Wyrok z 30 kwietnia 2026, sygn. II Ka 146/26

Przewodniczący:

sędzia SO Paweł Mądry

Protokolant:

p.o. sekr. sąd. Anita Lemisiewicz-Pszczel

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 146/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

3

6.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

6.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 17 grudnia 2025r. w sprawie II K 152/25

6.2.  Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

6.3.  Granice zaskarżenia

6.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

6.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

6.4.  Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

7.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

7.1.  Ustalenie faktów

6.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

----------------------

----------------------------------------------------------------------

---------------

------------------

6.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

----------------------

----------------------------------------------------------------------

----------------

------------------

7.2.  Ocena dowodów

6.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

----------------

--------------------------------------------------------------------

--------------------------------------------------

6.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

---------------

--------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------

8.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

(apelacja prokuratora)

zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegającego na tym, że Sąd I instancji wadliwie przyjął, iż oskarżeni N. L. (1) i W. L. swoim zachowaniem nie wypełnili znamion czynu określonego w art. 207 § 1 kk w zb. z art. 191 § 1a kk w zw. z art. 11 § 2 kk na szkodę pokrzywdzonej B. L., a ich zachowanie wypełniało jedynie znamiona czynu z art. 191 § 1a kk, podczas gdy dowody zebrane w toku dochodzenia i postępowania sądowego, a w szczególności korespondencja kierowana przez oskarżonych do B. L. i złożone przez nią zeznania, jak również zeznania świadków U. L., I. A., W. K., I. I., K. U., J. N., H. L. i okoliczności ustalone na ich podstawie we wzajemnym ze sobą powiązaniu prowadzą jednoznacznego do wniosku, że oskarżeni swoimi zachowaniem stosowali nie tylko przemoc pośrednią w stosunku do części nieruchomości zamieszkiwanej przez pokrzywdzoną B. L., ale także znęcali się nad nią psychicznie

(apelacje oskarżonych)

oskarżeni w swych apelacjach zawartych w jednym piśmie procesowym nie sformułowali odrębnych zarzutów, lecz w uzasadnieniu apelacji wskazali błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mające wpływ na jego treść i dotyczące głównie kwestii zakresu uprawnień pokrzywdzonej do korzystania z przedmiotowej nieruchomości

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

- dla zachowania przejrzystości wywodu na wstępie należało odnieść się do apelacji oskarżonych. Sąd Okręgowy uznał zarzuty zawarte w apelacjach oskarżonych za bezzasadne w całości, gdyż Sąd Rejonowy dokonał w sprawie prawidłowych i znajdujących uzasadnienie w materiale dowodowym ustaleń co do popełnienia przez oskarżonych przestępstwa z art. 191 § 1a kk. Oskarżeni w apelacjach akcentowali brak uprawnienia pokrzywdzonej do korzystania z części wspólnych domu czy też dodatkowego pomieszczenia przekształconego w kuchnię, gdy tymczasem ta okoliczność, nawet gdyby znajdowała oparcie w przepisach prawa cywilnego, nie stanowi okoliczności wyłączającej bezprawność działań podejmowanych wobec pokrzywdzonej, a przypisanych oskarżonym w pkt I zaskarżonego wyroku. Z tych samych względów nie można zgodzić się ze stwierdzeniami oskarżonych, iż Sąd Rejonowy przypisując im popełnienie przestępstwa z art. 191 § 1a kk „wkroczył w sferę cywilną” i „rozszerzył treść praw rzeczowych przysługujących pokrzywdzonej”. Należy jednoznacznie podkreślić, że działanie oskarżonych nie stanowiło jedynie ograniczenia praw rzeczowych, z których chciała korzystać pokrzywdzona, ale przede wszystkim działanie oskarżonych godziło w dobra chronione jakim jest prawo osoby do niezakłóconego, wolnego od przymusu pośredniego, korzystania z zajmowanego lokalu mieszkalnego. Oskarżeni podejmując działania opisane w wyroku w rażący sposób przekroczyli uprawnienia jakie im przysługiwały z tytułu własności tej nieruchomości.

