kampanii. Przy remontach szkodliwe było zapylenie i miało się odo czynienia z azbestem. Zawory na kotłowni były uszczelnianie sznurem azbestowym wzbogacony grafitem. Uszczelki stosowane w kotłowni też zawierały azbest a trzeba było je wycinać ręcznie, szlifować. Pracę wykonywane były w maskach i odzieży ochronnej. W kotłowni zbierał się pył, sadza. W pyłach była siarka. Remont trwał aż do następnej kampanii. W szczególności ubezpieczony wykonywał wówczas następujące prace- czyścił kocioł, część paleniskową, orurowanie, przegrzewacz pary, zbiorniki wodne, gdzie trzeba było wejść do środka. Była to praca niebezpieczna z asekuracją. Przy czyszczeniu kotła - paleniska, orurowania, zbiorników, kanałów dymnych, trzeba było używać masek i kombinezonów przeciwpyłowych. Musiało być specjalnie oświetlenie 24 volt. Do zbiorników wodnych tzw. walczaków też trzeba było wchodzić w maskach i odzieży ochronnej. Było tam duże zapylenie. Trzeba było wyczyścić związki wapnia. Gdy ubezpieczony wchodził na orurowanie to trzeba było czyścic sadzę, popiół, maski były bezwzględnie konieczne. Brygada nie była zbyt liczna. Poza kampanią przy remontach pracowała jedna brygada 10-osobowa. W kampanii pracowały 3 brygady 6-osobowe na 3 zmiany. Ubezpieczony był brygadzistą w okresie kampanii. Ubezpieczony wtedy nadzorował prace kotłów. Była to kotłownia starego typu. Brygadzista pracował przy kotle. Wszystkie szkodliwe czynniki oddziaływały też na brygadzistę. Pracę biurową prowadził kierownik pan I.. Ubezpieczony był brygadzistą tylko w okresie kampanii. Ubezpieczony miał uprawnienia spawacza, ale nie pracował jako spawacz w tym okresie. Były sprawy mechaniczne do naprawy np. przy przekładni, rusztach. Ruszt wygląda jak wielka gąsienica od czołgu. Trzeba było wchodzić pod ten ruszt. Było to małe pomieszczenie, był tam pył. Czyścił to ręcznie szczotką metalową bądź zwykłą w zależności od potrzeb. Przy czyszczeniu używał maski i odzieży ochronnej.

Kotłownia przez cały okres jego pracy w Cukrowni nie została zautomatyzowana, choć pojawiały się drobne usprawnienia. W 2004 r. przyszło zawiadomienie, że cukrownia zostanie wygaszona, ale gdy zakończyła się kampania remont kotłowni normalnie się odbywał. Był projekt, że Cukrownia będzie produkować biopaliwa i remont kotłowni prowadzony był dalej. Czynności te w cyklu rocznym opisanym jak wyżej ubezpieczony wykonywał od 1 kwietnia 1991r. do 30 września 2004 r.

Dowód: umowa o pracę z dnia 1.04. 1991r. – k. 71 akt osobowych, kartoteki wynagrodzenia z rubryka szkodliwe, - w aktach osobowych, zeznania ubezpieczonego oraz świadków D. I., K. I., O. C.: zapis AV na płycie CD- k 34 akt.

Ubezpieczony ukończył w dniu 5 lutego 1991r. kurs palaczy kotłów wysokoprężnych, który trwał od 1 grudnia 1990 roku do 1 lutego 1991r. – 202 godziny w tym 92 godziny praktyczne w celu przygotowania do wykonywania zawodu palacza kotłów wysokoprężnych. Następnie w dniu 7 kwietnia 1995 roku uzyskał zaświadczenie kwalifikacyjne E w zakresie eksploatacji urządzeń i instalacji energetycznych z dnia 7 kwietnia 1995 roku , które uprawniało go do eksploatacji kotłów parowych z maksymalnym ciśnieniem 2,5 MPa i temperaturą do 100 stopni E.. Następnie w roku 2000 uzyskał świadectwo kwalifikacyjne uprawniające do eksploatacji w zakresie obsługi, konserwacji, napraw i montażu kotłów parowych i wodnych o mocy od 50KW wraz z urządzeniami pomocniczym opalane paliwem stałym, sieci, urządzeń i instalacji cieplnych wraz z urządzeniami pomocniczymi o przesyle ciepła powyżej 50kW

Dowód: dokumenty w aktach osobowych na kartach: 37,38i 39 tych akt.

