Wyrok z 25 czerwca 2026, sygn. I C 203/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 czerwca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Lidia Grzelak

Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Wojciechowska

po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2026 r. w E.

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności w D.

przeciwko L. G.

o zapłatę 7876,45 zł

powództwo oddala.

Sędzia Lidia Grzelak

Sygn. akt I C 203/26

UZASADNIENIE

W dniu 24 listopada 2025 r. ( data stempla operatora pocztowego ) powód J. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności w D. wniósł pozew do Sądu Rejonowego w Ciechanowie o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego L. G. kwoty 7876,45 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Ponadto powód wnosił o zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 6 marca 2026 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I Nc 646/25 Sąd Rejonowy w Ciechanowie uwzględnił powództwo w całości.

W dniu 8 kwietnia 2026 r. ( data stempla operatora pocztowego ) pozwany L. G. w ustawowym terminie wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 6 marca 2026 r. wnosząc o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany podnosił następujące zarzuty: brak wykazania legitymacji czynnej procesowej po stronie powodowej, brak dowodów na istnienie dochodzonej wierzytelności, niejasności dotyczące zasądzonych odsetek oraz nadmiernie wygórowane koszty procesu.

W toku procesu powód podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 27 września 2022 r. L. G. zawarł z (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w A. ramową umowę pożyczki nr (...). Przedmiotem ramowej umowy pożyczki było określenie warunków zawarcia i rozwiązania tej umowy, a także zawierania na jej podstawie umów pożyczek oraz określenie ogólnych zasad wykonywania przez strony zobowiązań wynikających z umów pożyczek. Stosownie do § 6 umowy ramowej, pożyczkodawca dopuszcza udzielenie pożyczkobiorcy pożyczki refinansującej. Dopuszczalne jest wyłącznie refinansowanie pożyczki udzielonej uprzednio przez podmiot współpracujący z pośrednikiem. Refinansowanie możliwe jest po uiszczeniu opłaty za refinansowanie na rzecz pożyczkodawcy. Pożyczka refinansująca udzielana jest przez pożyczkodawcę na jego wniosek i ma na celu spłatę pożyczki na warunkach określonych w umowie pożyczki refinansującej. Pobiera się opłatę rejestracyjną w kwocie 0,01 zł w celu potwierdzenia rejestracji oraz wskazania numeru rachunku bankowego, na który będzie wypłacona pożyczka ( umowa ramowa pożyczki k. 90-102, tabela opłat i prowizji k. 103).

Tego samego dnia L. G. zawarł z (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w A. za pośrednictwem platformy internetowej umowę pożyczki nr (...), której przedmiotem było udzielenie pożyczki, będącej krótkoterminowym kredytem konsumenckim. Zapisy umowy przedstawiały koszty związane z udzieleniem pożyczki w warunkach promocyjnych wraz z symulacją kosztów pożyczki. W przypadku udzielenia pożyczki w kwocie 1200,00 zł, odsetki kapitałowe będą wynosiły – 16,57 zł, prowizja 240,80 zł, a całkowita do spłaty – 1457,37 z terminem spłaty do dnia 11 listopada 2022 r. W przypadku pożyczki w kwocie 4000,00 zł, odsetki kapitałowe będą wynosiły 55,23 zł , prowizja 802,90 zł, a całkowita kwota do zapłaty – 4858,13 zł z terminem spłaty do dnia 11 listopada 2022 r. W przypadku pożyczki w kwocie 2800,00 zł, odsetki kapitałowe będą wynosiły 38,66 zł, prowizja 562,10 zł, a całkowita kwota do zapłaty – 3400,76 zł z terminem spłaty do dnia 11 listopada 2022 r. Zapisy umowy pożyczki dotyczyły zawarcia i rozwiązania ramowej umowy pożyczki, a także określenia zasad na jakich strony będą w przyszłości zawierać umowy pożyczki ( umowa pożyczki nr (...) k. 67-71).

Następnie w dniu 11 listopada 2022 r. L. G. zawarł z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w A. ramową umowę pożyczki nr (...). Przedmiotem ramowej umowy pożyczki było określenie warunków zawarcia i rozwiązania tej umowy, a także zawierania na jej podstawie umów pożyczek oraz określenie ogólnych zasad wykonywania przez strony zobowiązań wynikających z umów pożyczek. Stosownie do § 6 umowy ramowej, pożyczkodawca dopuszcza udzielenie pożyczkobiorcy pożyczki refinansującej. Dopuszczalne jest wyłącznie refinansowanie pożyczki udzielonej uprzednio przez podmiot współpracujący z pośrednikiem. Refinansowanie możliwe jest po uiszczeniu opłaty za refinansowanie na rzecz pożyczkodawcy. Pożyczka refinansująca udzielana jest przez pożyczkodawcę na jego wniosek i ma na celu spłatę pożyczki na warunkach określonych w umowie pożyczki refinansującej. Pobiera się opłatę rejestracyjną w kwocie 0,01 zł w celu potwierdzenia rejestracji oraz wskazania numeru rachunku bankowego, na który będzie wypłacona pożyczka ( umowa ramowa pożyczki k. 82-88, tabela opłat i prowizji k. 89).

W tym samym dniu L. G. zawarł z (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w A. umowę pożyczki refinansującej nr (...). Na mocy przedmiotowej umowy L. G. udzielona została pożyczka w kwocie 4757,62 zł. Termin spłaty pożyczki określony został na dzień 26 grudnia 2022 r. Oplata za refinansowanie wynosiła 827,00 zł. Odsetki kapitałowe ustalone zostały na poziomie 93,85 zł. Roczna stopa oprocentowania została ustalona na poziomie 16 % w skali roku. Kwota do spłaty wynosiła – 4851,47 zł. Umowę refinansująca uważa się za zawartą w chwili uznania na rachunku bankowym pośrednika przelanej opłaty za refinansowanie. Spłata pożyczki – stosownie do § 2 ust. 10 umowy pożyczki refinansującej nr (...) – powinna być dokonana niezwłocznie po uznaniu rachunku bankowego pośrednika opłatą za refinansowanie, nie później niż w terminie 10 dni ( umowa pożyczki refinansującej k. 104-107 ).

W dniu 10 listopada 2022 r. na rachunek pożyczkodawcy L. G. przekazał kwotę 1028,16 zł tytułem refinansowania pożyczki nr (...) ( potwierdzenie przelewu k. 109 ).

Zarówno (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w A., jak i (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w A., współpracują z tym samym pośrednikiem tj. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w A. ( bezsporne ).

W dniach 2 stycznia 2023 r. oraz 10 stycznia 2023 r. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w A. wzywał L. G. do zapłaty na swoją rzecz kwoty 4890,57 zł zgodnie z warunkami ramowej umowy pożyczki (...) oraz pożyczki refinansującej nr (...) ( wezwania do zapłaty wraz z potwierdzeniami nadania k.114-117, 119 ).

M. 16 lutego 2023 r. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w A. zawarł z DeltaWise (...) w X. ( Estonia ) umowę przelewu wierzytelności. W wykazie wierzytelności stanowiącym załącznik do tej umowy wskazana została wierzytelność przysługująca wierzycielowi pierwotnemu wobec L. G. wynikająca z zawartej pomiędzy stronami umowy nr (...). W wykazie wierzytelności brak jest danych klienta, wskazane zostało ID klienta nr (...), nr umowy i data. L. G. został poinformowany przez wierzyciela DeltaWise OÜ w Tartu ( Estonia ) o cesji wierzytelności ( umowa przelewu wierzytelności wraz z załącznikami k. 14-18, zawiadomienie wraz z potwierdzeniem nadania k. 118, 120 ).

M. 7 kwietnia 2023 r. DeltaWise OÜ w Tartu ( Estonia ) zawarł z (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) Spółka (...) spółka komandytowa w B. umowę przelewu wierzytelności. W wykazie wierzytelności stanowiącym załącznik do tej umowy wskazana została wierzytelność przysługująca wierzycielowi wobec L. G. wynikająca z zawartej pomiędzy stronami umowy nr (...). W wykazie wierzytelności wskazane zostały dane klienta, nr umowy, nie został wskazany nr ID. L. G. został poinformowany przez wierzyciela (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) Spółka (...) spółka komandytowa w B. o cesji wierzytelności ( umowa przelewu wierzytelności wraz z załącznikami k. 19-35 ).

M. 5 grudnia 2024 r. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółka komandytowa w B. zawarł z J. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności w D. umowę przelewu wierzytelności. W wykazie wierzytelności stanowiącym załącznik do tej umowy wskazana została wierzytelność przysługująca wierzycielowi wobec L. G. wynikająca z zawartej pomiędzy stronami umowy nr (...). W wykazie wierzytelności wskazane zostały dane klienta, nr umowy, nie został wskazany nr ID. L. G. został poinformowany przez wierzyciela J. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności w D. o cesji wierzytelności ( umowa przelewu wierzytelności wraz z załącznikami k. 36-66, zawiadomienie k. 124 ).

Jako ID L. G. wskazany został nr (...) ( formularz danych osobowych k. 112 ).

W dniu 18 lutego 2025 r. J. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności w D. wezwał L. G. do zapłaty kwoty (...),63 zł, w tym kwoty 4757,62 zł z tytułu należności głównej oraz kwoty 2404,01 zł z tytułu odsetek ( wezwanie do zapłaty k. 127 ).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych powyżej dokumentów, załączonych do akt sprawy, których treść nie była kwestionowana przez strony. W pozostałym zakresie dokumenty przedłożone przez stronę powodową nie stanowiły podstawy dokonania ustaleń faktycznych. Ich treść była bowiem kwestionowana przez stronę pozwaną. W świetle opisanych w stanie faktycznym potwierdzeń przelewów dokumenty te nie stanowiły wystarczającej i wiarygodnej podstawy do przyjęcia, że została zawarta umowa pożyczki, o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia.

Wskazać należy, że powód J. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności w D. przedstawił wydruki kilku umów umowy pożyczki i umowy ramowej pożyczki zawartej przez L. G. z (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w A. oraz umowy ramowej pożyczki i umowy refinansującej zawartej z (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w A..

W ocenie Sądu, brak jest podstaw do kwestionowania zawarcia przez pozwanego L. G. i wierzyciela pierwotnego za pośrednictwem platformy internetowej umowy pożyczki nr (...), która jednakże przewiduje jedynie potencjalną możliwość zawarcia przez strony umów pożyczek konkretyzujących kwotę pożyczki, termin i zasady jej zwrotu. Umowa taka z oczywistych względów zawarta jest bez jednoczesnej obecności obu stron; zarówno przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, jak też ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, dopuszczają taki sposób zawarcia umowy. Powód dysponował danymi pozwanego L. G. takimi jak adres zamieszkania, numer T., adres mailowy, numer rachunku bankowego oraz dane dotyczące zatrudnienia co wskazuje, że powód wszedł w posiadanie tych danych, uzyskując je od pozwanego, a nie w jakiś inny sposób. Brak podpisów na umowie zawieranej poprzez platformę internetową nie świadczy o tym, że umowa jest nieważna.

Odnosząc się do wskazanych powyżej umów zawartych – według twierdzeń powoda - przez pozwanego, należy wskazać że L. G. nie przyznał faktu zawarcia tych umów. Pozwany kwestionował zawarcie wszelkich umów zarówno z wierzycielem pierwotnym, podnosząc że strona powodowa nie dysponuje stosownymi dokumentami w tym zakresie. Jak wskazano powyżej, zgodnie z umową ramową pożyczki, umowa pożyczki refinansującej zawierana jest na wniosek pożyczkobiorcy, zawierający opis zobowiązania, które ma zostać spłacone, w wykonaniu przez pożyczkodawcę pożyczki refinansującej. Umowa ramowa przewiduje dwa rodzaje pożyczki: pożyczkę i pożyczkę refinansującą.

