Wyrok z 19 marca 2026, sygn. V GC 44/26

WYROK

ŁĄCZNY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 marca 2026r.

Sąd Rejonowy w Toruniu – V Wydział Gospodarczy

w składzie:

przewodniczący: SSR Maciej J. Naworski

protokolant: sekretarz sądowy E. T.

po rozpoznaniu dnia 19 marca 2026r., w G.,

na rozprawie

spraw

z powództwa T. F. ( NIP (...) )

przeciwko T. P. ( NIP (...))

o zapłatę

zawisłej pod sygnaturą VGC 44/26

oraz:

z powództwa W. F. ( pesel (...) )

przeciwko T. P. ( NIP (...) )

o zapłatę

zawisłej pod sygnaturą(...)

w sprawie (...) (...):

I.  oddala powództwo,

II.  zasądza od powoda T. F. na rzecz pozwanego T. P. kwotę 3.617zł ( trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych ) z odsetkami w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

w sprawie (...) (...)

I.  oddala powództwo,

II.  zasądza od powoda W. F. na rzecz pozwanego T. P. kwotę 287zł ( dwieście osiemdziesiąt siedem złotych ) z odsetkami w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt (...)

UZASADNIENIE

T. F. żądał od T. P. 12.000zł, ponieważ przewożąc na jego zlecenie towary z Anglii w reżimie Konwencji (...) poniósł szkodę; zapłacił bowiem grzywnę z uwagi na brak odpowiedniej dokumentacji i zezwoleń, które były wymagane do transportu, a których pozwany nie dostarczył ( k. 3 – 5 akt VGC 44/26 ).

W. F. żądał od T. P. 1.000zł, ponieważ przez pozwanego doznała szkody; zapłaciła bowiem grzywnę w związku z tym, że zorganizowała na jego zlecenie przewóz towarów z Anglii w reżimie Konwencji (...); pozwany nie miał natomiast dokumentacji i zezwoleń, które były wymagane do transportu ( k. 3 – 6 akt VGC 57/26 ).

Pozwany wnosił o oddalenie powództwa w obu sprawach, ponieważ nie był nadawcą przesyłki, lecz odbiorcą ( k. 59 – 62 akt (...) i 58 – 62 akt (...) ); odesłał ją natomiast za pośrednictwem powoda po trzech miesiącach.

Sąd połączył sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

1. Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy zaznaczyć, że po pierwsze każdy przypadek międzynarodowego, odpłatnego, przewozu towarów samochodami podlega przepisom konwencji (...) ( art. 1 ust. 1 Konwencji (...) ).

Po drugie, nadawcą w rozumieniu Konwencji (...) jest strona umowy przewozu, która zleca przewoźnikowi przewóz towaru.

Po trzecie, list przewozowy powinien określać nadawcę, przewoźnika i odbiorcę oraz rodzaj towaru a nadawca odpowiada za szkody, które ponosi przewoźnik na skutek nieprawidłowości w tym zakresie ( art. 6 ust. 1 lit. a i lit. f oraz art. 7 ust. 1 lit. a Konwencji (...) ). W braku przeciwnego dowodu, list przewozowy jest dowodem zawarcia umowy, jej warunków i przyjęcia towaru przez przewoźnika ( art. 9 ust. 1 Konwencji (...) ).

Po czwarte, nadawca ma obowiązek załączyć do listu przewozowego lub postawić do dyspozycji przewoźnika dokumenty potrzebne do załatwienia formalności celnych a przewoźnik nie jest obowiązany sprawdzać, czy są one ścisłe i dostateczne; nadawca odpowiada wobec przewoźnika za szkody, które mogły wyniknąć wskutek braku, niedostateczności lub nieprawidłowości dokumentów celnych, chyba że zachodzi wina ze strony przewoźnika. ( art. 11 ust. 1 i 2 Konwencji (...) ).

Po czwarte, Konwencja (...) nie reguluje pojęcia szkody i zasad odpowiedzialności kontraktowej; te kwestie należy oceniać do właściwego prawa materialnego.

Po piąte, w przypadku umowy przewozu międzynarodowego, jeżeli strony nie dokonały wyboru prawa, prawem właściwym jest prawo państwa, w którym przewoźnik ma miejsce zwykłego pobytu, pod warunkiem że w tym samym państwie znajduje się miejsce przyjęcia towaru do przewozu lub miejsce dostawy, lub miejsce zwykłego pobytu nadawcy a jeżeli warunki te nie są spełnione, prawo państwa, w którym znajduje się miejsce dostawy ( art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych Rzym I ).

