Postanowienie - I FZ 46/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 10 kwietnia 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 728/24, w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 28Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 728/24, w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 28
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
10 kwietnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Arkadiusz Cudak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 16 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 728/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wstrzymania — na wniosek H. sp. z o.o. (dalej "spółka" lub "skarżąca") — wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej "organ") z 28 października 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2020 r.W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że skarżąca nie wykazała we wniosku przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie powołała się na okoliczności, które w jej ocenie uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. problemy finansowe, zaprzestanie prowadzenia działalności, możliwość naruszenia stabilności finansowej, utrata renomy, jednak poza tym nie przedstawiła stosownej dokumentacji, która uprawdopodobniłaby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o zmianę przedmiotowego rozstrzygnięcia przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.W zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", przez nieprawidłowe zastosowanie wyrażające się odmową wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji, podczas gdy realia przedmiotowej sprawy, z uwagi na wszczęcie i prowadzenie egzekucji wobec skarżącej na podstawie innej decyzji podatkowej, w toku którego to postępowania dokonano zajęcia rachunku bankowego, świadczą że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody.Na poparcie tych twierdzeń skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów w postaci wydruków (zdjęć) dokumentujących zajęcia jej rachunków bankowych, które to dowody miały stanowić załączniki do zażalenia.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Na wstępie zaznaczyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny badał już zasadność zażalenia skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji organu podatkowego, w efekcie czego postanowieniem z 23 sierpnia 2024 r., sygn. akt I FZ 200/24, oddalił zażalenie spółki na postanowienie ww. wojewódzkiego sądu administracyjnego z 4 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 354/24, w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 27 marca 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od lipca do grudnia 2019 r. Odnotować przy tym należy, że — jak wynika z treści postanowień sądów obu instancji wydanych w ww. sprawie — zarówno wniosek spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak i zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji były motywowane w sposób analogiczny, jak takie same pisma procesowe spółki złożone w sprawie obecnie rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.Z uwagi zatem na powyższą zbieżność, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, podzielając w pełni ocenę prawną wyrażoną na gruncie sprawy o sygn. akt I FZ 200/24, uznał ją za adekwatną także w sprawie obecnie rozpoznawanej.Jak zatem wskazano w postanowieniu z 23 sierpnia 2024 r., sygn. akt I FZ 200/24, należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała, że w niniejszej sprawie na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca we wniosku wprawdzie przytoczyła ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wskazując na okoliczności, które – jej zdaniem – potwierdzają zaistnienie tychże przesłanek w niniejszej sprawie (problemy finansowe, możliwość zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, wszczęcie postępowania egzekucyjnego, utrata renomy, stabilności finansowej, pozycji na rynku), jednakże nie przedstawiła żadnej dokumentacji, na podstawie której sąd byłby w stanie ocenić jej sytuację finansową i majątkową i orzec o możliwości przyznania ochrony tymczasowej.Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Chodzi przy tym o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA). Trudne do odwrócenia skutki zaś to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, dostępne – CBOSA.Ponadto zauważyć należy, że powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (zob. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 stycznia 2014 r., II FZ 1350/13 dostępne – CBOSA).Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. To skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, powinien wykazać istnienie oraz uzasadnienie ustawowych przesłanek. Twierdzenia skarżącego powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13; orzeczenia dostępne w CBOSA).W świetle powyższego nie naruszała art. 61 § 3 p.p.s.a. przyjęta przez sąd pierwszej instancji ocena, że skarżąca w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że nie miał obowiązku z urzędu ustalać, czy egzekucja kwoty wynikającej z decyzji spowoduje utratę płynności finansowej, utratę możliwości prowadzenia działalności, czy doprowadzi do konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Aby możliwe było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagała się skarżąca, powinna ona uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tę okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jej sytuację finansową i materialną, czego nie uczyniła.Na powyższą ocenę nie ma wpływu przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia dodatkowa argumentacja popierająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym miejscu odnotować należy, że wbrew treści wniosku sformułowanego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., do zażalenia nie dołączono wnioskowanych dowodów z dokumentów. Okoliczność ta pozostaje jednakże bez wpływu na wynik sprawy, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, bierze pod uwagę okoliczności przedstawione we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i na ich tle ocenia, czy sąd pierwszej instancji, oddalając wniosek, nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.. postanowił jak w sentencji.