Wyrok z 14 listopada 2024, sygn. XVII AmT 18/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 listopada 2024 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:

Przewodniczący –	Sędzia SO Anna Maria Kowalik
Protokolant –	St. Sekr. Sąd. Joanna Preizner - Offman

po rozpoznaniu 14 listopada 2024 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej w G.

przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej

z udziałem (...) sp. z o.o. w G.

o kontynuowanie postępowania administracyjnego

na skutek odwołania powódki od decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z 2 marca 2024 r. Nr (...)

1.  oddala odwołanie;

2.  zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej w G. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych), z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

3.  zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej w G. na rzecz (...) sp. z o.o. w G. kwotę 737 zł (siedemset trzydzieści siedem złotych), z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sędzia SO Anna Maria Kowalik

Sygn. akt XVII AmT 18/24

UZASADNIENIE

Decyzją z 2 marca 2024 r. Nr (...) wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) (dalej k.p.a.) w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 34) (dalej Pt), Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej Prezes UKE, pozwany) umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej w G. (Spółdzielnia, powódka) z dnia 24 kwietnia 2023 r., który wpłynął do Urzędu Komunikacji Elektronicznej w dniu 28 kwietnia 2023 r. (dalej Wniosek), w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki, na jakich Spółdzielnia uzyska dostęp, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 733 ze zm.) (dalej ustawa o wspieraniu rozwoju), do nieruchomości położonej w G. przy ul. (...), oznaczonej jako działki o numerach (...), w obrębie (...), dla której Sąd Rejonowy w Grudziądzu, V Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą numer (...) (dalej Nieruchomość), w tym do posadowionych lub wznoszonych na Nieruchomości budynków (dalej Budynki), w celu zapewnienia telekomunikacji w Budynkach.

Odwołanie od powyższej Decyzji złożyła powódka. Zaskarżając Decyzję w całości wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy Prezesowi UKE do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłata skarbową od pełnomocnictwa, według norm przepisanych.

Zaskarżonej Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na:

1.  naruszeniu art. 30 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju poprzez błędne przyjęcie, że Spółdzielnia Mieszkaniowa w G., posiadając status przedsiębiorcy telekomunikacyjnego nie jest podmiotem uprawnionym do uzyskania dostępu do nieruchomości regulowanym ww. art. 30 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju;

2.  naruszeniu art. 1 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez przyjęcie, że prowadzenie przez Spółdzielnię działalności telekomunikacyjnej nie jest związane bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, tj. nie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków i ich rodzin;

3.  naruszeniu art. 1 ust. 3 i 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz art. 2 i 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców poprzez mylne przyjęcie, że Spółdzielnia jest uprawniona do świadczenia usług telekomunikacyjnych poza własnymi zasobami i zasobami jej członków tylko na podstawie umowy o zarządzanie zawartej z właścicielem nieruchomości, w której usługi telekomunikacyjne Spółdzielnia zamierza świadczyć.

Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o: oddalenie odwołania w całości; przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy na okoliczności przebiegu postępowania administracyjnego, ustalonego przez Prezesa UKE stanu faktycznego sprawy oraz treści zaskarżonej Decyzji; zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych.

Zainteresowany (...) sp. z o.o. w G. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz zainteresowanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej.

Sąd Okręgowy- Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka jest spółdzielnią mieszkaniową wpisaną do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych pod numerem (...) (okoliczności niesporne).

Powódka wystąpiła do Prezesa UKE z Wnioskiem z 24 kwietnia 2023 r. o ustalenie warunków dostępu do Nieruchomości, w tym do posadowionych lub wznoszonych na Nieruchomości Budynków, nieznajdujących się w jej zasobach ani przez nią niezarządzanych, w celu zapewnienia telekomunikacji w Budynkach, poprzez:

- zapewnienie możliwości wykorzystywania instalacji telekomunikacyjnych Budynków, które są lub zostaną zrealizowane na terenie Nieruchomości i w Budynkach i stanowią lub stanowić będą własność Udostępniającego lub elementy Nieruchomości/Budynków,

- umożliwienie doprowadzenia przyłączy telekomunikacyjnych aż do punktów styku w Budynkach,

- umożliwienie wykonania światłowodowych instalacji telekomunikacyjnych w Budynkach,

- umożliwienie utrzymywania, eksploatacji, przebudowy lub remontu przyłączy telekomunikacyjnych doprowadzonych do Budynków i instalacji telekomunikacyjnych w Budynkach,

- umożliwienie korzystania z punktów styku w Budynkach,

- umożliwienie wejścia na teren Nieruchomości, w tym do Budynków, w zakresie niezbędnym do korzystania z dostępu do Nieruchomości (Wniosek z załącznikami k. 1- 93 akt adm.).

