Postanowienie - I GZ 112/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 9 kwietnia 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Sz 77/26 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 grudnia 2025 r. nr UP-862/2025 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu sOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Sz 77/26 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 grudnia 2025 r. nr UP-862/2025 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu s
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
ubezpieczenia społeczne
Role w sprawie
organ rentowy / ZUS
Data orzeczenia
9 kwietnia 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Małgorzata Grzelak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 18 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Sz 77/26, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), w sprawie ze skargi M. W. (dalej: skarżący) na decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 19 grudnia 2025 r. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem skarżącego o wstrzymanie wykonania została objęta decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 19 grudnia 2025 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, z której nie wynika nałożenie na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Sąd wyjaśnił, że tego rodzaju decyzja nie ustala wysokości należności z tytułu ww. składek, ponieważ nie jest to decyzja o tzw. charakterze "wymiarowym". Zaskarżony akt jest decyzją odmowną, które to decyzje, jak podkreślił Sąd, co do zasady nie mają cechy wykonalności. W ocenie Sądu zaskarżonej decyzji brak jest więc przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia wstrzymanie jej wykonania.Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie nie miało usprawiedliwionych podstaw.Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Poza opisanymi przesłankami wynikającymi art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz wymogami, jakie stawiane są wnioskodawcy domagającemu się zastosowania przewidzianej tym przepisem instytucji ochrony tymczasowej, wskazać należy na pierwszorzędną przesłankę warunkującą zastosowanie powołanej regulacji, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z 23 stycznia 1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, teza 1). Innymi słowy, problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z 10 maja 2012 r., II FZ 358/12).W orzecznictwie przyjmuje się, że nie kwalifikują się do wykonania wszelkie akty administracyjne odmowne. Taka decyzja nie nakłada bowiem na jej adresata żadnych obowiązków i nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FZ 193/13; postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II GZ 1111/16). Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw czy obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych.Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podziela dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony.Decyzja, której dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania, została wydana w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Zaskarżona decyzja ma więc charakter odmowny i nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań zobowiązanego o umorzenie wcześniej powstałych należności nie wykreowało nowej sytuacji skarżącego w sferze jego obowiązków. Akt administracyjny, który będzie podlegał ocenie sądu administracyjnego pod kątem legalności, nie nakłada na stronę powinności określonego zachowania się, jak również nie przyznaje jej żadnego uprawnienia. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest aktem, który nie nosi znamion wykonalności, wobec czego trafnie Sąd pierwszej instancji uznał wniosek o jej wstrzymanie za bezzasadny.Zwrócić należy także uwagę, że skorzystanie przez skarżącego z prawa do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie może zastąpić merytorycznej kontroli tego aktu, co będzie badane dopiero na etapie merytorycznego rozpoznawania skargi.Mając na uwadze powyższe, skoro przedmiotem decyzji, której wstrzymania wykonania domaga się skarżący, jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż z uwagi na jej charakter, nie podlega ona wykonaniu.Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.., oddalił zażalenie.