Wyrok z 26 maja 2026, sygn. II Ka 249/25
W skrócie
Pokaż pozostałe podstawy prawne (9)
Sygn. akt II Ka 249/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 maja 2026 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:
|
Przewodniczący: |
SSO Sylwia Olimpia Uszyńska (spr.) |
|
|
Sędziowie: |
SO Anita Kowalczyk- Makuła SO Dariusz Półtorak |
|
|
Protokolant: |
st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak |
|
przy udziale prokuratora Mariusza Semeniuka
po rozpoznaniu w dniach 25 listopada 2025r., 3 grudnia 2025r., 10 lutego 2026r., 18 lutego 2026r., 26 maja 2026 r.
sprawy X. Ł. i N. Ł. (1)
oskarżonych z art. 300 § 1 kk i in.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych i pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych
od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie
z dnia 18 grudnia 2024 r. sygn. akt II K 384/22
I. zaskarżony wyrok przy zastosowaniu art. 4 § 1 kk zmienia w ten sposób, że:
1. w stosunku do oskarżonego X. Ł. za podstawę prawną orzeczonej kary grzywny przyjmuje art. 33 § 2 kk, a za podstawę warunkowego zawieszenia wykonania kary art. 70 § 1 pkt 1 kk;
2. w stosunku do oskarżonej N. Ł. (1) w miejsce samoistnej kary grzywny na podstawie art. 300 § 3 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierza jej karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności; na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk, art. 70 § 1 pkt 1 kk wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza tytułem próby na okres 2 (dwóch) lat; na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 kk zobowiązuje oskarżoną do informowania sądu na piśmie o przebiegu okresu próby raz na 3 (trzy) miesiące; na podstawie art. 33 § 2 kk orzeka wobec oskarżonej karę grzywny w wysokości 250 (dwieście pięćdziesiąt) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 (trzydziestu) zł;
II. w pozostałym zakresie wyrok utrzymuje w mocy;
III. zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa kwoty po 1680 zł tytułem opłaty za obie instancje oraz kwoty po 10 zł tytułem wydatków za postępowanie odwoławcze.
UZASADNIENIE |
|||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
II Ka 249/25 |
|
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
3 |
||
|
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA |
|||
|
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|
Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 18 grudnia 2024 r. sygn. akt. 384/22 |
|
1.2. Podmiot wnoszący apelację |
|
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|
☒ oskarżyciel posiłkowy |
|
☐ oskarżyciel prywatny |
|
☒ obrońca |
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|
☐ inny |
|
1.3. Granice zaskarżenia |
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||
|
☒ na korzyść ☒ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||
|
☒ w części |
☐co do winy |
|||
|
☒co do kary |
||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||
|
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||
|
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||
|
☒art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||
|
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||
|
☐brak zarzutów |
||||
|
1.4. Wnioski |
|
☒uchylenie |
☒zmiana |
|
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy |
|
2.1. Ustalenie faktów |
|
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione |
|||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|
|
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione |
|||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|
|
2.2. Ocena dowodów |
|
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
|
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
|
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
||
|
Lp. |
Zarzut |
|
|
