Wyrok z 2 czerwca 2026, sygn. I C 51/26

WYROK ZAOCZNY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 czerwca 2026 roku

Sąd Rejonowy w Człuchowie I Wydział Cywilny w składzie:

po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 roku w Człuchowie

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w N.

przeciwko O. P.

o zapłatę

oddala powództwo.

Sygn. akt I C 51/26

UZASADNIENIE

Powód – (...) S.A. z siedzibą w N. wniósł o zasądzenie w postępowaniu upominawczym od pozwanego O. P. kwoty 13.419,43 złotych wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 4 listopada 2025 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu wskazano, że roszczenie dochodzone pozwem powstało w związku z umową zawartą z konsumentem. Powód wyjaśnił, że pozwany zawarł z powodem umowę pożyczki gotówkowej nr (...). Zgodnie z umowa całkowita kwota do zapłaty w wysokości 13.406,31 zł. miała zostać spłacona w ratach w wysokości 262 zł., ostatnia rata w wysokości 262 zł. Suma wszystkich środków pieniężnych, które powód udostępnił pozwanemu w wykonaniu umowy pożyczki wynosi 9.524 zł., natomiast całkowity koszt pożyczki wynosi 3.882,31zł. Na dochodzoną pozwem należność składa się suma pozostałych do zapłaty rat pożyczki oraz należne maksymalne odsetki za opóźnienie liczone zgodnie z art. 481 § 2 ^{( 1)} k.c. za każdy dzień opóźnienia w płatności każdej z rat. Z uwagi na brak realizacji przez pozwanego postanowień umowy łączącej strony, powód skierował wezwanie do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania. Następnie powód pismem z dnia 2 października 2025 r. wypowiedział łączącą strony umowę

Powód wskazał, że do dnia wypowiedzenia umowy oraz po wypowiedzeniu pozwany nie dokonał żadnych wpłat. Powód podkreślił, że pozwany uznał roszczenie powoda w całości w dniu 9 października 2025 r. poprzez złożenie oświadczenia o uznaniu długu.

W niniejszej sprawie pozwany O. P. nie stawił się na posiedzeniu wyznaczonym na rozprawę w dniu 2 czerwca 2026r., jak również nie wypowiedział się co do twierdzeń podnoszonych przez powoda w uzasadnieniu pozwu.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 23 czerwca 2025 roku pozwany O. P. zawarł z powodem (...) S.A. z siedzibą w N. umowę pożyczki gotówkowej nr (...). Na podstawie ww. umowy, pożyczkodawca udzielił pożyczki gotówkowej w wysokości 9.524 złotych, na którą składała się całkowita kwota pożyczki, czyli suma wszystkich środków pieniężnych, które pożyczkodawca udostępnił pożyczkobiorcy na podstawie umowy, w wysokości 9.524 zł. Pozwany zobowiązał się spłacić pożyczkę w 52 miesięcznych równych ratach, każda w wysokości 262 złotych, zgodnie z harmonogramem spłat stanowiącym załącznik numer 1 do umowy, na rachunek pożyczkodawcy.

W umowie wskazano także, że pożyczka zostanie udostępniona pozwanemu celem umożliwienia pożyczkobiorcy spłaty zobowiązania wymagalnego wobec pożyczkodawcy wskazanego we wniosku o udzielnie pożyczki, przelewem na indywidualne konto rozrachunkowe należące do pożyczkodawcy w terminie 14 dni od podpisania umowy

Umowę zawarto do dnia 3 listopada 2029 roku lub do całkowitej spłaty zobowiązań wynikających z umowy. Umowa ulegała rozwiązaniu w przypadkach: odstąpienia pożyczkobiorcy od umowy, spłaty całkowitej kwoty do zapłaty przed upływem okresu kredytowania oraz wypowiedzenia umowy przez pożyczkodawcę.

bezsporne, ponadto dowód z innych wniosków dowodowych: kserokopia umowy pożyczki z wraz z harmonogramem spłat k.4 –6 , dyspozycja wypłaty k. 11

Pozwany zaprzestał wywiązywać się z ciążącego na nim zobowiązania i nie spłacał rat pożyczki zgodnie z ustalonym kalendarzem spłat.

Powód pismem z dnia 4 września 2025 roku wezwał pozwanego do zapłaty zaległych rat pożyczki w łącznej wysokości 520,32 złotych w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma pod rygorem wypowiedzenia umowy. Pismem z dnia 3 października 2025 roku wypowiedział umowę.

bezsporne, ponadto dowód: pisma k. 7,8, potwierdzenie nadania k. 9,10

Sąd zważył co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie wydany został wyrok zaoczny. Pozwany O. P. nie złożył odpowiedzi na pozew, nie wypowiedział się co do twierdzeń podnoszonych przez powoda w uzasadnieniu pozwu doręczonym mu przed wydaniem wyroku. W toku niniejszego procesu pozwany nie podjął obrony, zostały więc spełnione przesłanki do wydania wyroku zaocznego.