Po szóste, postępowanie cywilne jest de lege lata kontradyktoryjne i obowiązuje w nim zasada prawdy formalnej. W konsekwencji na stronach spoczywa ciężar przeprowadzenia procesu a tym w szczególności postępowania dowodowego; one ponoszą też ryzyko niepowodzenia zaniechań w tym zakresie.

Po siódme, ciężar dowodu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia spoczywa na stronie, któ-ra wywodzi z nich skutki prawne ( ei incumbit probatio qui dicit – art. 6 k.c. ).

2. Z formalnego punktu widzenia oba roszczenia należało oddalić a limine, ponieważ z obu pozwów wynikało, że podstawą roszczenia jest przewóz wykonany na zlecenie pozwanego dnia 16 sierpnia 2023r. ( k. 4 akt (...) i k. 5 akt (...) ); powodowie zapłacili zaś grzywny w związku z przewozem wykonanym w maju tamtego roku a zatem szkoda nie mogła mieć żadnego związku z sierpniową umową. Takie podejście nie jest zaś wykluczone, skoro spór toczy się między przedsiębiorcami, powodowie korzystają z fachowego zastępstwa prawnego a postępowanie ma uproszczony charakter i znajduje w nim zastosowanie art. 505 ^{( 1)} § 1 i art. 505 ^{( 4)} § 1 zd, 1 k.p.c.

3. Żądania obojga powodów podlegały jednak oddaleniu, ponieważ nie udało im się udowodnić, że pozwany był ich kontrahentem a zatem nadawcą przesyłki. W rezultacie nie było podstaw do obciążenia go odpowiedzialnością za poniesione przez nich straty.

Przede wszystkim z listu przewozowego ( k. 13 akt VGC 44/26 ) wynikało, że nadawcą przesyłki była (...) w P., przewoźnikiem powód T. F. a pozwany odbiorcą. Przypomnijmy, że za szkody przewoźnika wynikają-ce z niewłaściwego oznaczenia towaru i braku dokumentów celnych odpowiada nadawca a nie odbiorca a na gruncie Konwencji (...) obowiązuje domniemanie, że nadawcą jest osoba oznaczona w ten sposób w liście przewozowym.

Nie było wprawdzie wykluczone wykazanie przez powodów, że pozwany miał status nadawcy, jednak dowód nie powiódł się.

Po pierwsze, powodowie powoływali się na treść oświadczeń stron skalanych w korespondencji e – mail ( k. 15 – 18 ). Pochodziła jednak z sierpnia 2023r. i nie wskazywała, że pozwany w maju 2023r. zlecił T. F. przewóz towaru z Anglii do Polski.

Po drugie, także z korespondencja sms ( k. 19 – 25 ) nie ma związku z majowym przewozem i nie stanowiła dowodu na to, że pozwany wówczas zlecił przewóz T. F..

Po trzecie, nagranie nie potwierdziło opisanego przez powodów przebiegu wypadków ( k. 6, transkrypcja, k. 85, protokół odsłuchania, k. 96 ). Nie pada w nim żadna informacja, że pozwany zlecał w maju 2023r. przewóz towar z Anglii. Z kontekstu wynika zaś, że rozmowa dotyczyła przewozu do Anglii; ponadto pozwany nie wypowiada się w ogóle na nagraniu i nie uczestniczy w rozmowie.

Po czwarte wreszcie, świadek powodów, zatrudniany przez nich do organizowania przewozów zeznał, że majowy transport zlecił mu P. Ł. a nie pozwany ( k. 95v. ).

Strona powodowa nie przedstawiła zatem żadnego dowodu, że to pozwany nadał w maju przesyłkę, w związku z która zapłacili grzywny; Sąd oddalił więc oba roszczenia na ich koszt.

4. Na marginesie Sąd odnotowuje, że dokumenty były wiarygodne z formalnego punktu widzenia, świadek powodów zeznawał zgodnie z prawdą a zajmowanie się dowodami pozwanego było niepotrzebne. Dla porządku tylko trzeba stwierdzić, że nie jest dopuszczalne zastępowanie zeznań świadków pozaprocesowymi oświadczeniami na piśmie a spóźnione wnioski dowodowe podlegają oddaleniu