- nadto Sąd Rejonowy uznał za bezzasadną apelację prokuratora. Wbrew twierdzeniom zawartym w omawianej apelacji, Sąd Rejonowy dokonał oceny materiału dowodowego zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 kpk, a poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne zostały poprzedzone wręcz pedantycznym rozważeniem każdego aspektu sprawy w celu ustalenia jakich działań dopuścili się oskarżeni wobec pokrzywdzonej. Sąd Okręgowy podziela w całości rozważania Sądu Rejonowego zawarte w uzasadnieniu wyroku uznając zarzut apelacji prokuratora za polemiczny i pozbawiony uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy. Prokurator odwołując się do znamion czynu z art. 191 § 1a kk słusznie wskazał, że sprawca tego czynu stosuje wobec pokrzywdzonego tzw. przemoc pośrednią. Jednakże Sąd Okręgowy nie zgadza się z prokuratorem, iż takie działania jak zakaz przyjmowania gości, nękanie pismami czy zapowiedzi wszczęcia postępowań sądowych i administracyjnych stanowi przejaw przemocy wobec osoby w rozumieniu art. 191 § 1 kk. Dodatkowo Sąd Okręgowy nie podziela stwierdzenia prokuratora, że oskarżeni działali w celu nieustannego zadawania cierpienia moralnego i dokuczania B. L.. Sąd Rejonowy w tym zakresie bardzo obszernie wykazał, że motywacja oskarżonych ukierunkowana była wyłącznie na zmuszenie pokrzywdzonej do korzystania ze służebności osobistej w sposób przez nich pożądany, a najbardziej oczekiwanym efektem działania oskarżonych było zmuszenie pokrzywdzonej do opuszczenia przedmiotowej nieruchomości. Zwracanie się przez oskarżonego do swej matki w sposób „wysoce niewłaściwy i rażąco niewdzięczny” czy też wysyłanie przez oskarżoną wiadomości tekstowych zawierających sformułowania nacechowane „ogromną pogardą” jest oczywiście moralnie naganne, podobnie jak wyrażanie oczekiwania rychłej śmierci pokrzywdzonej, lecz takie zachowanie nie wyczerpuje znamion znęcania się nad pokrzywdzoną. Warto przypomnieć, że sprawca czynu z art. 207 § 1 kk podejmuje zachowania przybierające intensywną postać, stanowiące formę dręczenia pokrzywdzonej, intensywnego i uporczywego uprzykrzania jej życia. Nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym (na co słusznie wskazał Sąd Rejonowy) twierdzenia prokuratora co do „systematycznego” znieważania B. L. w wiadomościach sms i pismach, zatem te działania oskarżonej nie stanowią jednego z przejawów znęcania się psychicznego nad pokrzywdzoną.

- Sąd Okręgowy podziela także ustalenia Sądu Rejonowego co do tego, że pokrzywdzona B. L. „ nie jest jedynie ofiarą działań oskarżonych i sama przyczyniła się do zaistnienia tak głębokiego sporu odnośnie korzystania z zamieszkiwanej wspólnie nieruchomości”. Lektura apelacji prokurator prowadzi do wniosku, iż skarżący w sposób bardzo pobłażliwy ocenił postawę i zachowanie pokrzywdzonej wobec oskarżonych, bezzasadnie uznając takie przejawy zachowania pokrzywdzonej jako odosobnione. Sąd Okręgowy zgadza się z tezą Sądu I instancji, iż pokrzywdzona nie podejmowała i nie podejmuje działań prawnych zmierzających do jakiekolwiek normalizacji sytuacji, co przemawia przeciwko uznaniu, że pozostaje ona jedynie bierną ofiarą bezprawnego i moralnie nagannego działania oskarżonych

Wniosek

- wniosek apelacji prokuratora o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:

I. uznanie N. L. (1) i W. L. za winnych popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 kk w zb. z art. 191 § 1a kk w zw. z art. 11 § 2 kk w kształcie zarzucanym im aktem oskarżenia i wymierzenie za ten czyn na postawie art. 207 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 72 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2025 r., poz. 337) kary 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;

II. warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonych wobec oskarżonych kar pozbawienia na okresy próby wynoszące 4 (cztery) lata - na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk oraz art. 70 § 2 kk;

III. oddanie oskarżonych pod dozór kuratora sądowego w okresie próby - na podstawie art. 73 § 2 kk;

IV. zobowiązanie oskarżonych do informowania kuratora sądowego o przebiegu okresu próby - na podstawie art. 71 § 1 pkt 1 kk;

V. orzeczenie wobec oskarżonych środka karnego w postaci zakazu zbliżania się do B. L. na odległość nie mniejszą niż 3 (trzy) metry przez okres 4 (czterech) lat - podstawie art. 39 pkt 2b kk z zw. z art. 41a § 1a i 4 kk;

VI. orzeczenie wobec oskarżonych środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z B. L. przez okres 4 (czterech) lat - podstawie art. 39 pkt 2b kk z zw. z art. 41a § 1a kk;

VII. zwolnienie oskarżonych od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych

- oskarżeni wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

bezzasadność apelacji warunkowała brak podstaw do uwzględnienia wniosków zawartych w apelacjach

9.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

10.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

10.1.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1

Przedmiot utrzymania w mocy

cały wyrok

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

bezzasadność wszystkich apelacji i brak okoliczności uwzględnianych przez sąd odwoławczy z urzędy uzasadniających zmianę lub uchylenie zaskarżonego wyroku

10.2.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1

Przedmiot i zakres zmiany

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach zmiany

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

10.3.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

6.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

------------------------------------------------------------------------------

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.1.4.1.

-----------------------------------------------------------------------------

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

6.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

10.4.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

-------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

11.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

apelacje oskarżonych zostały uznane za bezzasadne, zatem z mocy art. 636 § 2 kpk w zw. z art. 633 kpk należało zasądzić od oskarżonych kwoty po 124 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. na zasądzone kwoty składa się opłata (120 zł) oraz ułamkowa część wydatków (4 zł), gdyż w sprawie złożono 5 bezzasadnych apelacji)

12.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

cały wyrok

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

oskarżona N. L. (2)

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

cały wyrok

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒uchylenie

☐zmiana

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

3

Podmiot wnoszący apelację

oskarżony W. L.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

cały wyrok

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒uchylenie

☐zmiana