Wyrok z 9 czerwca 2026, sygn. VII U 1713/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

9 czerwca 2026 r.

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie

VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie: Przewodnicząca: sędzia (del.) Magdalena Pytel

Protokolant: sekr. sądowy Maria Nalewczyńska

po rozpoznaniu 9 czerwca 2026 r. w Warszawie na rozprawie

sprawy W. E. (1)

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w T.

o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym

na skutek odwołania W. E. (1)

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w T.

z 13 września 2024 r. nr (...)

zmienia zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że w okresie od 23 do 30 września 2023 r. W. E. (1) nie podlegał ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.

VII U 1713/24

UZASADNIENIE

Decyzją z 13 września 2024 r., nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w T. stwierdził, że W. E. (1) jako osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 23 września 2023 r. do 30 września 2023 r.

Organ rentowy wskazał, że odwołujący jako płatnik składek z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlega do ubezpieczeń od 1 maja 2009 r. do 28 lutego 2024 r. oraz od 14 czerwca 2024 r. Z historii wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że 27 marca 2024 r. ubezpieczony złożył wniosek, w którym poinformował o zawieszeniu działalności gospodarczej od 1 marca 2024 r. Następnie 14 czerwca 2024 r. złożył wnioski w CEIDG, z których wynika, że od 1 września 2023 r. rozpoczął zawieszenia działalności gospodarczej, a od 1 października 2023 r. wznowił działalność. Wpisu w CEIDG o tej zmianie dokonał wstecznie po ustawowym terminie. Z dokumentów posiadanych przez Zakład wynika, że za miesiąc 9/2023 r. złożył kwotowy dokument rozliczeniowy ZUS DRA. Ubezpieczony 6 października 2023 r. dokonał również wpłaty na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za okres sporny. Z zapisów na koncie jako osoby ubezpieczonej wynika, że został zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych od 3 listopada 2008 r. przez płatnika PFRON oraz od 17 sierpnia 2020 r. przez płatnika (...) z tytułu zawartych umów o pracę. Z wyjaśnień ubezpieczonego wynika, że w okresie 9/2023 r. był powołany do ćwiczeń wojskowych i formalnie na czas służby obaj płatnicy udzielili mu od 23 września 2023 r. do 30 września 2023 r. urlopu bezpłatnego. Organ rentowy wskazał, że stosunek pracy w okresie urlopu bezpłatnego jest zawieszony i nie występuje zbieg tytułów do ubezpieczeń, a więc prowadzenie działalności w okresie od 23 do 30 września 2023 r. stanowiło dla ubezpieczonego jedyny tytuł do podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym.

W dalszej części uzasadnienia organ rentowy uznał, że zebrany w toku postępowania wyjaśniającego materiał dowodowy daje podstawy do stwierdzenia, że działalność gospodarcza prowadzona była w okresie od 1 do 30 września 2023 r. W. E. (1) jako osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych (emerytalnego, rentowych i wypadkowego) od 23 do 30 września 2023 r. Natomiast za okres od 1 września 2023 r. do 22 września 2023 r. należna jest tylko składka na ubezpieczenie zdrowotne (akta rentowe k. 31).

23 października 2024 r. W. E. (1) odwołał się od ww. decyzji, zaskarżając ją w całości i wniósł o jej zmianę poprzez stwierdzenie, że jako osoba prowadząca działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 23 września 2023 r. do 30 września 2023 r.

Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że w spornym okresie miał zawieszoną działalność gospodarczą i powinien być zwolniony ze składek społecznych, gdyż w tym okresie służył w Wojsku Polskim będąc na ćwiczeniach wojskowych (był skoszarowany bez prawa wyjścia na terenie (...) (...) w T.). Następnie wskazał, że utrzymuje się głównie ze stosunku pracy, gdyż jest radcą prawnym świadczącym pracę u dwóch różnych pracodawców na 1,6 etatu, a sporadycznie świadczy usługi w ramach działalności gospodarczej, obecnie zawieszona. Na czas ćwiczeń w Wojsku Polskim w okresie od 23 września 2023 r. do 30 września 2023 r. zgodnie z ustawą o obronie Ojczyzny z 11 marca 2022 r. miał urlop bezpłatny u obu pracodawców, a działalność gospodarczą w tym okresie zawiesił. Ponadto organ nie orzekł wobec powoda co do okresu od 1 września 2023 r. do 22 września 2023 r., w okresie, gdy jego działalność była zawieszona, w sytuacji, gdy w uzasadnieniu decyzji wskazuje ten okres (k. 3).

