Postanowienie - II OZ 533/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 28 maja 2026
Teza
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D. K. i D. K. oraz K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1037/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi D. K. i K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 2025 r., nr [...] w przedmiOddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D. K. i D. K. oraz K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1037/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi D. K. i K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 2025 r., nr [...] w przedmi
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
nieustalone
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
28 maja 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 lutego 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 1037/25 odrzucił skargę D. K. i K. P. (dalej: "skarżące") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z dnia 10 marca 2025 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 maja 2025 r. skarżące zostały wezwane solidarnie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi.Wraz z zażaleniem na powyższe zarządzenie skarżące złożyły wnioski o przyznanie prawa pomocy, które zostały rozpoznane postanowieniami referendarza sądowego z dnia 19 grudnia 2025 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (sygn. akt VII SPP/Wa 164/25, sygn. akt VII SPP/Wa 201/25). Natomiast zażalenia zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 września 2025 r. (sygn. akt II OZ 1222/25).W następstwie rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 października 2025 r. skarżące zostały wezwane do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 maja 2025 r. wzywającego skarżące do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały skutecznie doręczone D.K. w dniu 20 października 2025 r. i K. P. w dniu 22 października 2025 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął D.K. dnia 27 października 2025 r., a K. P. dnia 29 października 2025 r. W dniu 18 lutego 2026 r. ustalono w Rejestrze Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że do niniejszej sprawy nie wpłynęła od skarżących jakakolwiek suma pieniężna, uiszczona tytułem należnego wpisu sądowego.Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej: "p.p.s.a.", Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę.Zażalenia na powyższe postanowienie pismem z dnia 16 marca 2026 r. złożyli D. K. i D.K. oraz pismem z dnia 25 marca 2026 r. K. P. i R.P. W złożonym przez D. K. i D. K. zażaleniu wniesiono: o uchylenie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi; o przekazanie sprawy WSA w Warszawie do merytorycznego rozpoznania skargi; o zwolnienie skarżącej od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w całości.Z kolei w zażaleniu złożonym przez K. P. i R. P. wniesiono: o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do merytorycznego rozpoznania skargi; o ponowne rozpoznanie wniosków w sprawie prawa pomocy i zwolnienie skarżących od obowiązku uiszczenia wpisu; stwierdzenie, że dotychczasowy tok sprawy narusza szereg przepisów Konstytucji RP (art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 2, art. 32) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r.); a także o zawieszenie postępowania sądowego oraz zobowiązanie MWINB do zawieszenia postępowań administracyjnych dotyczących garaży położonych przy ul. [...] do czasu prawomocnego zakończenia postępowania spadkowego.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenia D. K. i K. P. uznać należy za niezasadne, gdyż z ich treści nie wynika, aby przedstawione w nich wywody odnosiły się do istoty rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu.Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.), czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne).W niniejszej sprawie skarżące nie były zwolnione z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie zostały zwolnione z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu, pomimo wszczęcia postępowańw przedmiocie prawa pomocy. Mając powyższe na względzie, w związkuz uprawomocnieniem się zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 13 maja 2025 r. wzywającego je do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (na skutek postanowienia NSA z 15 września 2025 r., sygn. akt II OZ 1222/25), zasadnie skarżące - zarządzeniami z 10 października 2025 r. - zostały wezwane do ich wykonania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że pomimo powyższego wezwania, skarżące nie uiściły przedmiotowego wpisu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo w tych okolicznościach przyjął, że skarżące nie uzupełniły braku fiskalnego skargi i na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił ich skargę.Na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia nie miały wpływu podnoszone w zażaleniu kwestie dotyczące wadliwości postępowania organu, jak też argumenty dotyczące sytuacji finansowej skarżących, wynikające z inicjowania wielu postępowań przed sądami administracyjnymi. Z uwagi bowiem na przedmiot kontroli sądu kasacyjnego ocenie podlegała jedynie prawidłowość odrzucenia skargi. Wskazać przy tym należy, że skarżące w zawiadomieniach wzywających do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi zostały pouczone, że w związku z prawomocnym zakończeniem postępowania w przedmiocie prawa pomocy złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego.Odnosząc się z kolei do argumentów zażalenia eksponujących gwarantowane konstytucyjnie prawo do sądu, wyjaśnić należy, że prawo to doznaje określonych ograniczeń (nie ma charakteru absolutnego). Realizacja prawa do sądu uzależniona jest bowiem od spełnienia szeregu wymogów prawem przewidzianych (formalnych/fiskalnych i materialnych), w tym między innymi: legitymacji skargowej, terminowego składania pism procesowych, uiszczania opłat sądowych, czy sporządzenia niektórych pism przez zawodowych pełnomocników. Tym samym poprzez odrzucenie skargi z uwagi na brak uiszczenia należnego w sprawie wpisu sądowego od skargi, prawo skarżących do sądu nie zostało naruszone.Z powyższych względów zażalenia D. K. i K. P. nie zasługiwały na uwzględnienie i należało je oddalić.Natomiast zażalenia wniesione przez D. K. i R. P. podlegały odrzuceniu jako niedopuszczalne. Nie byli oni bowiem stronami postępowania – nie byli adresatami zaskarżonej decyzji MWINB, nie wnosili skargi i nie wykazali, aby wynik przedmiotowego postępowania sądowo-administracyjnego dotyczył ich interesów prawnych.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a..