Uzasadnienie z 17 czerwca 2026, sygn. IX Ka 158/26

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IX Ka 158/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

3

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 4 listopada 2025 r., IX K 347/25

1.2.  Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3.  Granice zaskarżenia

1.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4.  Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5.  Ustalenie faktów

1.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6.  Ocena dowodów

1.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1.  Obrazę przepisów postepowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:

- art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., polegającą na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego tj. dowodów z zeznań oskarżycieli posiłkowych tj. V. A., A. A. oraz A. X., poprzez obdarzenie ich zeznań przymiotem pełnej wiarygodności pomimo, że jako osoby bezpośrednio zainteresowane rozstrzygnięciem składali zeznania ukierunkowane na uzyskanie korzystnego dla siebie wyroku skazującego; jak również polegającą na pominięciu przy ocenie tych dowodów istotnych sprzeczności i niekonsekwencji wynikających z depozycji oskarżycieli składanych na różnych etapach postępowania, a także ich niezgodności z obiektywnym materiałem dowodowym w postaci dokumentów dotyczących częściowej spłaty zadłużenia, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że oskarżony C. E.

dopuścił się zarzucanych mu czynów,

- art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. polegającą na oddaleniu wniosków dowodowych obrony zgłoszonych w pismach z dnia 17 marca 2025 r. oraz 30 października 2025 r., tj.:

a. wniosków o przesłuchanie świadków C. C., C.

(...) oraz I. A. na okoliczność sposobu rozliczania się (z klientami, problemów finansowych oskarżonej G. E. oraz

podejmowanych przez nią działań zmierzających do spłaty zadłużenia,

b. zwrócenie się do Sądu Rejonowego w Kielcach o akta postępowania

restrukturyzacyjnego (sygn. KI 1L/(...)-nu(...)),

c. zwrócenie się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w celu

uzyskania dokumentacji dotyczącej sprzedaży bydła przez G. E. działającej pod firmą (...),

d. zwrócenie się do Komendy Powiatowej Policji w N. o udostępnienie akt sprawy dotyczącej zgłoszonego zawłaszczenia pojazdu marki (...),

poprzez błędne uznanie, że dowody te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia

sprawy i zmierzają do przedłużenia postępowania, podczas gdy okoliczności te miały kluczowe znaczenie dla ustalenia zamiaru oskarżonego C. E., jego roli w

działalności gospodarczej oskarżonej G. E. oraz oceny jego właściwości i warunków osobistych w kontekście wymiaru kary oraz konfliktu z oskarżycielem posiłkowym A. A., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa do obrony oskarżonego i uniemożliwiło wszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy,

- art. 6 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. oraz w zw. z art. 409 k.p.k., polegającą na rażącym naruszeniu prawa oskarżonego C. E. do obrony, poprzez oddalenie wniosku obrońcy zawartego w piśmie z dnia 30 października 2025 r. o wznowienie przewodu sądowego celem odebrania od oskarżonego C. E. wyjaśnień, uznanie tego wniosku za zmierzający do przedłużenia postępowania,

podczas gdy oskarżony C. E., w świetle nowej sytuacji procesowej

powstałej po wyłączeniu sprawy współoskarżonej G. E. do odrębnego

postępowania w dniu 28 października 2025 r., nie miał możliwości odniesienia się do całości zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji

doprowadziło do wydania wyroku skazującego bez wysłuchania stanowiska

oskarżonego i pozbawienia go możliwości odparcia stawianych mu zarzutów, - art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. w zw. z art. 213 § 1 k.p.k.. polegającą na oddaleniu

wniosku dowodowego obrońcy zgłoszonego w piśmie z dnia 30 października 2025 r. o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w Gnieźnie o nadesłanie akt postępowania w sprawie o sygn. akt II Ko 1054/25, poprzez błędne przyjęcie, że dowód ten nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy lub zmierza do przewlekania postępowania, podczas gdy ustalenie ewentualnego zatarcia skazania miało kluczowe znaczenie dla oceny właściwości i warunków oskarżonego, a tym samym dla prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary określonych wart. 53 k.k.,

- art. 404 § 1 k.p.k. w zw. z art, 6 k.p.k. polegającą na prowadzeniu rozprawy w dalszym ciągu i zaniechaniu jej odroczenia w dniach 22 lipca 2025 r., 4 września 2025 r. oraz 28 października 2025 r. pomimo iż zachodziły ku temu ważne przyczyny uzasadniające odroczenie, a oskarżeni nie mogli brać udziału w czynnościach z przyczyn od nich niezależnych i usprawiedliwionych, co przejawiało się w nieuwzględnianiu przez Sąd wniosków obrońcy z dnia 15 lipca 2025 r., 28 sierpnia 2025 r. oraz 16 września 2025 r., popartych zaświadczeniami lekarskimi potwierdzającymi niezdolność oskarżonej G. E. do udziału w rozprawie, co Sąd pominął, powołując się na zasadę ekonomiki procesowej, a co w konsekwencji doprowadziło do ograniczenia prawa oskarżonego C. E. do obrony poprzez przeprowadzenie kluczowych czynności dowodowych pod nieobecność oskarżonych, a ostatecznie do wyłączenia wątku oskarżonej G. E. do odrębnego postępowania oraz zamknięcia przewodu sądowego w sprawie oskarżonego C. E. bez udziału oskarżonego w rozprawie oraz bez umożliwienia mu złożenia wyjaśnień,

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:

- błędne ustalenie, że oskarżony C. E. wypełnił znamiona strony podmiotowej przestępstwa oszustwa określonego wart. 286 § 1 k.k., tj. że działał z góry powziętym zamiarem doprowadzenia oskarżycieli posiłkowych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzi do wniosku, że oskarżony nie obejmował swoją świadomością i wolą wprowadzenia oskarżycieli posiłkowych w błąd, a brak terminowych płatności wynikały obiektywnych trudności gospodarczych, co wyklucza przypisanie mu sprawstwa,

- błędne ustalenie, jakoby oskarżony C. E. nie podejmował działań

zmierzających do naprawienia szkody, co Sąd wywiódł z faktu, iż przelewy

wykonywała jego żona, pomijając przy tym istotny kontekst ekonomiczny funkcjonowania małżeństwa i wspólnego gospodarstwa domowego, w którym

spłata zadłużenia przez jednego z małżonków jest wyrazem wspólnej woli i wysiłku obu stron zmierzającego do zaspokojenia roszczeń pokrzywdzonych, a postawa oskarżonego C. E. wskazuje na dążenie do zaspokojenia wierzyciela, a nie, jak błędnie przyjął Sąd, na uchylanie się od odpowiedzialności, dowolne i sprzeczne z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego ustalenie, że wpłaty dokonywane przez współoskarżoną G. E. nie mają wpływu na zakres odpowiedzialności karnej oskarżonego C. E. oraz wadliwe ustalenie, iż wpłata kwoty 16.520 zł na rzecz V. A. nie wpływa na zakres obowiązku naprawienia szkody orzeczonego wobec C. E., podczas gdy w rzeczywistości, wobec solidarnego charakteru zobowiązania, każda wpłata dokonana przez jednego z dłużników solidarnych pomniejsza ogólną kwotę szkody, co w konsekwencji stanowi obiektywne, częściowe naprawienie szkody, które musi być poczytane na korzyść obu oskarżonych, a obiektywny fakt uiszczenia przez jednego z dłużników solidarnych części należności powoduje rzeczywiste

zmniejszenie uszczerbku w majątku oskarżyciela posiłkowego.

Oskarżony C. E. zaskarżył wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1.  art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 3 k.p.k., ponieważ orzeczenie w Sądzie Rejonowym w Kielcach wydała sędzia Bożena Kotwa – Surowska, a w tej sprawie oskarżycielem posiłkowym jest A. A., co doprowadziło do sytuacji, w której wobec oskarżonego wydała osoba z uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności polegająca na tożsamym nazwisku sędzi i oskarżyciela posiłkowego, a to spowodowało zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. tj. w wydaniu orzeczenia brała udział osoba nieuprawniona lub niezdolna do orzekania bądź podlegająca wyłączeniu na podstawie art. 40 k.p.k.,

2.  naruszenie prawa do obrony z art. 6 k.p.k. poprzez nieumożliwienie złożenia wyjaśnień przed sądem, pomimo pracy zawodowej oskarżonego, która uniemożliwiała uczestnictwo e rozprawach i pomimo zagrożonej ciąży oraz złego stanu zdrowia żony, przez co nie mógł się ustosunkować do zeznań oskarżycieli posiłkowych, których zeznania nie są zgodne z prawda,

3.  orzeczenie kary rażąco niewspółmiernej i zdecydowanie zbyt surowej tj. kary 9 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym Sąd pominął, że oskarżony samodzielnie utrzymuje całą rodzinę i Sąd nie wziął pod uwagę, że próbowali spłacą zadłużenie z działalności gospodarczej żony i porozumieć się z oskarżycielem posiłkowym nie tylko odkąd złożyli oni zawiadomienie o przestępstwie, ale też znacznie wcześniej czyli od momentu pogorszenia się sytuacji firmy jego żony.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

W toku instancyjnej kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku apelacja wniesiona przez obrońcę oskarżonego i oskarżonego okazały się bezzasadne w stopniu oczywistym, co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonego wyroku.

W uzasadnieniu pisemnym wyroku Sąd Rejonowy poddał niezbędnej analizie logicznej zebrane dowody, w sposób w pełni przekonujący oraz zgodny ze wskazaniami wiedzy i życiowego doświadczenia, przedstawiając, na jakich przesłankach oparł swoje własne przekonanie o istnieniu dostatecznych podstaw faktycznych i logicznych dla osiągnięcia całkowitej pewności co do sprawstwa i winy oskarżonego w zakresie przypisanych mu czynów.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej, zgodnej z regułami art. 7 k.p.k., oceny zgromadzonego materiału dowodowego i dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, słusznie stwierdzając winę oskarżonego.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie, nie dopuszczając się istotnej, mogącej rzutować na treść wyroku obrazy przepisów postępowania, a zwłaszcza tych wskazanych w środku odwoławczym.

Prawidłowo zostały ocenione zeznania V. A., A. A. oraz A. X.. Zeznania tych świadków są spójne logiczne, rzeczowe i wyczerpujące, znajdujące potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym.

Wskazać należy, że oszustwo stypizowane w art. 286 § 1 k.k. jest przestępstwem materialnym, czyli skutkowym. Jego skutkiem jest niekorzystne rozporządzenie mieniem własnym lub cudzym przez pokrzywdzonego albo osobę wprowadzoną w błąd. Zgodnie z treścią art. 286 § 1 k.k. oszustwa dopuszcza się ten, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Wprowadzenie w błąd jako znamię czynności wykonawczej oszustwa polega na doprowadzeniu do rozbieżności między obiektywną rzeczywistością a wyobrażeniem o niej lub jej odbiorem w świadomości pokrzywdzonego. Chodzi o szeroki zakres zachowań kłamliwych jako źródła wprowadzenia w błąd co do okoliczności istotnych, więc tych, które są przyczyną niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Co istotne wprowadzenie w błąd może mieć również miejsce poprzez zatajenie bądź przemilczenie pewnych informacji, które miałyby wpływ na finalną decyzję kontrahenta. Charakterystyczny dla strony podmiotowej przestępstwa oszustwa zamiar bezpośredni powinien obejmować zarówno cel działania sprawcy, jak i sam sposób działania zmierzającego do zrealizowania tego celu. Sprawca musi chcieć użyć takiego właśnie sposobu działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i cel ten musi stanowić punkt odniesienia przy realizowaniu każdego ze znamion przedmiotowych przestępstwa. Dla bytu przestępstwa kwalifikowanego z art. 286 § 1 k.k. wystarczające jest ustalenie, że gdyby pokrzywdzony wiedział o okolicznościach, które były przedmiotem wprowadzenia w błąd, nie doszłoby do zawarcia umowy. Celowe wywołanie błędnego wyobrażenia o okolicznościach decydujących o rozporządzeniu mieniem jest kluczowe dla wprowadzenia w błąd.

Na gruncie przedmiotowej sprawy materiał dowodowy wskazuje na zamiar oskarżonego co do niemożności realizacji zaciągniętych zobowiązań.

Oskarżony zaciągając wiele zobowiązań w bardzo krótkich odstępach czasu przez dłuższy czas u wielu kontrahentów miał świadomość, że nie będzie w stanie uregulować poszczególnych zobowiązań. Oskarżony nie będąc w stanie spłacić wszystkich zobowiązań zaciągał kolejne. Oskarżony zapewniał kontrahentów, że wszystko będzie w porządku.

Gdy pokrzywdzeni zaczynali upominać się o zapłatę i odmawiali dostarczenia towarów oskarżony najpierw częściowo ich spłacał, a następnie zwracał się do innych kontrahentów, wprowadzając ich w błąd w taki sam sposób. Zgodzić się należy z Sądem Rejonowym, że częściowo uregulowane zobowiązania względem pokrzywdzonych nie świadczą o braku zamiaru doprowadzenia pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.

Zasadnie również Sąd Rejonowy wskazał, że w razie przyjęcia solidarności za zobowiązania wpłaty dokonane przez G. E. będą podlegać zaliczeniu na poczet zadłużenia.

Sąd Rejonowy, działając w granicach przysługujących mu uprawnień procesowych, podjął decyzję o odstąpieniu od bezpośredniego przesłuchania oskarżonego uznając, że jego obecność na rozprawie nie była niezbędna dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Oskarżony korzystał z prawa do obrony za pośrednictwem obrońcy, który brał udział w rozprawie, składał wnioski dowodowe oraz przedstawiał stanowisko procesowe, co zapewniało realizację konstytucyjnego prawa do obrony. W tych okolicznościach brak osobistego udziału oskarżonego w rozprawie nie może być utożsamiany z pozbawieniem oskarżonego prawa do obrony ani z naruszeniem zasad rzetelnego postępowania. Nadto należy podkreślić, że w toku postępowania odbyło się kilka rozpraw, na które oskarżony nie stawił się, mimo że był o ich terminach prawidłowo i skutecznie zawiadamiany. Okoliczność ta dodatkowo potwierdza zasadność decyzji Sądu o prowadzeniu postępowania bez osobistego udziału oskarżonego i wyklucza twierdzenie, jakoby doszło do naruszenia prawa do obrony. Należy przy tym zauważyć, że przed terminem rozprawy wyznaczonej na dzień 22 lipca 2025 r. obrońca oskarżonej przedłożył zwolnienie lekarskie wystawione przez lekarza E. K.. Zaświadczenie to nie spełnia wymaganego przepisami usprawiedliwienia nieobecności na rozprawie (nie zostało sporządzone przez lekarza sądowego). Stąd też sąd I instancji zasadnie nie uwzględnił wniosku o odroczenie rozprawy. Sąd Rejonowy w dniu 22 lipca 2025 r. postanowił na podstawie art. 374 § 1 k.p.k. rozprawę prowadzić pod nieobecność oskarżonych.

W świetle art. 374 § 1 k.p.k. oskarżony ma prawo, a nie obowiązek brać udział w rozprawie. Tylko w sprawach o zbrodnie obecność oskarżonego na rozprawie głównej jest obowiązkowa z mocy prawa (art. 374 § 2 k.p.k.). Wyeliminowanie przez ustawodawcę obowiązku obecności oskarżonego na rozprawie i związanych z tym powinności spoczywających na Sądzie służy eliminacji źródła przewlekłości postępowania sądowego. Oskarżony nie stawił się na rozprawę sądowa wyznaczoną w dniu 27 maja 2025 r., 22 lipca 2025 r., 4 września 2025 r., 28 października 2025 r. oraz nie przedstawił żadnych okoliczności uniemożliwiających mu stawiennictwo, Sąd uznał, że obecność oskarżonego nie jest niezbędna. W ten sposób oskarżony zrezygnował ze złożenia wyjaśnień na rozprawach w dniu 27 maja 2025 r., 22 lipca 2025 r., 4 września 2025 r., 28 października 2025 r. z osobistego ustosunkowania się do zgromadzonych i przeprowadzonych dowodów. Nie sygnalizował w sposób procesowy woli złożenia wyjaśnień na kolejnym terminie rozprawy. Należy podkreślić, że na rozprawie był obecny obrońca oskarżonego, który aktywnie uczestniczył w przesłuchaniu świadków i zapewniał mu realną obronę.

W kontekście tychże okoliczności, Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż nie może powoływać się na naruszenie jego prawa do obrony ten, kto sam zrezygnował z przysługujących mu uprawnień procesowych - postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2001 r. II KKN 96/01 - nie może się powoływać na pogwałcenie swego prawa do obrony ten, kto świadomie i z własnego wyboru nie korzysta nawet z tych form umożliwiających realizację tego prawa, które zostały mu udostępnione. Oskarżony mógł stawić się na rozprawy przed sądem I instancji celem złożenia wyjaśnień, a z tej możliwości nie skorzystał i nie podał przyczyn takiego stanu.

Z analizy akt sprawy wynika, że na termin rozprawy w dniu 27 maja 2025 r., 22 lipca 2025 r., 4 września 2025 r., 28 października 2025 r. stawił się obrońca oskarżonych, dlatego nie można zgodzić się ze skarżącym, że oskarżony był pozbawiony prawa do obrony. O naruszeniu prawa do obrony można by było mówić wtedy, gdy na termin rozprawy nie stawiłby się obrońca i oskarżony.

Niestawiennictwo strony, która została należycie zawiadomiona o czynności procesowej, niezależnie od jego przyczyny, nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu tej czynności, jeżeli stawił się jej obrońca lub pełnomocnik, o ile udział strony w tej czynności nie był obowiązkowy. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że udziału oskarżonego w rozprawie jest nieobowiązkowy, a w związku z tym sąd mógł przesłuchać świadków.

Nie można się również zgodzić ze skarżącym, że wyrok wydała osoba z uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności polegająca na tożsamym nazwisku sędzi i oskarżyciela posiłkowego.

Zbieżność nazwisk sędziego i oskarżyciela posiłkowego nie stanowi przesłanki do wyłączenia od orzekania. Zgodnie z kodeksem postępowania karnego o wyłączeniu decyduje rzeczywisty stosunek osobisty lub pokrewieństwo czy powinowactwo, a nie sam fakt posiadania takiego samego nazwiska. Dlatego też skarżący powołując się tylko na zbieżność nazwisk nie wykazał by zachodziła przesłanka z art. 40 § 1 pkt 3 k.p.k.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.

Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy Sąd zasadne oddalił wnioski dowodowe jako niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zmierzające do przedłużenia postępowania.

Błąd w ustaleniach faktycznych wynikać może z niepełności postępowania lub nieprawidłowości w zakresie oceny dowodów. Może on więc być wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub nieprzestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ocenie dowodów. Jak wskazuje się w orzecznictwie, zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu wyrażonymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, lecz do wykazania jakich mianowicie konkretnych uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania dopuścił się sąd w ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Możliwość zaś przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego w tej mierze poglądu nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych. Na stan faktyczny składa się wiele elementów strony przedmiotowej (na przykład czynności wykonawcze sprawy czy okoliczności czasu, miejsca lub sposobu działania), i podmiotowej (przykładowo: osoba sprawcy, zamiar, itp.). To obowiązkiem apelującego jest wykazanie dlaczego nie zgadza się z orzeczeniem i przedstawienie argumentacji na ten temat. Stwierdzić należy, że nie sposób na podstawie całokształtu materiału dowodowego kwestionować sprawstwo i winę oskarżonego. Sąd Rejonowy w sposób jasny i klarowny wyszczególnił dowody, które przemawiały za tym, że oskarżony dokonał zarzucanego mu czynów, ocenił także właściwie jego wyjaśnienia, dokonując ich konfrontacji z pozostałymi dowodami, w tym zeznaniami świadków. Sąd Rejonowy wyczerpująco odniósł się do zgromadzonego materiału dowodowego i wyjaśnił przyczyny dlaczego poszczególnym dowodom dał wiarę, a innym tego waloru odmówił. Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Orzekający wynikają logicznie z przeprowadzonych dowodów. Wszystko to sprawia, iż ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Orzekający są prawidłowe i poczynione na podstawie zebranego materiału dowodowego i w wyniku jego poprawnej oceny. Poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne niewątpliwie mają walor prawdziwych, a przez to zgodnych z wymogiem wynikającym z przepisu art. 2 § 2 k.p.k.

Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do korygowania kary 9 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu C. E.. Kara ta nie razi nadmierną surowością, gdyż mieści się zdecydowanie w dolnych granicach zagrożenia ustawowego (w ramach tego rodzaju kary, która wynosi od 6 miesięcy do lat 8).

Zasadnie Sąd ocenił stopień winy oskarżonego jako wysoki, a stopień społecznej szkodliwości czynu jako znaczny. Oskarżony działa umyślnie z zamiarem bezpośrednim, działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Oskarżony był już wielokrotnie karany za przestępstwa umyślne.

Skarżący nie wskazał konkretnych okoliczności dotyczących omawianych czynów, które miałyby świadczyć o tym, że kara ta jest nadmiernie, rażąco surowa.

Nie uzasadnia jakiejkolwiek ingerencji w treść wyroku w tym zakresie podnoszona przez oskarżonego okoliczność, iż jest on jedynym żywicielem rodziny i orzeczona kara dotknie przede wszystkim jego najbliższych. Oskarżony popełniając przestępstwo doskonale zdawał sobie sprawę z potencjalnych konsekwencji swego działania, a refleksje dotyczące wpływu takich poczynań na losy jego najbliższych winny pojawić się przed wejściem w konflikt z prawem (zwłaszcza, że przedmiotowe przestępstwo nie było pierwszym naruszeniem przez oskarżonego porządku prawnego).

Wniosek

Obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od wszystkich zarzucanych mu czynów.

Ewentualnie, w razie nieuwzględnienia wniosku z punktu III wnoszę o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Oskarżony wniósł o ponowna ocenę sprawy, a w konsekwencji uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie orzeczenie wobec oskarżonego łagodniejszej kary.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zarzuty okazały się bezzasadne, stąd nie było podstaw do uwzględnienia wniosku.

3.2.

Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych zaskarżył wyrok w części dotyczącej wymiaru kary.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu C. E. w wysokości 9 miesięcy pozbawienia wolności, która to kara jest rażąco niewspółmiernie łagodna i nie uwzględnia celów kary określonych w art. 53 k.k., albowiem Sąd nie uwzględnił przy jej wymiarze w należyty i właściwy sposób istotnych okoliczności obciążających dotyczących dotychczasowej karalności oskarżonego oraz charakter popełnionych przez niego czynów, podczas gdy nadanie właściwego znaczenia tym okolicznościom powinno skutkować ustaleniem, iż prognoza społeczno – kryminologiczna dotycząca oskarżonego jest negatywna i wymaga on resocjalizacji w warunkach zakładu karnego i w konsekwencji orzeczeniem wobec oskarżonego zbyt łagodnej kary, która jest nieadekwatna do stopnia winy oskarżonego i stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przez niego czynu i nie spełnia celów, o których mowa w art. 53 k.k.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych nie zasługuje na uwzględnienie.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że z rażącą niewspółmiernością kary za określone przestępstwo mamy do czynienia wówczas, gdy na podstawie wszystkich okoliczności mających wpływ na jej wymiar można ustalić, że zachodzi wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji, a karą jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej przy prawidłowym zastosowaniu dyrektyw wymiaru kary zawartych w art. 53 k.k. i dalszych (wyrok Sądu Najwyższego z 14 grudnia 1973 r. w sprawie III KR 254\73 - OSNPG 3-4\1974 poz. 51, wyrok Sądu Najwyższego z 2 lutego 1995 r. w sprawie II KRN 198\94 - OSN Prok. i Pr. 6\1995 poz. 18). Nie chodzi w tej sytuacji o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę zasadniczą, która powodowałaby, iż karę wymierzoną dotychczas należałoby traktować jako rażąco niewspółmierną, z uwagi na jej łagodność lub surowość.

Sąd I instancji w sposób prawidłowy ustalił, zarówno stopień winy C. E., jak i stopień społecznej szkodliwości jego czynu. Okoliczności podnoszone przez skarżącego, a dotyczące charakteru jego czynu oraz stopnia społecznej szkodliwości, są istotnymi okolicznościami, mającymi wpływ na wymiar kary ale, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, były brane pod uwagę i ocenione przez sąd I instancji.

Wniosek

o wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zarzuty okazały się bezzasadne, stąd nie było podstaw do uwzględnienia wniosku.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zaskarżony wyrok w całości

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Wskazano w rubryce 3.1. jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających rozpatrzenia z urzędu.

1.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Pkt II

Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. Sąd Odwoławczy zwolnił oskarżonego oraz oskarżycieli posiłkowych od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, albowiem uiszczenie tych kosztów, z uwagi na ich sytuację majątkową, byłoby dla nich zbyt uciążliwe.

7.  PODPIS

SSO Jan Klocek

1.11.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 4 listopada 2025 r., IX K 347/25

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

1.12.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżony

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 4 listopada 2025 r., IX K 347/25

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

1.13.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

3

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 4 listopada 2025 r., IX K 347/25

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana