sygn. II FZ 27/26 28 kwietnia 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - II FZ 27/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 28 kwietnia 2026

Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. I. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Go 396/25 w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 23 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w podatku dOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. I. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Go 396/25 w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 23 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w podatku d
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono zażalenie
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna podatkowa
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
organ podatkowy podatek dochodowy od osób fizycznych kontrola administracyjna sprawa podatkowa
Data orzeczenia 28 kwietnia 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Maciej Jaśniewicz
Rozstrzygnięcie

Oddalono zażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. I. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Go 396/25 w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 23 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. postanawia oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z 4 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Go 396/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawie ze skargi M. I. (dalej jako: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 23 września 2025 r. w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r., oddalił wniosek o wyłączenie sędziów: Jacka Niedzielskiego, Damiana Bronowickiego oraz Kamili Karwatowicz. Uzasadniając wniosek o wyłączenie sędziów Skarżący wskazał na rozprawie, że ma wątpliwości co do bezstronności wskazanych powyżej sędziów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalając wniosek doszedł do przekonania, że argumentacja Skarżącego jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że Skarżący nie przywołał żadnych okoliczności, które uprawdopodobniłyby wystąpienie jakiejkolwiek przyczyny do wyłączenia sędziego. Sąd stwierdził także, że gołosłowne oświadczenia Skarżącego, jak również negatywne rozpatrzenie złożonych przez niego wniosków nie mogą być podstawą do wyłączenia sędziego. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że nie budzi żadnych wątpliwości prawdziwość oświadczeń sędziów, w których wskazywali, że nie zachodzą żadne wątpliwości co do ich bezstronności. W związku z tym na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalono wniosek o wyłączenie sędziów.Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie i zaskarżył je w całości wnosząc o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podniósł, że w niniejszej sprawie domagał się wznowienia postępowania na skutek ujawnienia nowych dowodów, które miałyby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym zakończonym negatywnymi skutkami dla Skarżącego. Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Go 396/25 Skarżący wnosił o wystąpienie do Prokuratury Rejonowej w Ś. o udostępnienie akt postępowania przygotowawczego, twierdząc, że w postępowaniu tym ujawniono istnienie dokumentacji, która miałaby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, której jest stroną. Po oddaleniu tego wniosku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, Skarżący wniósł o odroczenie rozprawy, z uwagi na konieczność zawiadomienia prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa przez pracowników organu podatkowego, na podstawie art. 304 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 46). Także i ten wniosek został oddalony. Według Skarżącego oddalenie tych dwóch wniosków może stanowić wątpliwość co do bezstronności Sądu. Zaznaczył, że istotą wniosku o wznowienie było ujawnienie nowych dowodów, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Nieuwzględnienie wniosku dowodowego przez Sąd w takiej sytuacji świadczyć ma według Skarżącego o stronniczości sędziów orzekających w sprawie. W tym przypadku bowiem sędziowie ci mieliby orzekać na podstawie niepełnego materiału dowodowego, pomimo że nie istnieją żadne przeciwskazania do jego uzupełnienia. Według Skarżącego brak racjonalnego wyjaśnienia dla takich działań Sądu jest przyczyną wątpliwości co do ich bezstronności. Ponadto Skarżący podnosił, że niepodjęcie przez Sąd odpowiednich działań prowadzi w rzeczywistości do istotnego opóźnienia w rozpoznaniu sprawy, co jest niekorzystne dla podmiotu dochodzącego sądownie swoich praw.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie podlega oddaleniu.Podstawowym celem instytucji wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 p.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.) jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., SK 53/04, publ. OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis ww. przepisów sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., SK 19/02, publ. OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Przepis art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odnosić się do określonego sędziego i wskazywać na istnienie takich okoliczności, które mogą rodzić wątpliwość co do jego bezstronności. Podkreślenia wymaga również, że we wniosku o wyłączenie sędziego strona, zgodnie z art. 20 p.p.s.a., powinna uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia, natomiast sędzia, którego dotyczy wniosek, zobowiązany jest do złożenia wyjaśnienia (art. 22 § 2 p.p.s.a.). Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą.W niniejszej sprawie Skarżący nie przedstawił żadnej uzasadnionej i spójnej argumentacji, która pozwalałaby na przyjęcie, że zachodzi konieczność wyłączenia któregoś z sędziów orzekających w sprawie. Przede wszystkim nie wskazał na jakąkolwiek konkretną sytuację, zachowanie czy wypowiedź sędziego, które mogłyby uzasadniać wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie, bądź rodzić podejrzenie o jakiekolwiek uprzedzenia. Uzasadniając swój wniosek wskazał jedynie, że skład sędziowski, którego wyłączenia się domagał, całkowicie niesłusznie oddalił wniosek o wystąpienie do prokuratury o udostępnienie akt. Zdaniem Skarżącego miało to kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Podnosił on zatem, że jeżeli skład sędziowski podejmuje błędną decyzję w trakcie postępowania, a nie istnieje żadna inna przyczyna dla podjęcia takiego rozstrzygnięcia, to wynika ono prawdopodobnie ze stronniczości sędziów względem strony. Z tego rodzaju argumentacją nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim wskazać należy, że głównym zadaniem Sądu w ramach postępowania jest rozstrzygnięcie sporu zaistniałego w sprawie, co każdorazowo wiążę się z podejmowaniem decyzji wynikających z oceny okoliczności podnoszonych w sprawie. To, że wydawane przez dany skład sędziowski postanowienia o charakterze ubocznym dla głównego toku sprawy, są niekorzystne dla Skarżącego, w żaden sposób nie świadczy o niezachowaniu bezstronności przez sędziów zasiadających w składzie Sądu. Nie może wobec tego podstawy wyłączenia stanowić subiektywne przeświadczenie Skarżącego, że sędziowie są w jakimś stopniu do niego uprzedzeni lub negatywnie nastawieni. Obowiązkiem podmiotu wnoszącego o wyłączenie sędziego jest w takich przypadkach wykazanie, że negatywne dla niego rozstrzygnięcie wynika z innych przyczyn niż obiektywna ocena okoliczności podnoszonych w sprawie. Niezgadzanie się Skarżącego z danym rozstrzygnięciem nie może prowadzić do wyłączenia sędziego, jeśli nie uprawdopodobni on, że sędzia przy wydaniu orzeczenia kierował się innymi przesłankami niż te wynikające z przepisów prawa. W niniejszym przypadku zaś Skarżący nie wskazał żadnych racjonalnych podstaw do uznania, że niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie wynikało z merytorycznej oceny zasadności wniosku, a nie jak utrzymywał z nieprawidłowego nastawienia sędziów względem jego osoby. Uzasadniając swój wniosek o wyłączenie sędziego, Skarżący powoływał się właściwie tylko na swoje odczucia, zgodnie z którymi błędne jego zdaniem rozstrzygnięcia nie mogły mieć innej przyczyny niż naruszenie bezstronności składu sędziowskiego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie odczucia nie są jednak wystarczające do uprawdopodobnienia podstaw do wyłączenia sędziego. Wskazać również należy, że jeśli Skarżący nie zgadza się z danym rozstrzygnięciem Sądu to posiada inne środki zaskarżenia przewidziane ustawą, w tym składane także na podstawie art. 191 p.p.s.a, czy skarga kasacyjna. Instytucja wyłączenia sędziego nie służy bowiem do podważania prawidłowości danego rozstrzygnięcia, lecz dla wykluczenia sytuacji, w której sprawę rozstrzygałby sędzia, którego bezstronność byłaby wątpliwa. Jeżeli zatem Skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciami podejmowanymi przez konkretnych sędziów powinien on je zaskarżać środkami do tego przeznaczonymi albo wykazać, że niekorzystne rozstrzygnięcie ma źródło w uprzedzeniach lub negatywnym nastawieniu sędziego. Jeżeli zatem nie uprawdopodobni on związku niekorzystnego rozstrzygnięcia z brakiem bezstronności sędziego to wniosek o wyłączenie jest bezzasadny. W niniejszym przypadku Skarżący tylko wskazywał, że Sąd podejmował niekorzystne dla niego orzeczenia, ale poza własnymi gołosłownymi twierdzeniami w żaden sposób nie wykazał, że przyczyną takich rozstrzygnięć było niezachowanie bezstronności.Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.. oddalił zażalenie.