Postanowienie - II GZ 59/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 10 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 października 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 935/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie skargi P. S. i M. Sp. z o.o. w likwidacji w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 17 marca 2025 r., nr 407.401/Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 października 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 935/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie skargi P. S. i M. Sp. z o.o. w likwidacji w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 17 marca 2025 r., nr 407.401/
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
nieustalone
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
10 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Gabriela Jyż
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, postanowieniem z dnia 8 października 2025 r., odmówił P. S. wstrzymania wykonania objętej jego skargą oraz skargą M. Sp. z o.o. w likwidacji w B. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 17 marca 2025 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu.Sąd wskazał, że wymienioną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku stwierdziło nieważność decyzji Starosty Sokolskiego z dnia 30 października 2020 r., którą zarejestrowano na wniosek spółki M. pojazd B. [...] wydając dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjnego do wskazanego pojazdu.We wniesionej przez P. S. skardze sformułował on wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji SKO w Białymstoku argumentując, że pomimo, iż zaskarżona decyzja nie dotyczy w sposób bezpośredni skarżącego, gdyż nie dokonał on pierwotnej rejestracji lecz wtórnej po nabyciu przedmiotowego pojazdu to wniosek jest uzasadniony z uwagi na grożącą mu niepowetowaną szkodę i trudne do odwrócenia skutki. Strona wskazał, że pojazd stanowi jedyną tego typu maszynę w gospodarstwie skarżącego zaś stwierdzenie nieważności kwestionowanej w sprawie decyzji, finalnie doprowadzi do konieczności wyrejestrowania ciągnika. Skarżący w takiej sytuacji będzie zmuszony ponieść koszt złomowania pojazdu, pozbawienie go podstawowego narzędzia pracy, co może w konsekwencji doprowadzić do likwidacji gospodarstwa rolnego i pozbawienia skarżącego jedynego źródła dochodu, pozwalającego mu na utrzymanie rodziny.Sąd I instancji odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na przesłanki z art. 61 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uznał, że zaskarżona decyzja nie wywołuje bezpośrednich skutków wobec skarżącego. Zauważył, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, że stwierdzenie nieważności decyzji o pierwszej rejestracji ciągnika na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, nie przekłada się bezpośrednio na ważność kolejnych rejestracji ciągnika na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, a w konsekwencji na prawo użytkowania pojazdu przez skarżącego. Sąd wskazał, że dopóki decyzja o rejestracji ciągnika na skarżącego nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w odrębnym, indywidualnym postępowaniu administracyjnym, skarżący może go użytkować w oparciu o dowód rejestracyjny wystawiony na siebie, objęty domniemaniem ważności. Nie istnieje zatem bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po stronie skarżącego.P. S., zażaleniem zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu:1) naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy przy prawidłowej ocenie stanu faktycznego i powiązań prawnych pomiędzy decyzją stwierdzającą nieważność pierwszej rejestracji pojazdu a dalszymi decyzjami rejestracyjnymi zagrożenie takie jest realne, bezpośrednie i wysoce prawdopodobne;2) naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie nadmiernie zawężającej wykładni pojęcia "trudnych do odwrócenia skutków" i "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody", sprowadzającej je wyłącznie do skutków aktualnych i już zmaterializowanych, podczas gdy przepis ten odnosi się do potencjalnego niebezpieczeństwa wynikającego z wykonania zaskarżonego aktu, ocenianego ex ante;3) naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 2 i art. 64 Konstytucji RP, poprzez nieprzeprowadzenie rzetelnego ważenia interesu publicznego i słusznych interesów Skarżącego oraz nieuwzględnienie, że wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzi do realnego zagrożenia likwidacją 40-hektarowego gospodarstwa rolnego Skarżącego w wyniku utraty jedynego zasadniczego środka produkcji - ciągnika rolniczego B. [...];4) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób lakoniczny i fragmentaryczny, bez odniesienia się do istotnych argumentów i okoliczności podniesionych przez Skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w szczególności do:a) roli przedmiotowego pojazdu w prowadzeniu 40-hektarowego gospodarstwa rolnego,b) groźby faktycznej likwidacji gospodarstwa rolnego Skarżącego w razie pozbawienia go możliwości korzystania z ciągnika,c) konieczności złomowania pojazdu i utraty jego wartości użytkowej i handlowej na skutek braku możliwości jego dalszej rejestracji,d) wpływu zaskarżonej decyzji SKO na dalsze postępowania w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu Skarżącego oraz kwestionowania kolejnych decyzji administracyjnych (min. okresowych badań technicznych i dowodu rejestracyjnego).Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia co do istoty sprawy, polegającego na wstrzymaniu wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 17 marca 2025 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Wskazania na wstępie wymaga, że przyznanie stronie skarżącej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z tego względu sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności powinien kierować się jedynie przesłankami wyczerpująco określonymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., który przewiduje, że sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, że szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie, przy znacząco dużym nakładzie sił i środków lub będzie niemożliwy (zob. np. postanowienia NSA: z 30 listopada 2017 r., sygn. akt II FZ 695/17; LEX nr 2405804; z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, niepubl.; z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811).Mając powyższe na uwadze, w szczególności zaś charakter sprawy i rysujący się na jego tle jej stan faktyczny, stwierdzić należy, że ocena wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 17 marca 2025 r., jakiej dokonał Sąd I instancji jest prawidłowa. Wydane zaś na podstawie tej oceny postanowienie nie narusza wymienionych w petitum zażalenia przepisów postępowania.Podkreślenia wymaga, że przedmiotem wniosku strony o zastosowanie wobec niej instytucji ochrony tymczasowej jest decyzja stwierdzająca nieważności decyzji Starosty Sokolskiego z dnia 30 października 2020 r., którą zarejestrowano na wniosek spółki M. w likwidacji pojazd B. [...] wydając dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjnego do tego pojazdu (traktora).Jak natomiast wynika z oświadczeń strony skarżącej, zawartych tak we wniesionej skardze i zawartego w nim wniosku o zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz motywach zażalenia, skarżący nabywając wymieniony pojazdu dokonał wtórnej jego rejestracji. Jak zatem, co do zasady słusznie wskazuje sama strona, objęta jego skargą decyzja SKO w Białymstoku z dnia 17 marca 2025 r. nie dotyczy go bezpośrednio.Niewątpliwe poddana w niniejszej sprawie kontroli sądu administracyjnego decyzja może mieć wpływ na rozstrzygnięcie związane z rejestracją spornego pojazdu, jakiej dokonał skarżący, to jednak nie ma ona bezpośredniego wpływu na skarżącego.Jak bowiem słusznie wskazał Sąd I instancji, stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. (uchwała NSA z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12). Oznacza to, że stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Sokolskiego z dnia 30 października 2020 r., nie wywołuje jakichkolwiek bezpośrednich i natychmiastowych skutków prawnych w stosunku do rozstrzygnięcia wydanego w związku z rejestracją pojazdu przez samego skarżącego - wtórną rejestracją w rozumieniu art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1251). Bezsprzecznie akt wtórnej rejestracji pojazdu ma charakter zależny w stosunku do decyzji Starosty Sokolskiego, jednakże zależność ta skutkować będzie ewentualnym innym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem będzie stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, którą rzeczony pojazd został zarejestrowany na wniosek skarżącego. W konsekwencji dopiero to postępowanie – postępowanie które może zostać wszczęte w przyszłości – wywoływać będzie bezpośrednie i realne w aspekcie prawnym skutki dla strony.Wobec tego Sąd I instancji, niewadliwie ustalając bezpośredniość wpływu zaskarżonego w tej sprawie rozstrzygnięcia na sytuację skarżącego, nie był obowiązany do oceny wniosku w aspekcie podniesionej w nim argumentacji i twierdzeń mających uzasadnić żądanie zastosowania ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Czynienie takiej oceny pozbawione byłoby logicznych podstaw właśnie z uwagi na opisany brak bezpośredniego wpływu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku na aktualną sytuację prawną skarżącego związaną z posiadanym przez niego i przez niego zarejestrowanym pojazdem B. [...].Mając powyższe na uwadze, nie stwierdzając wadliwości zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.