Wyrok - I SA/Wa 1459/24 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 12 września 2024
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant referent Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 11 kwietnia 2024 r. nr DO-II.7610.69.2024.JF w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystegOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant referent Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 11 kwietnia 2024 r. nr DO-II.7610.69.2024.JF w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczysteg
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
Skarb Państwa
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
12 września 2024
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Anna Milicka-Stojek.Łukasz Trochym
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z 11 kwietnia 2024 r., nr DO-II.7610.69.2024.JF Minister Rozwoju i Technologii, po rozpatrzeniu odwołania spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. w W. od decyzji Wojewody Śląskiego z 26 lutego 2024 r. , nr NWIV.752.134.1.2014 odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w W. prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w gminie [...], obręb 0001, [...], obejmującego działki: nr [...] o pow. 0,0468 ha, nr [...] o pow. 0,0182 ha, nr [...] o pow. 0,0570 ha oraz nr [...] o pow. 0,0083 ha, zapisane w księdze wieczystej nr GL1T/00090456/7 - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda Śląski, działając na podstawie przepisów art. 34 i 35 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2022 r., poz. 2542 z późn. zm.), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. nr 4, poz. 29), decyzją z 26 lutego 2024 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w W. prawa użytkowania wieczystego wyżej wskazanej nieruchomości.Odwołanie od decyzji Wojewody złożyła spółka PKP S.A. w W.Rozpoznając sprawę Minister wskazał, że kwestionowana decyzja Wojewody Śląskiego została wydana, m.in. na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Zgodnie z art. 34 ust 1 tej ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Nabycie nie może naruszać praw osób trzecich (art. 34 ust. 4 ustawy).Organ zaznaczył, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, iż przedmiotem uwłaszczenia w trybie art. 34 ustawy mogą być wyłącznie grunty będące własnością Skarbu Państwa. Warunki o jakich mowa w powyższym przepisie muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregoś z elementów powoduje niemożność wystąpienia skutku materialnoprawnego. Przesłanki te muszą być spełnione na 5 grudnia 1990 r., a skutek rzeczowy następuje z mocy prawa na 27 października 2000 r., co także wynika z art. 34 ust. 1 ustawy (wyrok NSA z 7 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 1686/22).Minister wyjaśnił, że ostateczną decyzją z 30 stycznia 2024 r., nr NWXV.7532.1.193.2013 Wojewoda Śląski, działając na podstawie art 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191), stwierdził nabycie przez gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości położonej w jednostce [...], w obrębie 0001, [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0468 ha, nr [...] o pow. 0,0182 ha, nr [...] o pow. 0,0570 ha oraz nr [...] o pow. 0,0083 ha, objętej księgą wieczystą nr GL1T/00090456/7 Sądu Rejonowego w [...]. Jak wynika z pisma Wojewody Śląskiego z 30 stycznia 2024 r. (data na urzędowym poświadczeniu przełożenia) decyzja Wojewody Śląskiego z 30 stycznia 2024 r., wobec niewniesienia odwołania, stała się ostateczna 14 lutego 2024 r. Oznacza to, że decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i jest wiążąca dla organów.Minister podkreślił, że organ administracji nie miał i nie ma możliwości, aby w toku postępowania jakie przed nim się toczy dokonywać odmiennych ustaleń w zakresie prawa od tych, jakie wynikają z ostatecznych decyzji.Przedmiotowe działki nie stanowiły własności Skarbu Państwa zarówno 5 grudnia 1990 r. jak i 27 października 2000 r., co oznacza, że nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek uwłaszczenia na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy.Za nieusprawiedliwiony uznał Minister zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 7 kpa, a polegający na niewywiązaniu się z obowiązku dokonania wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy. Organ podał, że zakres prowadzonego postępowania determinowany był treścią przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.Zdaniem Ministra niewątpliwa jest okoliczność stanowiąca podstawę wydanego rozstrzygnięcia, że zarówno 5 grudnia 1990 r. jak i 27 października 2000 r., a więc w terminach, z którymi przepisy uwłaszczeniowe wiążą skutek prawny nabycia przez PKP praw wynikających z art. 34 ustawy - prawo własności przysługiwało Gminie [...].Odnosząc się pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu Minister podkreślił, że wymienione w art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy (wyrok WSA w Warszawie z 18 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 216/20).Natomiast nawet lakoniczne uzasadnienie nie skutkuje negatywną oceną zaskarżonej decyzji, jeśli zawiera wyjaśnienie, jakimi przesłankami kierował się organ wydając decyzję, wyjaśnia podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim rozstrzygnięciem przemawiają.Podsumowując Minister stwierdził, że sporny grunt zarówno 5 grudnia 1990 r. , jak i 27 października 2000 r. nie stanowił własności Skarbu Państwa, a był mieniem komunalnym. Oznacza to brak podstaw do potwierdzenia nabycia wyżej wskazanej nieruchomości przez PKP w trybie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r.Skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 11 kwietnia 2024 r. złożyła spółka PKP S.A. w W.Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie;1. przepisów postępowania, tj.:a) art. 7 i 8 kpa, poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,b) art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 75 § 1 ab initio kpa, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z 8 września 2000 r., poprzez odmowę stwierdzenia nabycia przez PKP prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postepowania. Zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.Uczestnik postepowania - Gmina [...] w piśmie procesowym z 23 sierpnia 2024 r. wniosła o oddalenie skargi. Gmina powołała się na wydaną 30 stycznia 2024 r. decyzję Wojewody Śląskiego, stwierdzającą nabycie przez nią przedmiotowych działek z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. Zgodnie z art. 34 ust. 1 tej ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP (art. 34 ust. 1). Nabycie praw, o których mowa w ust. 1, nie może naruszać praw osób trzecich (art. 34 ust. 4).Powyższy przepis stanowi, że przedmiotem uwłaszczenia mogą być wyłącznie grunty będące własnością Skarbu Państwa.Natomiast jak wynika z akt sprawy decyzją z 30 stycznia 2024 r., nr NWXV.7532.1.193.2013 Wojewoda Śląski stwierdził nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności przedmiotowych działek. Decyzja Wojewody została wydana na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.Jest to decyzja deklaratoryjna,potwierdzająca stan jaki zaistniał z mocy samego prawa z dniem 27 maja 1990 r. Znajdujące się w aktach pismo Wojewody Śląskiego (bez daty na piśmie) potwierdza, że decyzja komunalizacyjna z 30 stycznia 2024 r. stała się ostateczna 14 lutego 2024 r. Poza tym, jak wynika z treści księgi wieczystej nr GL1T/00090456/7, jako właściciel przedmiotowych działek, wpisana jest Gmina [...], a podstawę wpisu stanowiła decyzja komunalizacyjna Wojewody z 30 stycznia 2024 r.Decyzja komunalizacyjna z 30 stycznia 2024 r. pozostaje zatem w obrocie prawnym i tym samym jest wiążąca zarówno dla organów orzekających w niniejszej sprawie, jak też dla sądu administracyjnego kontrolującego zgodność zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem.Wydanie przez Wojewodę Śląskiego ostatecznej decyzji komunalizacyjnej oznacza, że zarówno 5 grudnia 1990 r., jak też 27 października 2000 r. przedmiotowy grunt stanowił własność Gminy [...], a nie Skarbu Państwa. Tym samym nie została spełniona podstawowa przesłanka określona w art. 34 ustawy z 8 września 2000 r., jaką jest własność państwowa nieruchomości objętej wnioskiem PKP. Powyższe uniemożliwiło stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystegospornej nieruchomości. Wobec powyższego chybiony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 34 ustawy o komercjalizacji.Nietrafne są także zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Podkreślić trzeba, że w przedmiotowym postępowaniu skarżąca skutecznie nie zakwestionowała poczynionych przez organ ustaleń w zakresie prawa własności spornej nieruchomości.Wbrew zarzutom skargi organ przeprowadził postępowanie, stosując się do zasad wynikających z przepisów art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 80 kpa. Dokonał też trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia podstawowe wymogi z art. 107 § 3 kpa. Skarżąca zarzucając naruszenie przepisów postępowania nie wskazała na czym naruszenia te miałyby polegać, w tym jakie inne dowody organ miałby przeprowadzić i jakie czynności podjąć.Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku., orzekł jak w sentencji wyroku.