Wyrok - I SA/Sz 59/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - z dnia 14 maja 2025
Teza
Uchylono akt nadzoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 maja 2025 r. sprawy ze skargi G. T. na uchwałę Regionalna Izba Obrachunkowa z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności części uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia 30 paUchylono akt nadzoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 maja 2025 r. sprawy ze skargi G. T. na uchwałę Regionalna Izba Obrachunkowa z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności części uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia 30 pa
Data orzeczenia
14 maja 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Przewodniczący
Bolesław Stachura
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono akt nadzoru
UZASADNIENIE
Stan sprawy przedstawia się następująco:Rada Miejska w [...] [...] kwietnia 2024 r. podjęła uchwałęnr [...] w sprawie zasad i trybu przyznawania osobom fizycznym dotacji celowej z budżetu G. T. na dofinansowanie kosztów wykonania przyłącza do sieci kanalizacji sanitarnej. W podstawie prawnej tej uchwały R. T. wymieniła:- art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 42 ustawyo samorządzie gminnym (Dz.U.2024.1465 ze zm.);- art. 400a ust. 1 pkt 5, art. 403 ust. 2, ust. 4 - ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2024.54 ze zm.);- art. 221 ust. 4 ustawy o finansach publicznych (Dz.U.2024.1530 ze zm.).Uchwała R. T. z [...] kwietnia 2024 r.nr [...] w § 1 stanowi, że ustala ona zasady udzielania dotacji celowej, obejmujące w szczególności kryteria wyboru inwestycji do dofinansowania oraz tryb postępowania w sprawie udzielenia dotacji i sposób jej rozliczania, osobom fizycznym na dofinansowanie kosztów wykonania przyłącza do sieci kanalizacji sanitarnej, ujęte w "Regulaminie przyznawania osobom fizycznym dotacji celowej z budżetu Gminy T. na dofinansowanie kosztów wykonania przyłącza do sieci kanalizacji sanitarnej" (regulamin) stanowiącym załącznik nr [...] do uchwały.W § 5 ust. 2 wspomnianego regulaminu przyjęto, że na koszt kwalifikowany realizowanego zadania składają się koszty poniesione od dnia podpisania umowy o udzielenie dotacji na: zakup materiałów, zakup studzienek rewizyjnych, zakup przepompowni ścieków oraz usługi wykonania przyłącza.Następnie Rada Miejska w T. mocą § 1 pkt 2 lit. a uchwały nr [...] z [...] października 2024 r. zmieniła uchwałę nr [...] z [...] kwietnia 2024 r. w sprawie zasad i trybu przyznawania osobom fizycznym dotacji. W wyniku tej zmiany § 5 ust. 2 regulaminu uzyskał brzmienie, w myśl którego na koszt kwalifikowany realizowanego zadania składają się koszty poniesione od dnia wejścia w życie niniejszej uchwały do dnia zakończenia niniejszego programu.Uchwala Rady Miejskiej w T. nr [...] z [...] października 2024 r. wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w S. [...] listopada 2024 r. (zgodnie z pieczęcią Regionalnej Izby Obrachunkowej w S.).Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w S. (organ nadzoru) [...] grudnia 2024 r. uchwałą nr [...] stwierdziło nieważność § 1 pkt 2 lit. a uchwały Rady Miejskiej w T. nr [...] z [...] października 2024 r. na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U.2025.7 - ustawa o RIO).Jednocześnie zgodnie z treścią § 2 tej uchwały organu nadzoru "Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia."Gmina T. (gmina), reprezentowana przez Burmistrza T., złożyła skargę na uchwałę organu nadzoru z [...] grudnia 2024 r. nr [...] (zaskarżona uchwała).Gmina zarzuciła naruszenie art. 403 ust. 3, ust. 4, ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 126, art. 221 ust. 2, art. 250, art. 251 ust. 4 ustawy o finansach publicznych przez błędną wykładnię i przyjęcie, że wymienione regulacje ustawowe nie przewidują możliwości "refundowania" z budżetu gminy wydatków poniesionych na przedsięwzięcia związane z ochroną środowiska przed zawarciem umowy.W następstwie formułowanych zarzutów gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały organu nadzoru w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.Organ nadzoru, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przyjęte u podstaw zaskarżonej uchwały.Konsekwentnie powtórzył, że ustawodawca nie dopuszcza przeznaczenia dotacji celowej na inwestycje z zakresu ochrony środowiska zrealizowane przed datą zawarcia umowy o dotowanie. Zdaniem organu nadzoru, analizowana dotacja może być przeznaczona wyłącznie na wydatki ponoszone po zawarciu umowy o dotację. Dopiero bowiem od daty zawarcia takiej umowy można mówić o realizacji zadania publicznego..Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:Skarga gminy zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona uchwała organu nadzoru nie spełnia kryterium legalności.W kwestii statusu strony skarżącej - gminy reprezentowanej przez burmistrza - należy odwołać się do stanowiska prawnego przyjętego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. I OPS 3/12 (por. strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl).Odnosząc się do czasu zakreślonego przez ustawodawcę na podjęcie uchwały przez organ nadzoru, sąd podziela pogląd prawny, w myśl którego bieg 30-dniowego terminu z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym należy liczyć od daty faktycznego doręczenia uchwały rady gminy (por. wyrok sygn. SA/Wr 300/92, "Wspólnota" 1992/33, s. 21 oraz opracowania komentatorskie do art. 90 ustawy o samorządzie gminnym B. Dolnickiego, P. Chmielnickiego dostępne w elektronicznym systemie LEX).Na potrzeby analizy zaskarżonej uchwały organu nadzoru należy przypomnieć, że zgodnie z art. 18a ustawy o RIO posiedzenia kolegium izby zwołuje prezes izby w razie potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Prezes izby zwołuje kolegium także na pisemny wniosek co najmniej połowy członków kolegium, w terminie 14 dni od dnia jego złożenia (art. 18a ust. 1).Posiedzeniu kolegium przewodniczy prezes izby, a w przypadku jego nieobecności - zastępca prezesa izby lub wyznaczony przez prezesa członek kolegium (art. 18a ust. 2).Rozstrzygnięcia nadzorcze, postanowienia i opinie kolegium w sprawach objętych ustawą są podejmowane w formie uchwał (art. 18a ust. 3).Uchwały kolegium podpisuje osoba przewodnicząca w jego posiedzeniu (art. 18a ust. 4).Z posiedzenia kolegium izby sporządza się protokół (art. 18a ust. 5).W tym stanie prawnym procedura uchwałodawcza obejmuje nie tylko samo głosowanie uprawnionego gremium organu nadzoru nad określoną treścią uchwały o statusie rozstrzygnięcia nadzorczego, ale także udokumentowanie treści przegłosowanej uchwały oraz opatrzenie dokumentu zawierającego rozstrzygnięcie nadzorcze podpisem osoby, która przewodniczy posiedzeniu kolegium izby. Z posiedzenia kolegium izby sporządzany jest protokół. Wszystkie te czynności, składające się na podjęcie uchwały o statusie rozstrzygnięcia nadzorczego, mają być wykonywane na bieżąco, bezpośrednio po sobie, a ich przebieg i wynik podlega opisaniu w protokole z posiedzenia kolegium izby.Wobec tego przyjęta w głosowaniu określona treść uchwały, stanowiącej rozstrzygnięcie nadzorcze, ma być udokumentowana, a ten dokument podpisany bezpośrednio po przeprowadzaniu głosowania, w toku posiedzenia kolegium izby.W realiach analizowanej sprawy stało się inaczej. Organ nadzoru obradował i głosował nad treścią uchwały, stanowiącej rozstrzygnięcie nadzorcze, [...] grudnia 2024 r., ale dokument zawierający treść tego rozstrzygnięcia nadzorczego został podpisany dopiero [...] grudnia 2024 r., nie zaś bezpośrednio po zakończeniu głosowania, w ramach posiedzenia kolegium izby. Wynika to wprost z wyjaśnień organu nadzoru udzielonych sądowi w piśmie z [...] marca 2025 r., w których organ nadzoru stwierdził, że zaskarżona uchwała nr [...] "została podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym datowanym na dzień [...].12.2024 r." (por. k. 39 i 57 akt sądowych).W konsekwencji zaskarżona uchwała organu nadzoru nie jest zgodna z prawem. W innej dacie uchwalono jej treść na posiedzeniu kolegium izby, a w innej, późniejszej opatrzono ją podpisem. Takiej sytuacji ustawodawca nie przewidział. Uchwała organu nadzoru podjęta w wyniku głosowania na posiedzeniu kolegium izby [...] grudnia 2024 r. z punktu widzenia prawa nie mogła zostać skutecznie podpisana później - [...] grudnia 2024 r.Co więcej, trzeba zauważyć, że zgodnie z § 2 zaskarżonej uchwały organu nadzoru "uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia". Jednak [...] grudnia 2024 r. głosujący wyłącznie przyjęli treść rozstrzygnięcia nadzorczego, ale dokument zawierający treść uchwalonego rozstrzygnięcia nadzorczego nie został opatrzony podpisem w tej dacie. Zatem rozstrzygnięcie organu nadzoru uchwalone [...] grudnia 2024 r. nie zawierało wszystkich elementów wymaganych przez ustawodawcę zgodnie z art. 18a ust. 1 - ust. 5 ustawy o RIO, a brak podpisania uchwały kolegium izby w tej dacie nie podlegał późniejszemu uzupełnieniu. W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała organu nadzoru nie mogła kształtować sytuacji prawnej gminy w obrocie prawnym, skoro nie spełniała wszystkich warunków określonych w art. 18a ust. 1 - ust. 5 ustawy o RIO.W dalszym postępowaniu organ nadzoru uwzględni stanowisko prawne sądu.Jednocześnie stwierdzone naruszenie prawa przez organ nadzoru wykluczyło możliwość przeprowadzenia sądowej kontroli legalności bezpośrednio w zakresie treści § 1 pkt 2 lit. a uchwały Rady Miejskiej w T. z [...] października 2024 r. nr [...] oraz uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w S. z [...] grudnia 2024 r. nr [...]Z powodów omówionych wyżej sąd uchylił zaskarżony akt nadzoru na podstawie art. 148 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm. - P.p.s.a.).Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 ze zm.).. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 ze zm.).