Art. 339 § 1 i 2 k.p.c., stanowi, że Sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. Przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawartych w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Przepis art. 339 § 2 k.p.c. ustanawia domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda dotyczących okoliczności faktycznych w wypadku bezczynności pozwanego, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Domniemanie to dotyczy wyłącznie strony faktycznej sprawy i nie obowiązuje w zakresie prawa materialnego. Domniemanie to zastępuje jedynie postępowanie dowodowe. Ten wyjątkowy przepis nie może być wykładany rozszerzająco ( uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 18.2.1972 r w sprawie III CRN 539/71, Legalis). Zatem sąd zawsze jest zobowiązany rozważyć, czy w świetle przepisów obowiązującego prawa materialnego, twierdzenia powoda uzasadniają uwzględnienie żądań pozwu, w zakresie tym bowiem nie obowiązuje domniemanie z art. 339 § 2 k.p.c., negatywny zaś wynik takich rozważań powoduje wydanie wyroku zaocznego oddalającego powództwo ( porównaj wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 07 czerwca 1972 r w sprawie III CRN 30/72, 31 marca 1999 r. w sprawie I CKU 176/97, 06 czerwca 1997 r. w sprawie I CKU 87/97, 15 marca 1996 r. w sprawie I CRN 26/96, 15 września 1967 r.w sprawie III CRN 175/67).

Zdaniem Sądu brak było podstaw do ustalenia stanu faktycznego jedynie w oparciu o twierdzenia, które zostały zawarte w uzasadnieniu pozwu. Przedmiotem powództwa było roszczenie wynikające z umowy pożyczki, która została zawarta przez pozwanego występującego jako konsument. Podkreślić należy, że zgodnie z prawem unijnym TSUE (por. wyr. Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 września 2018 r. (C-176/17), Sąd ma obowiązek zbadać czy w umowach z konsumentami nie występują niedozwolone klauzule umowne lub inne postanowienia naruszające prawa konsumentów. Obowiązek taki istnieje nawet bez konkretnego zarzutu strony pozwanej (por. wyrok TSUE z dnia 7 listopada 2019 roku w sprawie C-419/18 i C-483/18 ((...) II), z dnia 13 września 2018 roku, w sprawie C-176/17 ((...) I) oraz z dnia 18 listopada 2018 roku, w sprawie C-632/17 ((...) Bank (...)).

Podkreślić również należy, że zarówno normy prawa wspólnotowego chronią praw konsumentów, ale także polski ustawodawca wprowadził szczególną ochronę tej grupy uczestników obrotu cywilnego jako słabszej strony stosunków zobowiązaniowych zapewniając im ochronę przed stosowaniem przez silniejszego przedsiębiorcę, profesjonalnie działającego w obrocie, postanowień kształtujących ich prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i wywierający szkodliwy wpływ na ich interesy. Powyższe wynika zarówno z art. 76 Konstytucji RP, zgodnie z którym władze publiczne chronią konsumentów, użytkowników i najemców przed działaniami zagrażającymi ich zdrowiu, prywatności i bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi jak i przepisów ustawowych .

Ocena zgodności z prawdą twierdzeń powoda następuje na podstawie materiału procesowego znajdującego się w aktach sprawy. Nie budzi wątpliwości, że obowiązkiem strony powodowej jest dołączenie do pozwu dowodów, które umożliwią Sądowi weryfikację twierdzeń pozwu. Z treści art. 3 k.p.c. wynika obowiązek stron i ich pełnomocników do przedstawiania dowodów istotnych w sprawie.

Podkreślenia wymaga fakt, iż to strona powodowa powinna udowodnić, że określona wierzytelność jej przysługuje, tym bardziej, że jako wierzyciel dochodzący zaspokojenia wierzytelności, powinien wykazać podstawę (źródło) zobowiązania pozwanego, jak i jego wysokość. Zgodnie bowiem z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi określone dla siebie skutki prawne, tym bardziej, że ciężar dowodu pozostaje w ścisłym związku z problematyką procesową dowodów. Sąd tylko wyjątkowo winien ingerować w przebieg postępowania dowodowego dopuszczając dowody z urzędu, które to uprawnienie wynika z treści przepisu art. 232 k.p.c. Zgodnie bowiem z przyjętą linią orzecznictwa obowiązek wskazania dowodów, potrzebnych dla rozstrzygnięcia sprawy, obciąża przede wszystkim strony (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24.10.1996 r., III CKN 6/96, OSNC 1997/3/29).

W związku z powyższym Sąd ma obowiązek zbadać czy w umowach z konsumentami nie występują niedozwolone klauzule umowne lub inne postanowienia naruszające prawa konsumentów.

Podkreślić należy, że dochodzona w niniejszej sprawie wierzytelność wynika z umowy pożyczki, którą Sąd miał obowiązek ocenić, czy nie zawiera klauzul abuzywnych.

Bezsporna jest okoliczność, że powód dochodzi roszczeń z ww. umowy pożyczki, na podstawie której stronie pozwanemu, konsumentowi udzielono pożyczki w kwocie 9.524 zł. Do pozwu została dołączona kserokopia umowy ( dowód z innych wniosków dowodowych: kserokopia umowy pożyczki z wraz z harmonogramem spłat, k.4-6).

Z treści umowy wynika, że umowa ta miała charakter umowy na podstawie której pożyczkodawca zobowiązany był do wypłaty należności wynikających z umowy o (...) (...) celem umożliwienia spłaty zobowiązania wymagalnego wobec pożyczkodawcy wskazanego we wniosku o udzielnie pożyczki, przelewem na indywidualne konto rozrachunkowe należące do pożyczkodawcy. Podkreślić jednak należy, że ani z dokumentów, ani z twierdzeń zawartych w pozwie nie wynika, czego dotyczyło wymagalne zobowiązanie. W ocenie Sądu w przypadku umów, na podstawie których pożyczkodawca spłaca inne zobowiązania pożyczkobiorcy koniecznym jest aby w umowie był opis zobowiązania, które ma być spłacone przez pożyczkodawcę, a następnie powinno ono być ujęte w umowie zawieranej przez strony, a do pozwu dołączona powinna być umowa, umożliwiając Sądowi czy ta pierwotna umowa nie zawiera klauzul abuzywnych. W niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek informacji czego dotyczy wymagalne zobowiązanie. Z dyspozycji wypłaty wynika jedynie, że wypłata dotyczy kompensaty do umowy (...). Brak jest jakichkolwiek danych czego dotyczy ta umowa, kiedy została zawarta, kto był jej stroną, jakie były jej warunki, czy nie zawierała klauzul abuzywnych. Nie budzi wątpliwości, że strony umowy pożyczki mogą postanowić, że pożyczkodawca udziela pożyczki, a środki te nie trafiają do rąk konsumenta, lecz są od razu kompensowane (potrącane) z wierzytelnością z innej, wcześniejszej umowy. Podkreślić jednak należy, że Sąd – jak powyżej wskazano ma obowiązek zbadać każdą umowę zawartą z konsumentem czy nie zawiera ona klauzul abuzywnych, czy roszczenia z niej wynikające nie są przedawnione (art. 117 § 2 ¹ k.c.). Wątpliwości co do udostępnienia środków na poczet umowy (...) wzbudza również okoliczność, że powód nie przedłożył wniosku o udzielenie pożyczki, o którym mowa w pkt 1.3 umowy. Brak jest jakichkolwiek twierdzeń i dowodów umożliwiających ustalenie przez Sąd czy kwota 9.524 zł. została przeznaczona zgodnie z wolą pożyczkobiorcy, czy nie zostały z tego tytułu pokryte zobowiązania przedawnione lub wynikające z klauzul abuzywnych zawartych w umowie (...).

W ocenie Sądu zarówno w pozwie jak i na rozprawie okoliczności związane z umową i jej warunkami praktycznie nie zostały wyjaśnione, a okoliczność, że pozwany zawierał umowę pożyczki i że nie wywiązał się z niej nie daje podstawy do uwzględnienia żądania pozwu, które było oparte na twierdzeniu, że wierzyciel udostępnił na podstawie umowy środki pieniężne. Natomiast z umowy wynika, że środki te przeznaczono na spłatę innych zobowiązań. Z pozwu jednoznacznie wynika, że powód wywodził swoje roszczenie z umowy pożyczki,– udostępnienia pozwanemu środków pieniężnych, brak jest jakichkolwiek twierdzeń dotyczących spłaty innego zobowiązania. Brak wyjaśnień i materiału dowodowego ze strony powodowej powoduje, że w ocenie Sądu umowa z dnia 23 czerwca 2025 r. może prowadzić do znacznego zwiększenia zadłużenia pozwanego.

Nie budzi wątpliwości, że jeżeli materiał dowodowy zgromadzony przez strony nie daje podstawy do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych, Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z nieudowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Wobec powyższego, skoro powód nie wykazał w sposób który nie budził wątpliwości zasadności roszczenia dochodzonego przedmiotowym pozwem, to zasadnym było oddalenie powództwa w całości.

Nadmienić należy, że wątpliwości Sądu wzbudza również kwota dochodzona pozwem w niniejszej sprawie, albowiem brak jest jakichkolwiek informacji co na nią się składa. Z umowy wynika, że całkowita kwota do zapłaty, przy obowiązywaniu umowy do dnia 3 listopada 2029 r. wynosi 13.624 zł. (52 raty po 262 zł. ). Powód powołuje się, że umowa przestała obowiązywać po jej wypowiedzeniu pismem z dnia 3 października 2025. W związku z powyższym, zgodnie z twierdzeniami powoda obowiązywała do listopada 2025 (4 raty). W związku z powyższym kwota 13.419,43 zł. dochodzona pozwem wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych od dnia 4 listopada 2025 r., przy kwocie pożyczki 9.524 zł. budzi wątpliwości Sądu.