Wyrok z 7 maja 2026, sygn. II AKa 23/26

Przewodniczący

Jacek Dunikowski (spr.)

Sędziowie

Halina Czaban

Jerzy Szczurewski

Protokolant

Łukasz Patejuk

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 23/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 11 grudnia 2025 roku w sprawie o sygn. akt II K 64/25

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW I WNIOSKÓW

Lp.

Zarzut

Obrońca oskarżonej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażącą surowość i niewspółmierność kary polegającą na wymierzeniu oskarżonej kary roku bezwzględnego pozbawienia wolności, podczas gdy:

a)  stopień winy i społecznej szkodliwości czynu w odniesieniu do roli oskarżonej był znacząco niższy niż oceniony przez Sąd I instancji,

b)  oskarżona była jedynie pomocnikiem o charakterze instrumentalnym, nie decyzyjnym oraz nie organizowała przestępstw,

c)  nie była uprzednio karana,

d)  działała pod wpływem silnej zależności emocjonalnej,

e)  nie miała świadomości do czego służy posłużenie się jej kontem bankowym przez faktycznych sprawców i organizatorów tego przestępczego procederu,

f)  możliwe było osiągnięcie celów kary poprzez karę wolnościową, w szczególności karę grzywny na podstawie art. 37a k.k.

– i tym samym nieadekwatność kary do jej celów oraz okoliczności niniejszej sprawy, w tym niewspółmierność orzeczonej kary w stosunku do stopnia winy, motywacji i sposobu zachowania się oskarżonej, a ponadto do jej właściwości i warunków osobistych, a zwłaszcza młodego wieku oraz postawy w postępowaniu przygotowawczym i jurysdykcyjnym.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja obrońcy oskarżonej nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw, aby uwzględnić zarzut rażącej surowości orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego zarzut niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić tylko wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, to nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, czyli inaczej, gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą (wyrok Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 1985 roku, V KKN 178/85, OSNKW 7 – 8/1991 poz. 60). Chodzi przy tym o różnicę tak istotną, że kary wymierzonej nie można by w żadnym razie zaakceptować.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, w przedmiotowej sprawie, wysokość wymierzonej oskarżonej kary została ustalona przez Sąd I instancji zgodnie z dyrektywami wymiaru kary określonymi w art. 53 k.k. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej oceny stopnia winy oskarżonej oraz stopnia społecznej szkodliwości przypisanego jej czynu, uwzględniając przy tym wszelkie okoliczności istotne dla wymiaru kary, zarówno obciążające, jak i łagodzące.

Oceniając stronę podmiotową przestępstwa w kontekście wymiaru kary należy mieć na względzie, że oskarżona działała z zamiarem bezpośrednim kierunkowym. Młody wiek oskarżonej i związany z nim brak doświadczenia życiowego, a także dotychczasowa niekaralność oskarżonej i przyznanie się zarzucanego przestępstwa znalazł odpowiednie odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu o sankcji karnej. W kontekście przyznania się do winy należy zauważyć, że nastąpiło ono w obliczu materiału dowodowego, który wskazywał jednoznacznie na sprawstwo oskarżonej. Wbrew twierdzeniom obrony C. J. nie ujawniła w swoich wyjaśnieniach wielu okoliczności nieznanych organom ścigania. Fakt, że oskarżona nie rozumiała wszystkich mechanizmów działalności przestępczej, a jej działanie ograniczyło się do udostępnienia rachunku bankowego, nie uzasadnia twierdzenia obrony, zgodnie z którym Sąd I instancji nie wykazał, że C. J. nie rozumiała istoty procederu prania brudnych pieniędzy. Należy pokreślić, że zarzut tego rodzaju kwestionuje sam byt przestępstwa z art. 299 § 1 k.k., zaś Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił w tym zakresie wyjaśnienia oskarżonej, uznając, że usiłuje ona nieudolnie umniejszyć swoją rolę w przestępczym procederze. C. J. wiedziała, czym zajmuje się D. P., który organizował przerzut imigrantów przez granicę. Stosunek uczuciowy, który miał ją łączyć z wyżej wymienionym, nie może w zasadniczy sposób wpłynąć na wymiar kary.

Sąd I instancji prawidłowo ocenił również stopień społecznej szkodliwości przestępstwa. Czyn przypisany C. J. godzi w istotne dobra prawnej, tj. porządek publiczny, w tym przypadku związany z prawidłowym funkcjonowaniem przepływu osób pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a innymi państwami oraz prawidłowość funkcjonowania obrotu gospodarczego. Sąd Okręgowy słusznie odwołał się do sytuacji migracyjnej w Polsce i Europie oraz zwiększonej przestępczości w zakresie przypisanego oskarżonej czynu. Słusznie podkreślił też rolę ogólnoprewencyjnej funkcji kary w kontekście tych okoliczności. Przypisane C. J. przestępstwo w ostatnich latach jest stosunkowo częste i stanowi element szerszego zjawiska, a ponadto narusza bezpieczeństwo i porządek związany z kontrolą migracji oraz ochroną granic państwa. Orzeczona wobec oskarżonej kara powinna zatem realizować także cele prewencji ogólnej i wzmacniać przekonanie o nieuchronności odpowiedzialności karnej. Zwalczanie przestępczości związanej z nielegalną migracją wymaga stanowczej reakcji wymiaru sprawiedliwości.

Nie zasługuje na uwzględnienie wniosek apelacji obrońcy dotyczący warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonej. Należy podkreślić, że istotne dla oceny przesłanek art. 69 k.k. okoliczności, takie jak młody wiek oskarżonej, jej ograniczone doświadczenie życiowe, dotychczasowa niekaralność oraz przyznanie się do popełnienia zarzucanego czynu, zostały należycie uwzględnione jako łagodzące przy wymiarze kary i znalazły odzwierciedlenie w jej wysokości. W ocenie Sądu Apelacyjnego właśnie uwzględnienie tych elementów doprowadziło do wymierzenia oskarżonej kary pozbawienia wolności w wymiarze jednego roku, a więc kary wyraźnie umiarkowanej w relacji do stopnia społecznej szkodliwości przypisanego czynu. Okoliczności te nie mogą jednak automatycznie prowadzić do zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary. Wnioskowany środek probacyjny wymaga bowiem ustalenia, że mimo niewykonywania kary jej cele zostaną osiągnięte, a w szczególności że wystarczające będzie oddziaływanie związane z samym faktem skazania oraz okresem próby. Takiej prognozy kryminologicznej nie sposób zaakceptować w realiach niniejszej sprawy.

Również wniosek apelacji zmierzający do zastąpienia orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności karą grzywny na podstawie art. 37a k.k. nie jest zasadny. Przytoczone przez skarżącego okoliczności łagodzące nie uprawniają wniosku, że cele postępowania karnego mogłyby zostać osiągnięte poprzez zastosowanie kary o charakterze majątkowym. Art. 37a k.k. ma charakter fakultatywny i nie kreuje po stronie sprawcy roszczenia o zastąpienie kary pozbawienia wolności karą łagodniejszego rodzaju. O jego zastosowaniu decyduje przede wszystkim ocena, czy kara nieizolacyjna będzie wystarczająca dla osiągnięcia wszystkich celów kary określonych w art. 53 k.k.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny orzekł o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.

Wniosek

Obrońca oskarżonej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie kary, poprzez:

a)  wymierzenie oskarżonej kary grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych, każda po 100 zł, względnie kary ograniczenia wolności,

b)  ewentualnie – wymierzenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k.,

– oraz pozostawienie w mocy rozstrzygnięcia o przepadku – jako elementu wystarczająco dolegliwego.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku nie dała podstaw do jego zmiany poprzez zastosowanie kary grzywny zamiast kary pozbawienia wolności, jak też do warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Orzeczenie wobec oskarżonej bezwzględnej kary pozbawienia wolności.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Rodzaj i wymiar kary odpowiadały dyrektywom określonym w art. 53 k.k. Sąd Apelacyjny nie stwierdził podstaw do zastosowania środka probacyjnego w postaci warunkowego zawieszenia wykonania kary.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. oskarżoną zwolniono od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, biorąc pod uwagę, że jest ona w trudnej sytuacji materialnej i przebywa w zakładzie karnym.

7.  PODPIS