Uzasadnienie z 8 kwietnia 2026, sygn. I C 3446/25

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 23 marca 2026 roku

W dniu 4 listopada 2025 roku powód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w G. wniósł o:

1.  orzeczenie nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym, że pozwany Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w G. ma zapłacić na rzecz powoda kwotę 119 488,50 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi dla kwot wymienionych od pkt 1 do pktu 12 od dnia wskazanego w kolumnie „:data od której należy liczyć odsetki (dzień wymagalności)” do dnia zapłaty;

2.  orzeczenie nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym, że pozwany Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w G. ma zapłacić na rzecz powoda kwotę 3186,78 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi dla kwot wymienionych od pkt 1 do pktu 12 od dnia wskazanego w kolumnie „data od której należy liczyć odsetki (dzień wymagalności)” do dnia zapłaty;

3.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dni uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty oraz zwrotu kwoty 17 zł uiszczonej tytułem opłat skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu powód wskazał, że łączą go stałe stosunki gospodarcze z pozwanym polegające na sprzedaży na rzecz pozwanego przez powoda wyrobów medycznych w postaci rękawic medycznych i innych jednorazowych wyrobów medycznych. W okresie objętym pozwem powód dostarczał wyroby medyczne pozwanemu w sposób systematyczny i zgodnie ze składanymi zamówieniami, w związku z czym wystawiał pozwanemu pokwitowania transakcji w postaci faktur VAT, a pozwany zobowiązany był do zapłaty za ww. sprzęt. Powód wystawił faktury VAT, których pomimo upływu terminu zapłaty i wezwania do zapłaty pozwany nie opłacił (pozew k. 3-5).

W dniu 17 listopada 2025 roku referendarz sądowy w Sądzie Okręgowym w Kielcach w sprawie sygn. akt I Nc 178/25 wydał nakaz zapłaty na kwotę 122 675,28 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych dla kwot wymienionych w nakazie oraz kwoty 9 751 zł tytułem kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się nakazu, w tym kwotę 3 600, 00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu albo wniósł w tym terminie sprzeciw (nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym k. 50-51).

W dniu 3 grudnia 2026 roku pozwany wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wnosząc o:

1.  oddalanie powództwa w całości;

2.  zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych;

3.  skierowanie sprawy do mediacji.

Pozwany nie kwestionując roszczenia powoda, podniósł, iż brak zapłaty przedmiotowej należności w terminie nie jest spowodowany złą wolą pozwanego, ale wynika z trudnej sytuacji finansowej szpitala i ujemnego wyniku finansowego placówki. Wobec powyższego pozwany wniósł o rozłożenie należności na raty na podstawie art. 320 k.p.c. (sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym k. 56-58).

Powód w piśmie z dnia 22 stycznia 2026 roku (data nadania w UP) nie wyraził zgody na skierowanie sprawy do mediacji oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, iż jego zdaniem aktualna sytuacja finansowa szpitala nie uzasadnia rozłożenia należności na raty, z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 320 k.p.c. (k.74-75)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w G. prowadzi działalność gospodarczą polegającą m.in. sprzedaży hurtowej wyrobów farmaceutycznych i medycznych. Pozwany jest samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej z siedzibą w G..

W dniu 19 września 2024 roku powód zawarł z pozwanym umowę nr (...) na zakup i dostawę rękawic diagnostycznych niesterylnych w asortymencie, ilościach o cenach określonych w formularzu asortymentowo – cenowym. Umowa została zawarta na okres 24 miesięcy od 19 września 2024 roku do 19 września 2026 roku. Strony postanowiły, iż rozliczeń będą dokonywać poprzez faktury częściowe, wystawione po zrealizowaniu poszczególnych partii dostaw (§ 4 ust. 3 Umowy), a każdorazowa zapłata nastąpi na podstawie prawidłowo wystawionej faktury (§ 4 ust. 4 Umowy).

Powód zrealizował na rzecz pozwanego dostawę zamówionego towaru zgodnie z przygotowanym formularzem ofertowym. Powód wykonał zobowiązanie wynikające z umowy a następnie wystawił faktury VAT (łącznie 85 faktur VAT).

Dowód: umowa nr (...) z dnia 19 września 2024 roku wraz z formularzem ofertowym k. 13-21, faktury VAT k. 22-45.

Pozwany pomimo upływu terminu płatności nie zapłacił kwoty pieniężnej objętej żądaniem pozwu. W dniu 16 października 2025 roku, z uwagi na brak terminowej realizacji faktur, powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 119 488,50 zł w terminie 3 dni od otrzymania wezwania. Pozwany odebrał ww. wezwanie w dniu 20 października 2025 roku.

Przeprowadzone próby ugodowego zakończenia sporu nie przyniosły rezultatu.

Dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty k. 46, dowód nadania przesyłki i wydruk śledzenia przesyłek pocztowych u operatora pocztowego k. 47-48.

Szpital posiadał zadłużenie na dzień 13 października 2025 roku w kwocie 17 992 547 zł i podejmuje działania, aby zaspokoić wszystkich wierzycieli. W dniu 30 lipca 2025 roku, Szpital zawarł z NFZ aneks do umowy o zwiększeniu świadczeń o 4 444 455,34 zł.

Dowód: umowa k. 216-227v.

Sąd zważył co następuje:

Powództwo jest w całości zasadne.

Sprzedaż oraz dostawa w polskim porządku prawnym są umowami dwustronnie zobowiązującymi. W zakresie praw oraz obowiązków dostawcy, w przedmiotach nieuregulowanych przepisami dotyczącymi umowy dostawy, stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży. Skutkiem zawarcia tychże umów jest zobowiązanie się sprzedawcy jak i dostawcy do przeniesienia własności rzeczy na kupującego lub odbiorcę oraz zobowiązanie się kupującego lub odbiorcy do zapłacenia umówionej ceny. Świadczenie jednej strony jest więc odpowiednikiem świadczenia drugiej strony. W takim ujęciu zarówno umowa sprzedaży jak i umowa dostawy ma charakter umowy wzajemnej, w odniesieniu do których znajdą zastosowanie ogólne przepisy dotyczące zobowiązań wzajemnych (art. 487 i następne k.c.).

Nawiązując do powyższego, głównym obowiązkiem kupującego oraz odbiorcy wobec sprzedawcy czy też dostawcy jest obowiązek zapłaty ceny. Naruszenie tego obowiązku musi być traktowane jako niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania dłużnika w umowie wzajemnej. W razie zaistnienia sytuacji, w której kupujący lub odbiorca nie wykonał wymienionego obowiązku, sprzedającemu oraz dostawcy przysługuje odpowiednie roszczenie o zapłatę. Staje się ono wymagalne z chwilą spełnienia przez dostawcę lub przez sprzedającego świadczenia niepieniężnego, chyba że strony oznaczyły w umowie sprzedaży lub w umowie dostawy inny termin jej uiszczenia (art. 455 w zw. z art. 488 § 1 k.c.). Z uwagi na wzajemny charakter umowy sprzedaży jak i umowy dostawy, świadczenia wynikające z tych umów powinny być spełnione jednocześnie (art. 488 § 1 k.c.). Reguła ta ulega wyłączeniu tylko w okolicznościach w tym przepisie wymienionych albo gdy w umowie stron termin ten nie został odrębnie oznaczony.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostawał fakt, że Strony zawarły ze sobą ważną i skuteczną umowę. Powód wywiązał się ze swojego zobowiązania, co potwierdza materiał dowodowy zebrany w sprawie, co również przyznał sam pozwany.

Jak wykazało postępowania dowodowe, pozwany był świadomy ciążących na nim obowiązków, wynikających z powyższych umów i akceptował je. W ocenie Sądu należało stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki, warunkujące wystąpienie przez powoda z roszczeniem o zapłatę. Pozwany szpital – (...) Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych nie dokonał terminowej zapłaty za wystawione przez powoda, a nie kwestionowane przez pozwanego, faktury VAT, co za tym idzie nie wykonał głównego obowiązku, jaki na nim ciążył na podstawie zawartych z powodem umów.

Jak wspominano, pozwany nie kwestionował wysokości swojego zadłużenia wobec powoda i w związku z tym nie budzi wątpliwości fakt, iż powód (...) S.A. miał prawo domagać się od pozwanego zapłaty kwoty objętej pozwem – tytułem niespłaconej, wymagalnej wierzytelności, wynikającej z zawartych umów sprzedaży. Przedmiotowe okoliczności zostały bowiem w sposób wystarczający udowodnione przez powoda złożonymi dokumentami.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wnosił jedynie o rozłożenie płatności zasądzonego świadczenia na raty, powołując się na swoją trudną sytuację finansową.

Stosownie do treści przepisu art. 320 k.p.c. in principio w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie. Podkreślić należy, iż rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty jest możliwe tylko „w szczególnie uzasadnionych wypadkach". Takie wypadki zachodzą, jeżeli ze względu na stan majątkowy, rodzinny, zdrowotny spełnienie świadczenia przez pozwanego niezwłoczne lub jednorazowe spełnienie zasądzonego świadczenia przez pozwanego byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione albo narażałoby jego lub jego bliskich na niepowetowane szkody. Z drugiej strony podkreślić należy, iż ochrona, jaką zapewnia pozwanemu art. 320 k.p.c. nie może być stawiana ponad ochronę powoda w procesie cywilnym i wymaga uwzględnienia wszelkich okoliczności sprawy, w tym uzasadnionego interesu powoda.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż przepis art. 320 k.p.c., obok charakteru proceduralnego, ma także, pomimo zamieszczenia go w kodeksie postępowania cywilnego, cechy normy materialnoprawnej, uprawnia on bowiem sąd do modyfikowania treści łączącego strony stosunku zobowiązaniowego.

Uprawnienie sądu w postaci rozłożenia na raty zasądzonego świadczenia, mimo że było ono płatne w całości z mocy prawa materialnego w chwili orzekania, wkracza niewątpliwie w dziedzinę tego prawa, sąd bowiem, rozkładając na raty należne wierzycielowi świadczenie, dokonuje modyfikacji dotychczasowego stosunku cywilnoprawnego łączącego strony. Jako że jest to norma o charakterze szczególnym, wyjątkowym, zastosowanie jej bowiem dopuszczalne jest tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach, wymaga się wykładni ścisłej, i to zarówno w zakresie wymagań procesowych, jak i co do zasięgu w dziedzinie materialnoprawnej ( zob.: uchwała 7 sędziów SN z dnia 22 września 1970 r., III PZP 11/70, OSNC 1971/4/61).

Zdaniem Sądu jednak, aktualna sytuacja pozwanego nie uzasadnia zastosowania w niniejszej sprawie art. 320 k.p.c. i rozłożenia zasądzonego świadczenia raty. Wprawdzie zasadą powinno być posiadanie płynności finansowej przez publiczne placówki medyczne jako podmioty szczególnie ważne dla interesu publicznego państwa i obywateli, jednakże w ocenie Sąd nie może się to dokonywać kosztem podmiotów działających na wolnym rynku i współpracujących z podmiotami publicznymi. Pozwany wiedział o zadłużeniu wobec powoda, jednakże do czasu wystąpienia z pozwem nie podejmował aktywności zmierzającej do zmiany terminu płatności należności. Wprawdzie pozwany w toku procesu na żadnym jego etapie nie kwestionował istnienia roszczenia, jego wysokości, niemniej jednak poza wnioskiem o rozłożenie na raty zasądzonego roszczenia, nie wykazał by podejmowane były inne próby polubownego rozstrzygnięcia sporu czy inne próby ugodowe.

Z przedstawionych przez powoda twierdzeń, nie zakwestionowanych przez pozwanego wynika, że pozwany miał kontrakty z NFZ w 2024 roku na kwotę 71 765 905,12 zł,. A w 2025 roku na kwotę 76 834 484,23 zł. Zwiększenie kwoty kontraktu z NFZ w 2025 roku w ocenie Sądu dale pozwanemu możliwość zrealizowania ciążących na nim względem powoda należności bez narażenia na uszczerbek i nie uzasadnia rozłożenia należnego powodowi świadczenia na raty.

Pomimo, że obecnie szpital jest zadłużony, co wiadomo powszechnie oraz z urzędu, to w ocenie Sądu zadłużenie to sukcesywnie się zmniejsza, a dyrekcja pozwanego szpitala zawiera ugody z poszczególnymi kontrahentami.

Powodowi należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych w stosunku rocznym od poszczególnych kwot składających się na całość żądania objętego pozwem.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. pozwany – zgodnie z ogólnymi regułami odpowiedzialności za wynik procesu – obowiązany jest zwrócić powodowi wszystkie jego niezbędne koszty w postaci poniesionych kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika (art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c.).

(...) S.A. z siedzibą w G. wygrał sprawę i poniosła koszty procesu w łącznej kwocie 11 551 zł, na którą złożyły się następujące kwoty: 6 134 zł z tytułu opłaty od pozwu; 5 400 zł z tytułu wynagrodzenia reprezentującego ją adwokata stosownie do przepisu § 3 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Stosownie zaś do treści przepisu art. 98 § 11 k.p.c., od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

Mając na względzie powyższe, orzeczono jak sentencji wyroku.

SSR del. Renata Rosiak – Doroz