Postanowienie - II GZ 69/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 10 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1085/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu od skargi w sprawie ze skarg M. Sp. z o.o. w likwidacji w W. i P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 29 kwietnia 2025Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1085/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu od skargi w sprawie ze skarg M. Sp. z o.o. w likwidacji w W. i P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 29 kwietnia 2025
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa karna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
prawo karne
Role w sprawie
prokurator
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
10 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Podstawa prawna
art. 58
ppsa
art. 57
ppsa
art. 46
ppsa
art. 47
ppsa
art. 49
ppsa
art. 73
ppsa
art. 269
ppsa
art. 184
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1085/25, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 232 § 1 pkt1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę P. Z. (dalej: Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 29 kwietnia 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu oraz zwrócił uiszczony wpis od skargi.W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 12 sierpnia 2025 r. wezwano Skarżącego do uzupełnienia braków złożonej skargi, poprzez wskazanie numeru PESEL oraz złożenie brakującego odpisu skargi.Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została zwrócona do Sądu z adnotacją "nie podjęto w terminie" w dniu 31 października 2025 r. Sąd przyjął, że doręczenie korespondencji sądowej nastąpiło 30 października 2025 r., bowiem pierwsza awizacja miała miejsce 16 października 2025 r., a 24 października 2025 r. przesyłkę tę awizowano powtórnie. Zakreślony termin upłynął 6 listopada 2025 r. Sąd I instancji uznał, że termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie, co uniemożliwiło nadanie sprawie prawidłowego biegu i skutkowało odrzuceniem skargi oraz zwrotem Skarżącemu uiszczonego wpisu sądowego.W zażaleniu na powyższe postanowienie, Skarżący zarzucił wadliwe uznanie przez Sąd, że doszło do skutecznego doręczenia mu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, w sytuacji gdy nie otrzymał informacji o kierowanej do niego korespondencji oraz powtórnego wezwania do jej odbioru. Skarżący wskazał również na nieuzasadnione przyjęcie, że nie dołączył do skargi jej odpisu oraz że nie wskazał swojego numeru identyfikacyjnego w sytuacji, gdy skarga zawierała załącznik w postaci odpisu odwołania, a w materiale dowodowym znajdował się numer PESEL Skarżącego. W oparciu o tak przedstawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji przyjął prawidłowo, że pomimo skutecznego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, w zakreślonym terminie Skarżący nie nadesłał jej odpisu oraz nie wskazał numeru PESEL, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że WSA zasadnie wezwał Skarżącego do uzupełnienia dostrzeżonych braków formalnych skargi.Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony, zgodnie z brzmieniem art. 46 p.p.s.a. powinno zawierać wymienione w nim elementy, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, (opubl. https://orzeczenia.nsa.gov.pl) niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.Odnosząc się natomiast do braku odpisu skargi, wskazać należy, że z brzmienia art. 47 § 1 p.p.s.a. wynika, iż do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 (opubl. j.w.), niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. ustawowy termin do uzupełnienia braków formalnych wynosi 7 dni. W wypadku stwierdzenia przez sąd nieuzupełnienia braków formalnych w terminie siedmiu dni, po stronie sądu powstaje bezwzględny obowiązek odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).Kwestię natomiast doręczania pism sądowych w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy rozdziału 4 działu III ustawy p.p.s.a. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a.,w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacjąo możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lubw miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości podjęcia odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pismaw placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Powyższe przepisy określają warunki, które muszą zostać spełnione, aby sąd mógł przyjąć fikcję doręczenia, tj. stwierdzić, że na mocy ustawy pismo nieodebrane przez stronę traktuje się jako prawidłowo doręczone.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie doszło do skutecznej fikcji doręczenia przewidzianej w cyt. przepisu, bowiem ze znajdującej się w aktach sprawy niepodjętej i zwróconej do Sądu przesyłki (k. - 51 akt sąd.) – w której znajdowało się wezwanie do uzupełnienia braków formalnych - wynika, że 16 października 2025 r. nastąpiła pierwsza nieudana próba jej doręczenia, o czym poinformowano adresata zostawiając zawiadomienie w jego drzwiach (pkt 2 druku zwrotnego potwierdzenia odbioru), zawierające także informację, że przesyłka jest do odbioru w placówce pocztowej FUP [...]. Z dokumentu tego wynika także, że druga próba doręczenia przesyłki w dniu 24 października 2025 r. była również nieudana, co w konsekwencji oznacza, że doręczenie w trybie art. 73 p.p.s.a. nastąpiło w dniu 6 listopada 2025 r., z powodu niepodjęcia przesyłki z placówki pocztowej w terminie, na mocy art. 73 § 4 p.p.s.a. Podkreślić w tym miejscu należy, że zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm.; por. też: wyrok NSA z 16 grudnia 2016 r., sygn. II FSK 3421/14, postanowienie SN z 22 marca 2019 r., sygn. I CZ 118/17, postanowienie NSA z 5 czerwca 2019 r., sygn. II OZ 500/19, postanowienie NSA z 26 stycznia 2024 r., sygn. I OZ 9/24), przez co przysługuje mu domniemanie prawdziwości.Co ważne, domniemanie w zakresie skutecznego doręczenia przesyłki może zostać obalone, gdy adresat wykaże, że mimo zastosowania tej formy doręczenia pismo nie zostało doręczone z przyczyn od niego niezależnych (por. Prawoo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011, str. 384-385 i powołane tam orzeczenia NSA). Do obalenia domniemania doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. nie jest wystarczające samo twierdzenie strony, że nie zostało jej doręczone ani pismo sądowe, ani awizo. Obalenie domniemania skutecznego doręczenia przesyłki może być przeprowadzone na skutek procedury reklamacyjnej, określonej w art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529 ze zm.; postanowienie NSA z 27 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 2225/13; wyrok NSA z 12 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 709/05, akceptowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C. H. Beck 2015 r., s. 428, nb 9). Nieprzeprowadzenie procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (por. np. postanowienie NSA z 16 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 550/14, LEX nr 1460094).Kwestionowana w zażaleniu skuteczność doręczenia wezwania nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, z których wprost wynika, że wezwanie zostało skarżącemu prawidłowo doręczone przez WSA na adres podany w skardze (k. 14 akt sądowych), zaś w konsekwencji niepodjęcia przesyłki sądowej z placówki pocztowejw ustawowym terminie, nastąpił jej zwrot do akt sprawy ze skutkiem uznania za doręczoną (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje, że mogą zdarzyć się indywidualne przypadki nieprawidłowości w doręczaniu korespondencji adresatom. Jednakże w rozpatrywanej sprawie nie zostało uprawdopodobnione, aby taka sytuacja miała miejsce. Skarżący nie wskazał w zażaleniu żadnych okoliczności świadczących o możliwości nieprawidłowego doręczania przesyłek pocztowych w miejscu jego zamieszkania, jak choćby poprzez złożenie reklamacji przesyłki i domagania się złożenia wyjaśnienia przez Pocztę Polską S.A. co do sposobu realizacji dostarczenia zakwestionowanej korespondencji.Odnosząc się natomiast do podnoszonych w zażaleniu kwestii bezpodstawnego wezwania do uzupełnienia wskazanych powyżej braków formalnych skargi w sytuacji, gdy Sąd dysponował "odpisem odwołania", jak również numerem PESEL, znajdującym się zdaniem Skarżącego w "materiale dowodowym", zwrócić uwagę należy na dwie kwestie. Po pierwsze, zagadnienie dotyczące braków formalnych skargi w postaci braku numeru PESEL było przedmiotem wskazanej powyżej uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22. Wskazana uchwała, z mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. ma tzw. ogólną moc wiążącą. Istota owej mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Argumenty o możliwości ustalenia numeru PESEL na podstawie akt sprawy administracyjnej były rozważane przez skład podejmujący rzeczoną uchwałę. Wobec powyższego, obowiązkiem Skarżącego było podanie w skardze numeru PESEL, niezależnie od ewentualnego wskazania gow aktach administracyjnych sprawy. Niepodanie tego numeru stanowiło brak formalny skargi, skutkujący prawidłowym wystosowaniem przez WSA wezwania do jego uzupełnienia w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi.Powyższe uwagi należy odnieść również do drugiej z przywołanych uchwał składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 w zakresie dotyczącym braku możliwości sądu administracyjnego do podejmowania za stronę czynności zmierzających do uzupełnienia braków skargi, przez sporządzanie jej odpisu. W tym kontekście, wbrew stanowisku Skarżącego, Sąd nie dysponował "odpisem odwołania", bowiem jak wynika z prezentaty WSA w Białymstoku, załącznikami wniesionej skargi były: wpis i koperta (k. 14 akt). Zasadnie zatem i w tej materii Skarżący został wezwany do uzupełnienia dostrzeżonego deficytu skargi, zwłaszcza, że uczestnikami postępowania są: M. sp. z o.o. oraz Prokurator Prokuratury Rejonowej Białystok-Północ, którym także na mocy art. 47 § 1 p.p.s.a. należałoby doręczyć odpis skargi Skarżącego.W świetle przedstawionych okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Sądu I instancji odrzucające skargę z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braków formalnych jest prawidłowe.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.., postanowił jak w sentencji.