Wyrok z 14 maja 2026, sygn. I C 264/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 maja 2026 roku

Sąd Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Wioletta Bąkiewicz-Jakubowska

Protokolant: st. sekretarz sądowy Agnieszka Malinowska-Sobotka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2026 roku w (...)

sprawy z powództwa (...) (...) w I.

przeciwko D. I., T. I.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanych D. I., T. I. solidarnie na rzecz powoda (...) 1(...)w I. kwotę 86.468,49 zł (osiemdziesiąt sześć tysięcy czterysta sześćdziesiąt osiem złotych czterdzieści dziewięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie poczynając od dnia 28 sierpnia 2023 do dnia zapłaty,

2.  zasądza od pozwanych D. I., T. I. solidarnie na rzecz powoda (...) (...) w I. kwotę 9.741,00 zł (dziewięć tysięcy siedemset czterdzieści jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

sędzia

Wioletta Bąkiewicz-Jakubowska

Sygn. akt I C 264/25

UZASADNIENIE

Pełnomocnik powoda (...) I. (...) w I. wniósł pozew w postępowaniu upominawczym przeciwko pozwanym D. I. i T. I. domagając się zapłaty solidarnie od pozwanych 86.468,49 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 28 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty. Ponadto wniósł również o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu pozwu pełnomocnik wskazał, że powód jest następcą prawnym kredytodawcy (...) SA (połączonego z (...) Bank (...) SA) który udzielił pozwanym kredytu złotówkowego zabezpieczonego na nieruchomości pozwanych hipoteką umowną do kwoty 258.000 zł.

Pozwani nie wywiązali się ze spłaty zaciągniętego zobowiązania i kredyt został postawiony w stan wymagalności z dniem 26.08.2023 roku.

Nakazem zapłaty 30 czerwca 2025 roku (k. 102 akt) Sąd Rejonowy w Toruniu (...)wydał nakaz zapłaty zgodnie z żądaniem zawartym w pozwie.

Pozwani wnieśli sprzeciw od przedmiotowego nakazu, w którym zakwestionowali właściwość sądu oraz wnieśli o oddalenie powództwa podnosząc brak harmonogramu spłat pożyczki i niewłaściwe pobieranie opłat za polisę ubezpieczeniową, ewentualnie w razie uwzględnienia powództwa wnieśli o rozłożenie roszczenia na raty (sprzeciw k. 116 akt).

Postanowieniem z dnia 12.08.2025 roku SR w Toruniu (...)stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania tutejszemu sądowi wg, właściwości. (postanowienie k. 125 akt).

W odpowiedzi na sprzeciw (k. 145-150 akt) powód podtrzymał żądanie zawarte w pozwie.

Sąd ustalił, co następuje:

Pozwani D. I. i T. I. zawarli w dniu 29 sierpnia 2014 roku zawarli z Bankiem (...) SA z siedzibą w D. umowę nr (...) pożyczki dla klientów instytucjonalnych zabezpieczonej hipoteką.

(Dowód: umowa k. 16-30 akt).

Pożyczka udzielona została na okres od dnia 29.08.2014 r do 27.08.2029 r. Kwota pożyczki wynosiła 185.000 zł. i została wypłacona kredytobiorcom jednorazowo na wskazany rachunek. Oprocentowanie pożyczki zgodnie z zapisem §4 było zmienne i ustalone zostało w oparciu o stopę referencyjną WIBOR 3M zaokrągloną do drugiego miejsca po przecinku i wynosiło w dniu zawarcia umowy 8,61% w stosunku rocznym. Każda zmiana oprocentowania miała następować po upływie 3 miesięcy od poprzedniej zmiany. Niezależnie od zmian wysokości oprocentowania bank mógł podwyższać marżę w przypadku gdy pożyczkobiorca opóźnia się w spłacie rat pożyczki lub odsetek powyżej 1 miesiąca lub sytuacja ekonomiczno-finansowa kredytobiorcy ulega pogorszenia w stopniu powodującym utratę zdolności kredytowej lub nie wywiązał się z obowiązków wynikających z § 8 umowy W myśl § 8 do zobowiązań kredytobiorcy należało m.in. udostępnienie nieruchomości w celu oceny jej stanu oraz ustanowienie dodatkowego zaakceptowanego przez bank zabezpieczenia w przypadku gdy procentowy stosunek niespłaconego kredytu do wartości rynkowej nieruchomości przekroczy 60%, będzie nie dotrzymywał innych umów wynikających z zawartej umowy.

Zgodnie z § 5 umowy bank pobrał prowizje; za rozpatrzenie wniosku 185 zł, przygotowawczą 4625 zł. Zabezpieczenie pożyczki stanowiła hipoteka do sumy 19500 zł i 258000 zł na nieruchomości niezabudowanej rolnej należącej do kredytobiorców oraz przelew wierzytelności na rzecz (...) z polisy ubezpieczenia budynków w zakresie ubezpieczenia od ognia, kradzieży i innych zdarzeń losowych zawartej w towarzystwie ubezpieczeniowym akceptowanym przez bank oraz pełnomocnictwo do dysponowania rachunkiem z którego następowały spłaty kredytu. Pożyczkobiorca ponosił koszty związane z ustanowieniem tych zabezpieczeń. Ponadto w §7 ustalono wysokość spłacanych rat i terminy naliczania odsetek. Ustalono również, że od niepłaconej raty pożyczki w terminie lub z upływem terminu wypowiedzenia umowy bank pobiera odsetki podwyższone o 1,5 stopy oprocentowania pożyczki obowiązującej w okresach za które odsetki są naliczane. Niezwłocznie po upływie terminów spłat bank mógł podejmować czynności windykacyjne w odniesienie do niespłaconych należności, koszty związane z windykacją miał ponosić kredytobiorca, a bank miał informować o zaległościach w spłacie. Spłata następować miała w 180 ratach – pierwsza w kwocie 1167 zł, 178 kolejnych rat w równych miesięcznych ratach w kwocie po 1.027 zł, pierwsza i ostatnia rata kapitału była ratą wyrównującą.

(dowód; umowa j. w.).

W §10 umowy określone zostały sytuacje naruszenia przez pożyczkobiorcę warunków udzielenia pożyczki i wypowiedzenie umowy. W przypadku niedotrzymania warunków umowy bank mógł wypowiedzieć umowę, zażądać przedstawienia programu naprawczego, zażądać ustanowienia dodatkowego zabezpieczenia lub podwyższyć marżę banku. Okres wypowiedzenia umowy przez bank wynosił 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością pożyczkobiorcy – 7 dni. Po wypowiedzeniu umowy bank mógł podejmować czynności windykacyjne w odniesieniu do niespłaconych należności.

Umową przelewu wierzytelności z dnia 29.04.2014 roku kredytobiorcy dokonali przelewu na rzecz banku zgodnie z warunkami określonymi w umowie pożyczkowej swoich wierzytelności z tytułu umowy ubezpieczenia oraz przyszłych wierzytelności jaki mogą powstać w przyszłości z umów ubezpieczenia stanowiących kontynuację ubezpieczenia. Pozwani zobowiązali się do przedkładania do banku polis umów ubezpieczeniowych niezwłocznie po ich zawarciu, opłacania składek z tytułu ubezpieczenia oraz uzyskiwania zgody banku na zawarcie umowy ubezpieczenia z innym ubezpieczycielem.

(Dowód: umowa k 170-171 akt).

Pozwani zaprzestali uiszczania rat pożyczki z powodu trudności w prowadzonym gospodarstwie rolnym. Bank naliczał zgodnie z umową opały za weryfikację polisy ubezpieczeniowej do zabezpieczenia kredytu oraz za wysyłkę monitów informujących o niewykonaniu przez kredytobiorcę obowiązku dostarczenia dokumentów potwierdzających ustanowienie zabezpieczenia kredytu. W przypadku umów ubezpieczenia zostały dwukrotnie naliczone pomyłkowo przez bank kwoty związane z zawarciem umów ubezpieczenia. Bank zgodnie z umową naliczał opłaty za weryfikację polisy zabezpieczenia kredytu zgodnie z umową oraz opłaty za kontrolę gospodarstwa przez przedstawiciela banku. W związku z tym, że takie wizyty się nie odbyły pozwany złożył reklamację, która została przez bank uwzględniona. W jej wyniku bank zwrócił pozwanym dwukrotnie kwoty po 150 zł oraz kwotę 200 zł za wysyłkę monitów, ponieważ ustalono, że pozwany przedłożył umowę ubezpieczenia nieruchomości w terminie.

(Dowód; informacja banku k. 167-169 akt, zeznania pozwanego D. I. nagranie z 14.05.26 r. 00:02:13-00:14:38).

W dniu 19 czerwca 2023 roku powód wezwał pozwanych do zapłaty powstałego zadłużenia w kwocie 9293,59 zł w terminie 14 dni pod rygorem wypowiedzenia i zawiadomił o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia.

(Dowód: wezwanie wraz z dowodem doręczenia k. 31- 35 akt).

Pozwani nie uregulowani zadłużenia i pismem z dnia 20.07.2023 roku umowa została wypowiedziana.

(Dowód: pismo wraz z dowodem doręczenia k. 36-39 akt).

Z upływem terminu wypowiedzenia kredyt został z dniem 26 sierpnia 2024 roku postawiony w stan wymagalności. Dochodzone roszczenie stanowi kwotę (...), 49 zł tytułem niespłaconego kapitału wraz z odsetkami od dnia złożenia pozwu.

(Dowód; zeznania pozwanego j. w. harmonogram spłat k. 173-277 i k. 147-150 akt.).

W dniu 21.05.2024 r wierzyciel pierwotny dokonał przelewu przysługującej mu wobec pozwanych wierzytelności na rzecz powoda (...) 1 (...) w I. reprezentowany przez (...) (...) (...) SA w I. w imieniu którego działał a mocy udzielonego pełnomocnictwa - (...) I(...) w D..

(Dowód; umowa przelewu wierzytelności wraz z załącznikami k. 60- 99 akt).

Dłużnicy zostali zawiadomieni o przelewie wierzytelności i wezwani do zapłaty.

(Dowód; zawiadomienie o przelewie i wezwanie do zapłaty k. 44- 57 akt).

Sąd zważył, co następuje:

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie wskazanych powyżej dowodów z dokumentów. Dowody te nie budzą żadnych zastrzeżeń ani wątpliwości co do ich wiarygodności.

Bezspornym na gruncie przedmiotowej sprawy było to, że pomiędzy pozwanymi, a poprzednikiem prawnym powoda doszło do zawarcia przedmiotowej umowy pożyczki. Pozwani w części spłacił zobowiązanie z tytułu umowy, ale co do kwoty dochodzonej pozwem pożyczka nie została spłacona. W umowie jednoznacznie określono również zobowiązania pozwanych wynikające z zabezpieczenia spłaty kredytu. Zobowiązania te dotyczy m.in. obowiązku ubezpieczenia nieruchomości u zaakceptowanego przez bank ubezpieczyciela oraz obowiązki wynikające z informowania banku o zawartej umowie i możliwości dokonania jej weryfikacji przez kredytodawcę. Z tego tytułu trzykrotnie pojawiły się po stronie banku nieścisłości związane z nieprawidłowym naliczeniem opłat, które w wyniku reklamacji zostały skorygowane.

Zgodnie z art. 720 kc przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Ponieważ pozwana jest konsumentem, a pożyczkodawca przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie udzielania pożyczek gotówkowych i przy zawieraniu umów posługuje się wzorcami umownymi, w niniejszej sprawie mają zastosowanie również przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim (t. j.: Dz.U. z 2016r., poz. 1528 ze zm.).

Art. 3 ust. 1 tej powołanej ustawy wskazuje, że przez umowę o kredyt konsumencki należy rozumieć umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 złotych albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki (art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy).

Zgodnie z treścią art. 353 ¹ Kc, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Przepisem ograniczającym swobodę umów jest między innymi art. 385 ¹ Kc, który chroni konsumenta w relacjach z przedsiębiorcą - profesjonalistą w danej dziedzinie. Zgodnie z jego treścią, postanowienia umowy zawartej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Powyższe nie dotyczy tylko postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Nieuzgodnione indywidualnie są zaś te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (art. 385 ¹ par. 3 kc).

Niedozwolonymi klauzulami umownymi będą więc takie zapisy, które w sposób nieuczciwy kształtują prawa i obowiązki stron umowy, prowadzą do naruszenia stanu równowagi kontraktowej pomiędzy stronami, kształtując rozkład praw i obowiązków w sposób, który nie zostałby zaakceptowany przez strony w toku uczciwie prowadzonych negocjacji.

Powód zdaniem sądu, wykazał istnienie zobowiązania wobec pozwanych, jego wysokość oraz prawidłowe wypowiedzenie pożyczki zgodnie z zasadami i terminami określonymi w umowie.

Pozwani zaciągnęli u poprzednika powoda kredyt gotówkowy na zasadach określonych w umowie, a następnie go nie spłacili, czym naruszyli warunki umowy. Kredyt był zabezpieczony m. in. koniecznością zawierania przez pozwanych umów ubezpieczenia nieruchomości, a umowa ubezpieczenia podlegała weryfikacji przez pożyczkodawcę. Z tego też tytułu mogły być zgodnie z umową naliczane opłaty. Obowiązek ten był monitorowany przez bank i trzykrotnie uwzględniono reklamacje pozwanych co do wywiązania się z tego zobowiązania. Ustaleń w tym zakresie sąd dokonał w oparciu o dokumenty przedłożone przez stronę powodową, wymienione powyżej, których autentyczność nie budziła najmniejszych wątpliwości. Dlatego też sąd uznał je za wiarygodne i przyjął jako podstawę ustaleń w sprawie.

Zgodnie z brzmieniem art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 128, ze zm) przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Do umów pożyczek pieniężnych zawieranych przez bank stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zabezpieczenia spłaty i oprocentowania kredytu – art. 78 powołanej ustawy.

Ponieważ pozwani są konsumentami, zaś kredytodawca przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie udzielania kredytów i przy zawieraniu umów posługuje się wzorcami umownymi, dlatego zastosowanie w niniejszej sprawie mają również przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim. Art. 3 ust. 1 tej powołanej ustawy wskazuje, że przez umowę o kredyt konsumencki należy rozumieć umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 złotych albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi.

Zgodnie z art. 36 a ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim w umowach pożyczki maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu ((...)) oblicza się według wzoru: (...) ≤ (K x 25 %) + (K x n/R x 30 %), gdzie K oznacza całkowitą kwotę kredytu, n – okres spłaty wyrażony w dniach, zaś R – liczbę dni w roku. Jednocześnie zgodnie z tym przepisem pozaodsetkowe koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mogą być wyższe od całkowitej kwoty kredytu. Na gruncie przedmiotowej sprawy naliczona przez powoda prowizja mieści się w granicach zakreślonych przez treść art. 36 a wspomnianej ustawy. Prowizja i inne opłaty bankowe stanowią swoistą cenę za przeprowadzenie określonych czynności bankowych i zawiera w sobie ekwiwalent za poniesione przez bank koszty oraz stanowi element zysku dla banku.

W przedmiotowej sprawie prowizja nie jest zdaniem sądu wygórowana. Bez wątpienia pożyczkodawca miał prawo do zastrzeżenia w umowie prowizji oraz opłaty związanych z obsługą rachunku na swoją rzecz oprócz odsetek od kapitału pożyczki. Zabezpieczenie kredytu stanowiła m. in. hipoteka na nieruchomości oraz jej ubezpieczenie z prawem cesji odszkodowania na rzecz banku. Realizacja tego obowiązku została szczegółowo określona w umowie kredytowej oraz w umowie przelewu wierzytelności z tytułu umowy ubezpieczenia. Na pozwanych ciążył obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia i przedkładania umów, a bank miał możliwość ich weryfikacji i pobierania opłat z tego tytułu.

Wysokość pozaodsetkowych kosztów przedmiotowej pożyczki mieści się w rozsądnych granicach, zważywszy na wysokość udzielonego kredytu i okres jego obsługi.

W ocenie sądu powód udowodnił też wysokość roszczenia. Skoro pozwani twierdzą, że wierzytelność ta była inna, to powinni wykazać, że powyższe wyliczenia są nieprawdziwe. Uznanie przeciwne prowadziłoby do wniosku, że powód jest obowiązany wykazać okoliczność negatywną (brak zapłaty). Powód nie nadużył też prawa podmiotowego. Wypowiedzenie umowy nastąpiło po uprzednim doręczeniu pozwanym wezwań do zapłaty i nastąpiło w terminie zakreślonym w umowie.

Powoływanie się pozwanych na fakt uwzględnienia ich reklamacji co do opłat za umowę ubezpieczenia jest dowodem, że bank prawidłowo dokonał ich weryfikacji, a nie dowodem świadczącym o nieprawidłowym naliczania spłat. Powód wykazał rozmiar swojej wierzytelności m. in. w oparciu o wydruki komputerowe z rachunku służącego do obsługi spornego kredytu. Materiały te należało zakwalifikować jako dowód unormowany w art. 308 K.p.c. i 309 K.p.c. (wyrok SN z 09.09.2016 r., VCSK 13/16, Legalis).

Kwota kapitałowa kredytu została w umowie jednoznacznie określona i nie było podstaw aby kwestionować rozmiar odsetek umownych, które wykazane były w umowie. Powód wykazał zatem, że pozwany nie uiścił na jego rzecz świadczeń w łącznej wysokości 86468,49 zł.

Skoro zatem powód wykazał, że przysługiwała mu wierzytelność dochodzona pozwem, a pozwani nie wykazali istnienia okoliczności tamujących jego prawo, to powództwo podlegało uwzględnieniu w całości. Zgodnie z brzmieniem art. 354 § 1 Kc dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego. Jeżeli przedmiotem zobowiązania od chwili jego powstania jest suma pieniężna, spełnienie świadczenia następuje przez zapłatę sumy nominalnej - art. 358 ¹ § 1 Kc.

Sąd nie uwzględnił wniosku pozwanych o rozłożenie zasądzonej należności na raty. Zgodnie z art. 320 Kpc sąd może rozłożyć należność na raty wyłącznie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. W doktrynie przyjmuje się, że celem tego unormowania jest umożliwienie realnego zaspokojenia wierzyciela przez dłużnika znajdującego się w złej sytuacji ekonomicznej , realizacja wyroku bez potrzeby przeprowadzenia egzekucji.

Pozwani podali, że wnoszą o rozłożenie płatności zobowiązania na możliwie jak największą ilość rat, których wysokości nie sprecyzowali. Podali, że mają bardzo ciężką sytuację materialną, posiadają również inne zobowiązania, a utrzymują się jedynie z pracy pozwanego. Ponadto mają na utrzymaniu dwoje dzieci. Sytuacja pozwanych nie należy zdaniem sądu do szczególnie trudnych, uzasadniających rozłożenie świadczenia na raty. Brak jest w szczególności przesłanek do uznania, że rozłożenie na raty spowoduje spłatę zadłużenia. Poza sporem jest bowiem, że od kilku lat pozwani nie uiszczają żadnych spłat na poczet zadłużenia, a ich aktualna sytuacja materialna nie gwarantuje regularnych spłat prowadzących do zaspokojenia wierzyciela. Rozłożenie na raty nie służyłoby pozwanym do realizacji spornej umowy w zmienionym, bardziej korzystnym dla nich kształcie, skoro zaprzestali wykonywania jakichkolwiek wynikających z niej obowiązków.

O kosztach rozstrzygnięto zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98§1i §3 K.p.c.). Na zasądzone od pozwanych na rzecz powoda koszty w wysokości 9741 zł złożyła się opłata sądowa w kwocie 4324 zł, opłata skarbowa 17 zł i koszt wynagrodzenia pełnomocnika powoda w kwocie 5400 zł ustalone zgodnie z §2 pkt. 6 rozporządzenia MS w/s opłat za czynności radców prawnych.

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.

sędzia Wioletta Bąkiewicz-Jakubowska