Pismem z 16 maja 2023 r. Prezes UKE zawiadomił powódkę oraz (...) sp. z o.o. w G., będącą właścicielem Nieruchomości, o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz wezwał spółkę (...) do udzielenia istotnych dla sprawy informacji (zawiadomienie k. 96-97 akt adm.).

Od dnia 23 października 2023 r. toczyło się postępowanie konsultacyjne co do projektu decyzji w sprawie (zawiadomienie k. 123 akt adm.).

Pismem z 25 stycznia 2024 r. Prezes UKE zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia (zawiadomienie k. 162 akt adm.).

Decyzją z 2 marca 2024 r. Prezes UKE umorzył postepowanie administracyjne zainicjowane Wnioskiem powódki (Decyzja k. 186- 189 akt adm.).

Powyżej opisany stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o ww. dowody z dokumentów, których wiarygodność i moc dowodowa nie budziły zastrzeżeń oraz o niekwestionowane twierdzenia stron.

Sąd Okręgowy- Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Odwołanie podlegało oddaleniu, ponieważ wydana Decyzja jest prawidłowa i odpowiada prawu.

Powódka jako spółdzielnia mieszkaniowa działa w oparciu o przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Przy czym na mocy art. 1 ust. 7 tej ustawy w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2021 r. poz. 648), z zastrzeżeniem ust. 8 i 9.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 1 § 1 Prawa spółdzielczego spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Z kolei w art. 1 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wymienia się co może być przedmiotem działalności spółdzielni. Ponadto wedle art. 1 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków. Natomiast statut spółdzielni określa, którą działalność spośród wymienionych w ust. 2 i 3, prowadzi spółdzielnia (art. 1 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych). Na mocy zaś art. 1 ust. 5 spółdzielnia może zarządzać nieruchomością niestanowiącą jej mienia lub mienia jej członków na podstawie umowy zawartej z właścicielem (współwłaścicielami) tej nieruchomości. Co istotne, jak stanowi art. 1 ust. 6 spółdzielnia może prowadzić również inną działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana jest bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w ust. 1. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1 celem spółdzielni mieszkaniowej, zwanej dalej "spółdzielnią", jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu.

W ocenie Sądu z powyższego wynika, że swoboda działalności gospodarczej wywodzona z art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, jako, że nie jest wolnością absolutną, ulega w wypadku spółdzielni ustawowemu zawężeniu związanemu ze specyfiką tworu jakim jest spółdzielnia. Spółdzielnia może bowiem prowadzić działalność wyartykułowaną w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych a nawet inną działalność byleby ta działalność była związana bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, czyli musi ona służyć zaspokajaniu potrzeb członków spółdzielni i ich rodzin.

Niewątpliwie świadczenie usług telekomunikacyjnych służy zaspokajaniu potrzeb członków spółdzielni i ich rodzin. Jednocześnie spółdzielnia, wobec obowiązku zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków, może świadczyć także usługi, w tym usługi telekomunikacyjne, na rzecz osób zajmujących lokale znajdujące się w jej zasobach, niebędących jej członkami w ramach ustawowego obowiązku zarządzania tymi zasobami, wynikającego z art. 1 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jak również wobec możliwości zarządzania nieruchomością niestanowiącą jej mienia lub mienia jej członków na podstawie umowy zawartej z właścicielem (współwłaścicielami) tej nieruchomości, może świadczyć usługi poza własnymi zasobami mieszkaniowymi spółdzielni i zasobami jej członków w ramach zarządzania innymi nieruchomościami na podstawie umowy zawartej z właścicielem, do czego uprawnia ją przepis art. 1 ust. 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Natomiast Spółdzielnia nie ma możliwości świadczenia usług telekomunikacyjnych poza własnymi zasobami, zasobami jej członków i poza zarządzanymi na podstawie umowy nieruchomościami niepozostającymi w jej zasobach. Innymi słowy spółdzielnia nie jest uprawniona do świadczenia usług telekomunikacyjnych, jeśli nieruchomość nie pozostaje w jej zasobach, czy zasobach członków a spółdzielnia nie jest związana umową o zarządzanie.