W odpowiedzi na odwołanie z 18 listopada 2024 r. pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Domagał się także zasądzenia kosztów postępowania (k. 6).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W. E. (1) jest radcą prawnym. 1 maja 2009 r. rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej pod firmą (...) o NIP (...), której przeważająca działalność dotyczy działalności prawniczej (k. 32). Dokonał zgłoszenia jako płatnik składek z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od 1 maja 2009 r. (akta rentowe tom I k. 9).

Równolegle odwołujący był zatrudniony na podstawie umów o pracę w PFRON (etat) i w Akademii (...) (0,6 etatu). Został zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych od 3 listopada 2008 r. przez płatnika PFRON oraz od 17 sierpnia 2020 r. przez płatnika Akademia (...) (bezsporne).

Większość dochodów odwołującego pochodziła ze stosunku pracy, a działalność gospodarcza miała charakter dodatkowy (zeznania odwołującego).

W 2023 r. odwołujący wstąpił do wojska - (...). W związku z tym w okresie od 23 do 30 września 2023 r. brał udział w ośmiodniowym szkoleniu wyrównawczym w T. - X.. Za ten okres wypłacono mu uposażenie (k. 157 - pismo z 27 marca 2026 r., k. 158 rozkaz dzienny z 4 października 2023 r.).

W czasie szkolenia odwołujący przebywał cały czas na terenie jednostki wojskowej, nie miał prawa wychodzenia na zewnątrz. Brał udział w ćwiczeniach trwających przez całe dnie i zakończonych egzaminem. Nie świadczył pracy i nie wykonywał czynności związanych z działalnością gospodarczą (zeznania odwołującego k. 45).

Na okres szkolenia pracodawcy udzielili odwołującemu urlopu bezpłatnego i wyrejestrowali go z ubezpieczeń społecznych (bezsporne).

W. E. (1) 6 października 2023 r. dokonał wpłaty na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za okres sporny, tj. wrzesień 2023 r. (akta rentowe tom (...) k. 31, ZUS DRA - k. 119).

W. E. (1) 27 marca 2024 r. złożył zeznanie podatkowe PIT - 36 za 2023 r., w którym wykazał przychody z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 5.000 zł (w tym 0 zł w miesiącu wrzesień 2023 r.), dochody z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 0 zł, koszty uzyskania przychodu w kwocie 49.998,80 zł (w tym 2.146,08 zł w miesiącu wrzesień 2023 r.). W systemie informatycznym Urząd Skarbowy T. - T. odnotował wpływ deklaracji VAT - 7 za 9/2023 r. W. E. (1) nie wpłacał zaliczek na podatek za 9/2023 r. (akta rentowe tom II k. 24, k. 26).

Pismem z 22 maja 2024 r. organ rentowy zawiadomił odwołującego, że na okres od 23 do 30 września 2023 r. powinien zgłosić się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, ponieważ w tym okresie ustały jego inne tytułu podlegania ubezpieczeniom (akta rentowe tom II k. 1).

W czerwcu 2024 r. odwołujący chciał wstecznie zawiesić działalność gospodarczą na okres odbytego szkolenia, ale został poinformowany, nie można zawiesić działalności gospodarczej tylko na kilka dni. Dlatego 14 czerwca 2024 r. odwołujący złożył wniosek do CEIDG o zawieszenie działalności do 1 września 2023 r. i jej wznowienie od 1 października 2023 r. (k. 67).

21 czerwca 2024 r. odwołujący został zwolniony ze służby wojskowej (akta rentowe tom II k. 15 - rozkaz z 3 czerwca 2024 r.)

Pismem z 15 lipca 2024 r. organ rentowy zawiadomił W. E. (2) o wszczęciu postępowania w sprawie prawidłowości zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 września 2023 r. do 30 września 2023 r. (akta rentowe tom II k. 3).

7 sierpnia 2024 r. odwołujący przesłał organowi rentowemu pismo wyjaśniające z załącznikami w tym wyciąg z rozkazu dziennego z 2 czerwca 2024 r., Księgę Przychodów i Rozchodów za 2023 r., wniosek do CEIDG z 14 czerwca 2024 r. i 19 czerwca 2024 r. oraz wydruk z CEIDG z 1 marca 2024 r. Ubezpieczony zaznaczył, iż wniósł do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwrot nadpłaconych środków z tytułu opłaconej składki zdrowotnej za wrzesień 2023 r. (akta rentowe tom II k. 12).

Pismem z 12 sierpnia 2024 r. organ rentowy zawiadomił odwołującego o zakończeniu postępowania w sprawie prawidłowości zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 września 2023 r. do 30 września 2023 r. (akta rentowe tom II k. 29).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt dokumentów, których autentyczność nie była kwestionowana przez strony i które Sąd uznał za wiarygodne, a także na podstawie wiarygodnych zeznań odwołującego (k. 45).

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie mają przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej jako ustawa systemowa). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Dotyczy ich także obowiązek podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu, bowiem art. 12 ust. 1 ww. ustawy wskazuje, że obowiązkowo takiemu ubezpieczeniu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Okres podlegania ubezpieczeniom dobrowolnym reguluje art. 14 ust. 1 ustawy systemowej, który stanowi, że objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi albo chorobowym następuje od wskazanego odpowiednio w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 36 ust. 10 albo 14, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym zgłoszenie zostało złożone w Zakładzie, z zastrzeżeniem ust. 1a objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym następuje od wskazanego w zgłoszeniu tylko wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie dokonane w terminie określonym w art. 36 ust. 4 albo 4b.

W orzecznictwie został utrwalony pogląd, że obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym wynika z ustawy, a nie z czynności prawnej (wniosku o objęcie ubezpieczeniem). Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega ubezpieczeniu chorobowemu na zasadzie dobrowolności, a objęcie tym ubezpieczeniem realizuje się poprzez zgłoszenie stosownego wniosku (art. 11 ust. 2 i art. 36 ust. 5 ustawy). Zgłoszenie wniosku o objęcie ubezpieczeniem chorobowym skierowane jest na osiągnięcie skutków w sferze stosunków ubezpieczenia społecznego. Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe nigdy nie jest ubezpieczeniem samoistnym, lecz pozostaje w ścisłym związku z objęciem z mocy prawa obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowymi i może być realizowane wyłącznie w okresie, w którym istnieje tytuł podlegania tym ubezpieczeniom (art. 11 ust. 2, art. 13 pkt 4, art. 14 ust. 1 i 2 ustawy (wyrok Sądu Najwyższego z 29 lipca 2020 r., I UK 21/19, LEX nr 3048221). W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą, objęcie ubezpieczeniem chorobowym następuje na wniosek tej osoby i ma charakter dobrowolny. W myśl art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy systemowej dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustaje od wskazanego w zgłoszeniu wyrejestrowania, o którym mowa w art. 36 ust. 11 albo 14, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym zgłoszenie zostało złożone w Zakładzie.

Podstawowe znaczenie dla objęcia ubezpieczeniem społecznym ma fakt rzeczywistego wykonywania działalności, na dodatek w sposób ciągły i o charakterze zarobkowym. Działalność gospodarcza to prawnie określona sytuacja, którą trzeba oceniać na podstawie zbadania konkretnych okoliczności faktycznych, wypełniających znamiona tej działalności lub ich niewypełniających. Prowadzenie działalności gospodarczej jest zatem kategorią obiektywną, niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz czy dopełnia ciążących na nim obowiązków z tą działalnością związanych, czy też nie. Do powstania obowiązku ubezpieczenia wymagane jest rzeczywiste wykonywanie działalności zarobkowej, realizowanej w sposób zorganizowany i ciągły. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że rozpoczęcie działalności gospodarczej polega na podjęciu w celu zarobkowym działań określonych we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 21 czerwca 2001 r., II UK 428/00). Samo zaś wykonywanie działalności gospodarczej obejmuje nie tylko faktyczne wykonywanie w celu zarobkowym czynności należących do zakresu tej działalności, lecz także czynności zmierzające do zaistnienia takich czynności gospodarczych (czynności przygotowawcze), np. poszukiwanie nowych klientów, zamieszczanie ogłoszeń w prasie, załatwianie spraw urzędowych. Wszystkie te czynności pozostają w ścisłym związku z działalnością gospodarczą, zmierzają bowiem do stworzenia właściwych warunków do jej wykonywania (por. wyrok Sądu Najwyższego z 25 listopada 2005 r., I UK 80/05; wyrok Sądu Najwyższego z 23 marca 2006 r., I UK 220/05; wyrok Sądu Najwyższego z 18 października 2011 r., II UK 51/11).