Zarzuty apelacji wniesionej przez obrońcę N. Ł. (1): I. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania wyroku skazującego polegającym na błędnym uznaniu, iż podział majątku dokonany przez N. Ł. (1) oraz X. Ł. miał na celu pokrzywdzenie wierzycieli oraz że dokonanie przez N. Ł. (1) darowizny nieruchomości wchodzącej w skład jej majątku odrębnego na rzecz C. Z. miało na celu pokrzywdzenie wierzycieli, udaremnienie lub uszczuplenie egzekucji w okolicznościach świadczących o tym, iż wskazywany podział majątku miał charakter rzeczywisty, zaś w wyniku jego podziału X. Ł. otrzymał przedsiębiorstwo o wartości 300 tys. zł, zaś darowizna dokonana na rzecz C. Z. nie narażała wierzycieli na uszczuplenie możliwości ich zaspokojenia, czy też to udaremniała, ze względu na fakt, iż wartość darowanej nieruchomości była znaczenie niższa niż wartość ustanowionych na niej zabezpieczeń w postaci hipotek o łącznej wartości co najmniej 400 tys. złotych, co skutkowało, że inni wierzyciele poza hipotecznymi nie mieli możliwości prawnych ani faktycznych zaspokoić swoich wierzytelności z przedmiotu darowizny, zaś wierzyciele zabezpieczenie hipotecznie prowadzą z egzekucji nieruchomości. II. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę wydania wyroku skazującego polegający na przyjęciu, iż darowizna udziałów w Spółce (...) uniemożliwiła egzekucję z nich wierzycielom, w okolicznościach świadczących, iż darowizna udziałów o wartości 450 zł powodowała, iż egzekucja z takiego przedmiotu jest praktycznie niemożliwa i niewypłacalna, zaś N. Ł. (1) do dnia dzisiejszego, zgodnie z odpisem z KRS (...), a także w trakcie prowadzenia przez Sąd postępowania karnego posiadała i posiada 100 % udziałów w Spółce (...), zaś żaden z wierzycieli nie prowadził i nie był zainteresowany prowadzeniem egzekucji z tych udziałów, co świadczy iż czyn w zakresie tej darowizny nie był przestępnym działaniem, mającym na celu pokrzywdzenie wierzycieli i uszczupleniem możliwości ich zaspokojenia. III. Błąd w ustalenia faktycznych mający wpływ na treść Wyrok poprzez uznanie, iż N. Ł. (1) wypełniła znamiona pomocnictwa X. Ł. do dokonania uszczuplenia lub udaremnienia zaspokojenia wierzyciela, poprzez nieuprawnione ustalenie, nie wynikające z materiału dowodowego, iż N. Ł. (1) wiedziała o wszystkich nakazach zapłaty i sprawach sądowych swojego męża, i wiedząc o tym pomogła mu w wyzbyciu się majątku na jej rzecz i udaremnieniu lub uszczupleniu egzekucji, w okolicznościach świadczących, iż nie ma dowodu na takie ustalenie faktyczne. IV. Obraza przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść orzeczenia tj.: a) art. 7 k.p.k. polegająca na wadliwej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez uznanie iż wyjaśnienia złożone przez N. Ł. (1) są niewiarygodne, w okolicznościach świadczących, iż są one wbrew ocenie Sądu spójne, kompletne i zgodnie z rzeczywistością, a przede wszystkim dotyczy to wyjaśnień w zakresie ustalenia rozdzielności majątkowej z X. Ł., orzeczenie przez Sąd Okręgowy w Lublinie separacji pomiędzy oskarżonymi, podziału majątku, oraz wyjaśnień oskarżonej w zakresie działania bez zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli i udaremnienia im egzekucji w wyniku darowizny nieruchomości matce, która jednocześnie przejęła obciążania na tej nieruchomości, spłacała wierzycieli — Bank (...), co wskazuje na brak zamiaru bezpośredniego i celowego w działaniu oskarżonej, b) art. 5 par. 2 k.p.k. poprzez rozstrzygniecie nie dających się wyjaśnić okoliczności na niekorzyść oskarżonej, w szczególności poprzez uznanie nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym, iż podejrzana wiedziała o istnieniu wszystkich wskazanych w przypisanym oskarżonej czynie — zobowiązaniach finansowych X. Ł., zarówno tych istniejących przed podziałem majątku, jak i po jego podziale, co skutkowało przypisaniem jej pomocnictwa do czynu z art. 18 par. 3 kk w zw. z art. 300 par. 1 w zb. z 300 par. 3 kk, V. Naruszenie prawa materialnego a mianowicie art. 300 par. 1 i 3 i w zw. z art. 18 par. 3 kk poprzez uznanie, że działanie oskarżonej wypełniło dyspozycje wskazanych przepisów, w okolicznościach świadczących iż działania N. Ł. (1) nie wypełniły znamion wskazanych przepisów w zakresie braku zamiaru bezpośredniego kierunkowego udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzycieli i pomocnictwa do tego czynu w stosunku do X. Ł.. Zarzuty apelacji wniesionej przez obrońcę X. Ł.: I. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, że oskarżony X. Ł. świadomie w zamiarze bezpośrednim kierunkowym w sytuacji grożącej mu niewypłacalności, a także w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądów i innego organu państwowego udaremnił lub uszczuplił zaspokojenie swoich wierzycieli poprzez sprzedaż szeregu ruchomości udziałów w spółce prawa handlowego oraz przeniesieniu na żonę udziału ½ w nieruchomości po wcześniejszym zawarciu z nią umowy o rozdzielność majątkową, pomimo, iż materiał dowodowy sprawy w sposób jednoznaczny zasadną czyni tezę, iż brak zaspokojenia wierzycieli oskarżonego wynikał ze zdarzeń niezależnych od X. Ł. a czynności, które, zdaniem oskarżyciela stanowiły uszczuplanie jego majątku, podejmowane były z przyczyn, które oskarżony szczegółowo opisał w swoich wyjaśnieniach i których celem w żadnym wypadku nie było pokrzywdzenie wierzycieli poprzez utrudnianie bądź też uniemożliwianie egzekwowanie ciążących na oskarżonym zobowiązań; II. mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 4 k.p.k., 5 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. poprzez: - dowolną, sprzeczną z zasadami procedury karnej ocenę materiału dowodowego sprawy, co doprowadziło do ustalenia, iż oskarżony X. Ł. świadomie w zamiarze bezpośrednim kierunkowym w sytuacji grożącej mu niewypłacalności, a także w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądów i innego organu państwowego udaremnił lub uszczuplił zaspokojenie swoich wierzycieli poprzez sprzedaż szeregu ruchomości, udziałów w spółce prawa handlowego oraz przeniesieniu na żonę udziału ½ w nieruchomości po wcześniejszym zawarciu z nią umowy o rozdzielność majątkową, pomimo, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje na to, że oskarżonemu w żadnym wypadku nie można przypisać zamiaru w jakiejkolwiek formie, uniemożliwiania czy też utrudniania egzekwowania ciążących na nim zobowiązań. Zarzuty apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych T. Z. i X. U.: Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażącą niewspółmierność kar orzeczonych przez Sąd Rejonowy w Łukowie II Wydział Karny wobec obojga oskarżonych, które to kary - w minimalnym dopuszczalnym wymiarze, dodatkowo z warunkowym zawieszeniem wykonania, wobec oskarżonego i w postaci jedynie grzywny, jeśli chodzi o oskarżoną, jawią się w ocenie pełnomocnika, jako rażąco niskie i nieprzystające do realiów sprawy, biorąc pod uwagę wielość podmiotów pokrzywdzonych, wysokość wyrządzonej szkody, zakres czasu, działanie umyślne oskarżonych, którzy podjęli szereg różnych zaplanowanych czynności w celu udaremnienia, a co najmniej uszczuplenia zaspokojenia wierzycieli i na żadnym etapie sprawy nie starali się porozumieć z pokrzywdzonymi w celu spłaty choćby części zaległości, co winno skutkować adekwatną dolegliwością kary - tj. orzeczeniem w obu przypadkach kar pozbawienia wolności w postaci bezwzględnej. |
☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||
|
Z uwagi na fakt, że wniesione apelacje zawierały podobne zarzuty, w zasadniczej części odniesiono się do nich łącznie. Zainicjowana przez skarżących kontrola odwoławcza nie potwierdziła trafności zawartych w apelacjach zarzutów koncentrujących się przede wszystkim wokół naruszeń prawa procesowego, w tym wadliwej oceny dowodów, a w konsekwencji błędnych ustaleń faktycznych oraz obrazy prawa materialnego, wobec czego nie mogły one odnieść postulowanych skutków. Jednocześnie też nie ujawniono w tracie kontroli instancyjnej uchybień o charakterze bezwzględnym, które mogłyby zobowiązać Sąd Odwoławczy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i cofnięcia sprawy do stadium postępowania przed Sądem I instancji. Bezsprzecznie wydanie wyroku skazującego zostało poprzedzone oceną dowodów spełniającą kryteria oceny swobodnej, uwzględniającej zasady logicznego rozumowania, wskazania wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Sąd meriti ocenił materiał dowodowy kompleksowo, prawidłowo rekonstruując zaistniałe sytuacje i zdarzenia oraz w pełni zasadnie negatywnie wartościując wyjaśnienia oskarżonych w zakresie zamiaru, jaki towarzyszył im w trakcie dokonywania poszczególnych przesunięć majątkowych. Innymi słowy – ustalenia faktyczne Sądu I instancji są rezultatem nieobarczonego błędem procesu myślowego i jako takie w zakresie sprawstwa i winy oskarżonych odnośnie zarzucanych im czynów zasługują na pełną aprobatę. I tak, w świetle całości materiału dowodowego nie należy mieć wątpliwości, że czynności podejmowane przez N. Ł. (1) i X. Ł., w tym ustanowienie rozdzielności majątkowej, podział majątku wspólnego, darowizny składników majątkowych i inne przesunięcia o tym charakterez pozostawały ewidentnie ukierunkowane na pokrzywdzenie wierzycieli. Opisane przez Sąd dowody jednoznacznie wskazują, że czynności te były podejmowane w okresie, gdy wobec X. Ł. istniały już wymagalne zobowiązania stwierdzone tytułami wykonawczymi, a sytuacja finansowa prowadzonej przez niego działalności gospodarczej była trudna. Małżonkowie Ł. ustanowili rozdzielność majątkową w dniu 06 czerwca 2014r., a więc w czasie, gdy przeciwko oskarżonemu wystawiono już kilka tytułów wykonawczych (a roszczenia dochodzone były już od 2012r.), wobec oskarżonej funkcjonował tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty z dnia 07.02.2014r., gdzie wierzycielem było Przedsiębiorstwo (...) sp. z o. z/s w D.. Sąd Okręgowy nie ma wątpliwości, że sam fakt formalnej dopuszczalności ustanowienia rozdzielności majątkowej czy dokonania podziału majątku nie wyłącza możliwości przypisania odpowiedzialności karnej z art. 300 kk, jeżeli czynności te w rzeczywistości służą wyprowadzeniu składników majątkowych spod egzekucji. O takim właśnie celu działań obojga oskarżonych świadczy nie tylko chronologia poszczególnych zdarzeń i przesunięć, lecz również sposób rozdysponowania majątku. Ponadto w ślad za ustanowieniem rozdzielności majątkowej i podziałem majątku oskarżeni podjęli szereg kolejnych działań, przy czym ich sekwencja w konfrontacji z pojawiającymi się kolejnymi tytułami wykonawczymi winna zostać odczytana jednoznacznie. Obrońca oskarżonej powoływał się w uzasadnieniu apelacji na pominięcie faktu orzeczenia między małżonkami separacji, ale w przekonaniu Sądu Okręgowego fakt nie rzutuje na wyprowadzone wnioski, zwłaszcza, że – jak wskazano wyżej – po dokonanym podziale majątku nastąpiło szereg dalszych zachowań wskazujących na sukcesywne wyzbywanie się składników majątkowych, a zbiegających się w czasie z pojawiającymi się nowymi tytułami wykonawczymi. W powyższym kontekście należy też zważyć, że małżonkowie, pomiędzy którymi – jak sygnalizuje apelujący sytuacja miała być napięta - w dniu 6 czerwca 2014r. ustanowili rozdzielność majątkową, ale jednocześnie w tej samej dacie zawiązali (...) sp. z o. o. (jak trafnie wskazał Sąd o łudząco podobnej nazwie do nazwy firmy transportowej, którą wcześniej prowadził X. Ł.) obejmując wspólnie udziały. Co więcej, C. Z. – teściowa oskarżonego, z którym planowała się rozwieść N. Ł. (1) – w dniu 25 lipca 2022r. udzieliła pełnomocnictwa nie komu innemu, lecz właśnie X. Ł. do czynności w trakcie licytacji nieruchomości – do składania ofert i ewentualnego zakupu działki, co słusznie uwydatnił w motywach wyroku Sąd Rejonowy. Sąd I instancji trafnie dostrzegł też zdumiewającą synchronizację dat, w tym choćby daty końcowej wykupu weksla (23.01.2015r.) z datą podziału wspomnianego majątku (22 stycznia 2015r.) i datą dokonanej na rzecz matki oskarzonej darowizny (26 stycznia 2015r.). Opisany przez ten Sąd sposób działania oskarżonych nie był, również zdaniem Sądu Okręgowego, przypadkowy, a wręcz przeciwnie – był świadomy, przemyślany, ukierunkowany na jasno określony cel. Należy mieć na względzie, że gdyby oskarżeni istotnie mieli zamiar regulować zaciągnięte zobowiązania, po prostu by je spłacili albo chociażby podjęliby próby ich spłaty. Tymczasem zeznania