Postanowienie - II OZ 2033/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 15 stycznia 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń "M. SPÓŁKA JAWNA", W. I. W. T.-A. sp.j. oraz D. T.-A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 447/25 przywracające T. K. termin do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 9 kwietnia 2025 r. Nr IF-O.7840.1.396.2024.MS w przedmiociOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń "M. SPÓŁKA JAWNA", W. I. W. T.-A. sp.j. oraz D. T.-A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 447/25 przywracające T. K. termin do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 9 kwietnia 2025 r. Nr IF-O.7840.1.396.2024.MS w przedmioci
Data orzeczenia
15 stycznia 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Marzenna Linska - Wawrzon
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 447/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przywrócił T. K. termin do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 9 kwietnia 2025 r. Nr IF-O.7840.1.396.2024.MS w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na przebudowę budynku produkcyjnego.W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał,, że decyzją z dnia 9 kwietnia 2025 r. Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na przebudowę budynku produkcyjnego. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 23 kwietnia 2025 r. Skarga na tą decyzję została wniesiona w dniu 27 maja 2025 r.Pismem z dnia 26 maja 2025 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując,, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z jego winy, a było spowodowane następującymi wydarzeniami. Jestem – jak wskazał skarżący – właścicielem firmy montażowej wykonującej kontrakty głównie poza granicami Polski w obszarze przemysłu ciężkiego. Aktualnie przedsiębiorstwo skarżącego wykonuje odpowiedzialne kontrakty w grupie producenta cukru S. w zakładach w W. i O. Tam właśnie prowadzący roboty kierownik kontraktów ze względów rodzinnych był zmuszony w trybie natychmiastowym opuścić budowę na początku 20 tygodnia (w dniu 12 maja br.). Ze względu na podjęte zobowiązania wobec klienta, skarżący był zmuszony w takim samym trybie go zastąpić. Zapisy w kontrakcie zobowiązują firmę do bezpośredniego nadzoru podczas realizacji powierzonych zadań, szczególnie w aktualnym okresie (ze względu na odpowiedzialne montaże z użyciem sprzętu ciężkiego). Dodatkowo klient wymaga bieżącej obecności nadzoru ze względu na komunikację w języku niemieckim na miejscu. Ryzyko złamania zapisanych w kontrakcie z klientem reguł, a w konsekwencji ryzyko zerwania kontraktu, nie pozwoliło opuścić skarżącemu w/w budów. Najszybszy powrót do Polski był możliwy dopiero w dniu 26 maja br. Przebywając w w/w czasie w Niemczech, skarżący nie był w stanie wysłać przygotowywanej skargi wraz z załącznikami elektronicznie w sposób skuteczny.Zarządzeniem z dnia 24 lipca 2025 r. skarżący został wezwany – w terminie 7 dni – do nadesłania dokumentów uprawdopodobniających okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, tj. okoliczność przebywania za granicą w związku z realizacją kontraktu w grupie producenta cukru S. w zakładach w W. i O. w czasie biegu terminu do wniesienia skargi oraz okoliczność konieczności podejmowania czynności w zastępstwie kierownika kontraktów (art. 87 § 2 p.p.s.a.).W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał zaświadczenie z dnia 1 sierpnia 2025 r., z którego wynikło,, że przybywał w dniach 12-26 maja 2025 r. w fabryce cukru w W. i nadzorował prace.Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powołał się na regulacje art. art. 86 i art. 87 p.p.s.a. oraz wskazał,, że jak wynika z akt administracyjnych, zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 23 kwietnia 2025 r. Ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru wynika,, że przesyłkę odebrał skarżący osobiście. 30-dniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 23 maja 2025 r. Skarga została wniesiona w dniu 27 maja 2025 r. (data nadania przesyłki zawierającej skargę). Jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu i przesłanego zaświadczenia z dnia 1 sierpnia 2025 r., skarżący przebywał w Niemczech w okresie od 12 do 26 maja 2025 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą został złożony w dniu 27 maja 2025 r. Zatem warunki, o których mowa w art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a., zostały spełnione, bowiem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, której skarżący nie dokonał w terminie, mijał w dniu 2 czerwca 2025 r. Nadto, w ocenie Sądu, skarżący nie wniósł skargi w wyznaczonym terminie bez swojej winy, zaś okoliczności przez niego wskazane we wniosku uprawdopodabniają brak tej winy. Jak wyjaśniono we wniosku, skarżący będąc właścicielem firmy montażowej wykonującej kontrakty głównie poza granicami Polski, okolicznościami od niego niezależnymi zmuszony został do przejęcia obowiązków kierownika kontraktów, który ze względów rodzinnych w trybie natychmiastowym opuścił budowę w dniu 12 maja br. Najszybszy powrót do Polski był możliwy dopiero w dniu 26 maja br. Przebywając w okresie od 12 do 26 maja br. w Niemczech, skarżący nie był w stanie wysłać przygotowywanej skargi wraz z załącznikami elektronicznie w sposób skuteczny. Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd stwierdził,, że przesłanki, o których mowa w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. zostały spełnione.Uwzględniając okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Sąd uznał złożony wniosek za zasadny. Stąd orzekł, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. o przywróceniu terminu do wniesienia skargiZażalenia na powyższe postanowienie wnieśli "M. SPÓŁKA JAWNA", W. sp.j. oraz D. T.-A., zarzucając naruszenie1. art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie,, że skarżący w swoim piśmie uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu na wniesienie skargi podczas, gdy argumentacja skarżącego oparta była wyłącznie na jego twierdzeniach, co nie wypełniało przesłanki określonej w art. 87 § 2 p.p.s.a;2. art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 83 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1a p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie,, że skarżący dochował szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a co za tym idzie,, że nie ponosi on odpowiedzialności w uchybieniu terminowi na złożenia skargi podczas, gdy mógł on złożyć w terminie pismo zarówno elektronicznie, jak i w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w Niemczech, co byłoby równoznaczne z wniesieniem go do sądu.W związku z powyższym wniesiono o:1. zmianę zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji przez wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 9 kwietnia 2025 r.;2. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;3. zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.W odpowiedzi na zażalenie T. K. wniósł o oddalenie wszystkich zażaleń oraz zasądzenie od uczestników kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym należnego wynagrodzenia.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie.Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.).Wbrew zarzutom zawartym w zażaleniach, Sąd Wojewódzki zasadnie przyjął, że skarżący wykazał spełnienie przesłanek przywrócenia mu terminu do wniesienia skargi, stosownie do wymienionych przepisów.Uprawnione było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego, że konieczność natychmiastowego wyjazdu skarżącego do Niemiec, gdzie jego firma montażowa realizuje roboty budowlane, stanowiła okoliczność wskazującą na brak jego winy w uchybieniu terminu przewidzianego na złożenie skargi.Nietrafnie podniesiono w zażaleniach, że zawarte we wniosku "twierdzenia skarżącego nie zostały niczym poparte", podczas gdy na wezwanie Sądu skarżący przedstawił zaświadczenie potwierdzające pobyt w dniach 12-26 maja 2025 r. w fabryce w W. i nadzorowanie tam prac kontraktowych.Niewątpliwie złożony dokument wraz z wyjaśnieniami skarżącego co do potrzeby zastąpienia kierownika kontraktów na budowie w Niemczech, pozwalał Sądowi Wojewódzkiemu na stwierdzenie, że uprawdopodobnione zostały okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.Podkreślić należy, że uprawdopodobnienie nie oznacza udowodnienia, wymaga natomiast wiarygodnej argumentacji wskazującej na fakt istnienia niedającej się usunąć przeszkody, uniemożliwiającej zachowanie terminu.Bezzasadnie zarzucono w zażaleniach, że ocena Sądu Wojewódzkiego co do braku winy skarżącego była nietrafna, skoro mógł on skargę wysłać w terminie drogą elektroniczną, bądź skorzystać z placówki operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w Niemczech.Tymczasem Sąd Wojewódzki zasadnie wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że przy ocenie wniosku należało mieć na uwadze obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.W rezultacie nieskorzystanie przez skarżącego z alternatywnych form wnoszenia pisma do sądu, nie mogło świadczyć o zawinionym uchybieniu terminu. Kwestia ta nie mogła być postrzegana przez pryzmat doświadczeń profesjonalnego pełnomocnika, którego obowiązkiem jest szczególna staranność przy prowadzeniu sprawy w postępowaniu sądowym. Zauważyć trzeba, że w świetle zasad doświadczenia życiowego przekonujące było wyjaśnienie skarżącego, że nie był on w stanie wysłać skargi z załącznikami elektronicznie w sposób skuteczny.O zachowaniu wymaganej staranności świadczyło natomiast to, że skarżący niezwłocznie po przyjeździe do Polski nadał w placówce pocztowej przesyłkę zawierającą skargę.Słusznie zaznaczył Sąd Wojewódzki, że przy ocenie wniosku należało wypośrodkować aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywrócenia terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości w ocenie przesłanki braku winy, nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw przed sądem administracyjnym.Zgodzić się należało również z konstatacją Sądu Wojewódzkiego, że wykładnia przepisów procesowych regulujących instytucję przywrócenia terminu musi być zawsze dokonywana z perspektywy uwzględniającej treść zasady prawa do sądu, tym samym z perspektywy funkcji ochronnej.Z tych wszystkich względów akceptacji podlegało rozstrzygnięcie o przywróceniu terminu do wniesienia skargi, natomiast złożone w sprawie zażalenia podlegały oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.Zaznaczyć należy, że podstawy do rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego nie mogą stanowić przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy te wiążą bowiem wyraźnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z zaskarżeniem wyroku. W przypadku postępowania zażaleniowego Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw do orzekania o zwrocie kosztów postępowania także wówczas, gdy zgłoszono w zażaleniu wniosek o przyznanie kosztów.-----------------------5. Przepisy te wiążą bowiem wyraźnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z zaskarżeniem wyroku. W przypadku postępowania zażaleniowego Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw do orzekania o zwrocie kosztów postępowania także wówczas, gdy zgłoszono w zażaleniu wniosek o przyznanie kosztów.-----------------------5