sygn. II OZ 407/26 22 kwietnia 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - II OZ 407/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 22 kwietnia 2026

Teza
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.K. i D.K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 2674/24 o wezwaniu D.K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi K.P., D.K. i D.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r.Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.K. i D.K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 2674/24 o wezwaniu D.K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi K.P., D.K. i D.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r.
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono zażalenie
Typ sprawy sprawa cywilna
Etap zażalenie
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 22 kwietnia 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Robert Sawuła
Rozstrzygnięcie

Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.K. i D.K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 2674/24 o wezwaniu D.K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi K.P., D.K. i D.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r. nr 855/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie D.K.; 2. odrzucić zażalenie D.K..

UZASADNIENIE
Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnegow Warszawie zarządzeniem z 26 lutego 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 2674/24, wezwał skarżącą D.K. do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 lipca 2024 r. nr 855/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w kwocie 500 złotych, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2021, poz. 535; rozp. RM 2003).Zażalenie na powołane zarządzenie wnieśli D.K. i D.K., domagając się jego uchylenia i zwolnienia ich z kosztów sądowych. Skarżący chcą też, aby niniejsze pismo potraktować jako wyraźne zastrzeżenie konstytucyjne co do sposobu stosowania art. 220 § 3 "p.p.s.a." (zapewne skarżącym chodziło o ustawę z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Ppsa – uwaga Sądu).Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie D.K. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie D.K., jako niedopuszczalne, podlega odrzuceniu.W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że po wpłynięciu skargi, do zadań sądu pierwszej instancji należy zbadanie, czy odpowiada ona wymogom formalnym, a także czy został uiszczony wpis sądowy. W razie potrzeby sąd wzywa do usunięcia braków formalnych i uiszczenia wpisu.Zgodnie z art. 199 Ppsa (Dz. U. 2026, poz. 143), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Według zaś art. 220 § 1 Ppsa, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd zgodnie z art. 220 § 3 Ppsa.W myśl § 2 ust. 3 pkt 1 rozp. RM 2003, wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury – 500 złotych. Natomiast zgodnie z art. 214 § 1 Ppsa, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, o ile ustawa nie stanowi inaczej.Uwzględniając przytoczone przepisy należy stwierdzić, że D.K. została prawidłowo wezwana zaskarżonym zarządzeniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz pouczona o rygorze niezastosowania się do wezwania. Również prawidłowo określono wysokość należnego wpisu. Ponadto zasadnie Przewodniczący wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu już po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem z 3 lipca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 826/24, WSA w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Wskazane w zażaleniu normy konstytucyjne i prawa międzynarodowego w zakresie praw człowieka nie zostały, zdaniem NSA, naruszone poprzez wezwanie skarżącej, na podstawie art. 220 § 1 i 3 Ppsa, do uiszczenia wpisu od skargi, albowiem skarżąca wykorzystała instytucję prawa pomocy i składała środki zaskarżenia w toczącym się postępowaniu z jej skargi. Okoliczność, że w efekcie tych działań nie uzyskała zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia pełnomocnika nie prowadzi do wniosku, że pozbawiono ją prawa do sądu. Nie można twierdzić, że każde negatywne rozstrzygnięcie sądu o prawach i obowiązkach procesowych strony, tutaj w przedmiocie ponoszenia kosztów sądowych, jest naruszeniem jej prawa do sądu. Sąd przeprowadził ocenę jej zdolności finansowych na potrzeby tego postępowania i uznał, że jest ona w stanie uiścić wpis od skargi, a w razie potrzeby wystąpić o pomoc pełnomocnika z wyboru.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa w zw. z art. 198 Ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji.Zgodnie natomiast z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść strona oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 Ppsa.W myśl art. 194 § 1 Ppsa zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Jak stanowi art. 198 Ppsa, powołany przepis ma zastosowanie także do zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Natomiast na zasadzie art. 227 § 1 Ppsa zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 178 Ppsa. Z kolei art. 197 § 2 Ppsa stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2.Za koniecznością odrzucenia zażalenia D.K. z powodu jego niedopuszczalności stoi brak spełnienia przesłanki podmiotowej. Zachodzi ona wówczas, gdy zażalenie wnosi osoba nie będąca adresatem zarządzenia nim objętego, czyli w sytuacji gdy skutki jego niewykonania dotyczą wyłącznie zobowiązanego do dokonania czynności określonej danym zarządzeniem – w tym przypadku wyłącznie D.K. D.K. nie był bowiem adresatem zarządzenia wydanego wobec D.K., a w konsekwencji nie był uprawniony do jego zaskarżenia.Z tej przyczyny zażalenie złożone przez D.K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII wzywające inną osobę do uiszczenia wpisu od skargi należało uznać za niedopuszczalne i jako takie odrzucić.Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa w zw. z art. 198 Ppsa, orzekł jak w pkt 2 sentencji., orzekł jak w pkt 2 sentencji.