Wyrok z 30 kwietnia 2026, sygn. I C 670/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 kwietnia 2026 roku

Sąd Okręgowy w Krośnie w Wydziale I Cywilnym w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Anna Hejnar-Zawisza

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Koperstyńska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2026 roku w V.

sprawy

z powództwa V. H. (1), A. H. (1) i T. H. (1)

przeciwko (...) Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w D.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w D. na rzecz powoda V. H. (1) kwotę 82.562,50 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa tysiące pięćset sześćdziesiąt dwa złotych pięćdziesiąt groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 31 stycznia 2015 roku do dnia zapłaty;

II.  zasądza od pozwanego (...) Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w D. na rzecz powoda A. H. (1) kwotę 16.512,50 zł (słownie: szesnaście tysięcy pięćset dwanaście złotych pięćdziesiąt groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 31 stycznia 2015 roku do dnia zapłaty;

III.  zasądza od pozwanego (...) Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w D. na rzecz powoda T. H. (1) kwotę 16.512,50 zł (słownie: szesnaście tysięcy pięćset dwanaście złotych pięćdziesiąt groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 31 stycznia 2015 roku do dnia zapłaty;

IV.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

V.  nakazuje pobrać od każdego z powodów oraz pozwanego kwoty po 566,87 zł (słownie: pięćset sześćdziesiąt sześć złotych osiemdziesiąt siedem groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów wynagrodzenia biegłych;

VI.  zarządza zwrot na rzecz pozwanego od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Krośnie kwotę 96,12 zł (słownie: dziewięćdziesiąt sześć złotych dwanaście groszy) tytułem nadpłaconej zaliczki;

VII.  znosi wzajemnie między stronami koszty procesu w pozostałym zakresie.

Sygn. akt I C 670/21

Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie

z dnia 30 kwietnia 2026 roku

Pozwem z dnia 15 lutego 2017 roku (data prezentaty) powód E. H. (1) wniósł o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 247.100 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 31 stycznia 2015 roku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 10.800 zł wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, ewentualnie zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania sądowego według spisu kosztów, który zostanie przedłożony na rozprawie. W uzasadnieniu wskazano między innymi, iż w dniu 19 października 2014 roku w V. doszło do zdarzenia drogowego w wyniku którego E. H. (1) doznał ciężkich obrażeń ciała. Przed wypadkiem pomimo swojego upośledzenia powód prowadził stosunkowo aktywny tryb życia. Jeździł na rowerze, tańczył w grupie, brał czynny udział w warsztatach zajęciowych, a wypadek odebrał powodowi całą radość życia. Powód mówił niewyraźnie, nie słyszał na lewe ucho. Powód wymagał stałej opieki i pomocy w czynnościach życia codziennego. Wskazano także, że przyznana przez pozwanego kwota zadośćuczynienia nie spełnia funkcji kompensacyjnej.

Postanowieniem z dnia 4 maja 2017 roku tut. Sąd zawiesił niniejsze postępowanie na podstawie art. 174 § 1 k.p.c., albowiem powód E. H. (1) zmarł 21 kwietnia 2017 roku (k. 90).

W odpowiedzi na pozew z dnia 16 maja 2017 roku (data prezentaty, k. 93 i n.) pozwany (...) S.A. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu wskazano między innymi, iż odpowiedzialność pozwanego ubezpieczyciela jest odpowiedzialnością akcesoryjną w stosunku do odpowiedzialności rzeczywistego sprawy szkody. Z uwagi na okoliczność, że na gruncie przedmiotowej sprawy mamy do czynienia z winą po stronie dwojga kierujących, to odpowiedzialność pozwanego ograniczyć można wyłącznie do winy powstałej po stronie V. S. – kierującego pojazdem C. (...) (1). Nadto pozwany zaznaczył, że z uwagi na współsprawstwo dwóch kierujących oraz okoliczność przyczynienia się po stronie powoda, który poruszał się bez zapiętych pasów bezpieczeństwa, przyznana suma została stosunkowo pomniejszona. Pozwany stoi na stanowisku, że przyznane w toku postępowania likwidacyjnego świadczenia czynią zadość roszczeniom powoda w związku ze szkodą z dnia 19 października 2014 roku.