Pracodawca – (...) Spółka (...) S.A. w C. Oddział Cukrownia (...) w J. wystawił ubezpieczonemu świadectwo pracy z dnia 24 lipca 2006r. za okres zatrudnienia od 1 kwietnia 1991r. do 23 lipca 2006r. stwierdzające w punkcie 8., że w czasie zatrudnienia u tego pracodawcy w okresie od 1 kwietnia 1991 roku do 31 grudnia 2003 roku ubezpieczony wykonywał prace w warunkach szczególnych na stanowiskach palacz, ślusarz remontowy z powołaniem się na Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.- Wykaz A dział XIV punkty 1. i 2. oraz Zarządzenie Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa I Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r.(NK144–16/88) w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , Wykaz B, dział XIV poz 1. pkt. 1 i poz. 2. pkt.4

Dowód: świadectwo pracy- k. 6 akt ZUS.

Ubezpieczony w okresie 1 kwietnia 1991r. do 30 września 2004r. (zakończenia cyklu remontowego po kampanii cukrowniczej 2003/2004 roku) a co najmniej do 31 grudnia 2003 roku ,będąc zatrudnionym w Cukrowni (...) w J. na stanowisku ślusarz remontowy -palacz stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w warunkach szczególnych - w okresie remontowym wykonywał prace: oczyszczaczy kotłów parowach i wodnych (Wykaz A, dział XIV poz.2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku) na stanowisku ślusarz remontowy wymienione w wykazie B, Dział XIV poz. 2 pkt. 4. stanowiącym załącznik do Zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988r. w sprawie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Natomiast w okresie kampanijnym (praca bloku elektroenergetycznego) wykonywał prace nie zautomatyzowanych palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego wymiennych w Wykazie A dział XIV poz. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku na stanowisku: maszynista kotłów- palacz wymienionym w wykazie B Dział XIV poz. 1 pkt. 1. stanowiącym załącznik do Zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i gospodarki żywnościowej z dnia 31 marca 1988r. w sprawie w sprawie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.

Łącznie, z uwzględnionym przez ZUS okresem zatrudnienia w Kopalni Węgla kamiennego daje to ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych.

Dowód: j/w.

Na dzień 31 grudnia 1998r. ubezpieczany nie legitymował się co najmniej 25 letnim stażem ubezpieczeniowym.

Bezsporne.

Zebrany materiał dowodowy Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach organu rentowego oraz aktach osobowych odwołującego. Stan faktyczny sąd ustalił również na podstawie zeznań świadków D. I., K. I., O. C., które uznał za szczere i przekonujące. Świadkowie pracowali wraz z ubezpieczonym w spornym okresie w jednej brygadzie w Cukrowni (...) w J. na tych samych stanowiskach pracy, bądź stanowiskach brygadzistowskich (byli przełożonymi odwołującego) zatem dysponowali bezpośrednią wiedzą o charakterze pracy ubezpieczonego w spornym okresie. Sąd uznał także zeznania ubezpieczonego za wiarygodne biorąc pod uwagę ich spontaniczność i spójność z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że ZUS nie kwestionował treści świadectwa pracy, tj. wynikającej z jego treści okoliczności, że we wskazanym w nim okresie ubezpieczony wykonywał pracę w warunkach szczególnych jako palacz nie zautomatyzowanych kotłów parowych typu przemysłowego i ślusarza remontowego kotłów. Zakwestionował jedynie formalną poprawność tego dokumentu, z uwagi na fakt, że pracodawca nie wystawił oddzielnego świadectwa pracy w warunkach szczególnych, a oświadczenie, że odwołujący pracował w warunkach szczególnych, zawarł w zwykłym świadectwie pracy- notabene, w punkcie 8. tego świadectwa, w który dotyczy okresów pracy w warunkach szczególnych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Biorąc pod uwagę tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy stwierdził, że odwołanie ubezpieczonego zasługiwało na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszej sprawy była kwestia czy G. T. spełnia warunki niezbędne do nabycia prawa do rekompensaty, o której mowa w art. 21 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli przed dniem 1 stycznia 2009r. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Rekompensata nie przysługuje osobie, która ma ustalone decyzją prawomocną prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS lub przepisów odrębnych. Rekompensatę definiuje natomiast art. 2 pkt. 5. ustawy, zgodnie z którym kompensata – to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze dla osób, które nie mają ustalonego decyzją prawomocną prawa do emerytury pomostowej. Rekompensata, o jakiej mowa w tych przepisach, nie jest więc świadczeniem samodzielnym, a ma charakter dodatkowego świadczenia pieniężnego wliczanego do wysokości kapitału początkowego (art. 23 ust. 2 ustawy pomostowej) i do wysokości emerytury przysługującej z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego osobom urodzonym po 31 grudnia 1948r. (art. 24 ust. 1b ustawy emerytalnej), zawierającej wartość zwaloryzowanego kapitału początkowego z uwzględnieniem tej rekompensaty. Celem rekompensaty jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Jej realizacja polega na zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31 marca 2016 r. w sprawie III AUa 1899/15, LEX nr 2044406).

W niniejszej sprawie sporna była jedynie kwestia, czy odwołujący legitymuje się co najmniej 15-letnim okresem wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ rentowy nie kwestionował bowiem spełnienia przez ubezpieczonego pozostałych przesłanek. Spór w sprawie sprowadzał się zatem do prawidłowej oceny charakteru pracy odwołującego pod kątem możliwości zaliczenia go do stażu pracy w szczególnych warunkach.

Ubezpieczony twierdził, że okoliczność legitymowania się przezeń 15 letnim stażem w warunkach szczególnych wykazywał świadectwem pracy z dnia 24 lipca 2006r, w którego punkcie 8. pracodawca wskazał w jakim okresie, na jakich stanowiskach ubezpieczony wykonywał prace w warunkach szczególnych oraz podał właściwą podstawę prawną, powołując się zarówno na Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku jak i właściwe zarządzenie resortowe.

Pracami w szczególnych warunkach nie są wszelkie prace uciążliwe i prace wykonywane w narażeniu na kontakt z niekorzystnymi dla zdrowia czynnikami, lecz jedynie takie, które zostały rodzajowo wymienione w załączniku do rozporządzenia, z przypisaniem ich do określonego działu przemysłu. Usystematyzowanie prac o znacznej szkodliwości i uciążliwości do oddzielnych działów oraz poszczególnych stanowisk w ramach gałęzi gospodarki nie jest przypadkowe, gdyż należy przyjąć, że konkretne stanowisko narażone jest na ekspozycję na czynniki szkodliwe w stopniu mniejszym lub większym w zależności od tego, w którym dziale przemysłu jest umiejscowione. Konieczny jest bezpośredni związek wykonywanej pracy z procesem technologicznym właściwym dla danego działu gospodarki (por. wyroki SN: z 16 czerwca 2009 r., I UK 20/09 i I UK 24/09; z 1 czerwca 2010 r., II UK 21/10, a także z 14 marca 2013 r., I UK 547/12; niepublikowane).

Jednocześnie należy podkreślić, że utrwalona jest już wykładnia regulacji dotyczących pracy w szczególnych warunkach, która prowadzi do wniosku, że za pracowników wykonujących stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę w warunkach szczególnych uznać należy także osoby, których pełny wymiar czasu pracy zajmował nie tylko jeden rodzaj pracy w szczególnych warunkach, lecz również inne rodzaje prac z poszczególnych działów i pozycji wykazu A do rozporządzenia, a które pracownik wykonywał stale w zatrudnieniu. Wykonywanie różnych prac na różnych stanowiskach w ramach dobowego wymiaru czasu pracy kwalifikuje się zatem jako spełnienie przesłanki wykonywania stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako wykonywanej w warunkach szczególnych w rozumieniu § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Kwestia dopuszczalności zaliczania różnych prac w ramach dobowego wymiaru czasu pracy do uprawnień emerytalnych w wieku obniżonym była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego (m.in. w wyroku z dnia 27 stycznia 2012 r., II UK 103/11, LEX nr 1130388), który przyjął, że pracownik, który u jednego pracodawcy w tym samym czasie (okresie) wykonywał różne rodzaje pracy w szczególnych warunkach (wymienione w załączniku do rozporządzenia z 8 lutego 1983 r. - wykaz A), stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nie powinien być pozbawiony uprawnienia do zaliczenia tego okresu do zatrudnienia w szczególnych warunkach wymaganego do emerytury na podstawie art. 32 ust. 1, 2 i 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lutego 2012 r., I UK 227/11, stwierdził, iż nie jest dopuszczalne uwzględnianie do okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika, z czego a contrario wynika, że mogą i powinny być uwzględnione takie równocześnie wykonywane czynności, które miały szkodliwy wpływ na zdrowie zatrudnionego, bo zostały uznane przez ustawodawcę za pracę w warunkach szczególnych. W konsekwencji pracownik, który wykonywał łącznie różne rodzaje prac w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jest uprawniony do zaliczenia tego okresu do zatrudnienia w szczególnych warunkach, wymaganego do wcześniejszej emerytury. Możliwe jest bowiem łączenie w przebiegu dniówki prac o różnym charakterze polegające na wykonywaniu nie jednego, lecz kilku rodzajów prac w szczególnych warunkach, wymienionych w wykazie. W takim wypadku do czasu pracy w warunkach szczególnych zlicza się czas równolegle wykonywanych czynności tylko wtedy, gdy różne prace wszystkie łącznie lub każda z osobna odpowiadają pracom w szczególnych warunkach i wszystkie razem wykonywane są stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. (tak por. wyroki SA w Krakowie z dnia 17 września 2013 r., III AUa 130/13, LEX; SA w Łodzi z dnia 6 maja 2015 r., IIIAUa 909/14,LEX).

Ubezpieczony pracował na jednym oddziale, a specyfika jego stanowiska pracy polegała na tym, że w cyklu rocznym przez kilka miesięcy wykonywał pracę wyłącznie jako palacz niezautomatyzowanych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego a przez pozostały okres zajmował się pracami remontowymi urządzeń kotłowni przemysłowej. Jednakże w każdym czasie wykonywane przez niego prace zaliczane były według rozporządzenia do prac w warunkach szczególnych.

Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony będąc zatrudnionym w Cukrowni (...) w J. od 1 kwietnia 1991r. do 30 września 2004r., a co najmniej do 31 grudnia 2003r. pracował w warunkach szczególnych. Zgodnie ze specyfiką branży prace w Cukrowni (...) w tamtym okresie dzieliły się na okres remontowy i okres kampanii cukrowniczej. Kotłownia przemysłowa, wyposażana w 3 kotły parowe wysokoprężne typu przemysłowego z rusztem mechanicznym każdy po 25 atmosfer, pracowała ciągle, na 3 zmiany przez ok. 100 dni, gdy trwała kampania cukrowa. Kampania cukrowa zaczynała się we wrześniu, a kończyła z końcem grudnia, a nawet w styczniu. W czasie kampanii cukrowej ubezpieczony pracował jako palacz- nadzorował pracę kotłów, kontrolował parametry kotłów, ilość puszczonej wody, cykliczne czyścił powierzchnie grzewcze, pilnował poziomu węgla i pracę pozostałych urządzeń np. odpylania, nawęglania, odżużlania. Po kampanii ubezpieczony był ślusarzem remontowym. Całą kotłownię trzeba było wówczas przejrzeć i wyremontować do następnej kampanii. Wówczas ubezpieczony wykonywał wówczas następujące prace- czyścił kocioł, część paleniskową, orurowanie, przegrzewacz pary, zbiorniki wodne, gdzie trzeba było wejść do środka. Była to praca niebezpieczna z asekuracją. Przy czyszczeniu kotła - paleniska, orurowania, zbiorników, kanałów dymnych, trzeba było używać masek i kombinezonów przeciwpyłowych. Do zbiorników wodnych tzw. walczaków też trzeba było wchodzić w maskach i odzieży ochronnej. W obu okresach ubezpieczony wykonywał prace w warunkach szczególnych. Wskazana w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych wystawionym przez (...) Spółkę (...) S.A. w C. Oddział Cukrownia (...) w J. informacja, że ubezpieczany w czasie zatrudnienia w tym zakładzie, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w warunkach szczególnych, była zgodna z prawdą.

Ponieważ ubezpieczony ostatecznie udokumentował ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych, przysługuje mu prawo do zwiększenia kapitału początkowego o kwotę rekompensaty. Spełnione są również pozostałe warunki do uzyskania żądanego świadczenia (praca w warunkach szczególnych świadczona była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, ubezpieczony nie korzystał z emerytury w obniżonym wieku emerytalnym).

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przyznał ubezpieczonemu G. T. prawo do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, o czym orzekł w wyroku.

Sędzia Karolina Chudzinska

`