Jak wprost wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu do wyroku z 18 marca 2013 r., sygn. VI ACa 1251/12 (Legalis), „potencjalna możliwość świadczenia przez zainteresowaną usługi dostarczania programów telewizyjnych na terenie miasta Ł. może dotyczyć tylko odbiorców zajmujących lokale w należących do spółdzielni zasobach mieszkaniowych jak i odbiorców zajmujących lokale w budynkach zarządzanych przez spółdzielnię, nie stanowiących mienia jej ani mienia jej członków.” i dalej „Ponadto tak jak już zostało to wyjaśnione spółdzielnia mogłaby wyjść z usługami dostarczania programów telewizyjnych poza teren własnych zasobów, tylko w stosunku do podmiotów zajmujących budynki przez nią zarządzane.”.

Należy bowiem zaznaczyć, że spółdzielnia mieszkaniowa nie jest powoływana i nie działa w celu prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, ponieważ przedmiot jej działalności a także cel sprowadza się do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków i ich rodzin (art. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych). Poza tym spółdzielnia prowadzi działalność w interesie jej członków, a zatem winna wykonywać działalność w zakresie wynikającym z ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Jak zatem trafnie zauważa się w doktrynie „Spółdzielnia może prowadzić również inną działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana jest bezpośrednio z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin. W istocie więc działalność gospodarcza spółdzielni mieszkaniowej – przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z 6.03.2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. poz. 646) podlegająca przepisom ustawy z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.) – powinna przedmiotowo odpowiadać jej podstawowemu powołaniu. Ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie wyraźnych ograniczeń, które wiązałyby decyzje członków, pozostawiając ich swobodzie i racjonalności poszerzenie działalności przykładowo wskazanej w ust. 2–5 art. 1.” [R. Dziczek [w:] Spółdzielnie mieszkaniowe. Komentarz. Wzory pozwów i wniosków sądowych, wyd. VIII, Warszawa 2018, art. 1.].

Tym samym mimo, że na gruncie art. 30 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju uprawnionym do żądania dostępu do nieruchomości, w tym do budynku oraz punktu styku, w celu zapewnienia telekomunikacji w tym budynku, jest przedsiębiorca telekomunikacyjny, a Spółdzielnia takim przedsiębiorcą jest, to jednocześnie Spółdzielnia jest związana przepisami ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, które jako przepisy szczególne w odniesieniu do ustawy o wspieraniu rozwoju ograniczają możliwość prowadzenia przez spółdzielnię działalności telekomunikacyjnej sposób nieskrępowany. Regulacje ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wykluczają zatem uprawnienie powódki do żądania dostępu do Nieruchomości i Budynków niepozostających w zasobach Spółdzielni i jej członków, a także nieobjętych umową o zarządzanie, jako, że powódka nie może w ogóle świadczyć tam usług telekomunikacyjnych.

W takiej sytuacji zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob.: wyrok NSA z 9.12.2015 r., sygn. akt II OSK 929/14, Legalis; jak również M. Kotulski, Kilka uwag o sposobach zakończenia postępowania administracyjnego, cz. 2, Casus 2007, Nr 4, s. 30). W takiej sytuacji można wskazywać, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jest bowiem brakiem przedmiotu postępowania powodującym, że nie można wydać decyzji rozstrzygającej na podstawie przepisów prawa materialnego o prawach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (zob. wyrok WSA w Warszawie z 15.12.2015 r., II SA/Wa 2903/14, Legalis). [Komentarz do art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego pod red. prof. zw. dr hab. Marka Wierzbowskiego oraz prof. dr hab. Aleksandra Wiktorowska, Legalis].

Słusznie zatem Prezes UKE uznał, że rozpatrzenie wniosku Spółdzielni stało się bezprzedmiotowe, bowiem Spółdzielnia nie jest podmiotem uprawnionym do żądania dostępu na podstawie art. 30 ustawy o wspieraniu rozwoju, a zatem na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie powinno być umorzone.

W związku z tym, Sąd na podstawie art. 479 ⁶⁴ § 1 k.p.c. oddalił Odwołanie jako niezasadne.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na nieuwzględnienie odwołania, powoda należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz pozwanego i zainteresowanego zwrot kosztów procesu, na które złożyło się wynagrodzenie każdego z pełnomocników w wysokości 720,00 zł ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023, poz. 1931 t.j.), przy czy zainteresowanemu należał się także zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Sędzia SO Anna Maria Kowalik

(...)

Sędzia SO Anna Maria Kowalik