Pismem procesowym z dnia 19 listopada 2020 roku (data prezentaty, k. 130) powód V. H. (2) wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania w niniejszej sprawie, zawieszonej z uwagi na śmierć powoda E. H. (2).

Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2021 roku tut. Sąd podjął zawieszone postępowanie (k. 138).

Pismem procesowym z dnia 11 lutego 2021 roku (data prezentaty, k. 147) pełnomocnik A. H. (1) oświadczył, iż chce on wstąpić do sprawy w charakterze powoda.

Pismem procesowym z dnia 7 czerwca 2021 roku (data prezentaty, k. 165) pełnomocnik T. H. (1) oświadczył, iż wstępuje on w prawa przysługujące zmarłemu powodowi i przystępuje do sprawy po stronie powodowej.

Na rozprawie w dniu 29 października 2025 roku (k. 407v) pełnomocnik V. H. (1) wniósł na zasadzie art. 358 ¹ § 3 k.c. o waloryzację żądanej pozwem kwoty o zsumowany wskaźnik inflacji z lat 2015-2025 z uwagi na realny spadek siły nabywczej pieniądza, długość trwającego procesu oraz nieadekwatność początkowej sumy do dzisiejszej wartości tej kwoty i krzywdy, jakiej doznał powód. Pełnomocnik A. H. (1) przychylił się do tego wniosku.

Pismem procesowym z dnia 17 listopada 2025 roku (data prezentaty, k. 414 i n) pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości, w tym także w zakresie wniosku powoda V. H. (1) o waloryzację żądanej pozwem kwoty oraz o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego (...) Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w D. kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczanymi począwszy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2026 roku pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska procesowe, przy czym pełnomocnicy powodów oświadczyli, iż kwota na rzecz powodów ma zostać zasądzona zgodnie z postanowieniami o stwierdzeniu spadku.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 19 października 2014 roku w V., w rejonie skrzyżowania ulic (...) doszło do zderzenia pojazdów marki C. o nr rej. (...) oraz T. (...) o nr rej (...), w wyniku którego pasażer samochodu – powód E. H. (1) doznał obrażeń ciała.

Poszkodowany E. H. (1) został przewieziony na Oddział Anestezjologiczny Szpitala w V., gdzie po przeprowadzeniu specjalistycznych badań rozpoznano: uraz wielonarządowy, ostrą niewydolność oddechową, uraz czaszkowo-mózgowy z krwiakiem przymózgowym lewej półkuli mózgu, liczne złamania kości podstawy czaszki i twarzoczaszki, złamanie kręgu C2 i L4, złamanie żeber lewych IV i VII, wieloodłamowe złamanie obojczyka lewego, wieloodłamowe złamanie kości przedramienia prawego. W trakcie pobytu w szpitalu, powodowi wykonano badanie RTG klatki piersiowej, KT głowy, twarzoczaszki, RTG przedramienia i żeber oraz obojczyka. Przeprowadzono konsultację laryngologiczną, ortopedyczną i neurochirurgiczną oraz wykonano zabieg otwartego nastawienia złamania z wewnętrzną stabilizacją kości łokciowej prawej oraz otwartej repozycji obojczyka lewego i stabilizacji drutem oraz drenaż Redona. Kończynę unieruchomiono w gipsie i zastosowano leczenie zachowawcze. W dniu 19 listopada 2014 roku powoda przeniesiono na Oddział Chirurgii Ogólnej i stwierdzono urazy: stłuczenie mózgu, złamanie piramidy kości skroniowej prawej, złamanie łuski kości skroniowej prawej i lewej i ciemieniowej prawej z krwawieniem w jamie bębenkowej lewej, złamanie kości nosowej, złamanie obu ścian zatok szczękowych, złamanie wyrostka skrzydłowego bocznego prawego, złamanie trzonu kręgu C2 i L4. Wykonano także dodatkowe badania specjalistyczne i zastosowano leczenie zachowawcze. W dniu 19 grudnia 2014 roku powoda wypisano do domu z zaleceniami kontroli neurologicznej, chirurgicznej, ortopedycznej i stosowania kuracji przeciwbólowej ( pozew wraz z załącznikami, w tym dokumentacja medyczna – k. 2-71).

Wyrokiem z dnia 4 maja 2016 roku, sygn. akt II K 248/15 Sąd Rejonowy w Krośnie skazał oskarżonego V. S. o to, że w dniu 19 października 20214 roku w V. kierując samochodem C. (...) (4) naruszył nieumyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, w ten sposób, że podczas pokonywania skrzyżowania ul. (...) z ul. (...), wyjeżdżając z ulicy podporządkowanej, przejeżdżając przez skrzyżowanie z drogą główną ul(...) w celu wjechania w drogę podporządkowaną ul. (...), nie zachował należytej ostrożności,
prowadząc pojazd w nieprawidłowy sposób polegający na nienależytym kontrolowaniu sytuacji drogowej z udziałem zauważonych wcześniej i zbliżających się do skrzyżowania drogą z pierwszeństwem przejazdu pojazdów, oraz skutkujący nieustąpieniem pierwszeństwa przejazdu, poruszającego się z nadmierną, niedozwoloną prędkością samochodem marki T. nr rej. (...) kierowanym przez Ł. V., w wyniku czego doszło do zderzenia pojazdów, na karę 1 roku pozbawienia wolności (warunkowo zawieszonej na okres próby 2 lat). Oskarżonego Ł. V. o to, że w dniu 19 października 2014 roku w V. kierując samochodem marki T. nr rej. (...) naruszył umyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, a szczególności zasadę bezpiecznego i rozważnego prowadzenia pojazdu, w ten sposób, że poruszając się ul. (...) z nadmierną niedozwoloną prędkością, doprowadzając w ten sposób do zderzenia z nieprawidłowo pokonującym skrzyżowanie samochodem marki C. (...) (2) prowadzonym przez V. S., skazano na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (warunkowo zawieszonej na okres próby jednego roku). Przyjęto, że pasażer samochodu C. (...) (1) E. H. (1) przyczynił się do powstania skutku w postaci w/w obrażeń poprzez niekorzystanie z pasów bezpieczeństwa. Orzeczono również wobec oskarżonych kwotę po 2.000 zł na rzecz pokrzywdzonego E. H. (1) tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę ( wyrok SR w Krośnie – k. 21-24).

Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2016 roku, sygn. akt II Ka 257/16 Sąd Okręgowy w Krośnie zmienił ww. wyrok Sądu Rejonowego między innymi w zakresie kwoty zadośćuczynienia, podwyższając orzeczone od oskarżonych V. S. i Ł. V. na rzecz pokrzywdzonego E. H. (1) tytułem zadośćuczynienia z kwoty 2.000 zł do kwot po 5.000 zł ( wyrok SO w Krośnie – k. 19-20).

Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2016 roku, sygn. akt III RNs 184/16 Sąd Rejonowy w Brzozowie obowiązki opiekuna prawnego ubezwłasnowolnionego całkowicie powoda E. H. (2) zostały powierzone jego matce – M. H. ( postanowienie SR w Brzozowie – k. 16).

Sprawca wypadku w dniu zdarzenia był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych u pozwanego ( okoliczność bezsporna).

Powód reprezentowany przez (...) Centrum (...) S.A. w G. pismem z dnia 31 grudnia 2014 roku zgłosił pozwanemu szkodę i wniósł o zapłatę kwoty 300.000 zł tytułem zadośćuczynienia ( zgłoszenie szkody –
k. 70-71).

Pozwany decyzją z dnia 11 lutego 2015 roku przyznał na rzecz powoda kwotę bezsporną w wysokości 3.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznany ból i cierpienie ( decyzja – k. 28).

Pozwany decyzją z dnia 20 kwietnia 2015 roku wypłacił kwotę 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia ( decyzja – k. 29).

Następnie decyzją z dnia 17 czerwca 2015 roku pozwany wypłacił na rzecz powoda kwotę 3.450 zł tytułem zadośćuczynienia ( decyzja – k. 30).

Pozwany decyzją z dnia 17 września 2015 roku przyznał na rzecz powoda kwotę 16.450 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwotę 2.190,88 zł tytułem odszkodowania ( decyzja – k. 53).

W dniu 21 kwietnia 2017 roku powód E. H. (1) zmarł ( odpis skrócony aktu zgonu – k. 86).

Postanowieniem z dnia 15 lutego 2019 roku, sygn. akt I Ns 520/18 Sąd Rejonowy w Brzozowie stwierdził, że spadek po M. H. zmarłej dnia 4 grudnia 2018 roku w U. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 16 kwietnia 2018 roku nabył syn V. H. (2) w całości (postanowienie SR w Brzozowie – k. 131).

Postanowieniem z dnia 15 września 2020 roku, sygn. akt I Ns 200/20 Sąd Rejonowy w Brzozowie stwierdził, że spadek po E. H. (1) zmarłym dnia 21 kwietnia 2017 roku w U. na podstawie ustawy nabyli: matka M. H. w 4/8 częściach oraz bracia: V. H. (2), A. H. (2), T. H. (2) oraz L. H. po 1/8 części każdy z nim ( postanowienie SR w Brzozowie – k. 132).

Biegły z zakresu techniki samochodowej, rekonstrukcji kolizji, wypadków i zdarzeń drogowych S. T. wskazał, iż na podstawie zebranego materiału dowodowego można stwierdzić, że nie zapięcie pasów bezpieczeństwa przez E. H. (2) – pasażera samochodu ciężarkowego marki C. (...) (3), który siedział na tylnym siedzeniu, miało wpływ na powstanie u niego obrażeń ciała powstałych po wypadnięciu przez dach samochodu. Biegły wskazał także, iż można przyjąć, że gdyby E. H. (1) w czasie zaistniałego wypadku drogowego miałby zapięty pas bezpieczeństwa, to wówczas mógłby doznać obrażeń ciała mniej rozległych i o innym charakterze ( opinia biegłego (...) T. – k. 228-249).

Biegły z zakresu ortopedii i traumatologii D. Ł. wskazał, że niewątpliwie wyrzucenie poszkodowanego E. H. (2) na zewnątrz pojazdu w momencie zdarzenia, spowodowane niezapięciem pasów bezpieczeństwa miało wpływ na zakres i ciężkość doznanych obrażeń ciała – byłyby one mniejsze w przypadku pozostania poszkodowanego wewnątrz pojazdu. Łączny, trwały uszczerbek na zdrowi poszkodowanego, spowodowany obrażeniami klatki piersiowej i układu ruchu wynosi 53% ( opinia biegłego D. Ł. – k. 267-267v).

Biegły z zakresu neurologii i rehabilitacji A. U. wskazał, iż wyrzucenie poszkodowanego E. H. (2) na zewnątrz pojazdu w momencie zdarzenia spowodowanego niezapięciem pasów bezpieczeństwa miało wpływ na zakres i ciężkość urazów, a łączny uszczerbek na zdrowiu spowodowany ciężkimi urazami dotyczącymi schorzeń neurologicznych oceniono na 70 % ( opinia biegłego A. U. – k. 289-291).

Biegła z zakresu neurochirurgii L. S. wskazała, iż wyrzucenie opiniowanego na zewnątrz pojazdu w momencie zdarzenia przyczyniło się do pogłębienia doznanych urazów ( opinia biegłej L. S. – k. 316-325).

Biegły z zakresu medycyny sądowej oraz patomorfologii Ł. Z. wskazał, iż główne i najcięższe obrażenia jakich doznał E. H. (1) powstały w wyniku uderzenia głową o twarde podłoże, a część obrażeń mogło powstać przy uderzeniu w dach samochodu. Biegły stwierdził także, że gdyby E. H. (1) miał zapięty pas bezpieczeństwa i w momencie zderzenia samochodów pozostał na swoim miejscu, nie doszłoby do narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia ani na ciężki uszczerbek na zdrowiu. Według biegłego, nie ulega wątpliwości, że zachowanie E. H. (2) (brak zapięcia pasów bezpieczeństwa) przyczyniło się do następstw wypadku ( opinia biegłego Ł. Z. – k. 373-375).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dowodów. Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów wobec tego, że ich prawdziwość nie była kwestionowana przez strony, jak i wobec faktu, iż dokumenty te nie posiadały cech, które mogłyby pozbawić je przymiotu prawdziwości. Za wiarygodne i miarodajne do rozstrzygnięcia sprawy Sąd uznał opinie biegłych. Opinie te zostały sporządzone przez biegłych o odpowiedniej specjalności, zgodnie ze zleceniem Sądu, w sposób rzetelny i fachowy, a stanowiska w nich zawarte zostały należycie umotywowane. Za wiarygodne i mające potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym, Sąd uznał przesłuchania powodów: V. H. (1) oraz A. H. (1).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie.

Bezsporna jest odpowiedzialność pozwanego za skutki wypadku,
jakiemu powód E. H. (1) uległ w dniu 19 października 2014 roku.

Celem zadośćuczynienia, o którym mowa w art. 445 § 1 k.c., jest złagodzenie krzywdy i cierpień doznanych przez poszkodowanego w wyniku zdarzenia szkodzącego. Chodzi tu o krzywdę ujmowaną jako cierpienie fizyczne (ból i inne dolegliwości), cierpienia psychiczne (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia w postaci, wyłączenia z normalnego życia itp. Zadośćuczynienie ma charakter całościowy i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego. Ma ono też charakter kompensacyjny i tym samym jego wysokość musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość. Wysokość ta winna być utrzymana w rozsądnych granicach. Ustalenie wysokości zadośćuczynienia przewidzianego w art. 445 § 1 k.c. wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności istotnych dla określenia rozmiaru doznanej krzywdy, takich jak: wiek poszkodowanego, stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność i czas trwania, nieodwracalność następstw uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia (kalectwo, oszpecenie), szanse na przyszłość, poczucie nieprzydatności społecznej, bezradność życiowa oraz inne czynniki podobnej natury.

Aby zadośćuczynienie było "odpowiednie" w konkretnej sprawie, jego kwota musi mieć charakter kompensacyjny, a więc przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną. […] Każdy sąd powinien więc, ustalając tę kwotę w ramach swobodnego uznania, wziąć pod uwagę wszystkie ustalone w sprawie okoliczności rzutujące na określenie rozmiaru krzywdy wyrządzonej osobie pozbawionej wolności, w tym zwłaszcza okres izolowania jej od społeczeństwa, który w miarę rozciągania się w czasie w naturalny sposób wzmaga poczucie krzywdy. Dokonując oceny prawidłowości rozumowania sądu decydującego o kwocie zadośćuczynienia dokonuje się więc analizy właśnie tego, czy wszystkie te relewantne okoliczności sprawy zostały wzięte pod uwagę, a jeśli tak, czy w odpowiednim stopniu. (Wyrok SN z 13.02.2024 r., IV KK 293/23, LEX nr 3715870.) Jednak z drugiej strony wysokość kwoty zadośćuczynienia nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być "odpowiednia" w tym znaczeniu, że powinna być - przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego - utrzymana w rozsądnych granicach. (Wyrok SA w Warszawie z 5.07.2018 r., VI ACa 372/17, LEX nr 2556636.)

Zebrany w sprawie materiał dowodowy przekonuje, że
zadośćuczynienie wypłacone przez pozwanego w postępowaniu
likwidacyjnym jest niewystarczające i nieadekwatne do rozmiaru krzywdy doznanej przez powoda E. H. (2). Nie budzi wątpliwości, że skutki wypadku w sposób istotny wpłynęły na jego stan zdrowia, codzienne funkcjonowanie oraz jakość życia. Przed wypadkiem powód był osobą aktywną fizycznie i towarzysko. Jeździł na rowerze, zajmował się wędkarstwem oraz uczestniczył w różnego rodzaju zajęciach i aktywnościach, które stanowiły ważny element jego codziennego życia oraz sposób spędzania wolnego czasu. Po wypadku powód zmuszony był zrezygnować z dotychczasowych aktywności. W następstwie doznanych obrażeń wymagał pomocy osób trzecich przy wykonywaniu codziennych czynności. Do końca życia zmagał się z przewlekłym zmęczeniem, które znacząco ograniczało jego możliwości funkcjonowania. Utrzymywały się również problemy zdrowotne związane ze słuchem oraz wzrokiem, wpływające negatywnie na jego komfort życia i samodzielność. Pogorszenie stanu zdrowia, utrata sprawności oraz konieczność dostosowania życia do ograniczeń będących następstwem wypadku wiązały się dla powoda z istotnym cierpieniem fizycznym i psychicznym.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że adekwatnym do rozmiaru krzywdy powoda E. H. (2) jest zadośćuczynienie w wysokości 250.000 zł. Przy ustalaniu wysokości należnego powodowi zadośćuczynienia Sąd miał na względzie stopień przyczynienia się powoda do powstania szkody oraz rozmiaru doznanej krzywdy.

Wskazać w tym miejscu należy, iż zachowanie poszkodowanego jest w konstrukcji przyczynienia (art. 362 k.c.) traktowane jako adekwatna współprzyczyna powstania lub zwiększenia szkody. O tym, czy zachowanie poszkodowanego stanowiło współprzyczynę szkody odpowiadającą cechom normalnego związku przyczynowego, decyduje ocena konkretnych
okoliczności danej sprawy, dokonana według kryteriów obiektywnych i uwzględniająca zasady doświadczenia życiowego, a w razie potrzeby także wiadomości specjalne. Istotne w kontekście wykładni art. 362
k.c. przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody, musi być zdarzeniem mającym rzeczywisty wpływ na zaistnienie szkody. Wymóg ten znajduje uzasadnienie w samym określeniu "przyczynienie się". Oznacza ono udział zachowania poszkodowanego w procesie przyczynowo - skutkowym, prowadzącym do powstania szkody. Przyczynienie się to po prostu jedna z współprzyczyn wywołujących taki, a nie inny skutek własnego zachowania (Wyrok SA w Lublinie z 27.10.2022 r., I ACa 751/22, LEX nr 3447171).

W niniejszej sprawie Sąd miał na względzie, że powód E. H. (1) w chwili zdarzenia nie miał zapiętych pasów bezpieczeństwa, czym przyczynił się do zwiększenia rozmiaru odniesionych obrażeń oraz skutków wypadku. Z tych względów Sąd ustalił stopień przyczynienia się powoda do powstania szkody na 30%. Jednocześnie Sąd uwzględnił, że powód posiadał ustalony stopień niepełnosprawności oraz ograniczenia zdrowotne, co mogło wpływać na niewystarczającą ocenę przez niego negatywnych konsekwencji wynikających z niezapięcia pasów bezpieczeństwa, okoliczność ta nie mogła jednak prowadzić do wyłączenia jego przyczynienia się do powstania szkody.

W niniejszej sprawie Sąd ustalił, że odpowiednią kwotą zadośćuczynienia jest suma 250.000 zł. Mając jednak na względzie przyjęty 30% stopień przyczynienia się powoda do powstania szkody, Sąd dokonał stosownego obniżenia tej kwoty o 75.000 zł, co odpowiada wskazanemu stopniowi przyczynienia. W konsekwencji zasądzeniu na rzecz powoda podlegała kwota 175.000 zł tytułem zadośćuczynienia.

Przy ustalaniu należnej powodowi kwoty Sąd uwzględnił również, że przedmiotowe świadczenie zostało już w części spełnione, albowiem na rzecz powoda wypłacono w postępowaniu likwidacyjnym oraz na podstawie wyroku karnego łącznie kwotę 42.900 zł tytułem zadośćuczynienia. Powyższa suma podlegała zaliczeniu na poczet należnego zadośćuczynienia, co zostało uwzględnione przy ostatecznym określeniu wysokości zasądzonego świadczenia.

W toku postępowania, w dniu 21 kwietnia 2017 roku, powód E. H. (1) zmarł. Wobec powyższego postępowanie zostało zawieszone w dniu 4 maja 2017 roku, a następnie podjęte w dniu 7 stycznia 2021 roku z udziałem jego następców prawnych – V. H. (1), A. H. (1) oraz T. H. (1), którzy wstąpili do sprawy w miejsce zmarłego powoda. Następcy prawni podtrzymali dotychczasowe stanowisko procesowe oraz żądania dochodzone pozwem.

Powodowie wnieśli o zasądzenie dochodzonego zadośćuczynienia zgodnie z udziałami wynikającymi z postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, tj. na rzecz V. H. (1) w 5/8 części, odpowiadającej udziałowi spadkowemu przysługującemu mu po zmarłej matce oraz po powodzie E. H. (1), co stanowi kwotę 82.562,50 zł, natomiast na rzecz T. H. (1) oraz A. H. (1) po 1/8 części każdemu z nich, tj. po 16.512,50 zł
(punkt I, II i III wyroku).