świadków i pozostały materiał dowodowy wskazują wprost, iż oskarżeni takich prób nie podjęli, mimo upływu długiego czasu od terminów płatności. Nie można podzielić również stanowiska skarżącego o ekwiwalentności dokonanego podziału majątku ani nadawać zbyt wielkiego znaczenia okoliczności przyznania X. Ł. w następstwie podziału tego majątku przedsiębiorstwa, skoro wkrótce potem przenosił własność składników tego przedsiębiorstwa na rzecz nowo założonej spółki za – jak zauważył Sad Okręgowy w Siedlcach w uzasadnieniu wyroku w sprawie II Ka 251/22 - symboliczne względem ich wartości kwoty. Z całą pewnością należy stwierdzić, że wskutek podziału majątku wspólnego to N. Ł. (1) uzyskała najbardziej wartościowe składniki, przy czym istotnie – nie sposób nie zwrócić uwagi na fakt - że podział ten odbył się bez obowiązku jakichkolwiek spłat na rzecz oskarżonego. Sąd Okręgowy wskazuje także, w kontekście oceny działania ukierunkowanego na udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela przedmiotem oceny pozostaje nie abstrakcyjna wartość składników majątkowych wskazywana przez obronę, lecz realna możliwość prowadzenia skutecznej egzekucji z majątku pozostającego we władaniu dłużnika. Materiał dowodowy tymczasem jednoznacznie wykazał, że wskutek dokonanych czynności doszło do znaczącego uszczuplenia majątku, z którego wierzyciele mogliby skutecznie dochodzić swoich należności. W omawianym kontekście niesłuszny pozostaje również zarzut odnoszący się do darowizny nieruchomości dokonanej na rzecz C. Z.. Przestępstwo określone w art. 300 § 1 i 3 kk nie wymaga wykazania całkowitego unicestwienia możliwości zaspokojenia wierzyciela. Wystarczające jest udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela poprzez usunięcie składnika majątkowego z majątku dłużnika. Okoliczność, że nieruchomość była obciążona hipotekami, nie eliminuje automatycznie możliwości pokrzywdzenia pozostałych wierzycieli. Zabezpieczenie hipoteczne dokonane na rzecz wierzyciela pozostaje bez znaczenia dla oceny zamiaru oskarżonych i nawet, jeżeli przy sprzedaży nieruchomości w ostatecznym rozrachunku pierwszeństwo wierzycieli hipotecznych nie dałoby możliwości zaspokojenia wierzycieli niehipotecznych, to niewątpliwie zbycie nieruchomości poza egzekucją winno podlegać ocenie prawnokarnej w kierunku realizacji znamion czynu zabronionego, tym bardziej jeśli mieć w polu widzenia, że darowizna została dokonana na rzecz osoby najbliższej i po to, „by została w rodzinie, dla dzieci”, co dodatkowo wzmacnia wniosek o jej rzeczywistym celu. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut dotyczący darowizny udziałów w spółce (...). Dla bytu przestępstwa z art. 300 kk nie ma znaczenia, czy wierzyciele faktycznie podjęli już działania egzekucyjne wobec konkretnego składnika majątku ani czy egzekucja z tego składnika okazałaby się w przyszłości skuteczna. Ocenie podlega bowiem zachowanie sprawcy w chwili dokonywania czynności rozporządzającej. Udziały w spółce stanowią składnik majątkowy podlegający egzekucji i mogą przedstawiać określoną wartość majątkową niezależnie od twierdzeń obrony o ich niewielkiej wartości nominalnej. Sąd Okręgowy w Siedlcach i w tym zakresie podziela stanowisko wyrażone przez ten Sąd w sprawie sygn. akt II Ka 251/22, to jest, że wartość mienia nie należy do znamion występku z art. 300 kk. – niska wartość wskazuje nie tyle na „udaremnienie”, ile na „uszczuplenie”, innymi słowy - ograniczenie zaspokojenia wierzyciela, co przecież należy do znamion tego czynu. Za trafne należy uznać spostrzeżenie, że zachowanie zarzucone i przypisane oskarżonej zostało dokonane w warunkach czynu ciągłego i w określonym przedziale czasu, a zatem wszystkie postąpienia o charakterze majątkowym dokonane w tym czasie należy oceniać globalnie, a nie rozłącznie. Także wbrew twierdzeniom apelacji, zebrane dowody pozwalały na przyjęcie, że oskarżona posiadała wiedzę o sytuacji finansowej męża i istniejącym zadłużeniu. O takim stanie świadomości świadczy całokształt okoliczności sprawy, w szczególności pozostawanie przez wiele lat we wspólnym gospodarstwie domowym, uczestniczenie w czynnościach związanych z podziałem majątku, przyjmowanie składników majątkowych wyprowadzanych z majątku dłużnika, a następnie dokonywanie dalszych rozporządzeń tym majątkiem. W realiach niniejszej sprawy nie było konieczne wykazanie, że oskarżona znała dokładnie wszystkie tytuły wykonawcze, wysokość poszczególnych zobowiązań czy dane każdego wierzyciela. Wystarczające było ustalenie, że miała świadomość istnienia poważnych zobowiązań finansowych męża oraz że podejmowane czynności mogą utrudnić lub uniemożliwić wierzycielom zaspokojenie ich roszczeń. Takie ustalenie znajduje pełne oparcie w materiale dowodowym. Zasada in dubio pro reo, której naruszenie zarzuca skarżący znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy po wyczerpaniu wszystkich dostępnych możliwości dowodowych pozostają rzeczywiste, nieusuwalne wątpliwości. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Wątpliwości podnoszone przez skarżącego mają charakter wyłącznie polemiczny i wynikają z odmiennej oceny materiału dowodowego prezentowanej przez obronę, natomiast materiał dowodowy bezspornie wskazuję na winę oskarżonej. Podsumowując stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy w pełni prawidłowo zinterpretował dowody ujawnione w sprawie, nadał im prawidłową wymowę, której to wymowy argumenty zawarte w środku odwoławczym – z powodów opisanych wyżej - nie mogły podważyć. Konsekwencją braku uchybień procesowych związanych z oceną zgromadzonego materiału dowodowego niezasadny pozostawał zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Bezzasadny pozostawał też zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 300 § 1 i § 3 k.k. w zw. z art. 18 § 3 k.k. Ustalone okoliczności sprawy w pełni wyczerpują znamiona tych czynów. Oskarżona działała z zamiarem bezpośrednim, mając świadomość istnienia wierzycieli oraz skutków podejmowanych czynności dla możliwości prowadzenia egzekucji. Jej zachowanie nie miało charakteru przypadkowego, lecz stanowiło element ciągu działań podejmowanych wspólnie i w porozumieniu z X. Ł., których rezultatem było wyprowadzenie składników majątkowych spod możliwości skutecznego dochodzenia roszczeń przez wierzycieli. Prawidłowo zatem Sąd I instancji uznał, że swoim zachowaniem udzieliła X. Ł. pomocy w realizacji czynu zabronionego, a jednocześnie samodzielnie uczestniczyła w działaniach zmierzających do udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzycieli. Pomimo bezzasadności zarzutów obrońcy odnoszących się do sprawstwa i winy oskarżonej N. Ł. (1), konieczna okazała się częściowa ingerencja Sądu Okręgowego w zaskarżony wyrok, a ściślej w rozstrzygnięcie dotyczące oskarżonej N. Ł. (1) w zakresie orzeczonej kary, co oznacza częściowe podzielenie argumentów apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych. Zdaniem Sądu Okręgowego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji w rozważanej części – dotyczącej rodzaju i wymiaru orzeczonej kary orzeczonej wobec oskarżonej - nie odpowiada okolicznościom sprawy. Sąd Rejonowy – de facto nie wskazując ku temu żadnych powodów - uznał, że kara grzywny spełni cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, jak również cele zapobiegawcze i wychowawcze, które miałaby kara osiągnąć w stosunku do oskarżonej. W ocenie Sądu Okręgowego, w przedmiotowej sprawie tylko kara pozbawienia wolności mogłaby spełnić cele kary. W przedmiotowej sprawie nie należy zapominać, że oskarżona była już uprzednio karana, w tym za przestępstwa przeciwko mieniu. Jej udział w przypisanym czynie był istotny, bynajmniej nie mniejszy niż w przypadku oskarżonego X. Ł.. Analiza okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że stopień winy oskarżonej, jej zaangażowanie w przestępczy proceder oraz społeczna szkodliwość przypisanego czynu były na tyle znaczne, iż wymierzenie wyłącznie grzywny nie mogło zostać uznane za reakcję adekwatną, współmierną. Kara taka nie realizowałaby w dostatecznym stopniu celów zapobiegawczych i wychowawczych wobec oskarżonej, jak i nie spełniłaby zadania prewencji ogólnej i pozostawałaby w odczuciu społecznym oraz względem kary orzeczonej wobec oskarżonego X. Ł. niesprawiedliwa tym bardziej, jeśli porównać dane o karalności obojga. Z tych względów Sąd Okręgowy uznał za konieczne i słuszne wymierzenie oskarżonej kary 10 miesięcy pozbawienia wolności, a więc takiej samej, jaką Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonemu X. Ł.. Dostrzegając w stosunku do wymienionej pozytywną prognozę kryminologiczną zasadnym było sięgniecie po instytucję probacyjną w postaci warunkowego zawieszenia kary na wskazany w wyroku okres próby, który będzie wystarczający do zweryfikowania, czy postawiona w dniu orzekania prognoza okazała się trafna. Aby wzmocnić oddziaływanie kary obok kary pozbawienia wolności wymierzono j dodatkowo karę grzywny, która pozwoli uniknąć przekonania, że wskutek zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności oskarżona de facto jej uniknęła. Ilość stawek dziennych odpowiada stopniowi społecznej szkodliwości czynu i winy, wysokość stawki dostosowano do aktualnej sytuacji majątkowej oskarżonej. Brak było natomiast podstaw do podzielenia wniosków pełnomocnika o wymierzenie obojgu oskarżonym kar w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności – tego rodzaju kara przekraczałaby stopień winy oskarżonych i jawiła się jako niewspółmiernie surowa. Byli oni co prawda karani, niemniej były to zdarzenia pojedyncze, co pozwala na dokonanie gradacji i wymierzenie kar w niższym rozmiarze oraz z zastosowaniem instytucji warunkowego zawieszenia. |
||
|
Wniosek |
||
|
Wnioski z apelacji wniesionej przez obrońcę X. Ł. na podstawie art. 427 § 1 i 437 § 2 k.p.k., o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez odmienne orzeczenie co do istoty sprawy i uniewinnienie oskarżonego od winy popełnienia czynu winnym popełnienia którego uznał go Sąd Rejonowy, ewentualnie; 2. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniosek z apelacji wniesionej przez obrońcę N. Ł. (1) o: 1. zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonej od popełnia zarzuconego jej czynu, 2. ewentualnie o uchylenie wskazanego wyroku w całości i przekazanie sprawy N. Ł. (1) do ponownego rozpatrzenia. Wnioski z apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych T. Z. i X. U., o: 1. zmianę wyroku i orzeczenie wobec X. Ł. kary 2 lat pozbawienia wolności i wobec N. Ł. (2) kary 2 lat pozbawienia wolności, 2. zasądzenie od Oskarżonych na rzecz oskarżycieli posiłkowych T. Z. i X. U. kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. |
☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
||
|
Z uwagi na niezasadność podniesionych zarzutów wnioski apelacyjne nie podlegały uwzględnieniu. |
||
|
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU |
|
|
1. |
|
|
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności |
|
|
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
|
|
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji |
|
|
1. |
Przedmiot utrzymania w mocy |
|
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy |
|
|
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji |
|
|
1. |
Przedmiot i zakres zmiany |
|
Sąd Okręgowy w Siedlcach zaskarżony wyrok przy zastosowaniu art. 4 § 1 kk zmienił w ten sposób, że: 1. I. w stosunku do oskarżonego X. Ł. za podstawę prawną orzeczonej kary grzywny przyjął art. 33 § 2 k.k., a za podstawę warunkowego zawieszenia wykonania kary art. 70 § 1 pkt 1 k.k. 2. II. w stosunku do oskarżonej N. Ł. (1) w miejsce samoistnej kary grzywny na podstawie art. 300 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył jej karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił tytułem próby na okres 2 lat; na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązał oskarżoną do informowania sądu na piśmie o przebiegu okresu próby raz na 3 miesiące; na podstawie art. 33 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonej karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 zł. |
|
|
Zwięźle o powodach zmiany |
|
|
Wniosek pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych jako częściowo zasadny zasługiwał na uwzględnienie. Wniesiona apelacja była podstawą zmiany zaskarżonego wyroku w części dotyczącej wymiaru kary orzeczonej wobec oskarżonej N. Ł. (1). Niemniej jednak, Sąd Okręgowy nie zgodził się z wysokością kar pozbawienia wolności, o które postulował skarżący uznając je za rażąco surowe i przekraczające stopień winy. Dodatkowo w treści wyroku wskazano, że został on wydany przy zastosowaniu art. 4 § 1 kk, a więc z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie czynów jako względniejszego. |
|
|
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||
|
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia |
|||
|
1.1. |
|||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
2.1. |
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
3.1. |
Konieczność umorzenia postępowania |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia |
|||
|
4.1. |
|||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania |
|||
|
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku |
|||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
||
|
II. |
Sąd Okręgowy w Siedlcach, w pozostałym zakresie wyroku utrzymał w mocy. |
||
|
6. Koszty Procesu |
|||
|
P unkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
|
III. |
Sąd Okręgowy w wyroku z dnia 26 maja 2026 roku zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych tj. z dnia 11 stycznia 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 123), art. 10 ust. 1 kwotę po 1680 zł tytułem opłaty za obie instancje oraz na podstawie § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 663 z późn. zm.) w zw. z art. 633 k.p.k. kwotę po 10 zł tytułem opłaty za postępowanie odwoławcze. |
|
7. PODPIS |
|
1.3. Granice zaskarżenia |
||||||
|
Kolejny numer załącznika |
1 |
|||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
Obrońca oskarżonego X. Ł. |
|||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
Cały wyrok |
|||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||||
|
☐ w części |
☐co do winy |
|||||
|
☐co do kary |
||||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||||
|
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||||
|
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||||
|
☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||||
|
☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||||
|
☐brak zarzutów |
||||||
|
1.4. Wnioski |
||||||
|
☒uchylenie |
☒zmiana |
|||||
|
1.3. Granice zaskarżenia |
||||||
|
Kolejny numer załącznika |
2 |
|||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
Obrońca oskarżonej N. Ł. (1) |
|||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
Cały wyrok |
|||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||||
|
☐ w części |
☐co do winy |
|||||
|
☐co do kary |
||||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||||
|
☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||||
|
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||||
|
☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||||
|
☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||||
|
☐brak zarzutów |
||||||
|
1.4. Wnioski |
||||||
|
☒uchylenie |
☒zmiana |
|||||
|
1.3. Granice zaskarżenia |
||||||
|
Kolejny numer załącznika |
3 |
|||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych |
|||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
W zakresie rozstrzygnięcia o karze |
|||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||||
|
☐ na korzyść ☒na niekorzyść |
☐ w całości |
|||||
|
☒ w części |
☐co do winy |
|||||
|
☒co do kary |
||||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||||
|
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||||
|
☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||||
|
☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||||
|
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||||
|
☐brak zarzutów |
||||||
|
1.4. Wnioski |
||||||
|
☐uchylenie |
☒zmiana |
|||||