Postanowienie - II GZ 75/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 12 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 października 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 1633/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 11 lipca 2025 r. nr 407.392/AHXII/2025 w przedmiocieOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 października 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 1633/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 11 lipca 2025 r. nr 407.392/AHXII/2025 w przedmiocie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
12 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Andrzej Skoczylas
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1633/25, odmówił M.Z. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 11 lipca 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu.Sąd I instancji wskazał, że M.Z. wraz ze skargą na ww. decyzję SKO złożył wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Skarżący argumentował, że udzielenie ochrony tymczasowej jest zasadne z uwagi na konsekwencje, które mogą wystąpić w przypadku wydania przez Starostę Białostockiego decyzji o odmowie rejestracji [...], tj. pozbawienie skarżącego możliwości eksploatacji pojazdu, który stanowi podstawę jego działalności rolniczej.W ocenie WSA, skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wobec niego znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Decyzja SKO stwierdzająca nieważność pierwszej rejestracji pojazdu na terenie Polski nie ma bowiem bezpośredniego przełożenia na sytuację prawną kolejnego nabywcy pojazdu, w szczególności nie eliminuje automatycznie kolejnych rejestracji tego pojazdu w Polsce w przypadku jego zbycia. Podważenie każdej kolejnej rejestracji pojazdu wymaga wydania odrębnej decyzji administracyjnej. Skoro zatem zaskarżona decyzja nie wstrzymuje możliwości dalszego użytkowania pojazdu przez aktualnego właściciela ani nie skutkuje automatycznym wykreśleniem tego pojazdu z rejestru, to nie istnieje bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tego względu Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji SKO na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.).Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M.Z., wnosząc o jego uchylenie w całości, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.W ocenie skarżącego, Sąd I instancji błędnie uznał, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja SKO będzie bowiem prowadzić do unieważnienia rejestracji [...], który stanowi podstawowe narzędzie w prowadzonej działalności rolniczej. Bez ważnej rejestracji, skarżący nie będzie mógł legalnie eksploatować pojazdu na drogach publicznych, co grozi paraliżem jego działalności gospodarczej i bezpośrednimi stratami finansowymi szacowanymi na co najmniej kilka tysięcy złotych miesięcznie z tytułu utraconego dochodu z produkcji rolnej, kosztów alternatywnych rozwiązań (np. wynajem sprzętu) oraz ewentualnych kar za nielegalne użytkowanie pojazdu.Zdaniem wnoszącego zażalenie, wykonanie decyzji może doprowadzić do nieodwracalnych konsekwencji, takich jak konieczność zaprzestania działalności rolniczej na okres rozpoznania sprawy, utrata kontraktów z odbiorcami, degradacja upraw z braku możliwości terminowej obsługi czy nawet konieczność sprzedaży [...] po zaniżonej cenie. Skarżący wskazuje, że unieważnienie rejestracji zakłóca stabilność obrotu prawnego i zaufanie do organów państwa, co jest szczególnie dotkliwe w kontekście trwających prac legislacyjnych nad "abolicją" dla [...] marki [...]. Wstrzymanie wykonania decyzji pozwoli uniknąć nieodwracalnych skutków do czasu uchwalenia nowych przepisów, co jest zgodne z orzecznictwem NSA podkreślającym ochronę interesu publicznego i indywidualnego w sytuacjach niepewności prawnej. W ocenie skarżącego, WSA nie uwzględnił tych okoliczności, opierając się na ogólnych założeniach bez analizy konkretnych faktów sprawy, co stanowi błąd w subsumpcji i naruszenie zasad postępowania sądowego. Orzecznictwo NSA konsekwentnie wymaga, by wniosek o wstrzymanie był oceniany z uwzględnieniem realnego zagrożenia dla skarżącego, a nie abstrakcyjnych możliwości.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie jest zasadne, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie szkody należy rozumieć jako szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej, zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej, gdyż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony lub sam wniosek złożony w tym przedmiocie. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających uznać, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji słusznie uznał, iż podniesione przez skarżącego okoliczności nie wypełniają przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, że niebezpieczeństwo wyrządzenia wnioskodawcy znacznej szkody lub spowodowania dla niego trudnych do odwrócenia skutków mogłyby wynikać z decyzji, której adresatem byłby skarżący, a nie z decyzji dotyczącej podmiotu trzeciego. Jako że zaskarżona decyzja jest skierowana do innego podmiotu, jej bezpośrednie skutki ograniczają się jedynie do wyeliminowania decyzji o pierwotnej rejestracji pojazdu. Jak wskazał Sąd I instancji, zaskarżona decyzja nie wstrzymuje możliwości dalszej eksploatacji [...] przez skarżącego, który jest aktualnym właścicielem pojazdu, ponieważ nie powoduje jego automatycznego wyrejestrowania. Wystąpienie ewentualnych, szkodliwych dla skarżącego następstw utraty przez niego możliwości dalszej eksploatacji pojazdu, mogłoby być rozważane w kontekście skutków wynikających z odrębnej decyzji administracyjnej wzruszającej kolejną rejestrację, której będzie on adresatem. W konsekwencji, udzielenie ochrony tymczasowej na obecnym etapie byłoby przedwczesne w tym sensie, że podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności mogłyby podlegać ocenie w ramach postępowania sądowego dotyczącego kontroli legalności decyzji administracyjnej, która bezpośrednio oddziaływałaby na skarżącego.Nie stanowi również podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji twierdzenie skarżącego, że unieważnienie rejestracji [...] zakłóca stabilność obrotu prawnego i zaufanie do organów państwa. Argumentacja w tym zakresie zmierza bowiem do wykazania wadliwości działania SKO przy stwierdzeniu nieważności decyzji o pierwotnej rejestracji. W tym miejscu podkreślić należy, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie, sąd nie dokonuje oceny legalności decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. W odniesieniu zatem do podnoszonych przez stronę argumentów o wadliwości działania organu stwierdzić należy, że na obecnym etapie postępowania sąd rozstrzyga tylko zagadnienie incydentalne, nie wypowiadając się w zakresie sprawy głównej, w przedmiocie której prowadzone jest postępowanie sądowoadministracyjne. Nie jest zatem możliwa – przy rozpoznawaniu kwestii wpadkowej, jaką jest wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – ocena zgodności wydanej decyzji z wymogami stabilności obrotu prawnego i ochrony zaufania do władzy publicznej.Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również zapatrywania strony na znaczenie dla udzielenia ochrony tymczasowej toczących się prac legislacyjnych nad tzw. "ustawą abolicyjną", tj. projektem ustawy o zmianie ustawy o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia oraz niektórych innych ustaw (nr UC95). Sądy administracyjne, tak jak wszystkie organy władzy publicznej, są bowiem obowiązane do działania na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP), przez co należy rozumieć prawo obowiązujące, a nie dopiero projektowane. W tym kontekście należy przypomnieć, że art. 61 § 3 p.p.s.a. wskazuje na dwie przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, trwające prace nad ustawą abolicyjną nie mieszczą się w ramach żadnej z tych przesłanek. Jak już wywiedziono powyżej, ubiegając się o ochronę tymczasową, skarżący powinien wskazywać na zagrożenia, jakie niesie dla niego wykonanie zaskarżonej decyzji, nie zaś na pozytywne skutki planowanej interwencji ustawodawcy.Z tych względów, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.