Wyrok z 18 maja 2026, sygn. II Ka 251/26

Przewodniczący:

SSO Agnieszka Karłowicz

Protokolant:

st. sekr. sąd. Beata Wilkowska

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 251/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 19 marca 2026 r. w sprawie II K 241/26

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

rażąca niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego P. I. w realiach niniejszej sprawy kary pozbawienia wolności w wymiarze 10 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy Sąd Rejonowy w sposób nienależyty ocenił okoliczności łagodzące występujące po stronie oskarżonego w postaci przyznania się do winy, złożenia obszernych wyjaśnień w sprawie, ustabilizowanej sytuacji życiowej, co doprowadziło do orzeczenia rażąco surowej kary pozbawienia wolności,

błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mający wpływ na treść orzeczenia, a wyrażający się wadliwym ustaleniem, że jedynie orzeczona wobec oskarżonego kara pozbawienia wolności winna podziałać na niego wychowawczo, wdrożyć go do przestrzegania porządku prawnego oraz zapobiec jego powrotowi do przestępstwa w przyszłości, w sytuacji gdy P. I. złożył w sprawie wyjaśnienia, w których przyznał się do zarzucanego mu czynu, wyraził autentyczny żal i skruchę oraz posiada ustabilizowaną sytuację życiową i neguje naganność swojego postępowania, co winno skutkować co najmniej rozważaniem, że adekwatną karą łączną w stosunku do oskarżonego wydaje się kara pozbawienia wolności w wymiarze 3 miesięcy oraz kara 1 roku ograniczenia wolności, która utrwali właściwe postawy u P. I. oraz spełni swoją rolę w zakresie prewencji ogólnej kształtującą świadomość prawną społeczeństwa

(k. 53-56 – treść środka zaskarżenia)

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja skarżącego zasługuje na uwzględnienie jedynie w tej części w jakiej zaskarżonemu wyrokowi zarzuca rażącą niewspółmierność orzeczonej w stosunku do oskarżonego P. I. kary 10 miesięcy pozbawienia wolności. W pozostałym zakresie jest niezasadna. Oskarżony podniósł, że jego postawa procesowa, wyrażająca się w złożeniu obszernych wyjaśnień, konsekwentnym przyznawaniu się do winy, okazaniu przez niego żalu i skruchy, nadto sytuacja rodzinna wespół wskazują na zasadność orzeczenia w stosunku do niego innej kary niż kara bezwzględnego pozbawienia wolności. Przypadek rażącej niewspółmierności kary zachodzi wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy (por. wyrok SA w Białymstoku z 6.11.2025 r., II AKa 191/25, LEX nr 4088153). Zarzut rażącej niewspółmierności kary nie wymaga nadto wskazania nowych, nieustalonych przez sąd okoliczności, polegać bowiem może na wykazaniu, że okoliczności prawidłowo ustalone mają takie znaczenie i ciężar gatunkowy, których orzeczona kara bądź nie uwzględnia w ogóle, bądź uwzględnia je w stopniu niedostatecznym. Sąd I instancji za popełniony czyn wymierzył oskarżonemu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Odwoławczy nie znalazł żadnych przesłanek przemawiających za orzeczeniem kary o charakterze wolnościowym bądź mieszanym (sekwencyjnym) poprzez instytucje uregulowane w art. 37a kk i art. 37b kk, których stosowanie jest skądinąd fakultatywne. Z uwagi na wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżonego, jego dotychczasową karalność, w tym za czyn z art. 244 kk, bezskuteczność uprzednio orzekanych kar, w tym bezwzględnych i grzywny, nie sposób było bowiem uznać, że orzeczenie wobec oskarżonego P. I. kar takiego rodzaju będzie wystarczające dla osiągnięcia celów kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma
odnieść w stosunku do niego samego. W ocenie Sądu Okręgowego, jedynie bezwzględna kara pozbawienia wolności, zgodnie z zasadami limitowania współmierności kary do stopnia winy oskarżonego oraz do stopnia społecznej szkodliwości czynu, będzie w niniejszej sprawie karą adekwatną.

Mimo, iż Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zmiany orzeczonej przez Sąd meriti kary pozbawienia wolności na karę wolnościową bądź mieszaną, to uznał, iż kara 10 miesięcy pozbawienia wolności nosi cechy nadmiernej surowości. Sąd rozpoznający sprawę, co prawda
prawidłowo wskazał wszystkie okoliczności obciążające oskarżonego m.in. wysoką szkodliwość
społeczną czynu oraz uprzednią karalność oskarżonego, jednakże nadał zbyt małą wartość okolicznościom łagodzącym, a mianowicie, że oskarżony od początku nie utrudniał w żaden sposób toczącego się postępowania, składał na wszystkich jego etapach wyjaśnienia w
których konsekwentnie przyznawał się do winy, wyraził skruchę i żal za swoje zachowanie.
Należy również zważyć, choć nie w takim stopniu jak to przedstawia skarżący, który znacząco ją przecenia w świetle okoliczności obciążających, na sytuację rodzinną oskarżonego, którego dochód stanowi jedyne źródło utrzymania trójki małoletnich dzieci oraz konkubiny. Sąd nie przeanalizował tej kwestii przy rozstrzyganiu o karze. Mając na względzie powyższe przesłanki, biorąc również pod uwagę fakt, że ostatnio oskarżony był skazany za czyn z art. 244 kk na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, Sąd Okręgowy kierując się przy tym tzw. zasadą gradacji kar,
doszedł do przekonania, że wymiar kary pozbawienia wolności należy obniżyć do 8 miesięcy pozbawienia wolności. W ocenie Sądu Okręgowego tak orzeczona wobec oskarżonego kara będzie wystarczającą, a zarazem adekwatną do okoliczności przedmiotowej sprawy, stopnia zawinienia oskarżonego oraz stopnia społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu, jak również należycie spełni cele kary, w tym prewencji indywidualnej i generalnej. Rozstrzygnięcie o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych nie budziło natomiast zastrzeżeń Sądu odwoławczego.

Wniosek

o zmianę skarżonego orzeczenia poprzez wydatne złagodzenie orzeczonej wobec P. I. kary i przy zastosowaniu art. 37a kk wymierzenie oskarżonemu samoistnej kary grzywny w wymiarze adekwatnym do stopnia zawinienia oraz orzeczenie w stosunku do oskarżonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w wymiarze 5 lat,

ewentualnie

o zmianę skarżonego orzeczenia poprzez wymierzenie oskarżonemu P. I. przy zastosowaniu art. 37b kk kary 3 miesięcy pozbawienia wolności i 1 roku ograniczenia wolności.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

O ile brak było podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku i orzeczenia wobec oskarżonego kar o rodzaju wolnościowym bądź mieszanym, o tyle zachodziły przesłanki do jego korekty poprzez obniżenie wymiaru orzeczonej kary pozbawienia wolności, o czym wypowiedziano się powyżej.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 19 marca 2026 r. w sprawie II K 241/26 –
za wyjątkiem rozstrzygnięcia wskazanego w rubryce 5.2.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

W wyżej wskazanym zakresie, zaskarżony wyrok – jako słuszny i odpowiadający prawu – należało utrzymać w mocy.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Okręgowy wyrok w zaskarżonej części zmienił w ten sposób, że karę pozbawienia wolności orzeczoną wobec oskarżonego obniżył do 8 (ośmiu) miesięcy.

Zwięźle o powodach zmiany

Powody zmiany zostały wskazane w rubryce 3.1. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III.

Wobec częściowej zasadności apelacji oskarżonego, a także konieczności odbycia przez niego orzeczonej w niniejszej sprawie kary pozbawienia wolności,
Sąd Okręgowy na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk, zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, przejmując wydatki tego postępowania na rachunek Skarbu Państwa.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

oskarżony

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

kara

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana