Postanowienie - II OZ 506/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 28 maja 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 652/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R.F. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 21 sierpnia 2025 r., znak ZOA-VII.7721.1.2024 w przedmiocieOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 652/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R.F. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 21 sierpnia 2025 r., znak ZOA-VII.7721.1.2024 w przedmiocie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
powód
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
28 maja 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Robert Sawuła
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 25 listopada 2025 r., II SA/Lu 652/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Lublinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (LWINB) z 21 sierpnia 2025 r., znak: ZOA-VII.7721.1.2024, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]ie z 23 kwietnia 2025 r., znak: NB.5180.13.2023, a którą to nakazano R.F. (skarżący) rozbiórkę hali namiotowej o wymiarze w rzucie 10,15 m x 20,00 m i wysokości dachu kalenicy 5,10 m wykorzystywanej jako sala zabaw dla dzieci, zlokalizowanej w miejscowości S., na działce nr [...], gm. [...].W uzasadnieniu swego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że na rozprawie 25 listopada 2025 roku, pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania w/w decyzji. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że nakazanie rozbiórki obiektu stanowi dla osoby obowiązanej znaczną szkodę, gdyż de facto oznacza utratę środków finansowych, które zostały zapłacone przez skarżącego za obiekt. Kwota ta stanowiąca 184 500 zł, jest zdaniem skarżącego znaczna, a rozbiórka obiektów doprowadzi do definitywnej utraty przez skarżącego owej kwoty bez możliwości jej odzyskania. W wniosku podkreślono, że materiały rozbiórkowe nie będą miały żadnej wartości i nie będą mogły być wykorzystane ponownie w żadnym zakresie. Dodatkowo podkreślono, że rozbiórka hali namiotowej uniemożliwi realizację umów zawartych przez skarżącego, związanych z organizacją imprez okolicznościowych. Dochody z organizacji różnego rodzaju uroczystości stanowią podstawowe źródło utrzymania dla skarżącego i jego rodziny. Skarżący podkreślił, że zawarł umowy na organizację imprez okolicznościowych na rok 2026 r., a brak możliwości ich realizacji spowoduje konieczność zwrotu zadatków i zaliczek, a także może spowodować dalej idące roszczenia odszkodowawcze. Końcowo skarżący podkreślił, że obiekt budowlany spełnia wszelkie wymogi techniczne i nie powoduje zagrożenia, a powodem rozbiórki są jedynie kwestie formalne. Rozbiórka doprowadzi natomiast do braku możliwości odtworzenia obiektów.Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 31 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa) odmawiając uwzględnienia wniosku stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumenty podniesione na poparcie rozpoznawanego wniosku same w sobie nie uprawdopodabniają, że wykonanie zaskarżonej decyzji niesie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołane okoliczności wskazują jedynie na trudności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz ewentualną utratą nakładów, które skarżący wydatkował na zakup hali namiotowej. W ocenie sądu pierwszej instancji, o uwzględnieniu wniosku nie może natomiast decydować sam charakter obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją. Wprawdzie, co do zasady, decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego może spowodować trudne do odwrócenia skutki, jednak nie oznacza to, że decyzja taka podlega niejako "automatycznie" wstrzymaniu w postępowaniu sądowym, niezależnie od uzasadnienia wniosku w tym przedmiocie. W każdym przypadku konieczna jest indywidulna ocena skutków wykonania rozbiórki w kontekście argumentów wnioskodawcy przedstawionych we wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony oraz charakteru obiektu przeznaczonego do rozbiórki. To, że decyzja rozbiórkowa ze swej istoty prowadzi do unicestwienia obiektu budowlanego, nie przesądza o wystąpieniu trudnych do odwrócenia skutków, bowiem okoliczność tę należy rozpatrywać jako naturalne następstwo wykonania takiej decyzji.Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Lublinie. Skarżący w całości podtrzymał argumentację wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.Na podstawie art. 61 § 3 Ppsa (Dz. U. 2026, poz. 143) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Sąd pierwszej instancji trafnie wywodził, wskazując na konstrukcję art. 61 § 3 Ppsa, z której wynika, że to na wnioskującym spoczywa ciężar wykazania, że w przypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wystąpić może niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne, co potwierdza liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w sprawach o sygn. akt II OZ 550/07, II OZ 802/06, II OZ 788/06, II OZ 166/06, II OZ 113/06, II FZ 585/06, II FZ 598/06, II FZ 666/06, FZ 250/04, wszystkie powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA).Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny skuteczności samej skargi, dlatego też wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu poprzedzić należy analizą przedstawionego przez wnioskodawcę uzasadnienia pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 Ppsa. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku, która powinna być spójna i odnosząca się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. We wniosku należy zatem co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa.Wymaga również zwrócenia uwagi, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, nie prowadząc co do reguły autonomicznego postępowania dowodowego (art. 133 § 1, art. 106 § 3 i § 4 Ppsa). Rozpoznanie zgłoszonego wniosku odbywa się bez badania zasadności skargi, a rolą sądu na obecnym etapie postępowania było dokonanie oceny zasadności podniesionych przez skarżącego argumentów w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. Obowiązek taki wynika z systemowego odczytania art. 133 § 1 w związku z art. 166 Ppsa. Skoro wola skorzystania z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony skarżącej, to ciąży na niej również obowiązek przedstawienia twierdzeń, tez lub dowodów odnoszących się do konkretnych zdarzeń określonych w art. 61 § 3 Ppsa.Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że brak przekonującego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji, skutecznie uniemożliwił sądowi pierwszej instancji analizę tego wniosku pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 Ppsa. Skarżący wywodził jedynie, że brak wstrzymania jest dla niego niekorzystny, ale nie przedstawiał żadnych konkretnych danych, które miały to uprawdopodobnić. Nie przedstawił żadnych informacji o szacowanych kosztach realizowanego obowiązku, ani nie uprawdopodobnił swojej aktualnej sytuacji finansowej, ograniczając swój wniosek wyłącznie do przedstawienia umów na organizowanie imprez okolicznościowych. Należy mieć również na względzie, że skarżący miał pełną świadomość, iż przedmiotowa hala namiotowa stanowi samowolę budowlaną. Działanie skarżącego wpisuje się w jego własne ryzyko gospodarcze związane z prowadzeniem działalności w zakresie organizacji imprez okolicznościowych. Skarżący miał bowiem świadomość, że zawiera umowy w zakresie organizacji uroczystości w obiekcie budowlanym, który stanowi samowolę budowlaną, i który może być objęty nakazem rozbiórki.Strona skarżąca powinna uprawdopodobnić, że w konkretnym stanie faktycznym wykonanie nakazu rozbiórki wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie natomiast ani z wniosku, ani z akt sprawy nie wynika, że wystąpią zagrożenia z art. 61 § 3 Ppsa. Nie wykazano, by grożące skarżącemu konsekwencje przekraczały normalne następstwa wykonania zaskarżonego aktu. Z przedłożonych przez skarżącego umów wynika chociażby, iż odstąpienie przez niego z organizowania imprezy wiąże się ze zwrotem zadatku.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa, a wniesione zażalenie nie zawiera argumentacji, która mogłaby podważyć zasadność rozstrzygnięcia tegoż sądu. Skarżący nie przedstawił dokumentów obrazujących jego sytuację finansową. Pamiętać trzeba, że przesłanką warunkującą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest jakakolwiek szkoda (w tym majątkowa), lecz musi ona być "znaczna". W tej sytuacji bez odniesienia wysokości ponoszonych przez skarżącego kosztów wykonania zaskarżonej decyzji do jego sytuacji finansowej i majątkowej nie można przyjąć, że wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją spowoduje takie uszczuplenie w majątku wnioskującego, które można będzie uznać za znaczną szkodę, o jakiej mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Skarżący nie przedstawił swojej realnej sytuacji majątkowej, a tym samym uniemożliwił ocenę zajścia w stosunku do niego przesłanki z art. 61 § 3 Ppsa.Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA w Lublinie, wskazujące na świadome działanie skarżącego związane z prowadzeniem działalności w zakresie organizacji imprez okolicznościowych, pomimo ryzyka związanego z nakazem rozbiórki obiektu. Wstrzymanie wykonania decyzji w oparciu o przesłankę utraty dochodów z działalności, biorąc pod uwagę, że już w 2024 r. oddalono skargę na postanowienie organu nadzoru budowlanego wstrzymujące skarżącemu budowę hali namiotowej, może jawić się jako przyzwolenie na obejście prawa i wykorzystanie samowoli budowlanej w celu uzyskania korzyści materialnej. Podobne stanowisko zaprezentował NSA w postanowieniu z 14 maja 2026 r., II OZ 505/26 (LEX nr 4096856) w odniesieniu do innej hali namiotowej skarżącego także objętej postępowaniem nakazowym.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w części dyspozycyjnej postanowienia., orzekł jak w części dyspozycyjnej postanowienia.