Wyrok z 7 lipca 2026, sygn. II Ka 396/26

Przewodniczący:

sędzia SO Paweł Mądry

Protokolant:

st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 396/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 27 kwietnia 2026 r. w sprawie o sygn. akt II K 1394/25

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

---------

----------------------

--------------------------------------------------------------

--------------

--------------

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

---------

----------------------

--------------------------------------------------------------

--------------

--------------

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

-----------------

------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

-----------------

------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW I WNIOSKÓW

Lp.

Zarzut

1.

zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na wyrażeniu błędnego poglądu, że wina i społeczna szkodliwość czynu zarzuconego oskarżonemu D. R. umożliwiają zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko wymienionemu, w sytuacji gdy prawidłowa analiza całokształtu ustalonych okoliczności przedmiotowego zdarzenia, w tym stan znacznej nietrzeźwości oskarżonego, a przede wszystkim wzgląd na cele prewencji generalnej, prowadzą nieodparcie do wniosku, iż społeczna szkodliwość czynu zarzucanego oskarżonemu i wina D. R. są znaczne, a co za tym idzie wykluczają zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego, o której mowa w art. 66 § 1 kk w stosunku do tegoż oskarżonego

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

- apelacja wniesiona przez prokuratora okazała się w całości bezzasadna, zaś podniesiony w niej zarzut stanowi jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi Sądu Rejonowego, sprowadzającą się wyłącznie do odmiennej oceny stopnia winy oskarżonego oraz społecznej szkodliwości czynu.

- na wstępie wskazać należy, iż instytucję warunkowego umorzenia postępowania uregulowano w art. 66 kk. Zgodnie z powołanym przepisem sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Powszechnie wskazuje się, że warunkowe umorzenie jest szczególnym środkiem odpowiedzialności karnej, polegającym na poddaniu próbie sprawcy przestępstwa, który zakłada stwierdzenie jego popełnienia, a więc i winy sprawcy. Warunkowe umorzenie postępowania jest immanentnie związane ze stwierdzeniem winy. Jest oczywiste, że dokonanie oceny, czy wina jest znaczna, czy też nie jest znaczna, wymaga pierwotnego uznania, że sprawca czynu zabronionego w ogóle ponosi winę (wyrok SN z dnia 3 września 2024 r., I ZSK 13/22, LEX nr 3820311). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż sam fakt stanu nietrzeźwości sprawcy przestępstwa stypizowanego w art. 178a § 1 kk nie wyklucza zastosowania warunkowego umorzenia postępowania. Wbrew twierdzeniom prokuratora, ocena stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu musi uwzględniać całokształt okoliczności konkretnego przypadku, a nie opierać się wyłącznie na wysokości stężenia alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu. W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że Sąd meriti przy ustalaniu elementów strony podmiotowej i przedmiotowej analizowanego przestępstwa dokonał kompleksowej oceny, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy zarówno obciążające oskarżonego, jak i te na jego korzyść. W pierwszej kolejności należy wskazać, że została spełniona podstawowa przesłanka zastosowania warunkowego umorzenia postępowania, albowiem przestępstwo, którego dopuścił się oskarżony zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat 3, zatem nie przekracza ustawowego progu 5 lat pozbawienia wolności, przewidzianego jako warunek dopuszczalności skorzystania z tej instytucji. Sąd miał też na uwadze dotychczasową niekaralność oskarżonego, właściwości i warunki osobiste, w tym jego ustabilizowany styl życia oraz fakt, iż sprawuje on opiekę prawną nad całkowicie ubezwłasnowolnionym ojcem i kuzynem, jak również pomaga nieporadnej ze względu na wiek i stan zdrowia matce. Nadto, oskarżony co do zasady wiarygodnie opisał przebieg całego zdarzenia, a podczas kontroli drogowej nie utrudniał przeprowadzanych czynności. W toku całego postępowania przyznawał się do popełnienia czynu, nie kwestionując przy tym materiału dowodowego. Co prawda, znajdował się on w stanie nietrzeźwości, co jednoznacznie wykazało badanie na zawartość alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu, któremu mężczyzna podczas interwencji został poddany, to należy uwzględnić to, że przed zdarzeniem wypił jedynie dwa piwa, a gdy zdecydował się na kierowanie samochodem nie czuł się pijany i na prośbę schorowanej matki udał się do pobliskiego sklepu po zakupy. Trasa, którą pokonał wynosiła niespełna 1 km w obie strony i prowadziła lokalną drogą o niewielkim natężeniu ruchu. Dodatkowo brak jest informacji, aby oskarżony chociażby przekroczył dozwoloną prędkość. Co więcej, D. R. w toku postępowania wykazał skruchę i zadeklarował, że w przyszłości będzie przestrzegał porządku prawnego.

- bacząc na powyższe rozważania, za całkowicie chybione należy zatem uznać twierdzenie prokuratora, jakoby sam fakt prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, przy stężeniu alkoholu przekraczającym ustawowy próg, od razu przesądzał o znacznej winie sprawcy, a zarazem znacznym stopniu społecznej szkodliwości czynu z uwagi na fakt, że czyn taki godzi w najcenniejsze dobro człowieka (uczestnika ruchu drogowego) jakim jest życie i zdrowie. Założenie te ma charakter zgeneralizowany i daleko odbiega od realiów niniejszej sprawy. Zaś przy takim sposobie rozumowania względy prewencji generalnej nakazywałyby automatyczne wyeliminowanie możliwości zastosowania warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec sprawców przestępstw z art. 178a § 1 kk, co pozostaje w sprzeczności z założeniami przyjętymi przez ustawodawcę w przepisie art. 66 kk.

- zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy właściwie przyjął, że przedmiotowe zdarzenie miało charakter incydentalny, a stopień winy i społecznej szkodliwości czynu był nieznaczny. Ponadto słusznie dopatrzył się przesłanek, wskazanych w art. 66 § 1 kk i przy jednoczesnym niewystępowaniu negatywnej przesłanki z § 2 tegoż przepisu, warunkowo umorzył postępowanie na okres próby wynoszący 2 lata. Bowiem okres ten jest w pełni adekwatny do okoliczności sprawy oraz pozwalający na zweryfikowanie poprawności zachowania oskarżonego po zapadłym wyroku.

- jednakże mając na uwadze konieczność realizacji zarówno celów kary w zakresie społecznego oddziaływania, jak i celów zapobiegawczych, które ma ona osiągnąć w stosunku do oskarżonego Sąd Odwoławczy uznał za zasadne orzeczenie wobec D. R. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. Niewątpliwie okres ten jest stosowny do stopnia zawinienia, a jednocześnie stanowi wystarczającą dolegliwość, która w pełni uświadomi oskarżonemu naganność jego bezmyślnego zachowania i wpłynie na przestrzeganie przez niego w przyszłości obowiązujących zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Wniosek

wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez skazanie oskarżonego i wymierzenie kary 200 stawek po 20 złotych, 3 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i 5.000 złotych świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, a nadto zasądzenie kosztów postępowania

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

niezasadność zarzutu spowodowała niezasadność wniosku

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 27 kwietnia 2026 r. w sprawie o sygn. akt II K 1394/25 – za wyjątkiem rozstrzygnięcia wskazanego w podsekcji 5.2

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

- wskazano w rubryce 3.1

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1. na podstawie art. 67 § 3 kk w zw. z art. 39 pkt 3 kk orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku;

2. na podstawie art. 63 § 4 kk na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 4 grudnia 2025 r. do dnia 7 lipca 2026 r.;

Zwięźle o powodach zmiany

- wskazano w rubryce 3.1

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

-------------------------------------------------------

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

--------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

-----------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

-------------------------------------------------------------------------------------------------

4.1.

-----------------------------------------------------------

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

I.2

na podstawie art. 63 § 4 kk na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych Sąd Okręgowy zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego zatrzymania prawa jazdy od dnia 4 grudnia 2025 r. do dnia 7 lipca 2026 r.

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III

z uwagi na zmianę wyroku na niekorzyść D. R., Sąd Okręgowy na podstawie art. 635 kpk zasądził od oskarżonego kwotę 20 złotych tytułem wydatków za postępowanie odwoławcze

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok w całości

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana