Wyrok - VII SA/Wa 2875/24 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 13 marca 2025
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki asesor WSA Lucyna Staniszewska Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 16 września 2024 r. znak: DOZ-OAiK.650.848.2023.UB w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków oddala skargę UZASADNIENIE VII SA/Wa 2875/24U Z A S A D NOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki asesor WSA Lucyna Staniszewska Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 16 września 2024 r. znak: DOZ-OAiK.650.848.2023.UB w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków oddala skargę UZASADNIENIE VII SA/Wa 2875/24U Z A S A D N
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
biegły
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
13 marca 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Grzegorz Rudnicki
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
VII SA/Wa 2875/24U Z A S A D N I E N I EMinister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia 16 września2024 r., znak: DOZ-OAiK.650.848.2023.UB, na postawie art. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1, art. 89 pkt 1, art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 1292) oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 572, zwanej dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr 86/2023 z dnia 9 sierpnia 2023 r., znak: WRD.5140.1.11.2023, o odmowie wpisania do rejestru zabytków województwa mazowieckiego komina dawnej cukrowni, położonego w G. przy ul. [...], na terenie działki ewid. nr [...], obręb G. (gmina W., powiat [...]) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.Decyzją Nr 86/2023 z dnia 9 sierpnia 2023 r. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków na podstawie art. 89 pkt. 2, art. 91 ust. 4 pkt. 3 i 4, art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 104 k.p.a. odmówił wpisania do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego – komina dawnej cukrowni, położonego w G. przy ul. [...], na terenie działki ewidencyjnej o nr [...], obręb G. (gmina W., powiat [...]).W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż zawiadomieniem z dnia 9 maja 2023 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie oficyny pałacu oraz komina cukrowni położonych w zespole pałacowo-parkowo-folwarcznymz cukrownią. W ramach prowadzonego postępowania przeprowadzono oględziny ww. obiektów. Ustalono również, że komin dawnej cukrowni znajduje się na terenie układu ruralistycznego G. wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych decyzją z dnia 14 października 2016 r. pod nr rej. [...] oraz otoczenia zespołu pałacowo-parkowego w G. wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych decyzją z dnia 12 maja 2006 r. pod nr rej. [...]. Wskazano, że przedmiotowy komin dawnej cukrowni wzniesiony został ok. roku 1830 na planie koła z cegły pełnej układanej w wątku główkowym, z prostymi gzymsami pośrednimi. Komin ten ma wysokość 60 m, pierwotny jego otwór prowadzący do wnętrza został zamurowany, zainstalowano na nim stalowe klamry spinające, szczeble włazowe, instalację odgromową i infrastrukturę techniczną. Obecnie pełni on funkcję masztu antenowego dla sieci komórkowej.Organ I instancji, po zapoznaniu się ze zbiorami archiwalnymi, inwentaryzacją obiektu oraz opinią dotyczącą oceny wartości układ ruralistycznego G.i dokonaniu analizy zebranego materiału stwierdził, że indywidualna wartość zabytkowa komina dawnej cukrowni nie jest wysoka oraz nie daje podstaw do uznania tego obiektu za posiadającego znaczne wartości historyczne, artystyczne czy naukowe. Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że przedmiotowy obiekt nie odpowiada w pełni definicji zabytku zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Nr 86/2023 z dnia 9 sierpnia 2023 r., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia 16 września2024 r., znak: DOZ-OAiK.650.848.2023.UB, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.W uzasadnieniu wskazano, że po dokonanej analizie całego zebranego materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa pod względem formalno-prawnym oraz zasadna merytorycznie. Organ ten podniósł, że wpis do rejestru zabytków dotyczy wyłącznie obiektów o wysokich wartościach historycznych, naukowych i artystycznych, których to wartości przedmiotowy komin nie spełnia. Nie można jednocześnie przyjąć, że sporny komin stanowi zabytek techniki, ze względu na jego niekompletność w zakresie pełnionej funkcji, konstrukcji i ciągłości technologicznej. Innymi słowy sporny obiekt nie stanowi świadectwa istnienia cukrowni w G., z powodu braku wystarczającej formy materialnej.Organ II instancji zauważył również, że Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, dysponując wykształconą w zakresie historii sztuki i architektury kadrą pracowników, był w stanie obiektywnie ocenić, czy ustanowienie ochrony konserwatorskiej jest uzasadnione. Biorąc zatem pod uwagę fakt, iż w przeanalizowanym przez organ I instancji materiale dowodowym znajdują się zarówno opinie innych organów, jak i opracowania zlecone przez skarżącego, należało stwierdzić, że organ ten przeprowadził wszechstronną, obiektywnąi indywidualną ocenę przedmiotowego komina. Jednocześnie powoływanie się skarżącego na podobne obiekty zabytkowe nie mogło odnieść zamierzonego skutku, gdyż każde postępowanie dotyczące uznania obiektu za zabytek prowadzone jest indywidualnie.Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia16 września 2024 r., znak: DOZ-OAiK.650.848.2023.UB złożył M. S. reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego.Zaskarżonej decyzji zarzucono:naruszenie art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, polegające na błędnym przyjęciu, że komin nie posiada wystarczającej wartości historycznej uzasadniającej objęcie go indywidualnym wpisem w rejestrze zabytków, podczas gdy zabytek ten - jako jeden z niewielu zachowanych - utrwala historię rozwoju przemysłu cukrowniczego na ziemiach polskich w XIX wieku, co w oczywisty sposób świadczy o jego szczególnej wartości historycznej;naruszenie art. 6 pkt 1 ust. 1 lit. e ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że komin postrzegany jako zabytek techniki - element zespołu cukrowni jest obiektem niekompletnym, a zatem jego istnienie w obecnej formie nie dokumentuje rozwoju techniki związanej z cukrownictwem, a tym samym nie podlega ochronie na podstawie przedmiotowego przepisu, podczas gdy zgodnie art. 6 pkt 1 ust. 1 lit. e ww. ustawy ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome, będące w szczególności obiektami techniki, a zwłaszcza kopalniami, hutami, elektrowniami i innymi zakładami przemysłowymi co oznacza, iż stopień zachowania oryginalnej substancji cukrowni w G. nie jest okolicznością determinującą możliwość odmowy udzielenia ochrony kominowi stanowiącemu niegdyś jej kluczowy element;naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 oraz 107 § 3 k.p.a. polegające na przekroczeniu przez Ministra granicy swobodnej oceny dowodów poprzez:bezpodstawne uznanie, że komin nie posiada wystarczającej wartości historycznej uzasadniającej objęcie go indywidualnym wpisem w rejestrze zabytków;nieodniesienie się w treści uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji do złożonej przez skarżącego opinii w sprawie historycznego obiektu: ceglanego komina przemysłowego w m. G. sporządzona [...] października 2023 r. przez prof. inż. J. R. oraz prof. inż. B. R., z której wynika jednoznacznie,że komin powinien zostać objęty indywidualnym wpisem do rejestru zabytków;dokonanie oceny konserwatorskiej komina w zaskarżonej decyzji głównie z puntu widzenia architektonicznego (dominanta, nie pasująca do krajobrazu wiejskiego i nie mająca uzasadnienia po wyburzeniu cukrowni), podczas gdy komin jest przede wszystkim zabytkiem techniki, a zatem nie podlega ocenie z punktu widzenia kategorii estetycznych.Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze wniesiono o:na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzjiw całości;o uchylenie w całości, w trybie art. 135 p.p.s.a., także decyzji nr 86/2023 Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 9 sierpnia 2023 znak sprawy: WRD.5140.1.11.2023;stosownie do art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósło jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację wskazaną w decyzji z dnia16 września 2024 r., znak: DOZ-OAiK.650.848.2023.UB.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2024 r., poz. 935).W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 16 września 2024r. utrzymująca w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 9 sierpnia 2023 r., orzekającej o odmowie wpisania do rejestru zabytków województwa mazowieckiego komina dawnej cukrowni, położonego w G. przy ul. [...], na terenie działki nr ew. [...], obręb G. , gmina W., powiat [...].Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 5 Konstytucji RP jednym z podstawowych obowiązków Rzeczypospolitej Polskiej jest ochrona dziedzictwa narodowego. Konkretyzację tego unormowania stanowi ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ustawa ta obejmuje swym zakresem przedmiotowym zabytki, a więc m.in. nieruchomości ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami).Z przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wynika, że podstawową formą ochrony zabytków jest wpis do rejestru zabytków (art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy.W rozpoznawanej sprawie, materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.Zauważyć należy, iż przepisy regulujące zagadnienie wpisu obiektu do rejestru zabytków nie wprowadzają szczegółowych przesłanek, którymi winien kierować się organ dokonując oceny celowości objęcia zabytku ochroną konserwatorską, a zatem decyzja tego organu ma charakter uznaniowy i opiera się na ocenie danego przedmiotu ochrony przez pryzmat ustawowej definicji zabytku, zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz wiedzy i doświadczenia wojewódzkiego konserwatora zabytków oraz podległych mu pracowników wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków. Jako że, jest to decyzja uznaniowa, to organ szczególnie jest związany zasadami ogólnymi normowanymi w rozdziale 2 k.p.a.. Powyższe oznacza, że organ ma w szczególności obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu słusznego interesu dysponenta obiektu wnioskowanego do wpisu do rejestru tak dalece, jak dalece nie koliduje on z interesem społecznym w postaci ochrony zabytków (art. 7 k.p.a.), zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz stworzenia im warunków do wypowiedzenia się, jeszcze przed wydaniem decyzji, co do zebranego materiału dowodowego (art. 10 § 1 k.p.a.), wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.).Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z art. 80 k.p.a., organ ten ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Swobodna ocena dowodów musi być zaś dokonywana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny (zob. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Komentarz pod redakcją Maksymiliana Cherki, Warszawa 2010, Lex a Wolters Kluwer business – komentarz do art. 9 ustawy).Decyzja o wpisie danego obiektu do rejestru zabytków jak i o niewpisaniu takiego obiektu powinna być poprzedzona wnikliwą analizą zasadności takiego wpisu, przy uwzględnieniu konstytucyjnego zakazu naruszania istoty prawa własności oraz wynikać z niekwestionowanych wartości obiektu jako zabytku. Z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.Zaznaczyć należy, iż decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. np.: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego-Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 2004, s. 494-495, wraz z powoływanym tam orzecznictwem NSA). Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności (vide wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 905/19; wyrok NSA z 15 października 2019 r. sygn. II OSK 2837/17; wyrok NSA z 10 kwietnia 2018 r. sygn. II OSK 954/17). Wymaga równocześnie podkreślenia, że przedmiotem uznania nie jest ani ustalenie znaczenia tekstu prawnego, ani ocena występujących faktów, ale wyłącznie określenie skutku prawnego (zob. M. Mincer, Uznanie administracyjne, Toruń 1983, s. 63).W związku z powyższym, Sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, ale nie wnika w merytoryczną celowość jej wydania, kontroluje tylko, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami.Poddając ocenie zawartą w zaskarżonej decyzji argumentację prawną, zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy, jak też samo znaczenie normatywne przepisu umożliwiającego organowi objęcie ochroną zabytku, tutejszy Sąd uznał, że Minister przekonująco wykazał brak zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek do objęcia szczególną ochroną prawną przedmiotowego komina dawnej cukrowni w G.W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z poszanowaniem wyżej wymienionych kardynalnych zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego.Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.o.z. ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania zbytki nieruchome będące, w szczególności: a) krajobrazami kulturowymi, b) układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi, c) dziełami architektury i budownictwa, d) dziełami budownictwa obronnego, e) obiektami techniki, a zwłaszcza kopalniami, hutami, elektrowniami i innymi zakładami przemysłowymi, f) cmentarzami, g) parkami, ogrodami i innymi formami zaprojektowanej zieleni, h) miejscami upamiętniającymi wydarzenia historyczne bądź działalność wybitnych osobistości lub instytucji.Z wykładni literalnej powołanego przepisu wynika zatem wprost, że nawet zły stan zachowania obiektu zabytkowego (zły stan techniczny) nie uniemożliwia objęcia go ochroną, jeżeli nadal spełnia on przesłanki określone w art. 3 pkt 1 u.o.z. Wprawdzie organy mają obowiązek uwzględniać stan techniczny obiektu, jednak nie w ujęciu budowlanym i funkcjonalnym, ale z uwagi na zachowaną, bądź nie substancję zabytkową. Dopóki zniszczenie obiektu nie wskazuje jednoznacznie, że nie przedstawia on już żadnych wartości historycznych, artystycznych lub naukowych, dopóty może zostać wpisany do rejestru. Tym samym nawet znaczna degradacja nieruchomości nie oznacza, że nie mamy do czynienia z zabytkiem.Zakresem ochrony w przypadku zabytku nieruchomego zgodnie z art. 3 pkt 2 u.o.z jest nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, o których mowa w pkt 1. Stosownie zaś do pkt 1 zabytkiem jest nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.Jak wynika z ustaleń organów , cukrownia w G. została wzniesiona w latach [...], jako trzecia na terenach ziem polskich. Aktualnie po zabudowaniach cukrowni pozostał jedynie komin w nieoryginalnej formie. Komin został zbudowany na planie koła z cegły pełnej układanej w wątku główkowym, z prostymi gzymsami pośrednimi. Obecnie ma 60 m wysokości i jest obniżony w stosunku do oryginalnej bryły o około 3-4 m. Pierwotny otwór prowadzący do wnętrza został zamurowany, pozostawiono niewielki otwór wentylacyjny zabezpieczony siatką. Na kominie zamontowano stalowe klamry spinające , szczeble włazowe, instalację odgromową oraz infrastrukturę techniczną. Obecnie pełni on funkcję masztu antenowego dla sieci telefonii komórkowej.Na wstępie wyjaśnić należy za organami, że przedmiotowy komin znajduje się na terenie układu ruralistycznego G. wpisanego do rejestru zabytków pod nr A-1355, decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 14 października 2016r. oraz na terenie otoczenia zespołu pałacowo-parkowego w G. wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją tego samego organu z dnia 12 maja 2006r.Nie ulega więc wątpliwości, że przedmiotowy komin znajduje się pod ochrona konserwatorską zaś osią sporu pozostaje czy ochrona ta ma być wzmocniona poprzez indywidualny wpis do rejestru zabytków.Zasadnie organy konserwatorskie wyjaśniły, że wpis do rejestru zabytków dotyczy wyłącznie obiektów o wysokich wartościach historycznych, naukowych i artystycznych, których to wartości przedmiotowy komin nie spełnia. Komin bowiem nie posiada wystarczających wartości jako dzieło architektury i budownictwa, przy czym wpisowi do rejestru zabytków podlegają obiekty o wysokich wartościach historycznych i artystycznych i naukowych, ze względu na występowanie cech stylowych, powiązanie z osobą wybitnego architekta. Dany obiekt winien więc być emanacją określonego stylu architektonicznego lub budowlanego. Ocena organów z której wynika, że komin przesłanek tych nie spełnia jest całkowicie uzasadniona.Jednocześnie zdaniem organów nie można przyjąć, że sporny komin stanowi zabytek techniki, ze względu na jego niekompletność w zakresie pełnionej funkcji, konstrukcji i ciągłości technologicznej, a zatem jego istnienie w zachowanej formie nie dokumentuje rozwoju techniki związanej z cukrownictwem.Jak wyjaśniono w opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa z dnia 30 czerwca 2011r., na którą się organy powołują, sporządzonej na potrzeby postępowania dotyczącego wpisu do rejestru układu ruralistycznego G., wysoki komin dawnej cukrowni, pełniony obecnie rolę masztu antenowego przede wszystkim dla sieci telefonii komórkowej, stanowi istotną dominantę w przestrzeni miejscowości, widoczną z wielu miejsc. " Fakt, że jest to jedyny zachowany element dawnej cukrowni, powoduje , że jest to dominanta całkowicie wyobcowana na pustej przestrzeni terenu po cukrowni i otaczającego tenże obszar, niezrozumiała w odbiorze bez znajomości kontekstu historycznego ( czyli istnienia w tym miejscu i późniejszego wyburzenia zespołu cukrowni)".W odpowiedzi na zarzuty skargi, wyjaśnić trzeba, że Sąd w składzie orzekający podziela stanowisko wielokrotnie wyrażane w orzecznictwie, że organy konserwatorskie są władne do dokonywania oceny przedmiotowego obiektu względem posiadanych wartości historycznych, artystycznych lub naukowych, bowiem posiada wykształconą w tych kierunkach kadrą pracowników i nie mają obowiązku – orzekając o wpisie dobra do rejestru zabytków lub odmowie dokonania takiego wpisu – dopuszczenia dowodu z opinii biegłych na okoliczność, czy wpisane dobro jest, czy nie jest zabytkiem. Właściwość do wpisania obiektu do rejestru zabytków posiada wyłącznie wojewódzki konserwator zabytków, który dysponując wykształconą kadrą pracowników, jest w stanie obiektywnie ocenić – w oparciu o zebrany materiał dowodowy czy obiekt posiada walory zabytkowe.Sąd oczywiście dostrzega naruszenie przepisów postępowania związane z brakiem oceny i ustosunkowania się przez organ odwoławczy do sporządzonej na zlecenie skarżącego i przedłożonej na etapie postepowania odwoławczego "opinii w sprawie historycznego obiektu: ceglanego komina przemysłowego w m. G." z dnia [...] października 2023r., autorstwa dr hab. inż. prof. IBDiM J. R. i dr hab. inż. prof. IBDiM B. R.. Jak wyjaśnił organ opinia ta została dołączono omyłkowo do innego postępowania dotyczącego tego samego obiektu, stąd brak odniesienia się do niej w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Powyższe naruszenie art. 80 k.p.a. nie miało jednak wpływu na wynik sprawy a jedynie takie stanowi podstawię uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c. p.p.s.a.Konkludując w ocenie Sądu poza powyższym uchybieniem organu odwoławczego, organy obu instancji podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, niezbędny do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia wobec czego, wbrew zarzutom skargi, nie naruszyły art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.W rezultacie zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie została wydana z przekroczeniem uznania administracyjnego.Wskazać także trzeba, że zaskarżona decyzja spełnia wymogi rzetelnego i wnikliwego uzasadnienie rozstrzygnięcia , które winno odpowiadać przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. z uwzględnieniem uznaniowego charakteru decyzji oraz wyrażonej w art.11 k.p.a. zasady przekonywania.Wobec powyższych okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz.935) orzekł jak w sentencji.. zasady przekonywania.Wobec powyższych okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz.935) orzekł jak w sentencji.