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie Sądu, powództwo J. M. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności w D. nie zasługuje na uwzględnienie.

Powód J. M. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności w D. swoje roszczenie przeciwko pozwanemu L. G. uzasadniał zawarciem pomiędzy pozwanym, a wierzycielem pierwotnym umowy ramowej pożyczki i umowy refinansującej oraz nabycie tejże wierzytelności w trybie cesji.

Umowa pożyczki podlega ogólnym przepisom prawa cywilnego ( art. 720 i nast. ). Mają one zastosowanie zarówno w relacjach między osobami fizycznymi oraz w relacjach przedsiębiorca – konsument. W tym ostatnim przypadku zastosowanie mają ponadto przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim.

Zgodnie z art. 720 kc przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Jak wskazano powyżej, przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim ( art. 5 ust. 13 cyt. ustawy ) przewidują możliwość zawarcia umowy pożyczki bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania na odległość. W przypadku umowy kredytu konsumenckiego zawartej na odległość, ustawodawca na kanwie art. 2 ust. 1 ustawy o prawach konsumenta przewidział, że może być ona zawarta z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość. Zatem, brak podpisu pozwanego L. G. pod umową pożyczki nie świadczy o tym, że w dniu 27 września 2022 r. nie doszło między stronami do zawarcia ramowej umowy pożyczki i pożyczki refinansującej z dnia 11 listopada 2022 r.

Tym niemniej, brak jest podstaw do uznania, że do zawarcia wskazanej przez powoda pożyczki w istocie doszło.

Podkreślić należy, że dla zawarcia umowy pożyczki niezbędne jest – w świetle zapisów umowy ramowej – złożenie wniosku przez pożyczkobiorcę i uiszczenie prowizji. Nadto, jak w sprawie niniejszej, w przypadku gdy pożyczka ma charakter refinansujący, co wynika z okoliczności podnoszonych przez powoda, koniecznym jest, aby pożyczkobiorca we wniosku o udzielenie pożyczki wskazał opis zobowiązania, które ma być spłacone w wykonaniu przez pożyczkodawcę ( tu: powoda ) pożyczki refinansującej.

W niniejszej sprawie, powód nie wykazał, że pozwany L. G. złożył wniosek o udzielenie pożyczki refinansującej, do czego jest zobowiązany z mocy art. 6 kc. Samo dołączenie potwierdzenia dokonania przez pozwanego opłaty za refinansowanie nie może stanowić dowodu na złożenie przedmiotowego wniosku; tym bardziej, że jako kwota przelewu ( opłaty za refinansowanie ) wskazana jest inna wartość, niż ta ustalona w umowie. Wskazać należy, że wierzyciel pierwotny jest profesjonalistą w zakresie w jakim – jak twierdzi powód – zawarł umowę z pozwanym L. G.; prowadzi działalność gospodarczą polegającą na udzielaniu pożyczek w systemie on line za pośrednictwem platformy internetowej. Jego zatem rzeczą jest takie ukształtowanie procedury postępowania, również przy zawieraniu umów za pośrednictwem platformy internetowej, aby wykazać, na wypadek sporu, wszystkie niezbędne elementy związane z zawarciem umowy i jej wykonaniem przez strony. Konieczność spełnienia dodatkowych warunków, w tym np. złożenie wniosku, uiszczenie prowizji czy uiszczenie opłaty rejestracyjnej, ma na względzie uniknięcie posłużenia się danymi osoby, które już znajdują się w bazie danych danego podmiotu. Dodatkowo wskazać należy, że umowa, z której powód wywodzi swoje roszczenie, jest umową refinansującą, jednakże nie zostało w niej określone zobowiązanie, które ma być spłacone, a jedynie nazwa wierzyciela, co wskazuje na jej fikcyjny charakter. Wskazać należy, że powód nie przedstawił również dowodu, że wierzyciel pierwotny wykonał swoje zobowiązanie z umowy refinansującej tzn., że spłacił zobowiązanie pozwanego L. G., w jakiej kwocie i na rzecz jakiego wierzyciela pierwotnego.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że nawet gdyby taka pożyczka faktycznie została udzielona, byłaby to czynność zawarta w celu obejścia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, wobec czego należałoby ją uznać za nieważną, stosownie do treści art. 58 § 1 kc. Mechanizm refinansowania pożyczek w ten sposób stanowi obejście art. 36b i 36c ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Stosownie do art. 36b cyt. ustawy, w przypadku odroczenia spłaty zadłużenia wynikającego z umowy o kredyt konsumencki w okresie 120 dni od dnia wypłaty tego kredytu: 1) całkowitą kwotę kredytu dla celów ustalenia maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, o której mowa w art. 36a, stanowi kwota udzielonego i wypłaconego kredytu, którego spłata została następnie odroczona; 2) do pozaodsetkowych kosztów kredytu dolicza się wszystkie koszty i opłaty, które kredytobiorca jest obowiązany ponieść w związku z odroczeniem spłaty kredytu, naliczone w okresie 120 dni od dnia wypłaty kredytu. Z kolei świetle art. 36c cyt. ustawy, w przypadku udzielenia przez kredytodawcę konsumentowi, który nie dokonał pełnej spłaty kredytu, kolejnych kredytów w okresie 120 dni od dnia wypłaty pierwszego z kredytów: 1) całkowitą kwotę kredytu, dla celów ustalenia maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, o której mowa w art. 36a, stanowi kwota pierwszego z kredytów; 2) pozaodsetkowe koszty kredytu obejmują sumę pozaodsetkowych kosztów wszystkich kredytów udzielonych w tym okresie. Celem tych regulacji jest zapobieżenie omijania limitów kosztów pozaodsetkowych w razie udzielenia kredytów na krótkie okresy i pobierania wysokich opłat za ich przedłużanie ( tzw. rolowanie ). Uwzględniając treść tych przepisów oraz cel wprowadzenia regulacji wprowadzających górną granicę kosztów pozaodsetkowych, należy ocenić działania podmiotów udzielających pożyczek stosownie do treści art. 58 § 1 kc. Zgodnie z tym przepisem czynność prawna mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. O czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy można mówić tylko wtedy, gdy czynność taka pozwala na uniknięcie zakazów, nakazów lub obciążeń wynikających z przepisu ustawy i z takim zamiarem została dokonana ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2010 r. w sprawie II UK 34/10 ). Uwzględniając całokształt ujawnionych w niniejszym procesie okoliczności stwierdzić należy, że ewentualna umowa refinansująca byłaby zawarta w celu obejścia przepisów art. 36b i 36c ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Celem wyżej przytoczonych przepisów ustawy o kredycie konsumenckim było ograniczenie wysokości kosztów pozaodsetkowych, zaś udzielanie pożyczki refinansującej przez inny podmiot, by potem pierwotny podmiot mógł udzielić kolejnej pożyczki refinansującej jest obejściem tych przepisów, bowiem technicznie nie dotyczą one „różnych” pożyczkodawców. Zawieranie za pośrednictwem portalu internetowego pożyczek na refinansowanie innego zadłużenia, również zaciągniętego w innym przedsiębiorstwie działającym na tym samym portalu internetowym, zmierzałoby w istocie do obejścia przepisów o ograniczeniu tychże kosztów.

Tym samym uznać należy, że powód J. M. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności w D. w S. nie wykazał, że doszło do wykonania umowy refinansującej z dnia 11 listopada 2022 r., a zatem wierzytelność wynikająca z tej umowy nie istnieje. Powództwo nie zasługuje zatem na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.