Wyrok - II SA/Wa 1126/24 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 19 marca 2025
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi E. J. i J. U. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę UZASADNIENIE Komendant Główny Policji decyzją z dnOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi E. J. i J. U. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę UZASADNIENIE Komendant Główny Policji decyzją z dn
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
odwołujący
odwołujący / ubezpieczony
organ rentowy / ZER MSWiA
zmarły emeryt/funkcjonariusz
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
19 marca 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Dorota Kozub-Marciniak.Karolina Kisielewicz-Sierakowska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572), art. 6a, art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r., poz. 145) oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2024 r. poz. 519), po rozpatrzeniu odwołania E. J. i J. U. od decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] nakazującej odwołującym się opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], utrzymał w mocy tę decyzję.W jej uzasadnieniu Komendant Główny Policji podał, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...], który jest własnością m. [...] i pozostaje w dyspozycji Komendanta [...] Policji, w dniu [...] listopada 1970 r. został przydzielony H. J,. – funkcjonariuszowi MO do wspólnego zamieszkania z małżonką B. J. oraz córkami E. J. i M. J.. Po śmierci głównego najemnicy (w dniu [...] października 2014 r.), jego żona. B. J. uzyskała prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężu (na podstawie decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r.), w związku z czym na podstawie art. 29 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r. poz. 1280) miała prawo do zamieszkiwania w tym lokalu. B. J. zmarła w dniu [...] lutego 2022 r., a w lokalu mieszkalnym pozostała jej córka E. J. wraz z mężem J. U..W tych okolicznościach faktycznych, K[...]P w piśmie z dnia [...] listopada 2022 r. poinformował skarżących, że lokal mieszkalny zajmują bez tytułu prawnego, w związku z czym wezwał ich do dobrowolnego opróżnienia tego lokalu, w piśmie z dnia [...] lutego 2023 r. zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, nakazał E. J. i J. U. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], z uwagi na nieposiadanie przez nich tytułu prawnego do zamieszkiwania w tym lokalu.W kontrolowanej decyzji z dnia [...] maja 2024 r., wydanej na skutek odwołania E. J. i J. U. od decyzji K[...]P z dnia [...] kwietnia 2024 r., KGP podtrzymał stanowisko organu I instancji, że E. J. i J. U. zamieszkują wskazany lokal bez tytułu prawnego.Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (art. 90 ustawy), przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji w służbie stałej (art. 88 ustawy o Policji). Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi - nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do tego rodzaju lokalu. Dlatego też ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Konsekwencją takich regulacji jest to, że uprawnienie to wygasa z chwilą śmierci funkcjonariusza Policji lub innej osoby uprawnionej (emeryta, rencisty policyjnego).Według zaś art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy prawo takie przysługuje także emerytom i rencistom policyjnym. Oznacza to, że gdyby strony postępowania były uprawnione do emerytury lub renty policyjnej, przysługiwałoby im prawo do lokalu mieszkalnego.W dalszej części uzasadnienia decyzji KGP, odnosząc się do odwołania oraz pism strony skarżącej złożonych w postępowaniu, wskazał, że status zajmowanego przez nich lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji, przesądza o tym, że nie mają do niego zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 k.c. Wynika to z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 725), który stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się m. in. do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych są przepisy rozdziału 8 ustawy o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a przez art. 29 ustawy o o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin.KGP podał, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt SK 29/16, (pub. w OTK-A 2017/75), wywiódł, że ustawa o Policji nie nakłada na organy wydające decyzję, z których wynika obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego, obowiązku badania w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, czy osoby zobowiązane do opróżnienia lokalu będą w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. Obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gospodarstw o niskich dochodach należy do gminy. Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie prawa lokatorów, do zadań własnych gminy należy zapewnienie lokalu socjalnego lub zamiennego a także zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. Nadto strony mogą wystąpić do sądu cywilnego z powództwem o ustalenie uprawnienia do zawarcia z gminą umowy o najem lokalu socjalnego, o ile spełniają przesłanki z art. 14 ww. ustawy lub ubiegać się o przyznanie uprawnień do pomieszczenia tymczasowego, o którym mowa w rozdziale 4A ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r.Na zakończenie KGP podkreślił, że zaskarżona decyzja nie stanowi tytułu wykonawczego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505), albowiem stosownie do art. 5 § 1 tej ustawy uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków m. in. o charakterze niepieniężnym w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i j.s.t., jest organ I instancji, a więc K[...]P. To ten organ powinien być adresatem wniosku o przesuniecie terminu opuszczenia mieszkania (do czasu uzyskania lokalu z zasobów m. [...]), a nie organ II instancji, kontrolujący decyzję K[...]P.E. J. i J. U. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnieśli, że nie zgadzają się z decyzją KGP z dnia [...] maja 2024 r., ponieważ "skazuje" ich na bezdomność. Skarżący wnieśli o możliwość pozostania w zajmowanym lokalu do czasu uzyskania lokalu komunalnego.KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Skarga jest nieuzasadniona.Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Stosownie zaś do art. 90 ustawy o Policji, na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów.W sprawie jest bezsporne, że lokal mieszkalny zajmowany obecnie przez skarżących w 1970 r. został przydzielony H. J. do wspólnego zamieszkania z żoną B. oraz córkami E. i M.. B. J. zajmowała ten lokal jako wdowa po H. J., uprawniona do renty rodzinnej. Z niespornych między stronami okoliczności faktycznych sprawy wynika również, że po jej śmierci w lokalu mieszkalnym pozostała skarżąca E. J. (ich córka) wraz z mężem J. U..Zdaniem Sądu prawidłowe jest ustalenie organu, że skarżący, zajmujący obecnie wymieniony lokal mieszkalny, jako że nie są funkcjonariuszami Policji, jak również nie spełniają przesłanek z art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), albowiem nie są emerytami lub rencistami policyjnymi albo osobami uprawnionymi do renty rodzinnej po funkcjonariuszu Policji, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania renty lub emerytury policyjnej, nie posiadają tytułu prawnego do zajmowania wskazanego wyżej lokalu mieszkalnego.Ustalenia tego nie zmieniają wszystkie podnoszone w postępowaniu administracyjnym i w skardze kwestie dotyczące tego, że nie mają oni innego miejsca zamieszkania i ubiegają się o przyznanie lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta.Jak prawidłowo wskazał KGP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów nie mają zastosowanie przepisy ustawy Kodeksu cywilnego, w tym przepis art 691 k.c., bowiem wstąpienie w stosunek najmu nie jest w odniesieniu do lokali będących w dyspozycji organów Policji instytucją prawa cywilnego, lecz regulują ją przepisy szczególne, zawarte w ustawie o Policji oraz przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Przepisy te w sposób odrębny, uzasadniony potrzebami służby, regulują powstanie uprawienia do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. I OSK 837/10).Wskazania wymaga, że w wyroku o sygn. akt SK 29/16 z dnia 15 listopada 2017 r. Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę na szczególny status mieszkań służbowych przydzielanych policjantom. Podał, że przepisy dotyczące wygaśnięcia prawa do lokalu i opróżnienia go są ściśle powiązane z samym prawem do lokalu, jakie przysługuje funkcjonariuszowi pozostającemu w służbie stałej. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.W sprawie jest przy tym bezsporne, że lokal mieszkalny znajduje się w dyspozycji K[...]P.W konsekwencji Sąd stwierdza, że organy dokonały prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.Należy jeszcze raz podkreślić, że to, że skarżący starają się o przydział lokalu z zasobu mieszkaniowego miasta nie zmienia ustalenia organu, że nie posiadają tytułu prawnego do jego zajmowania. Ocena organu w tym zakresie dokonana została na podstawie pełnych i wyczerpujących ustaleń faktycznych (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Ocena ta jest wszechstronna i nie jest dowolna, a zatem nie narusza art. 80 k.p.a.Na koniec Sąd wyjaśnia skarżącym, na co zresztą zwrócił uwagę KGP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie stanowi ona tytułu wykonawczego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a z wnioskiem o umożliwienie pozostawania w lokalu do czasu zakończenia postępowania o przydział lokalu komunalnego, należy zwrócić się do K[...]P, jako organu rozstrzygającego w tej sprawie w I instancji.Reasumując, Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), stwierdził, że organy obu instancji wydając decyzje administracyjne w niniejszej sprawie nie dopuściły się naruszenia ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów regulujących postępowanie administracyjne i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.. oddalił skargę.