Z przepisu art. 13 pkt 4 ustawy systemowej wynika, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają ubezpieczeniom od rozpoczęcia wykonywania działalności do zaprzestania wykonywania działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. We wskazanym przepisie ustawodawca określił czasowe granice podlegania obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu, wyznaczając je momentami rozpoczęcia i zaprzestania wykonywania tej działalności. Zaprzestanie działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 13 pkt 4 ustawy systemowej, uchylające obowiązek ubezpieczenia może być okresowe, spowodowane przerwą w jej wykonywaniu. Musi to jednak wiązać się z wolą zaprzestania tej działalności w sposób definitywny, co winno znaleźć formalny wyraz w wyrejestrowaniu działalności z ewidencji działalności gospodarczej, względnie w jej zawieszeniu. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 25 listopada 2005 r., I UK 20/05 (OSNP 2006/19 - 20/2309), wskazał, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie przesądza o faktycznym prowadzeniu tej działalności, ale prowadzi do domniemania prawnego (art. 234 KPC), według którego osoba wpisana do ewidencji jest traktowana jako prowadząca działalność gospodarczą. Domniemanie to może być obalone, co jednak wymaga przeprowadzenia przeciwdowodu. Racjonalną konsekwencją zaniechania prowadzenia działalności gospodarczej jest bowiem wykreślenie przedsiębiorcy z ewidencji działalności gospodarczej. Dlatego też, brak wykreślenia z ewidencji, chociaż nie decydujący dla ustalenia prowadzenia działalności gospodarczej, nie może być pomijany przy ustalaniu faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej (wyrok Sądu Najwyższego z 22 lutego 2010 r., I UK 240/09, LEX nr 585723).

Dodatkowo, uwzględniając poglądy judykatury (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 25 marca 2014 r., III AUa 759/13, LEX nr 1469388, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 10 marca 2015 r., III AUa 1687/14 LEX nr 1711382) pamiętać należy, że sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie można utożsamiać go z podjęciem takiej działalności. Jeżeli więc, mimo formalnego figurowania w ewidencji działalności gospodarczej, ubezpieczony nie wykonywał żadnych usług lub sprzedaży, czy innych czynności, które wchodzą w zakres przedmiotowy działalności ujawnionej w ewidencji, ani nawet nie podejmował takich czynności jak zamawianie towarów, rekrutacja pracowników, poszukiwanie kontrahentów itp., to w konsekwencji należy uznać, że nie do utrzymania jest domniemanie wynikające z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, iż działalność tą ubezpieczony wykonywał (- uje) (rozpoczął jej prowadzenie), a zatem nie może też dojść do objęcia go ubezpieczeniem społecznym w myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bowiem w utrwalonym orzecznictwie dominują poglądy, że obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą wynika każdorazowo z faktycznego prowadzenia tej działalności. Tym samym do powstania obowiązku ubezpieczenia wymagane jest rzeczywiste wykonywanie działalności zarobkowej, realizowanej w sposób zorganizowany i ciągły. Rozpoczęcie działalności gospodarczej polega na podjęciu w celu zarobkowym działań określonych we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (wyrok Sądu Najwyższego z 21 czerwca 2001 r., sygn. akt II UK 428/00). Samo zaś wykonywanie działalności gospodarczej obejmuje nie tylko faktyczne wykonywanie w celu zarobkowym czynności należących do zakresu tej działalności, lecz także czynności zmierzające do zaistnienia takich czynności gospodarczych, jak np. poszukiwanie nowych klientów, zamieszczanie ogłoszeń w prasie, załatwianie spraw urzędowych. Wszystkie te czynności pozostają w ścisłym związku z działalnością gospodarczą, zmierzają bowiem do stworzenia właściwych warunków do jej wykonywania (wyroki Sądu Najwyższego z 25 listopada 2005 r., sygn. akt I UK 80/05; z 23 marca 2006 r., sygn. akt I UK 220/05; z 18 października 2011 r., sygn. akt II UK 51/11).

Analizując to zagadnienie nie można jednak zapominać o obowiązku przedsiębiorcy jakim jest zadbanie o to, by dane zawarte w rejestrze były prawdziwe. Z tym wiązał się też przepis art. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a obecnie art. 16 ustawy z 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, który wprowadza zasadę domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru. Z tego domniemania wynika, że taki przedsiębiorca, który zaniedbał obowiązek uaktualnienia danych w ewidencji, musi się liczyć z tym, że to na nim będzie spoczywał ciężar jego obalenia. Tak też przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, wskazując że wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter dowodowy i stwarza domniemanie faktyczne, że osoby wpisane do ewidencji prowadzą działalność gospodarczą od daty wskazanej w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji do daty określonej w decyzji o wykreśleniu wpisu z ewidencji (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 maja 2000 r., II UKN 568/99, OSNAPiUS 2001 nr 22, poz. 678, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 6 czerwca 2013 r., III AUa 1928/12, LEX nr 1339313, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 1 marca 2016 r., III AUa 961/15). Powyższe domniemanie oczywiście może być w procesie obalone, jednakże inicjatywa dowodowa w tym zakresie należy do osoby, która z faktu tego wywodzi pozytywne dla siebie skutki prawne (art. 6 KC).

Stosownie do treści art. 23 ust. 1 tej ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorca wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy jednak niż 30 dni. Zatem warunkiem zawieszenia działalności gospodarczej jest okres zawieszenia, który został przez ustawodawcę ściśle określony. Minimalny termin zawieszenia wynosi 30 dni. Tym samym niewykonywanie przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej przez okres krótszy 30 dni nie jest kwalifikowane przez ustawodawcę jako zawieszenie jej wykonywania. Zawieszenie działalności gospodarczej w trybie przewidzianym normą w art. 23 ust. 1 powoduje, jak stanowi art. 36a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ustanie obowiązku ubezpieczeń społecznych przedsiębiorcy od dnia, w którym roz - poczyna się zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej do poprzedzające - go dzień wznowienia jej wykonywania. Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej nie rodzi po stronie ubezpieczonego przedsiębiorcy obowiązku wyrejestrowania się z ubezpieczeń społecznych.

Ustawodawca umożliwił, przedsiębiorcom zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, ustanowił jednak warunki, których spełnienie jest konieczne w celu skorzystania z tej instytucji. Jednym z warunków jest okres zawieszenia działalności gospodarczej. Został on przez ustawodawcę ściśle określony, gdyż minimalny termin zawieszenia wynosi 30 dni. Tym samym skutki zawieszenia następują dopiero po upływie minimalnego okresu dla zwieszenia działalności gospodarczej, czyli po upływie 30. A zatem niewykonywanie przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej przez okres krótszy niż 30 dni nie jest kwalifikowane przez ustawodawcę, jako zawieszenie jej wykonywania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2025 r., I GSK 161/22, LEX nr 3867489).

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd ustalił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydając zaskarżoną decyzję stwierdził, że od 23 września 2023 r. do 30 września 2023 r. ubezpieczony podlegał ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Wydając zaskarżoną decyzję organ rentowy wskazywał, że odwołujący dokonał wpisu o zawieszeniu wykonywania działalności z datą wsteczną. Jak już zostało wskazane wcześniej taki wpis ma charakter jedynie deklaratoryjny, a nie konstytutywny i można ten zapis obalić na podstawie faktycznych dowodów, które w sprawie są przeprowadzone. W toku postępowania przed Sądem zostały przedstawione dowody potwierdzające, że W. E. (1) zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej od 1 do 30 września 2023 r. i faktycznie od tego miesiąca nie miał żadnych przychodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Wyjaśnienia złożone przez ubezpieczonego w toku postępowania korespondują z tym co znajduje się w dokumentach. Dla Sądu było oczywiste, że ubezpieczony w spornym okresie faktycznie nie prowadził tej działalności, pomimo, że formalny wpis o zawieszeniu działalności gospodarczej w CEIDG zgłosił dopiero 14 czerwca 2024 r. z datą wsteczną. W. E. (1) w okresie od 23 września 2023 r. do 21 czerwca 2024 r. pełnił służbę w terytorialnej służbie wojskowej. Ubezpieczony w spornym okresie wziął udział w szkoleniu wyrównawczym, które odbyło się na terenie jednostki wojskowej, bez prawa wyjścia, wobec czego nie mógł faktycznie wykonywać czynności związanych z działalnością gospodarczą. Ponadto w tym okresie przebywał na urlopie bezpłatnym udzielonym przez obu pracodawców PFRON i Akademię (...). W związku z powyższym, zdaniem Sądu, działalność gospodarcza faktycznie nie była prowadzona od 23 września 2023 r. do 30 września 2023 r. Potwierdzają to dokumenty zgromadzone w sprawie oraz zeznania ubezpieczonego. Wynika z nich, że ubezpieczony w ww. okresie nie prowadził działalności, nie zatrudniał pracowników i nie uzyskiwał przychodu z prowadzonej działalności. W świetle powyższych regulacji prawnych należało uznać, że W. E. (2) dokonał skutecznie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na wymagany przepisami prawa minimalny okres. W spornym okresie odwołujący nie był uczestnikiem obrotu gospodarczego, bowiem faktycznie nie wykonywał działalności. Na marginesie należy wskazać, że odwołujący wniósł do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwrot nadpłaconych środków z tytułu opłaconej składki zdrowotnej za wrzesień 2023 r.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 KPC zmienił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że w okresie od 23 do 30 września 2023 r. W. E. (1) nie podlegał ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność.

SSR (del.) Magdalena Pytel