Wyrok z 27 września 2024, sygn. I C 1815/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 września 2024r.

Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący sędzia Agnieszka Skrzypiec

Protokolant sekretarz sądowy Paula Sinica-Bartosz

po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2024r. na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Szpitala (...) PUM w S.

przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia w W.

o zapłatę

I.  oddala powództwo,

II.  zasądza od powoda (...) Szpitala (...) PUM w S. na rzecz pozwanego Narodowego Funduszu Zdrowia w W. kwotę 10.817 zł (dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sędzia Agnieszka Skrzypiec

Sygn. akt I C 1815/22

UZASADNIENIE WYROKU

Powód (...) Szpital (...) PUM w S. (poprzednia nazwa: (...) Publiczny Szpital (...) w S.) w pozwie z dnia 14 lipca 2022 r. przeciwko pozwanemu Narodowemu Funduszowi Zdrowia z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 206.990,43 zł tytułem zwrotu należności potrąconej w dniu 17 marca 2022 r. przez pozwanego z przysługującej powodowi kwoty wynagrodzenia za wykonanie świadczeń w zakresie dializoterapii otrzewnowej i hemodializoterapii z zapewnieniem 24-godzinnego dyżuru, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 25 marca 2022 r.

W uzasadnieniu swojego żądania powód wskazał, że jest szpitalem, który od początku ogłoszenia w Polsce stanu epidemii udzielał świadczeń zdrowotnych pacjentom z podejrzeniem i z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. Zasady przyznawania dodatkowego wynagrodzenia osobom wykonującym zawód medyczny, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej, regulowały umowy zawarte pomiędzy powodem a pozwanym oraz polecenia Ministra Zdrowia. Płatności za dodatkowe świadczenia szpitalom były realizowane przez pozwanego. W dniu 16 listopada 2020 roku strony zawarły umowę nr (...), na mocy której powód zobowiązał się do comiesięcznego wypłacania dodatkowego świadczenia pieniężnego osobom wykonującym zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej, uczestniczących w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i mających bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem SARS-CoV-2, z wyłączeniem osób skierowanych do pracy u powoda na podstawie art 47 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Umowa ta była aneksowana trzykrotnie i na mocy porozumienia z dnia 30 lipca 2021 roku została rozwiązana z dniem 28 lipca 2021 roku. Na podstawie ww. umowy pracownikowi (osobie zatrudnionej na podstawie umowy o pracę) przysługiwał dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia: zasadniczego, dodatku stażowego, funkcyjnego, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe; przy czym miesięcznie kwota nie mogła być wyższa niż 15.000 zł. W przypadku osób udzielających świadczeń na podstawie umów cywilnoprawnych (prowadzących działalność gospodarczą oraz mających zawartą umowę zlecenia) dodatek przyznawany był w wysokości 100% wynagrodzenia za dany miesiąc, nie więcej niż 15.000 zł miesięcznie. Wypłata comiesięcznego dodatkowego świadczenia pieniężnego przez powoda następowała na podstawie pisemnego oświadczenia osoby wykonującej zawód medyczny. Pisemne oświadczenie było przekazywane do właściwego oddziału pozwanego w celu ustalenia wysokości dodatkowego świadczenia pieniężnego i przekazania środków finansowych na jego wypłatę. W dniu 22 lipca 2021 r. powód wystawił fakturę nr (...) wynikającą z umowy nr (...) z dnia 16 listopada 2020 r. za miesiąc czerwiec 2021 r. Pozwany zweryfikował pozytywnie poprawność oświadczeń pracowników i inne dokumenty oraz okres udzielanych świadczeń i zapłacił całą należność z faktury. Następnie, pismem z dnia 10 marca 2022 roku wraz z załączoną do niego notą księgową obciążeniową nr (...) wezwał powoda do wystawienia dokumentu korygującego ww. fakturę nr (...) z dnia 22 lipca 2021 r. o żądaną przez pozwanego kwotę 206.990,43 zł i do zapłaty tej kwoty. Zdaniem pozwanego wypłacona powodowi kwota wynikająca z ww. faktury była za wysoka i powinna być obniżona o kwotę za dni, w których nie hospitalizowano pacjentów z zakażeniem SARS CoV-2. Powód odmówił spełnienia świadczenia w związku z czym pozwany w dniu 17 marca 2022 roku dokonał potrącenia żądanej przez siebie kwoty 206.990,43 zł z wierzytelnością powoda z tytułu zupełnie innej umowy wiążącej strony, tj. umowy z dnia 29 grudnia 2020 roku nr 16- (...)-22-01/11-01-18-02 na realizację świadczeń w zakresie dializoterapii otrzewnowej i hemodializoterapii z zapewnieniem 24-godzinnego dyżuru. Powód z tytułu realizacji przedmiotowej umowy wystawił fakturę z dnia 28 lutego 2022 roku nr (...) opiewającą na kwotę 600.687,72 zł. Potrącenie zostało dokonane w ten sposób, że w dniu 17 marca 2022 roku na konto powoda wpłynęło wynagrodzenie wynikające ze wspomnianej faktury, pomniejszone jednak o kwotę 206.990,43 zł. Zdaniem powoda potrącenie nie jest skuteczne, gdyż wierzytelność powoda w chwili dokonania potrącenia nie była jeszcze wymagalna, powód nie otrzymał też od pozwanego oświadczenia o potrąceniu. Ponadto, według powoda pozwanemu nie przysługuje wierzytelność przedstawiona przez niego do potrącenia. Minister Zdrowia pismem z dnia 28 kwietnia 2021 r. dokonał wykładni dotyczącej zakresu osób uprawnionych do uzyskania dodatkowego świadczenia pieniężnego oraz ustaleniem jego prawidłowej wysokości. Zgodnie z poleceniem Ministra Zdrowia dodatkowe świadczenie pieniężne udzielanie przez osoby wykonujące zawody medyczne przysługuje osobom udzielających świadczeń w bezpośrednim kontakcie z pacjentem z potwierdzonym zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. Zgodnie ze stanowiskiem Ministra wysokość świadczenia nie powinna była być uzależniona od ilości godzin pracy z pacjentem z potwierdzonym zakażeniem, jednakże Minister polecał, aby dodatki otrzymywały osoby „wyodrębnione” do pracy z takim pacjentem, a udzielanie tych świadczeń nie mogło mieć miejsca w sposób incydentalny. Powód wskazał, że wypłata dodatkowego wynagrodzenia za miesiąc czerwiec 2021 r. była prawidłowa, a otrzymane za te miesiąc z NFZ środki zostały w całości rozdysponowane wśród uprawnionych pracowników powoda. Na poparcie swego stanowiska powód powołał się na to, że zasady przyznawania dodatkowych wynagrodzeń jego personelowi medycznemu były przedmiotem kontroli Najwyższej Izby Kontroli. Do wystąpienia pokontrolnego z dnia 29 października 2021 r. NIK Delegatury w S. powód złożył umotywowane zastrzeżenia, które w całości zostały uwzględnione i NIK stwierdził prawidłowe przyznanie ww. środków.

W odpowiedzi na pozew pozwany Narodowy Fundusz Zdrowia z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany wskazał, powołując się na treść § 2 ust. 2 w brzmieniu ustalonym aneksem nr (...), że był uprawniony do proporcjonalnego wyliczenia świadczenia dodatkowego. W sytuacji, kiedy powód poinformował o udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej w czerwcu 2021 r. tylko w dniach 3 – 23 czerwca 2021 r. (w czasie obowiązywania umowy) i tylko jednemu pacjentowi choremu na COVID-19, nie ma podstaw do uznania, iż w pozostałych dniach czerwca 2021 r. medycy uczestniczyli „ w udzielaniu świadczeń zdrowotnych w bezpośrednim kontakcie z pacjentem z podejrzeniem i z zakażeniem wirusem SARS-COV-2". Nie została zatem spełniona jedna z podstawowych przesłanek wypłaty środków na dodatkowe wynagrodzenia, o której mowa w ww. umowie oraz w poleceniu Ministra Zdrowia z 28 maja 2021 r., do którego odwołuje się umowa. Powód nigdy nie wykazywał i nie podnosił, że w pozostałe dni czerwca 2021 r. (w okresie obowiązywania umowy) udzielał świadczeń zdrowotnych w zakresie walki z COVID-19. Żadne z postanowień umowy, ani postanowień Polecenia Ministra Zdrowia nie przewidywały dodatkowych świadczeń pieniężnych za gotowość do udzielania świadczeń przez osoby wykonujące zawód medyczny. Powód miał wypłacone środki za gotowość do udzielania świadczeń pacjentom ze stwierdzonym COVID na podstawie odrębnej umowy i w miesiącu czerwcu 2021r. otrzymał z tego tytułu 581.966,29 zł. Pozwany wskazał, że wydatkowanie środków przeznaczonych na walkę z COVID-19 podlegało kontroli, o czym świadczy treść § 1 ust. 7 umowy, gdzie powód zobowiązał się do poddania kontroli w zakresie realizacji umowy. Intencja prawodawcy w zakresie kontroli została wyrażona wprost w decyzji Ministra Zdrowia z 28 maja 2021 r. Uprawnienie NFZ do kontroli prawidłowości realizacji umowy wynika z treści pkt 6 załącznika do Polecenia Ministra Zdrowia z dnia 4 września 2020r., w wersji zmienionej ww. decyzją Ministra Zdrowia z dnia 28 maja 2021r. Odnosząc się do kontroli NIK, na którą powołał się powód pozwany wskazał, że kontrola NIK nie dotyczyła miesiąca czerwca 2021 r. W ocenie pozwanego żądanie powoda jest nie tylko niezgodne z postanowieniami umowy, ale godzi także w zasadę ekwiwalentności świadczeń i stanowi nadużycie prawa. Jeśli chodzi o podważaną przez powoda skuteczność dokonanego potrącenia pozwany podniósł, że oświadczenie o potrąceniu może być złożone w dowolnej formie, także w sposób dorozumiany oraz, że przesłanka wymagalności dotyczy jedynie wierzytelności potrącającego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem (...)2. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, świadczenia opieki zdrowotnej, w tym transportu sanitarnego, wykonywane w związku z przeciwdziałaniem (...)19, były udzielane przez podmioty wykonujące działalność leczniczą wpisane do wykazu, zwanego dalej „wykazem”, opracowywanego przez właściwego miejscowo dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w porozumieniu z wojewodą.

Z dniem 4 września 2020 r. Minister Zdrowia polecił Narodowemu Funduszowi Zdrowia z siedzibą w W. przekazanie podmiotom leczniczym umieszczonym w wykazie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, dodatkowych świadczeń osobom wykonującym zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej uczestniczącym w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i mającym bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem (...)2, z wyłączeniem jedynie osób skierowanych do pracy w podmiotach leczniczych na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zasady przekazywania dodatkowego świadczenia zostały określone w załączniku do Polecenia Ministra Zdrowia. Świadczenie miało być wypłacane na podstawie umowy lub porozumienia właściwego oddziału NFZ z uprawnionymi podmiotami leczniczymi. Podmiotami uprawnionymi do otrzymania środków na wypłaty dodatkowego świadczenia były umieszczone w ww. wykazie podmioty lecznicze, które spełniały jeden z dwóch warunków:

1)  wykonywały działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalnego wyłącznie w związku z przeciwdziałaniem (...)19 lub,

2)  w których w wyodrębnionych komórkach organizacyjnych były udzielane świadczenia opieki zdrowotnej wyłącznie w związku z przeciwdziałaniem (...)19.

Zgodnie z wykazem podmiotów udzielających świadczeń opieki zdrowotnej, w tym transportu sanitarnego, w związku z przeciwdziałaniem (...)19 na terenie województwa (...), zatwierdzonym i podpisanym przez Wojewodę (...) i Dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) w S., powód (...) Publiczny Szpital (...) w S. był podmiotem leczniczym, który spełniał drugi z powyższych warunków.

Bezsporne

W dniu 16 listopada 2020 r. pomiędzy pozwanym Narodowym Funduszem Zdrowia z siedzibą w W. a powodem (...) Publicznym Szpitalem (...) w S. została zawarta umowa nr (...) na czas nieokreślony, z mocą obowiązującą od dnia 1 listopada 2020 r. (§ 4 ust. 1 umowy).

Powód zwany w umowie uprawnionym oświadczył, że wykonuje działalność leczniczą w rodzaju: świadczenia szpitalne na podstawie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej (Dz.U.2020. 295 ze zm.) oraz, że wobec niego minister właściwy do spraw zdrowia albo wojewoda wydał - polecenie albo decyzję na podstawie odpowiednio - art. 10 ust. 2 pkt 1 lit. b albo art. 11 ust. 1 i ust. 4 albo art. 11 h ust. 1 i 4 ustawy z dnia 02 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842), polecające realizację świadczeń opieki zdrowotnej w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19 poprzez zapewnienie w podmiocie leczniczym łóżek dla pacjentów z podejrzeniem oraz łóżek dla pacjentów z potwierdzonym zakażeniem (...)2 ( szpital (...) poziomu).

Zgodnie z § 1 ust. 2 umowy powód zobowiązał się do comiesięcznego wypłacania dodatkowego świadczenia pieniężnego osobom wykonującym zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, uczestniczącym w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i mającym bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem (...)2, z wyłączeniem osób skierowanych do pracy w uprawnionym podmiocie na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 05 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U.2020.1845).

Wypłata comiesięcznego dodatkowego świadczenia pieniężnego miała następować na podstawie pisemnego oświadczenia osoby wykonującej zawód medyczny, o której mowa w ust. 2. (§ 1 ust.3 umowy). Zgodnie z § 1 ust. 5 umowy, dodatkowe świadczenie pieniężne dla osób, o których mowa w ust. 2, wynosiło 100% wynagrodzenia danej osoby, ale nie więcej niż 15.000 z. W przypadku świadczenia pracy przez te osoby przez niepełny miesiąc, dodatkowe świadczenie pieniężne za ten miesiąc podlegało proporcjonalnemu obniżeniu (§ 1 ust.5 umowy).

Zgodnie z § 1 ust. 6 umowy, powód zobowiązany był do przekazywania do (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) pisemnej informacji o wysokości łącznej kwoty niezbędnej do zapewnienia dodatkowych świadczeń pieniężnych wszystkim osobom uprawnionym do ich otrzymania, uwzględniającej pozostające po stronie pracodawcy koszty składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych, za dany miesiąc, ustalonych na podstawie informacji, o której mowa w ust. 4, przekazanej przez Uprawniony podmiot do dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) raz w miesiącu, w terminie do 10. dnia każdego miesiąca, w postaci elektronicznej, w sposób zapewniający właściwą ochronę danych osobowych. W informacji należało wskazać wszystkie osoby, które w okresie od 01 listopada 2020 r. uczestniczą w udzielaniu świadczeń zdrowotnych w bezpośrednim kontakcie z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem (...)2.

Powód na podstawie § 1 ust. 7 umowy zobowiązał się do poddania się kontroli w zakresie realizacji niniejszej umowy przez osoby upoważnione do wykonania czynności kontrolnych przez ministra właściwego do spraw zdrowia lub dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) oraz udostępnienia tym osobom oświadczeń, o których mowa w ust. 3, a na podstawie § 1 ust. 8 umowy zobowiązał się do zwrotu środków finansowych przekazanych mu przez dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) na dodatkowe świadczenia pieniężne:

1.  których nie mógł wykorzystać zgodnie z zasadami określonymi w niniejszej umowie - w terminie 3 dni roboczych od stwierdzenia braku tej możliwości (np. rozwiązanie z danym pracownikiem stosunku pracy);

2.  które zostały wykorzystane niezgodnie z zasadami określonymi w niniejszej umowie -w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania do zwrotu tych środków od dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego (...).

Pozwany Narodowy Fundusz Zdrowia zobowiązał się natomiast do przekazywania powodowi środków zapewniających możliwość wypłaty dodatkowych świadczeń pieniężnych w wysokości wynikającej z informacji przekazanej przez powoda na podstawie § 1 ust. 6 umowy. Środki miały być przekazywane na rachunek bankowy powoda wskazany w umowie, w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania przez dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) informacji określonych w § 1 ust. 6 oraz dokumentu księgowego (§ 3 ust. 2 umowy). Za termin przekazania ww. środków strony uznawały dzień, w którym pozwany polecił bankowi przelać kwotę wynikającą z prawidłowo wystawionego dokumentu księgowego na wskazany rachunek bankowy powoda (§ 3 ust. 3 umowy).

W § 2 ust. 2 umowy wskazano, że środki finansowe na dodatkowe świadczenia pieniężne dla osób, o których mowa w § 1 ust. 2, przekazywane będą powodowi za okres uczestniczenia przez osoby, o których mowa w § 1 ust. 2, w udzielaniu świadczeń zdrowotnych w bezpośrednim kontakcie z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem (...)2, przypadający od dnia 01 listopada 2020 r.

W umowie nie ma postanowień wyłączających uprawnienie pozwanego do potrącenia przysługującej mu wierzytelności z tytułu zwrotu środków finansowych z wzajemną wierzytelnością powoda z jakiegokolwiek tytułu.

Dowód- umowa nr (...) z dnia 16.11.2020 r., k. 22-23v.

Poleceniem Wojewody (...) z dnia 16 grudnia 2020 r. powód został zobowiązany do utworzenia od dnia 16 grudnia 2020 r. łóżek kardiochirurgicznych oraz nefrologicznych pacjentom z potwierdzonym zakażeniem chorobą zakaźną wywołaną wirusem (...)2 (III poziom zabezpieczenia C.-19). W związku z tym poleceniem powód i pozwany zawarli w dniu 11 stycznia 2021 r. aneks nr (...) do umowy nr (...) z dnia 16.11.2020 r., z mocą obowiązującą od dnia 16 grudnia 2020r., w którym zmieniono treść oświadczenia powoda odnośnie do zakresu realizowanych świadczeń. Zgodnie z nowym oświadczeniem, powód wykonuje działalność leczniczą w rodzaju: świadczenia szpitalne/stacjonarne na podstawie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U.2020.295 ze zm.) oraz, że wobec niego minister właściwy do spraw zdrowia albo wojewoda wydał polecenie albo decyzję na podstawie odpowiednio - art, 10 ust. 2 pkt 1 lit. b albo art. 11 ust. 1 i ust. 4 albo art 11 h ust, 1 1 4 ustawy z dnia 02 marca 2020 r., o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842), polecające:

1) realizację świadczeń opieki zdrowotnej na rzecz pacjentów z potwierdzonym zakażeniem (...)2 ( szpital (...) poziomu),

2) realizację świadczeń opieki zdrowotnej w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19 poprzez zapewnienie w podmiocie leczniczym łóżek dla pacjentów z podejrzeniem oraz łóżek dla pacjentów z potwierdzonym zakażeniem (...)2 ( szpital (...) poziomu).

Dowody:

- aneks nr (...) z dnia 11.01.2021 r., k. 24,

- zeznania świadka J. S., k. 142-143v.

Decyzją Wojewody (...) z dnia 26 maja 2021 r. w powodowym szpitalu z dniem 27 maja 2021 r. uległy likwidacji łóżka dla pacjentów z potwierdzonym zakażeniem chorobą zakaźną wywołaną wirusem (...)2 (III poziom zabezpieczenia) w zakresie kardiochirurgii wymagających terapii aparaturą (...) oraz nefrologii.

W związku z powyższym w dniu 28 maja 2021 r. powód i pozwany zawarli aneks nr (...) do umowy nr (...) z dnia 16.11.2020 r., z mocą obowiązującą od dnia 28 maja 2021r., w którym ponownie zmieniono treść oświadczenia powoda zawartego w § 1 ust. 1 umowy odnośnie do zakresu realizowanych świadczeń. Zgodnie z oświadczeniem powoda w nowym brzmieniu, powód wykonuje działalność leczniczą w rodzaju: świadczenia szpitalne na podstawie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej (Dz.U.2020. 295 ze zm.) oraz, że wobec niego minister właściwy do spraw zdrowia albo wojewoda wydał polecenie albo decyzję na podstawie odpowiednio - art. 10 ust. 2 pkt 1 lit. b albo art. 11 ust. 1 i ust. 4 albo art. 11 h ust. 1 i 4 ustawy z dnia 02 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 ze zm.), polecające realizację świadczeń opieki zdrowotnej w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19 poprzez zapewnienie w podmiocie leczniczym łóżek dla pacjentów z podejrzeniem oraz łóżek dla pacjentów z potwierdzonym zakażeniem (...)2 ( szpital (...) poziomu).

Dowody:

- aneks nr (...) z dnia 28.05.2021 r., k. 25,

- zeznania świadka J. S., k. 142-143v.

W związku z wejściem w życie polecenia Ministra Zdrowia z dnia 28 maja 2021 r. (...).730.1.2021.PI zmieniającego z dniem 01 czerwca 2021 r. polecenia z dnia 04 września 2020 r., z dnia 30 września 2020 r., z dnia 01 listopada 2020 r., z dnia 25 listopada 2020 r. oraz z dnia 08 marca 2021 r. w sprawie zasad i warunków przekazywania dodatkowych środków finansowych osobom wykonującym zawód medyczny oraz niewykonujących zawodu medycznego w związku z przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, powód i pozwany zawarli w dniu 14 czerwca 2021r. aneks nr (...) do umowy nr (...) z dnia 16.11.2020 r., z mocą obowiązującą od dnia 1 czerwca 2021r. Aneksem tym nadano umowie nową treść. Zmiany polegały na innym niż dotychczas określeniu osób uprawnionych do otrzymania comiesięcznego dodatkowego świadczenia pieniężnego. Zgodnie z umową w dotychczasowym brzmieniu świadczenia należały się osobom wykonującym zawód medyczny, które miały bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem SARS-CoV-2, natomiast zgodnie z umową w nowym brzmieniu, świadczenia te należały się osobom wykonującym zawód medyczny, które miały bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem i zakażeniem wirusem SARS-CoV-2.

Dowody:

- aneks nr (...) z dnia 14.06.2021 r., k. 26-27,

- decyzja Ministra Zdrowia z 28 maja 2021r., k.68-

- zeznania świadek J. S., k. 142-143v.

W związku z decyzją Wojewody (...) z dnia 28 lipca 2021 r., na mocy której z dniem 28 lipca 2021 r. w powodowym szpitalu uległy likwidacji łóżka dla pacjentów z podejrzeniem/zakażeniem chorobą zakaźną wywołaną wirusem (...)2 (II poziom zabezpieczenia), powód i pozwany rozwiązali umowę nr (...) z dniem 28 lipca 2021 r.

Dowody:

- porozumienie z dnia 30.07.2021 r., k. 28,

- zeznania świadek J. S., k. 142-143v.

W okresie od 3 czerwca 2021 r. do 23 czerwca 2021 r. w Klinice (...), Intensywnej Terapii i Ostrych Zatruć powodowego szpitala był hospitalizowany jeden pacjent zakażony wirusem (...)2, któremu udzielane były świadczenia zdrowotne. W pozostałych dniach czerwca 2021 r. w powodowym szpitalu nie były udzielane świadczenia zdrowotne pacjentom z podejrzeniem i rozpoznaniem zakażenia wirusem (...)2.

Dowód - pismo powoda z dnia 16.09.2021 r., k. 106.

Powód zgodnie z umową przekazał pozwanemu informację o osobach uprawnionych do uzyskania za miesiąc czerwiec 2021r. dodatkowego świadczenia pieniężnego przysługującego osobom wykonującym zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej uczestniczącym w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i mającym bezpośredni kontakt z pacjentem z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem (...)2. W informacji wskazał, że wysokość łącznej kwoty niezbędnej do zapewnienia dodatkowych świadczeń pieniężnych wszystkim osobom uprawnionym do ich otrzymania, uwzględniającej pozostające po stronie pracodawcy koszty na składki na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych, wynosi za ww. miesiąc 722.355,73 zł.

W dniu 22 lipca 2021 r. powód zgodnie z ww. informacją wystawił fakturę nr (...) na kwotę 722.355,73 zł za dodatkowe świadczenia pieniężne przysługujące osobom wykonującym zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej uczestniczącym w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i mającym bezpośredni kontakt z pacjentem z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 za czerwiec 2021 r. Z uwagi na krótki termin płatności pozwany po wstępnej weryfikacji dokonał płatności za ww. fakturę, a potem po otrzymaniu pełnych sprawozdań z leczenia pacjentów, zaczął zgłaszać zastrzeżenia do kwoty wypłaconych przez powoda świadczeń dodatkowych. Zastrzeżenia pozwanego dotyczyły między innymi wypłacenia przez powoda dodatkowych świadczeń za okres od dnia 1 czerwca do 2 czerwca 2021r. i od 24 czerwca do 30 czerwca 201r., kiedy w powodowym szpitalu nie było pacjenta zakażonego wirusem SARS CoV-2. Powód wystawił cztery faktury korygujące, ostatecznie ustalając wartość dodatkowych świadczeń pieniężnych za miesiąc czerwiec 2021 r. na kwotę 689.518,77 zł. Korekty dokonane przez powoda nie uwzględniały zastrzeżeń dotyczących wypłacenia przez powoda dodatkowych świadczeń za okres od dnia 1 czerwca do 2 czerwca 2021r. i od 24 czerwca do 30 czerwca 201r., kiedy w szpitalu nie było pacjenta zakażonego wirusem SARS CoV-2. Po zaksięgowaniu ostatniej, czwartej korekty faktury sporządzonej przez powoda w dniu 13 stycznia 2022r. na kwotę 450,41 zł., pozwany wystawił notę uznaniową z dnia 22 marca 2022r. na kwotę 134 zł. informując powoda, że uznana kwota zostanie zwrócona w terminie 3 dni. Wcześniej, w dniu 9 marca 2022 r. pozwany wystawił z kolei notę księgową obciążeniową nr (...) opiewającą na kwotę 206.990,43 zł i wezwał powoda do jej zapłaty w terminie 3 dni. Kwota wskazana w nocie obejmuje przekazane powodowi środki, które powód wypłacił uprawnionemu personelowi medycznemu za te dni czerwca 2021r., w których nie był hospitalizowany żaden pacjent z podejrzeniem i zakażeniem wirusem SARS CoV-2. Kwota 206.990,43 zł nie uwzględnia ostatniej, czwartej korekty faktury na kwotę 450,41 zł, dokonanej przez powoda. Nota księgowa obciążeniowa została doręczona powodowi drogą elektroniczną w dniu 10 marca 2022.r wraz z pismem z dnia 10 marca 2022r. wzywającym powoda do zapłaty w terminie 3 dni kwoty 206.990,43 zł wynikającej z noty obciążeniowej, dotyczącej rozliczenia za czerwiec 2021r. W piśmie tym pozwany poinformował powoda, że w przypadku braku zwrotu środków w wyznaczonym terminie kwota zostanie potrącona z bieżących płatności.

Powód nie dokonał zapłaty uznając, że nie ma ku temu podstaw.

Dowody:

- zestawienie uprawnionych osób za czerwiec 2021, k. 35-35v,

- informacja z dnia 22.07.2021 r., k. 36,

- kopia koperty, k. 37,

- informacja – korekta z dnia 26.07.2021 r., k. 38,

- zestawienie uprawnionych osób za czerwiec 2021 korekta, k. 39-39v,

- informacja – korekta z dnia 09.08.2021 r., k. 40,

- zestawienie uprawnionych osób za czerwiec 2021 korekta, k. 41-41v,

- informacja – korekta z dnia 10.08.2021 r., k. 42-42v,

- pismo powoda z dnia 05.10.2021 r., k. 43,

- informacja – korekta z dnia 05.10.2021 r., k. 44,

- zestawienie uprawnionych osób za czerwiec 2021 korekta, k. 45-45v,

- pismo powoda z dnia 13.01.2022 r., k. 46,

- zestawienie uprawnionych osób za czerwiec 2021 korekta, k. 47-47v,

- informacja – korekta z dnia 13.01.2022 r., k. 48,

- zestawienie uprawnionych osób za czerwiec 2021 korekta, k. 49-49v;

- faktura VAT nr (...) z dnia 22.07.2021 r., k. 84-85,

- faktury korygujące, k. 86-93,

- rozliczenie, k.34,

- nota księgowa obciążeniowa z dnia 09.03.2022 r. wraz z poświadczeniem doręczenia, k. 96-98,

- pismo pozwanego z 10 września 2021r., k.99,

- pismo pozwanego z 28 września 2021r., 100,

- pismo pozwanego z dnia 20 października 2021r., k.101,

- pismo pozwanego z dnia 2 listopada 2021r., k.102,

- pismo pozwanego z dnia 23 listopada 2021r., k.103,

- pismo pozwanego z dnia 7 grudnia 2021r., k.104,

- pismo pozwanego z dnia 11 stycznia 2022r., k.105,

- pismo pozwanego z 10 marca 2022r., k.107,

- zeznania świadka J. S., k.192-193.

W dniu 28 lutego 2022r. powód wystawił na podstawie innej, łączącej go z pozwanym umowy (umowa nr (...) na realizację świadczeń w zakresie dializoterapii otrzewnowej i hemodializoterapii z zapewnieniem 24-godzinnego dyżuru), fakturę nr (...) na kwotę 600.687,72 zł.

W dniu 17 marca 2022 roku pozwany dokonał potrącenia swojej wierzytelności na kwotę 206.990,43 zł z wierzytelnością przysługującą powodowi o zapłatę należności wynikającej z ww. faktury. Potrącenie zostało dokonane w taki sposób, że w dniu 17 marca 2022 roku na rachunek powoda wpłynęła za ww. fakturę kwota 393.697,29 zł. W opisie operacji wskazano obok numeru faktury, numer noty obciążeniowej na kwotę 206.990,43 zł., tj. nr 32/ (...)/COVID/LB/22.

Dowody:

- umowa nr (...) z dnia 29.12.2021 r., k. 29-30v,

- pismo pozwanego z dnia 13.05.2022 r., k. 31,

- faktura nr (...) z dnia 28.02.2022 r., k. 32,

- zestawienie operacji na rachunku bankowym, k. 33,

- potwierdzenie wykonania operacji, k.108,

- oświadczenie pozwanego z dnia 3 lutego 2023r., k.128.

Prawidłowość przyznawania przez powoda świadczenia dodatkowego personelowi medycznemu uczestniczącemu w diagnozowaniu i udzielaniu świadczeń zdrowotnych pacjentom z podejrzeniem i zakażeniem wirusem (...)2 była przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli. Okres objęty kontrolą dotyczył roku 2020 i pierwszego półrocza 2021r. Wyniki kontroli przedstawione zostały w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 29 października 2021 r.

Do wystąpienia pokontrolnego z dnia 29 października 2021 r. NIK Delegatury w S. powód w piśmie z dnia 17 listopada 2021 r. złożył dwa zastrzeżenia:

- pierwsze z nich dotyczyło nieprawidłowości, w której NIK stwierdziła, że szpital nie był w całości podmiotem uprawnionym w ramach II i III poziomu zabezpieczeń (zdaniem kontrolujących szpital był objęty ww. poziomami tylko w części, tj. na oddziałach, w których zorganizowano łóżka dla pacjentów zakażonych wirusem (...)2, tzw. łóżka covidowe) i w konsekwencji przyznawał dodatkowe świadczenie pieniężne również personelowi medycznemu na tzw. oddziałach niecovidowych, tj. znajdujących się poza oddziałami wyznaczanymi do udzielania świadczeń medycznych pacjentom z podejrzeniem i/lub zakażeniem wirusem (...)2 w ramach II i III poziomu zabezpieczenia;

- drugie z nich dotyczyło nieprawidłowości polegającej na przyznaniu przez Dyrektora szpitala dodatkowego świadczenia (za listopad i grudzień 2020 r.) personelowi medycznemu pobierającemu wymazy pacjentom zgłaszającym się do szpitala na wcześniej ustaloną hospitalizację w Doraźnym Oddziale Izolacyjnym w ramach II poziomu zabezpieczenia, ujętemu w wykazie osób uprawnionych, zgłoszonych do rozliczenia świadczenia dodatkowego jako realizujące świadczenia w Punkcie Wstępnej Segregacji Pacjenta oraz pacjentom przebywającym na kwarantannie zgłaszającym się do Mobilnego Punktu Pobrań, który według kontrolujących w świetle pkt. 1a lit. a Polecenia Ministra Zdrowia nie był uprawniony do otrzymania dodatków, jako personel spoza II i III poziomu zabezpieczenia.

Zastrzeżenia te zostały uwzględnione w całości przez Zespół (...) w NIK w uchwale z dnia 1 lutego 2022 r.

Dowody:

- pismo NIK z dnia 7.02.2022r., k. 13,

- uchwała Zespołu (...) z dnia 1.02.2022 r., k. 14-18v,

- wystąpienie pokontrolne, k. 110-119.

Sąd zważył , co następuje:

Powództwo jest niezasadne i jako takie w całości podlegało oddaleniu.

W niniejszej sprawie powód dochodził zapłaty kwoty 206.990,43 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 marca 2022r. Kwota ta wynika z faktury nr (...) z dnia 28 lutego 2022r., która została opłacona przez pozwanego jedynie częściowo, tj. w wysokości 393.697,29 zł. Pozostała część w kwocie 206.990,42 zł, nie została dotąd zapłacona wskutek tego, że pozwany dokonał potrącenia swojej wierzytelności na kwotę 206.990,42 zł wynikającą z noty obciążeniowej z dnia 9 marca 2022r.

Wysokość wierzytelności powoda o zapłatę należności z faktury nr (...) z dnia 28 lutego 2022r. nie była między stronami sporna. Strony były zgodne również co do tego, że z uwagi na wypłaconą powodowi kwotę 134,80 zł z noty uznaniowej, która nie została uwzględniona w nocie obciążeniowej z dnia 9 marca 2022r., do zapłaty z tej faktury pozostaje przy założeniu, że dokonane przez pozwanego potrącenie jest nieskuteczne, kwota 206.855,63 zł (zob. rozliczenie k.34).

Kwestie sporne dotyczyły istnienia wierzytelności pozwanego przedstawionej do potrącenia oraz skuteczności samego potrącenia. Jeśli chodzi o samą wysokość wierzytelności, to nie było między stronami sporne, że przy założeniu, iż stanowisko pozwanego dotyczące proporcjonalnego obniżenia wysokości świadczeń dodatkowych jest prawidłowe, kwota wynikającego z takiego obniżenia wnosi 206.990,42 zł.

Dla ustalenia czy pozwanemu przysługuje wierzytelność o zwrot części przekazanych środków pierwszorzędne znaczenie mają postanowienia łączącej strony umowy. Treść dokumentu umowy, jak również treść pozostałych dokumentów przedłożonych do akt sprawy nie były przez strony kwestionowane, w związku z czym Sąd w całości przyjął te dokumenty za podstawę swoich ustaleń. Zeznania świadka J. S. – pracownika (...) Oddziału Wojewódzkiego w S. NFZ w W. korespondują z tymi dokumentami i zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy nie wniosły w zasadzie niczego więcej ponad to, co wynika z dokumentów i przyznanych przez strony okoliczności.

W ocenie Sądu treść umowy z dnia 16.11.2020 r. w brzmieniu nadanym aneksem nr (...), obowiązującym z mocą wsteczną od dnia 1 czerwca 2021r., daje podstawę do przyjęcia, że:

- dodatkowe świadczenia wypłacane przez powoda należne były osobom wykonującym zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej, które uczestniczyły w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i miały bezpośredni kontakt z pacjentami z potwierdzonym zakażeniem wirusem SARS-0C.-2,

- pozwany uprawniony jest do dochodzenia zwrotu przekazanych środków finansowych w przypadku gdy powód wykorzystał je niezgodnie z zasadami określonymi w umowie lub gdy nie mógł wykorzystać ich zgodnie z przyjętymi w umowie zasadami.

Dodatkowe świadczenie, którego dotyczy przedmiotowa umowa, nie przysługiwało za gotowość do udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom zakażonym wirusem SARS-CoV-2, ale za faktyczne udzielanie świadczeń zdrowotnych tym pacjentom, na co wprost wskazuje treść § 1 ust. 2 umowy w brzmieniu nadanym aneksem nr (...) z dnia 14.06.2021 r. Zgodnie z nią uprawniony podmiot zobowiązuje się do comiesięcznego wypłacania dodatkowego świadczenia pieniężnego osobom wykonującym zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej, które w jednostkach organizacyjnych (oddziałach), w których uprawniony podmiot zapewnia łóżka dla pacjentów z podejrzeniem oraz z potwierdzeniem zakażeniem SARS-C0V-2 uczestniczą w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i mają bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem i z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2, z wyłączeniem osób skierowanych do pracy w Uprawnionym podmiocie na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U.2020.1845 ze zm.). Zmiana spójnika „lub” na spójnik „i” wskazuje ponadto na to, że dodatkowe świadczenie zasadne było tylko w przypadku, gdy personel medyczny miał bezpośredni kontakt z pacjentem zakażonym wirusem, a nie jak w okresie przed zmianą umowy, również z pacjentem z podejrzeniem zakażenia. Zestawienie ww. postanowienia umowy z postanowieniem zawartym w § 1 pkt 5 umowy oraz z postanowieniem zawartym w § 2 ust. 2 umowy prowadzi ponadto do wniosku, że chodzi o bezpośredni kontakt personelu medycznego w okresie udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentowi zakażonemu wirusem SARS-CoV-2. Przypomnieć należy, że zgodnie z § 1 ust. 5 w przypadku świadczenia pracy przez osoby wykonujące zawód medyczny przez niepełny miesiąc, dodatkowe świadczenie pieniężne za ten miesiąc miało podlegać proporcjonalnemu obniżeniu. Z kolei zgodnie z § 2 ust. 2 umowy, środki finansowe na dodatkowe świadczenia pieniężne miały być przekazywane powodowi za okres uczestniczenia przez osoby wykonujące zawód medyczny, w udzielaniu świadczeń zdrowotnych w bezpośrednim kontakcie z pacjentami z podejrzeniem i zakażaniem wirusem SARS-CoV-2. Skoro przyznanie świadczenia dodatkowego powiązane jest wyraźnie z okresem uczestniczenia w udzielaniu świadczeń zdrowotnych w bezpośrednim kontakcie z pacjentem zakażonym wirusem SARS-CoV-2, to należy w konsekwencji uznać, że za okres, kiedy świadczenia zdrowotne w bezpośrednim kontakcie z pacjentem nie są udzielane, świadczenia dodatkowe nie przysługują. Co więcej, powinny być one wypłacone osobie wykonującej zawód medyczny tylko za ten okres udzielania świadczeń zdrowotnych w bezpośrednim kontakcie z osobą zakażoną, w którym osoba ta świadczyła pracę. Wysokość świadczenia nie jest natomiast zależna od liczby godzin przepracowanych przez te osoby w bezpośrednim kontakcie z pacjentem zakażonym. Do takiego wniosku skłania treść § 1 ust. 5 umowy. Gdyby założyć, że przez cały czerwiec 2021r. byli hospitalizowani pacjenci z potwierdzonym zakażeniem wirusem SARS-CoV-2, to zgodnie z § 1 ust. 5 umowy, tym osobom wykonującym zawód medyczny, którzy świadczyli pracę przez niepełny miesiąc, dodatkowe świadczenie zostałoby proporcjonalnie obniżone. W ocenie Sądu tak samo należałoby postąpić w przypadku, gdyby okres udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentowi z potwierdzonym zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 był krótszy niż miesiąc, a osoba wykonująca zawód medyczny świadczyła pracę tylko przez część tego okresu. Nie można zgodzić się z twierdzeniem powoda, że osoby wykonujące zawód medyczny, którym wypłacono dodatkowe świadczenia za czerwiec 2021r., uczestniczyły w udzielaniu świadczeń zdrowotnych w bezpośrednim kontakcie z pacjentem z potwierdzonym zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 w okresie kiedy takie pacjenta nie było. W świetle wskazanych wyżej postanowień umowy należy przyjąć, że strony przyjęły w niej zasadę proporcjonalności przy ustalaniu i wypłacie świadczenia dodatkowego, w zależności od okresu świadczenia pracy przez osobę wykonującą zawód medyczny oraz okresu udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentowi z potwierdzonym zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. Zapisy umowy nie uzasadniają przyznania świadczeń dodatkowych za samą gotowość do udzielenia świadczeń zdrowotnych i utrzymywanie na oddziale określonej ilości łóżek i liczby członków personelu. Za taką gotowość powód otrzymał inne świadczenia, co wynika z przedłożonych przez pozwanego faktur (faktury na kartach 120-127) i zeznań świadka J. S.. Faktu otrzymania takich świadczeń powód nie negował.

Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności Sąd uznał, że część środków przekazanych powodowi za czerwiec 2021r., w wysokości 206.990,43 zł, została wykorzystana przez powoda niezgodnie z zasadami określonymi w umowie i jako taka podlegała zwrotowi. Postanowienia umowy nie wyłączały uprawnienia pozwanego do dokonania potrącenia swoich wierzytelności o zwrot przekazanych środków z wierzytelnościami powoda z innych tytułów, dlatego przyjąć należy, że pozwany uprawniony był do dokonania potrącenia swojej wierzytelności na kwotę 206.990,43 zł z wierzytelnością powoda o zapłatę należności wynikającej z faktury nr (...).

Dodatkowo podnieść należy, że wypłacenie tzw. „dodatku covidowego” za okres, kiedy personel medyczny nie miał kontaktu z pacjentami zakażonymi wirusem SARS-Cov-2 byłoby sprzeczne nie tylko z zapisami łączącej strony umowy, ale także z celem przyznawania osobom wykonującym zawód medyczny dodatkowych środków pieniężnych. Celem tym było przede wszystkim wynagrodzenie ryzyka, jakie ponosił personel medyczny przy udzielaniu świadczeń medycznych osobom z podejrzeniem lub z potwierdzonym zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 i uatrakcyjnienie warunków zatrudnienia osób uczestniczących w udzielaniu świadczeń w szpitalach przeznaczonych dla pacjentów z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. Wypłata świadczenia dodatkowego w sytuacji braku wskazanego wyżej ryzyka, wynikającego z braku kontaktu personelu medycznego z zakażonym pacjentem sprzeciwia się powyższemu celowi.

Za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty dotyczące skuteczności potrącenia.

Przesłanki potrącenia określa przepis art. 498 § 1 k.c. Zgodnie z jego treścią gdy obie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Konieczną przesłanką potrącenia jest wymagalność wierzytelności przedstawionej do potrącenia. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny nie jest konieczne, by wymagalna była również wierzytelność przeciwstawna. Jeżeli bowiem potrącający, jako dłużnik, ze względu na zastrzeżenie terminu na jego korzyść może spłacić dług przed terminem, to analogicznie powinna przedstawiać się jego sytuacja w zakresie prawa do skorzystania z potrącenia (por. wyrok Sądu Najwyższego, Izba Cywilna z dnia 5 marca 2019 r., sygn. akt II CSK 41/18, Legalis). Wymagalność wierzytelności należy wiązać z chwilą nadejścia terminu spełnienia świadczenia, kiedy wierzyciel uzyskuje prawo uruchomienia przymusu państwowego w celu wyegzekwowania należności. Termin zwrotu nienależnego świadczenia został oznaczony w umowie stron i wynosi trzy dni od doręczenia wezwania do zwrotu środków. W niniejszej sprawie wezwanie do zapłaty kwoty 206.990,43 zł zostało doręczone powodowi w dniu 10 marca 2022r., co oznacza, że termin zapłaty upłynął w dniu 13 marca 2022r. W dniu 17 marca 2022r., kiedy pozwany dokonał potrącenia, jego wierzytelność była już wymagalna. Wskazać należy, że przepis art. 499 k.c. nie wymaga, aby oświadczenie o potrąceniu dokonane było w szczególnej formie. Przepis ten stanowi, że potrącenia dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe. Skoro szczególna forma nie jest wymagana, do złożenia oświadczenia o potrąceniu stosować należy przepis art. 60 k.c. Zgodnie z jego treścią, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej. W niniejszej sprawie wola pozwanego potrącenia swojej wierzytelności została ujawniona w sposób dostateczny, najpierw poprzez zapowiedź potrącenia wierzytelności o zapłatę kwoty 206.990,43 zł z bieżących płatności, a w dalszej kolejności poprzez przelew kwoty za fakturę nr (...) w wysokości pomniejszonej o kwotę 206.990,43 zł wynikającą z noty obciążeniowej. Numer noty obciążeniowej został wskazany przez pozwanego w opisie transakcji (k.33). Swoją wolę umorzenia wzajemnych wierzytelności przez potrącenie pozwany potwierdził także w piśmie do powoda z dnia 13 maja 2022r., załączonym do pozwu. Uwzględniając powyższe Sąd przyjął, że oświadczenie o potrąceniu zostało złożone przez pozwanego w dniu 17 marca 2022r., a jego skutkiem jest umorzenie wierzytelności powoda o zapłatę należności z faktury nr (...) ponad wypłaconą przez pozwanego na poczet tej faktury kwotę 393.697,39 zł.

Wobec powyższego powództwo jako niezasadne zostało oddalone.

Podstawę prawną orzeczenia o kosztach procesu stanowi przepis art. 98 § 1 k.p.c. Zgodnie z jego treścią strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W związku z tym, że powód przegrał sprawę w całości Sąd zasądził od niego na rzecz pozwanego poniesione przez niego koszty procesu, na które złożyły się: opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 10.800 zł, określone na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).