Jednocześnie L. H. nie wstąpił do niniejszego postępowania w charakterze następcy prawnego zmarłego powoda, wobec czego brak było podstaw do orzekania na jego rzecz. Z tych względów powództwo w tej części podlegało oddaleniu (punkt IV wyroku).

Na rozprawie w dniu 29 października 2025 roku pełnomocnik V. H. (1) wniósł na zasadzie art. 358 ¹ § 3 k.c. o waloryzację żądanej pozwem kwoty o zsumowany wskaźnik inflacji z lat 2015-2025 z uwagi na realny spadek siły nabywczej pieniądza, długość trwającego procesu oraz nieadekwatność początkowej sumy do dzisiejszej wartości tej kwoty i krzywdy, jakiej doznał powód. Pełnomocnik A. H. (1) przychylił się do tego wniosku.

W ocenie Sądu wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Waloryzacja świadczenia dochodzonego tytułem zadośćuczynienia nie znajduje podstaw w art. 358 ¹ § 3 k.c. Zasada nominalizmu odnosi się wyłącznie do zobowiązań pieniężnych sensu stricto, podczas gdy zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i jego wysokość ustalana jest przez sąd według kryteriów aktualnych na datę orzekania. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 listopada 1992 r., III CZP 136/92, przepis art. 358 ¹ § 3 k.c. nie ma zastosowania do ustalania wysokości odszkodowania, w tym zadośćuczynienia. Z tych względów żądanie waloryzacji podlegało oddaleniu (punkt IV wyroku).

Odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonych roszczeń tytułem zadośćuczynienia zostały zasądzone przy zastosowaniu art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. i w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jedn.: Dz. U. 2022.621; dalej ust. o ub. ob.) i art. 817 k.c. Zarówno odszkodowanie, jak
i zadośćuczynienie za krzywdę, stają się wymagalne po wezwaniu odpowiedzialnego za naprawienie szkody do spełnienia świadczenia na rzecz pokrzywdzonego (art. 481 § 1 k.c.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 ust. o ub. ob., zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Spełnienie świadczenia w terminie późniejszym niż przewidziane w art. 14 ust.
1 ust. o ub. ob. może być usprawiedliwione jedynie wówczas, gdy Fundusz powoła się na istnienie przeszkód w postaci niemożliwości wyjaśnienia okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności albo wysokości świadczenia, pomimo działań podejmowanych ze szczególną starannością
(zob. wyrok SN z dnia 18 listopada 2009 r., II CSK 257/09, LEX nr 551204). Po otrzymaniu zawiadomienia o zdarzeniu ubezpieczyciel - jako profesjonalista

korzystający z wyspecjalizowanej kadry i w razie potrzeby z pomocy rzeczoznawców (art. 355 § 2 k.c.) - obowiązany jest do ustalenia przesłanek swojej odpowiedzialności, czyli samodzielnego i aktywnego wyjaśnienia okoliczności wypadku oraz wysokości powstałej szkody.

Mając powyższe na uwadze, odsetki ustawowe za opóźnienie od kwot: 82.562,50 zł i 16.512,50 zł zostały zasądzone zgodnie z żądaniem pozwu, tj. od dnia 31 stycznia 2015 roku, czyli od dnia następującego po upływie 30 dni od dnia złożenia przez pełnomocnika poszkodowanego E. H. (2) zawiadomienia o szkodzie.

W przedmiotowej sprawie strony wygrały/przegrały proces w zbliżonym zakresie. Mając to na względzie, o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 100 zd. pierwsze k.p.c. Na podstawie art. 113 ust. 1 i 2 u.k.s.c. Sąd nakazał pobrać od każdego z powodów oraz pozwanego kwoty po 566,87 zł tytułem nieuiszczonych kosztów wynagrodzenia biegłych (punkt V wyroku). Nadto Sąd zarządził zwrot na rzecz pozwanego od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krośnie kwotę 96,12 zł tytułem nadpłaconej zaliczki (punkt VI wyroku). W pozostałym zakresie Sąd zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu (punkt VII wyroku).