Postanowienie - II OZ 326/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 9 kwietnia 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Dnia 9 kwietnia 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 86/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2025 r., nr WOP.7721.173.Oddalono zażalenie. Dnia 9 kwietnia 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 86/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2025 r., nr WOP.7721.173.
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
9 kwietnia 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Robert Sawuła
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 19 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 86/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Gdańsku odmówił A. M. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) z 1 grudnia 2025 r., nr WOP.7721.173.2025.MJ, w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.W uzasadnieniu powyższego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że A. M. pismem z 9 lutego 2026 r. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez niego do sądu w/w decyzji PWINB, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim (PINB) z 16 lipca 2025 r., nakazującą wnioskodawcy rozbiórkę budynku wraz z zadaszonym tarasem tworzącym jedną całość, dwukondygnacyjnego o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym, trwale związanego z gruntem – posadowionego na bloczkach betonowych częściowo zagłębionych w gruncie rodzimym oraz na kotwach stalowych zakotwionych w betonie zagłębionym w gruncie rodzimym, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 5,2 m x 5,2 m + 2,10 m x 5,2 m, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym B., gmina K.Zdaniem wnioskodawcy, wykonanie zaskarżonej decyzji będzie skutkować niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Realizacja decyzji bowiem doprowadzi do rozbiórki budynku oznaczonego w decyzji, to jest do całkowitej fizycznej likwidacji tego obiektu. Rozbiórka budynku doprowadzi do jego bezpowrotnego usunięcia, co świadczy o zaistnieniu przesłanki spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawca podniósł również, że w przypadku braku wstrzymania wykonania decyzji, rozbiórka budynku zostanie przeprowadzona na jego koszt. Wskazana perspektywa konsekwencji finansowych usunięcia budynku, które to konsekwencje w razie realizacji będą obciążać wnioskodawcę, świadczy również o wystąpieniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody.Sąd pierwszej instancji odmawiając uwzględnienia wniosku stwierdził, że wnioskodawca powołał się na likwidację budynku oraz koszty z tym związane, nie podając ani ich przybliżonej wysokości, ani wpływu takiego wydatku na jego sytuację majątkową lub życiową. Zdaniem tegoż sądu, jeżeli strona skarżąca powołuje się na skutki finansowe, to tego rodzaju argumentacja wymaga przedstawienia sytuacji finansowej podmiotu wnioskującego, czego wnioskodawca nie uczynił. Nie jest możliwe bez wskazania konkretów dokonanie oceny czy wykonanie decyzji spowoduje w ogóle "znaczną" szkodę lub wywoła nieodwracalne skutki. Poza tym z reguły skutki finansowe nie mają charakteru nieodwracalnego, ponieważ w związku z wykonaniem wadliwych decyzji administracyjnych przysługuje stronie roszczenie odszkodowawcze. Nadto, w ocenie sądu pierwszej instancji trudno automatycznie uznać, że w stosunku do wnioskodawcy nakaz rozbiórki spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, zwłaszcza gdy z akt sprawy wynika, że rozbiórką objęto obiekt rekreacji indywidualnej, a nie budynek związany z centrum życiowym wnioskodawcy.Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zwraca się również o rozważanie przez WSA w Gdańsku zastosowania art. 196 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026, poz. 143, Ppsa) i wstrzymanie wykonania postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Skarżący w całości podtrzymuje argumentację wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.W piśmie strony skarżącej z 20 marca 2026 r. – stanowiącym uzasadnienie zażalenia – doprecyzowano, że skarżący złożył wniosek do projektu planu ogólnego Gminy Krokowa i bierze aktywny udział w procedurze planistycznej, która jeszcze nie została zakończona. Ponadto skarżący podjął rozmowy z władzami Gminy w sprawie możliwości zmiany obowiązującego planu miejscowego w sposób, który pozwoli na legalizację budowy spornego budynku.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Stosownie do art. 61 § 1 Ppsa wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 Ppsa).W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania objęto zaskarżoną decyzję PWINB, którą utrzymano w mocy decyzję PINB nakazującą wnioskodawcy rozbiórkę budynku wraz z zadaszonym tarasem tworzącym jedną całość, dwukondygnacyjnego o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.Należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że strona skarżąca nie wykazała, aby rozbiórka przedmiotowego budynku spowodowała niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wprawdzie przeprowadzenie nakazanej przez organ rozbiórki niewątpliwie wiązać się będzie z poniesieniem nakładów finansowych związanych z robocizną, przeniesieniem bądź zmagazynowaniem przedmiotu rozbiórki, lecz nie oznacza to automatycznie, że mamy do czynienia ze szkodą o charakterze "znacznym". Z uwagi na nieprzedstawienie zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu przez stronę skarżącą swojej sytuacji finansowej, niemożliwe jest stwierdzenie, jaki wpływ na jej sytuację materialną będzie miało wykonanie zaskarżonej decyzji. Tymczasem tylko odniesienie ewentualnych kosztów związanych z wykonaniem decyzji rozbiórkowej, choćby wskazanych szacunkowo, do sytuacji majątkowej strony zobowiązanej do wykonania nakazu może zobrazować, czy faktycznie ewentualna szkoda miałaby charakter znaczny. Dopiero przedstawienie przez stronę skarżącą realnych kosztów takiej rozbiórki oraz swojej sytuacji majątkowej, która wskazywałaby, że poniesienie tych kosztów groziłoby utratą środków utrzymania, uzasadniać mogłoby twierdzenie, że zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 Ppsa. Nie znając jednak sytuacji majątkowej skarżącego sąd nie mógł z urzędu założyć, że ich poniesienie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Natomiast rozmiary i konstrukcja obiektu, a także jego charakter, co do zasady nie wskazują, aby rozbiórka wymagała nakładów i wysiłków ponadprzeciętnych.Według strony skarżącej już sam obowiązek dokonania rozbiórki uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej, jednak ustawodawca w art. 61 § 3 Ppsa nie uzależnia wstrzymania wykonania aktu od jego charakteru, ale od wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dopiero okoliczności wskazujące na zaistnienie tych przesłanek są podstawą do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.W niniejszej sprawie nie przedstawiono stosowej argumentacji w tym zakresie, a upatrywanie podstaw do wstrzymania w charakterze samej decyzji o nakazie rozbiórki nie było uzasadnione. Jak słusznie ponadto zauważył sąd a quo przedmiotowy budynek jest obiektem rekreacji indywidualnej, a nie budynkiem związanym z centrum życiowym wnioskodawcy, a zatem jego likwidacja nie będzie wiązała się z utratą przez niego miejsca zamieszkania. Co się tyczy argumentacji odnośnie prac planistycznych celem uchwalenia nowego planu, który dopiero miałby dopuszczać zabudowę w terenie, gdzie zlokalizowano przedmiotowy budynek, to taka argumentacja nie mogła odnieść skutku. Sąd uwzględnia prawo obowiązujące, a nie może swego rozstrzygnięcia opierać na zdarzeniach przyszłych i niepewnych.W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji., orzekł jak w sentencji.