Postanowienie - II OZ 193/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 11 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Dnia 11 marca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. N. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 stycznia 2026 r., sygn. akt II SAB/Rz 235/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. N. M. na bezczynność Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu w przedmiocie przyjęcia iOddalono zażalenie. Dnia 11 marca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. N. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 stycznia 2026 r., sygn. akt II SAB/Rz 235/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. N. M. na bezczynność Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu w przedmiocie przyjęcia i
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
nieustalone
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
11 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Zdzisław Kostka
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 7 stycznia 2026 r., sygn. akt II SAB/Rz 235/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie ze skargi obywatela Somalii A. N. M. na bezczynność Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu w przedmiocie przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, odmówił wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Zgorzelcu z 14 lipca 2025 r. zobowiązującej cudzoziemca do powrotu. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji nie ma możliwości orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji innego organu administracji.W zażaleniu na postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143), art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 46 ust. 5 dyrektywy proceduralnej 2013/32 oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. W ocenie skarżącego, Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął brak możliwości wstrzymania wykonania orzeczenia innego organu w sprawie ze skargi na bezczynność. Zdaniem skarżącego, "sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie aktu wydanego w ramach innego postępowania prowadzonego w granicach tej samej sprawy, które to należy interpretować jako granice sprawy administracyjnej w ujęciu materialnym, zaś w ramach jednej sprawy administracyjnej postępowania mogą być prowadzone przez różne organy". Z uwagi na tak postawione zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).Należy wskazać, że w postępowaniu sądowym ze skargi na bezczynność, aktu ani czynności, której wstrzymania wykonania można by było się domagać, nie ma. Zatem w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie można żądać wstrzymania wykonania aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a. W takich sprawach nie występują też zagrożenia, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem nie ma działania organu, którego skutki wykonania mogłyby doprowadzić do wystąpienia opisanych w tym przepisie zagrożeń (zob. postanowienia NSA z 6 czerwca 2023 r., II OZ 304/23 oraz z 22 stycznia 2026 r., II OZ 12/26).W przedmiotowej sprawie nie została wydana żadna decyzja, gdyż skarżący bezskutecznie domagał się przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i jego rejestracji. Decyzja zobowiązująca skarżącego do powrotu została wydana przez inny organ administracji, w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie innego aktu prawnego. W tym miejscu należy przypomnieć, że instytucja wstrzymania wykonania dotyczy aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Aby ustalić, które akty mogą podlegać wstrzymaniu należy ustalić najpierw tożsamość przedmiotową i podmiotową sprawy. Tożsamość taka oznacza, że akty lub czynności dotyczą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99). Ponadto w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22, zwrócono uwagę na dwie istotne – również w kontekście tej sprawy – kwestie. Po pierwsze, że "ustalając zakres ochrony tymczasowej określony w art. 61 § 3 p.p.s.a., wyrażający się w słowach we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, należy uwzględniać charakter sprawy wynikający z przedmiotu zaskarżenia i wynikające z tej sprawy granice orzekania przez sąd tj. należy brać pod uwagę treść art. 134 § 1 p.p.s.a i art. 135 p.p.s.a.". I po drugie, że "rozwiązania zawarte w art. 61 § 6 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 152 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazują na bezpośredni związek jaki zachodzi pomiędzy instytucją wstrzymania wykonania aktu lub czynności, a zakresem orzekania przez sąd w związku z wniesioną skargą. Inaczej ujmując postanowienie o wstrzymaniu wykonania może dotyczyć takich aktów lub czynności, które zgodnie z art. 135 p.p.s.a. wydane lub podjęte zostały we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Tym samym nie można wydać postanowienia o wstrzymaniu wykonania określonego aktu, jeżeli w wyniku rozpoznania i uwzględnienia skargi – zgodnie z art. 135 p.p.s.a. – sąd nie może uchylić tego aktu". To zaś oznacza, że z uwagi na fakt, że w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu administracji, w tym w przedmiocie przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, sąd administracyjny nie bada legalności wydania przez ten sam lub inny organ administracji jakiegokolwiek rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym – jak w tej sprawie – decyzji w przedmiocie zobowiązania do powrotu, to nie może wstrzymać wykonania żadnego aktu administracji.Reasumując, w ocenie NSA w niniejszej sprawie o tożsamości ani podmiotowej, ani przedmiotowej nie może być mowy, bowiem jedyne co łączy przedmiotową sprawę bezczynności Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu ze sprawą decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Zgorzelcu z 14 lipca 2025 r., to osoba skarżącego. Ochrony tymczasowej skarżący powinien natomiast poszukiwać w postępowaniu zainicjowanym ewentualną skargą na decyzję w przedmiocie zobowiązania go do powrotu.Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.., postanowił jak w sentencji.