sygn. II OZ 141/26 26 lutego 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - II OZ 141/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 lutego 2026

Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 października 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 1002/25 o odmowie dopuszczenia M. P. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dniOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 października 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 1002/25 o odmowie dopuszczenia M. P. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dni
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono zażalenie
Typ sprawy sprawa karna
Etap zażalenie
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
prawo karne
Role w sprawie
prokurator wnioskodawca / wnioskodawczyni uczestnik postępowania apelujący / skarżący wnioskodawca
Data orzeczenia 26 lutego 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Leszek Kiermaszek
Rozstrzygnięcie

Oddalono zażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 października 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 1002/25 o odmowie dopuszczenia M. P. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2025 r. nr 308/2025 w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku postanawia: oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Pismem z dnia 21 lipca 2025 r. M. N. (dalej: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2025 r., nr 308/2025 uchylającą w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem z dnia 9 sierpnia 2024 r., nr 217/24 i nakazującą skarżącemu - właścicielowi lokalu [...] zlokalizowanego w budynku pensjonatowym położonym na działce nr [...]obręb [...] przy ul. [...] w [...]: przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części budynku pensjonatowego: lokalu [...], usytuowanego na parterze budynku przy ul. [...] w [...], w którym utworzono apartament świadczący usługi hotelarskie - na lokal usługowy: siłownię, zgodnie z pierwotną funkcją tego lokalu określoną w zatwierdzonym projekcie budowlanym zamiennym zatwierdzonym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem z dnia 20 lipca 2021 r. nr 192/21.M. P. (dalej: "wnioskodawczyni") pismem z dnia 26 sierpnia 2025 r., uzupełnionym w dniu 16 września 2025 r. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika tego postępowania.W uzasadnieniu wniosku podała, że w dniu 4 listopada 2022 r. została współwłaścicielką inwestycji przy ulicy [...] w [...]. Podpisując umowę przedwstępną na zakup lokalu niemieszkalnego na tej inwestycji w dokumencie została zawarta informacja, że dokonuje zakupu lokalu niemieszkalnego w kompleksie budynków pensjonatowych, w którym istnieją pensjonatowe części wspólne, tj.: siłownia i sale konsumpcyjne, sanitariaty oraz pomieszczenia dla matki z dzieckiem. Podniosła, że zgodnie z wyrokami Sądu Najwyższego ma prawo do użytkowania wszystkich części wspólnych. Na opisywanej inwestycji całość pensjonatowych części wspólnych (nie tylko lokale oznaczone jako [...]) została nielegalnie sprzedana i nie może lokalem swobodnie dysponować. Jej zdaniem każdy ze współwłaścicieli inwestycji ma prawo uzyskać przymiot sprawy, ponieważ jego prawo własności w sposób ewidentny zostało naruszone. W obecnej sytuacji nikt nie może dysponować legalnie lokalem.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 6 października 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1002/25 odmówił dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika, działając na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; obecnie: Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "P.p.s.a.").W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że w sprawie nie jest sporne, że wnioskodawczyni nie była uczestnikiem postępowania administracyjnego, zatem nie jest uczestnikiem na prawach strony postępowania sądowego na podstawie art. 33 § 1 P.p.s.a. Wynik postępowania w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku nie ma wpływu na sytuację prawną wnioskodawczyni w zakresie przysługującego jej prawa własności odrębnego lokalu niemieszkalnego oznaczonego nr [...] w księdze wieczystej (KW nr [...]). Przedmiotowe postępowanie dotyczy lokalu stanowiącego odrębny przedmiot prawa własności (lokal nr [...], dla którego prowadzona jest KW nr [...]), a rozstrzygnięcie w sprawie dotyczyć będzie wyłącznie tego lokalu. Zaskarżona decyzja rozstrzyga o obowiązku skarżącego (przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku). Ani w przedmiotowym postępowaniu sądowym, ani poprzednio w postępowaniu administracyjnym nie ma miejsca na wiążące ustalenia praw i obowiązków wnioskodawczyni. Zaskarżona decyzja nie dotyczy części wspólnych nieruchomości w rozumieniu prawa cywilnego, lecz jak to określa wnioskodawczyni "wspólnej części pensjonatowej", odrębnego przedmiotu prawa własności skarżącego.Sąd pierwszej instancji podkreślił, że samo powołanie się na możliwość naruszenia przepisów prawa nie uzasadnia przyznania statusu strony postępowania każdej osobie, która na takie naruszenie się powołuje. Zgodnie art. 8 § 1 P.p.s.a. to Prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony.Sąd wziął pod uwagę okoliczności, na które powołała się wnioskodawczyni, w szczególności to, że skarżący miał utrzymać inne przeznaczenie tego lokalu, a brak spełnienia tego warunku rzutuje także na sytuację (faktyczną) wnioskodawczyni. Jest to jednak tylko interes faktyczny, a nie prawny. Skarżąca jest osobą zainteresowaną określonym kierunkiem rozstrzygnięcia, co nie jest równoznaczne z posiadaniem interesu prawnego.W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała skutecznie swojego interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu jako jego uczestnik, zatem nie można uznać, że w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 33 § 2 P.p.s.a. Tym samym wnioskodawczyni nie może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu jako jego uczestnik.W zażaleniu na powyższe postanowienie Sądu wnioskodawczyni domagając się jego uchylenia podniosła, że powinna być dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym, ponieważ postępowanie w tej sprawie dotyczy jej interesu prawnego. Wskazała, że ma prawo korzystać z rzeczy i rozporządzać nią w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, a także posiadać, pobierać pożytki, sprzedawać i wynajmować. Stan jej nieruchomości wpływa również w sposób obiektywny na wartość lokalu oraz środków finansowych jakie mogłaby uzyskać w związku z wynajmem. Zdaniem wnioskodawczyni rozstrzygnięcie w tej sprawie ma bezpośredni związek ze stanem prawnym jej lokalu i możliwością legalnego, nienaruszającego przepisy Kodeksu karnego dysponowania lokalem oraz mają bezpośredni związek z ochroną interesu majątkowego.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z treścią art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.Stwierdzenie interesu prawnego polega na ustaleniu związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, wówczas nie można mówić o interesie prawnym strony, a więc także o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1876/99). Zasadniczą przesłanką dopuszczenia konkretnej osoby do postępowania sądowego, jest więc ustalenie, czy posiada ona interes prawny, na który mogłoby oddziaływać orzeczenie wydane w postępowaniu, do którego zgłasza się jako uczestnik. O tym zaś, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje uprawnienia.Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie uznania, że wnioskodawczyni nie wykazała interesu prawnego uzasadniającego dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowym. Jak już wskazano, art. 33 § 2 P.p.s.a. wymaga wykazania interesu prawnego wprost wynikającego z normy prawa materialnego, będącej podstawą zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, będąca przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, została wydana wobec skarżącego, będącego właścicielem lokalu [...] zlokalizowanego w budynku pensjonatowym i nakazuje przywrócenie skarżącemu poprzedniego sposobu użytkowania konkretnego lokalu (lokalu nr [...]), w którym utworzono apartament świadczący usługi hotelarskie na lokal usługowy - siłownię.Zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie ma wpływu na sytuację prawną wnioskodawczyni w zakresie przysługującego jej prawa własności odrębnego lokalu niemieszkalnego (nr [...]). Toczące się postępowanie dotyczy wyłącznie lokalu stanowiącego odrębny przedmiot prawa własności (lokal nr [...], dla którego prowadzona jest KW nr [...]) i rozstrzygnięcie w sprawie dotyczyć będzie wyłącznie tego lokalu. W przedmiotowym postępowaniu nie będą ustalane prawa i obowiązki wnioskodawczyni.W efekcie zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że wnioskodawczyni nie mogła zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym, bowiem nie wykazała, że wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Podnoszone we wniosku i w zażaleniu okoliczności wskazują jedynie na istnienie interesu faktycznego, w szczególności taki charakter mają ewentualne zyski uzyskane przez skarżącą z wynajmu lokalu, czy też możliwość korzystania ze "wspólnej części pensjonatowej". Wnioskodawczyni nie wskazała na żaden przepis prawa materialnego, z którego interes prawny w rozumieniu opisanym powyżej miałby wynikać, również Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega istnienia takiego przepisu.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.., orzekł jak w sentencji postanowienia.