Postanowienie - I GZ 221/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 czerwca 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 439/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2024 r., nr KOA/3370/Ni/24 w przedmiocie zwrotOddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 439/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2024 r., nr KOA/3370/Ni/24 w przedmiocie zwrot
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
powaga rzeczy osądzonej
samorząd terytorialny
ubezpieczenia społeczne
ZUS
Role w sprawie
organ rentowy / ZUS
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
24 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Beata Sobocha-Holc
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) postanowieniem z 7 marca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 439/25, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej zwanej: p.p.s.a.), po rozpoznaniu wniosku F. w J. (dalej zwanej: skarżącą), odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej zwanego: organem) z 6 grudnia 2024 r. nr KOA/3370/Ni/24 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.W uzasadnieniu sąd I instancji wskazał, że skarżąca w skardze na decyzję organu zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie skarżącej niewstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji w przypadku gdy dojdzie do jednorazowej egzekucji może zagrozić likwidacją prowadzonej placówki oświatowej, której ponowne otwarcie będzie wiązało się ze znacznym utrudnieniem. Ponadto wskazała, że w związku z prowadzeniem placówki oświatowej ponosi stałe koszty prowadzenia działalności.WSA w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ale nie uzasadniła okoliczności wskazujących, że wykonanie decyzji doprowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie dołączyła do wniosku żadnych dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację finansową, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.W zażaleniu na postanowienie sądu I instancji z 11 grudnia 2024 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, a w przypadku uznania, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, zmianę zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędna wykładnie art. 61 § 3 p.p.s.a. i uznanie przez WSA w Warszawie, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy sytuacja materialna i finansowa skarżącej przemawia za zastosowaniem tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie wykonanie przedmiotowej decyzji mogłoby dla strony wywołać.W uzasadnieniu zażalenia skarżąca częściowo ponowiła argumentację zawartą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazała, że prowadzi [...], a decyzja dotyczy kwoty dotacji, która została już przez stronę skarżącą wydatkowana i rozliczona. Ponadto wskazała, że wymóg zwrotu 203 733,00 zł spowoduje konieczność przeniesienia podopiecznych do innych placówek, z którymi to dzieci nie są zaznajomione, a osiągnięte postępy w rozwoju i edukacji zostaną przez nie utracone. Wskazała, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia interes publiczny. Skarżąca wskazała przy tym, że szkoła zatrudnia 132 pracowników we wszystkich placówkach. Do szkoły podstawowej uczęszcza 150 dzieci, a do pozostałych placówek 21 uczniów, każdy z uczniów jest uczniem z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Na stałe miesięczne koszty fundacji niefinansowane z dotacji oświatowej składają się dodatkowe koszty: - wynagrodzenia w kwocie: 26 000 zł, - ZUS w kwocie: 15 500 zł, - US w kwocie: 3 300 zł, - pozostałe miesięczne zobowiązania w kwocie: 15 000 zł. Łącznie suma miesięcznych zobowiązań wynosi: 59 800 zł. Skarżąca zaznaczyła także, że ponosi także znaczne stałe koszty utrzymania prowadzonych placówek. Miesięczne koszty prowadzenia działalności wynoszą 1 242 000,00 zł, z czego same koszty wynagrodzenia wynoszą 1 061 000,00 zł. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że jedyny stały przychód to czesne w wysokości 80 000 zł miesięcznie. Wskazała, że za zasadnością wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przemawiają względy zarówno społeczne, z uwagi na przedmiot działalności i gospodarcze, z uwagi na rzeczywiste możliwości płatnicze skarżącej.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże w myśl art. 61 § 3 tej ustawy po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.W judykaturze dominuje stanowisko nakładające na stronę skarżącą obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. postanowienia NSA: z 15 stycznia 2014 r. sygn. akt II FSK 2165/13; z 10 maja 2011 r. sygn. akt II FZ 106/11; z 9 września 2011 r. sygn. akt II FSK 1501/11; z 28września 2011 r. sygn. akt I FZ 219/11 czy z 26 listopada 2007 r. sygn. akt II FZ 338/07 – te i dalej powoływane orzeczenia NSA dostępne są pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który nie uprawdopodobnił żadnymi dokumentami ani szczegółowym opisem sytuacji, w której się znajdował, okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego przezeń wniosku (por. postanowienia NSA z: 5 maja 2016 r. sygn. akt I FZ 98/16, 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FZ 40/16).Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia sądu I instancji jest prawidłowe. Trafnie uznał sąd I instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła występowania w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju konkretnych okoliczności, które pozwalają wywieść, że wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest w stosunku do skarżącej zasadne. Chociaż w art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie strony skarżącej, że wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje, jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony.Skarżąca również w zażaleniu nie wykazała, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie zawarła już twierdzenia, które wskazywały ponoszone przez skarżąca miesięczne koszty utrzymania oraz wskazała jaki przychód uzyskuje, jednak nie załączyła żadnych materiałów źródłowych, które pozwalałyby na ocenę jej sytuacji majątkowej i finansowej. Twierdzenia te sprowadzały się jedynie do ogólnych sformułowań nieuprawdopodobnionych jakimikolwiek okolicznościami faktycznymi, czy dokumentacją. Skarżąca nie załączyła chociażby wyciągu z kont bankowych. Nie wskazała także swojej sytuacji majątkowej. Tym samym dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na skarżącą (tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.) jest niemożliwe, a to z uwagi na niemożność oceny jakie są rzeczywiste możliwości płatnicze skarżącej.Aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości zobowiązań skarżącej do jej sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwóch wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora zażalenia. Braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i nieprzedłożenie dowodów na jej poparcie nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej, sytuacji tej z tożsamych powodów nie zmieniła argumentacja zawarta w zażaleniu.Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżąca tak we wniosku, jak i w zażaleniu nie uprawdopodobniła przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazanych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a.NSA podkreśla, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.), a ponadto oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku (por. szerzej post. NSA z 17 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 381/08). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi.Mając na uwadze przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., a także treść wniosku i zażalenia, należy przyznać rację sądowi I instancji, który wskazał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a..