Wyrok z 4 maja 2026, sygn. I C 458/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 maja 2026 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni - I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Mateusz Berent

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Bronk-Marwicz

po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2026 r. w P.

na rozprawie

sprawy z powództwa Gminy Miasta P.

przeciwko T. R. i R. F.

o zapłatę

I.  oddala powództwo;

II.  obciąża powódkę kosztami procesu w stosunku do pozwanych, uznając je za poniesione.

Sygn. akt I C 458/25

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 4 maja 2026 roku

I.

(żądanie i podstawa faktyczna pozwu)

1.  Powódka Gmina Miasta P. wniosła pozew przeciwko Z. F., C. F., T. R., R. F. o zapłatę kwoty 22.940,41 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia obojga pozwanych z zobowiązania wobec powoda.

2.  W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, iż jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w P. przy (...), natomiast pozwana Z. F. jest najemcą tego lokalu na podstawie umowy z dnia 18 lipca 2000 roku. Wraz z pozwaną w lokalu zamieszkują pozostali pozwani. Zgodnie z umową pozwani są zobowiązani do uiszczania czynszu oraz innych opłat eksploatacyjnych związanych z użytkowaniem ww. lokalu określonych w umowie. W niniejszej sprawie powódka dochodzi zapłaty zaległego czynszu w kwocie 20.385,88 zł za okres od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2022 roku oraz odsetek w kwocie 2.554,53 zł naliczonych za okres od 11 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2022 roku. Opłaty za czynsz zostały wyliczone zgodnie z aktami prawa miejscowego.

(pozew, k. 2-5)

3.  W dniu 12 lipca 2023 roku w sprawie o sygnaturze akt I Nc 159/23 Referendarz Sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Przedmiotowy nakaz zapłaty uprawomocnił się w stosunku do pozwanych Z. F. i C. F. (1).

(nakaz zapłaty, k. 53, zarządzenia, k. 121 i 135)

II.

(stanowisko pozwanych)

4.  Kurator ustanowiony dla nieznanych z miejsca pobytu pozwanych T. R. oraz R. F. wniósł sprzeciw, zaskarżając nakaz zapłaty w całości i wnosząc o oddalenie powództwa. Zdaniem kuratora powódka nie udowodniła faktu zamieszkiwania przez pozwanych w przedmiotowym lokalu w okresie żądania pozwu, a przynajmniej w części tego okresu. Strona pozwana nie ma obowiązku udowadniania, że zamieszkuje gdzie indziej. Ponadto, kurator zwrócił uwagę, że Z. F. wskazała Policji, że pozwani nie zamieszkują pod spornym adresem od około 5 lat i nie utrzymują żadnego kontaktu z rodziną. Pozwani przebywali w zakładach karnych: R. F. do dnia 17 lipca 2022 roku, a T. R. do dnia 21 marca 2022 roku. Kurator zarzucił również, że pozwani nie zostali skutecznie wezwani do zapłaty. Zdaniem kuratora, to Z. F. nie dopełniła obowiązku i nie powiadomiła powoda o fakcie niezamieszkiwania synów w spornym lokalu. Pozwani natomiast mogli nie mieć świadomości o obowiązku poinformowania o opuszczeniu lokalu i dopełnieniu obowiązku meldunkowego.

(sprzeciw od nakazu zapłaty, k. 178-178v)

III.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

5.  Powódka Gmina Miasta P. jest właścicielką (...) położonego w budynku wielorodzinnym przy (...) w P..

(fakt bezsporny)

6.  W dniu 18 lipca 2000 roku pomiędzy powódką a Z. F. doszło do zawarcia umowy najmu, której przedmiotem był ww. lokal mieszkalny. Zgodnie z oświadczeniem najemcy z dnia 9 września 2019 roku w przedmiotowym lokalu zamieszkiwali także synowie najemczyni – T. R. i R. F..

(dowód: umowa najmu, k. 12-14, oświadczenie najemcy, k. 24)

7.  Pozwani T. R. i R. F. nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu mieszkalnym przy ulicy (...). Obaj wyprowadzili się około 2019 roku.

(dowód: notatka Komendanta Komisariatu Policji w P. – H. z dnia 31 maja 2024r., 116, zeznania świadka Z. F., płyta CD k. 234, zeznania świadka C. F. (1), płyta CD k. 234)

8.  Pozwany R. F. przebywał w zakładzie karnym do dnia 17 lipca 2022 roku, zaś pozwany T. R. do dnia 21 marca 2022 roku. Przy opuszczeniu jednostki penitencjarnej żaden nie wskazał adresu spornego lokalu jako deklarowanego adresu zamieszkania po zwolnieniu.

(dowód: informacja z systemu (...), k. 122-123)

Sąd zważył co następuje:

IV.

9.  Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez stronę powodową oraz wezwane organy i instytucje oraz dowodu z zeznań świadków Z. F. oraz C. F. (1).

(ocena dowodów)

10.  Oceniając zebrany materiał dowodowy Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować wiarygodność i moc dowodową ww. dokumentów. Zważyć bowiem należało, że żadna ze stron nie podniosła w toku niniejszego postępowania zarzutów co do ich autentyczności, a nadto większość wymienionych powyżej dokumentów została podpisana bądź posiadała dane umożliwiające ustalenie autora dokumentu. Przedmiotowe dokumenty nie nosiły również żadnych znamion podrobienia czy przerobienia. Dodatkowo, Sąd miał na uwadze, że żadna ze stron nie zaprzeczyła, że osoby podpisane pod wyżej wskazanymi dokumentami nie złożyły oświadczeń w nich zawartych ani też nie kwestionowała, iż przedłożone kopie nie odzwierciedlają treści oryginałów. Podobnie, za wiarygodne należało uznać wydruki komputerowe w postaci zawiadomień o wysokości zadłużenia stanowiących dowód w rozumieniu art. 308 k.p.c.

11.  Sąd dał również wiarę zeznaniom świadków Z. F. oraz C. F. (1) co do faktu niezamieszkiwania pozwanych w spornym lokalu w okresie objętym żądaniem pozwu. Zeznania świadków w powyższym zakresie korelują choćby z treścią notatki Policji czy informacjami z systemu (...).SAD, z których wynika, że zarówno R. F., jak również T. R. w latach 2020-2022 nie zamieszkiwali już w lokalu przy (...).

V.

(rozstrzygnięcie i podstawa prawna orzeczenia)

12.  Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

13.  Podstawę prawną powództwa wobec pozwanych stanowił przepis art. 688 ¹ § 1 k.c. zgodnie z którym za zapłatę czynszu i innych należnych opłat odpowiadają solidarnie z najemcą stale zamieszkujące z nim osoby pełnoletnie, z wyjątkiem pełnoletnich zstępnych pozostających na jego utrzymaniu, którzy nie są w stanie utrzymać się samodzielnie.

14.  W niniejszej sprawie brak było sporu co do wysokości roszczenia. Główna oś sporu koncentrowała się wokół istnienia roszczenia powódki przeciwko pozwanym co do zasady.

15.  Pozwani nigdy nie byli najemcami przedmiotowego (...) położonego w budynku przy (...) w P.. Umowę najmu zawarła wyłącznie Z. F., co jednoznacznie wynika z treści umowy z dnia 18 lipca 2000 roku (k. 12). Żaden z pozwanych nie był też małżonkiem najemcy, więc nie znajduje zastosowania norma prawna wynikająca z art. 680 ¹ k.c. W ocenie Sądu w niniejszym przypadku pozwani nie mieli żadnych obowiązków wobec gminy związanych z koniecznością zawiadomienia o opuszczeniu lokalu, czy też o zmianie adresu zamieszkania, skoro nie byli stroną umowy najmu. Obowiązek zawiadamiania gminy o osobach zamieszkujących w lokalu ewentualnie spoczywał na najemcy. Pozwani nie mieli też obowiązku zdania lokalu, gdyż ten obowiązek obciąża tylko najemcę ( vide: art. 12 umowy najmu). Zresztą, po opuszczeniu przez nich spornego mieszkania nadal zamieszkiwała tam najemczyni.

16.  W doktrynie na kanwie art. 688 ¹ § 1 k.c. wskazuje się jednoznacznie, że wymienione w tym przepisie „stale zamieszkujące z najemcą osoby pełnoletnie” nie są współnajemcami lokalu, ale stale zamieszkują w najętym lokalu. Odpowiedzialność ww. osób została powiązana z dwoma przesłankami: stałym zamieszkiwaniem oraz pełnoletnością. Nie jest przy tym istotne, czy osoby współodpowiedzialne dysponują tytułem prawnym do lokalu (wywodzonym np. z umów podnajmu, użyczenia albo stosunków prawnorodzinnych), czy też zamieszkują nawet wbrew woli najemcy. Stale zamieszkują z najemcą osoby, dla których w najętym lokalu znajduje się centrum aktywności życiowej. Nie jest istotna długość zamieszkiwania tylko przebywanie z zamiarem uczynienia z lokalu głównego centrum życiowego. Odpowiedzialność osób stale zamieszkujących w lokalu mieszkalnym ograniczona jest do czynszu i innych opłat należnych dotyczących okresu ich stałego zamieszkiwania. W zakresie "innych opłat należnych" mieszczą się w szczególności świadczenia dodatkowe, o których mowa w art. 670 k.c. oraz opłaty niezależne od wynajmującego, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 8 OchrLokU. Jak słusznie wskazano w literaturze, nie chodzi tu o wszystkie należności, które stały się wymagalne w trakcie wspólnego zamieszkiwania, ale tylko o należności obliczone proporcjonalnie do czasu zamieszkiwania ( vide: W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 34, 2025). Z powyższego jednoznacznie wynika, że w przypadku „osób stale zamieszkujących z najemcą” w kontekście odpowiedzialności za zapłatę czynszu i innych opłat należnych istotny jest wyłącznie fakt stałego zamieszkiwania, a nie możliwość korzystania z lokalu. Osoba o jakiej mowa w art. 688 ¹ k.c. odpowiada względem wynajmującego tylko i wyłącznie za okres, w którym lokal pełnił centrum jej aktywności życiowej. A zatem sytuacja takiej osoby jest odmienna od sytuacji najemcy.

17.  W niniejszym procesie strona powodowa nie udowodniła, że w okresie od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2022 roku pozwani R. F. i T. R. stale zamieszkiwali w spornym lokalu. O fakcie niezamieszkiwania pozwanych świadczą w szczególności zeznania świadków Z. F. oraz C. F. (2), którzy wskazali, że obaj pozwani wyprowadzili się kilka lat temu. Wprawdzie świadkowie nie wskazali dokładnej daty opuszczenia lokalu przez każdego z pozwanych, wskazując, że wyprowadzili się po pandemii H.-19 ( vide: zeznania C. F. (1)), a na pewno nie mieszkali już w 2021 roku ( vide: zeznania Z. F.), jednak zważyć należy, iż w maju 2024 roku wobec funkcjonariuszy Policji najemczyni oświadczyła, że pozwani nie zamieszkują pod wskazanym adresem od 5 lat. Biorąc pod uwagę, iż wraz z upływem czasu możliwość dokładnego odtworzenia w pamięci faktów jest coraz mniejsza, to z pewnością dwa lata temu najemczyni była w stanie precyzyjniej wskazać datę wyprowadzki pozwanych, aniżeli obecnie. Zważyć także należało, że w 2022 roku obaj pozwani opuścili zakłady karne, w których przebywali pewien czas. R. F. wyszedł na wolność w dniu 17 lipca 2022 roku, zaś T. R. w dniu 21 marca 2022 roku. Przy opuszczeniu jednostki penitencjarnej żaden nie wskazał adresu spornego lokalu jako deklarowanego adresu zamieszkania po zwolnieniu. Zresztą w przesłanym do Sądu piśmie pozwany T. R. wskazał, że nie mieszka w spornym lokalu od wielu lat.

18.  Reasumując, należy wskazać, że w toku niniejszego postępowania powódka nie przedstawiła żadnych dowodów, świadczących o tym, że pozwani zamieszkiwali w lokalu przy ul. (...) w P. w okresie objętym żądaniem pozwu, zaś zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na ustalenie faktu przeciwnego. Okoliczność zameldowania pod wskazanym adresem nie ma żadnego znaczenia w kontekście żądania czynszu najmu i innych opłat na podstawie art. 688 ¹ k.c., albowiem przesłanką tego roszczenia jest stałe zamieszkiwanie z najemcą, a więc określony stan faktyczny, a nie stan prawny wynikający z treści czynności dotyczącej zameldowania.

19.  W związku z powyższym na mocy art. 688 ¹ § 1 k.c. w zw. z art. 659 §1 k.c. a contrario, Sąd oddalił powództwo.

VI.

(koszty procesu)

20.  O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 §1 k.p.c. i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy w całości obciążył nimi powódkę jako stronę przegrywającą niniejszy spór. Jednocześnie, należało zaznaczyć, że wszelkie koszty sądowe zostały przez powódkę uiszczone. Żaden z pozwanych natomiast nie poniósł kosztów związanych z udziałem w sprawie, gdyż T. R. występował samodzielnie, a R. F. był reprezentowany przez kuratora procesowego. Stąd też brak było podstaw do zasądzenia na ich rzecz od powódki jakichkolwiek kosztów postępowania.