Postanowienie - IV SAB/Wr 4/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - z dnia 28 maja 2026
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi O. S.A. w P. na bezczynność Starosty Powiatu Wrocławskiego w przedmiocie rozpoznania zawiadomienia o znalezieniu porzuconej rzeczy postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej O. S. A. kwOdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi O. S.A. w P. na bezczynność Starosty Powiatu Wrocławskiego w przedmiocie rozpoznania zawiadomienia o znalezieniu porzuconej rzeczy postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej O. S. A. kw
Data orzeczenia
28 maja 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Przewodniczący
Andrzej Nikiforów
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 2 lipca 2025 r. (wpływ do organu 9 lipca 2025 r.) P. S. A. z siedzibą w P. zawiadomił Starostę Powiatu Wrocławskiego na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 8 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych (t. j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 501 ze zm.) o znalezieniu w październiku 2024 r. na terenie stacji paliw w miejscowości Ł. porzuconej rzeczy – samochodu osobowego o numerach rejestracyjnych [...], którego właściciela nie udało się ustalić. Wnioskodawca podał, że w dniu 6 listopada 2024 r. Spółka wystąpiła do Ambasady U. w RP oraz w dniu 25 kwietnia 2025 r. do Konsulatu Generalnego U. w RP z prośba o pomoc w ustaleniu danych właściciela pojazdu, jednak nie otrzymała odpowiedzi. Spółka wezwała Starostę o przyjęcie samochodu i dalsze procedowanie zgodnie z ustawą o rzeczach znalezionych.W dniu 22 lipca 2025 r. Dyrektor Wydziału Organizacyjno – Administracyjnego Starostwa Powiatowego poinformował Spółkę, że wskazana rzecz nie podlega ustawie o rzeczach znalezionych, ponieważ przepisy tej ustawy stosuje się do rzeczy porzuconych bez zamiaru wyzbycia się własności, czyli dotyczą sytuacji, gdy właściciel utracił władztwo nad rzeczą wbrew swej woli. Pojazd został pozostawiony na parkingu celowo w miejscu przeznaczonym do postoju, a ponadto niemożliwe jest ustalenie daty znalezienia prawidłowo zaparkowanego samochodu. Pojazd ten znajdował się na parkingu od co najmniej czerwca 2023 r., co widoczne jest w Google Street View. Brak jest regulacji w zakresie usuwania porzuconych pojazdów z terenów prywatnych. Konieczne w takiej sytuacji jest ustalenie właściciela pojazdu.Pismem z dnia 29 sierpnia 2025 r. (wpływ do organu 8 września 2025 r.) Spółka złożyła ponaglenie na podstawie art. 37 k.p.a., art. 53 § 2b p.p.s.a., art. 12 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o rzeczach znalezionych do wykonania obowiązków ustawowych – przyjęcia zawiadomienia o znalezieniu rzeczy, przyjęcia rzeczy oraz wydania Spółce poświadczenia przyjęcia zawiadomienia o znalezieniu i przyjęciu rzeczy. Według Spółki stanowisko Starosty nie ma oparcia w przepisach prawa i zmierza do uchylenia się od realizacji zadania własnego powiatu. Nieuprawnione jest twierdzenie Starosty, że ustawa dotyczy wyłącznie rzeczy porzuconych bez zamiaru wyzbycia się, a poza tym Starosta nie przedstawił argumentów pozwalających na ocenę, czy samochód został pozostawiony na stacji paliw z zamiarem czy też bez zamiaru porzucenia. Również Komendant Komisariatu Policji w Długołęce poinformował Spółkę, że wobec braku organizacji ruchu na stacji paliw nie ma podstawy prawnej do usunięcia pojazdu na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym.Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu postanowieniem z dnia 18 września 2025 r. umorzyło postępowanie ponagleniowe w całości, ponieważ żądanie przyjęcia samochodu nie spowodowało wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego, tj. postępowania prowadzonego w sprawie indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. Czynności organu, o których mowa w art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o rzeczach znalezionych są kwalifikowane jako inne niż decyzje administracyjne czynności – art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2025 r. na bezczynność Starosty Powiatu Wrocławskiego w sprawie przyjęcia zawiadomienia o znalezieniu samochodu osobowego, przejęcia rzeczy w posiadanie i podjęcia działania w celu ustalenia właściciela rzeczy Spółka zarzuciła naruszenie:- art. 2, art. 12, art. 13 i art. 15 ustawy o rzeczach znalezionych przez ich niezastosowanie, a finalnie uchylanie się organu od realizacji zadania własnego starosty wynikającego z art. 12, art. 13 i art. 15 powołanej ustawy od dnia otrzymania zawiadomienia z 2 lipca 2025 r. do chwili obecnej,- art. 6, art. 7, art. 11 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i niewykonanie wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, w szczególności przez bezzasadne przyjęcie, że znaleziony samochód, w związku z którą Spółka zainicjowała postępowanie przed organem na podstawie ustawy o rzeczach znalezionych faktycznie nie jest rzeczą, która kwalifikuje się do zastosowania do niej powołanej ustawy,- art. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 - 13 i art. 15 ustawy o rzeczach znalezionych przez ich błędną wykładnię i uznanie, że organ nie prowadzi postępowania administracyjnego w sprawie zawiadomienia o znalezieniu rzeczy, co spowodowało zakończenie postępowania przez Starostę w formie zwykłego pisma zawierającego stanowisko odmowne.W oparciu o tak sformułowane zarzuty Spółka wniosła o zobowiązanie organu do przyjęcia od skarżącej zawiadomienia, przejęcia ww. rzeczy w posiadanie i podjęcia działania w celu ustalenia właściciela rzeczy w terminie 1 miesiąca; zobowiązanie Starosty do uznania obowiązku tego organu w zakresie przyjęcia od skarżącej zawiadomienia, przejęcia ww. rzeczy w posiadanie i podjęcia działania w celu ustalenia właściciela rzeczy; stwierdzenie, że Starosta dopuścił się bezczynności w realizacji zadania własnego starosty wynikającego z przyjęcia od skarżącej zawiadomienia, przejęcia ww. rzeczy w posiadanie i podjęcia działania w celu ustalenia właściciela rzeczy.W uzasadnieniu skargi Spółka zaznaczyła, że organ nie przedstawił żadnych logicznych argumentów, pozwalających na ocenę, że samochód został pozostawiony na stacji paliw z zamiarem porzucenia. Nieuprawnione było ustalenie przez organ, że sam fakt pozostawienia samochodu na stacji paliw świadczy o jego porzuceniu. Doświadczenie życiowe pozwala na przeciwne ustalenie, a mianowicie osoba, która chce wyzbyć się własności rzeczy nie podejmuje kłopotliwych starań w celu zabezpieczenia swojej rzeczy w bezpiecznym miejscu, jakim jest teren stacji paliw. Z uwagi na fakt, że organ nie wydał w sprawie żadnej decyzji administracyjnej, uznając jedynie, że samochód nie kwalifikuje się jako rzecz znaleziona w rozumieniu ustawy o rzeczach znalezionych, skarga na bezczynność organu jest w pełni zasadna. Pismo organu z dnia 22 lipca 2025 r. nie może być traktowane jako załatwienie sprawy w terminie.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej. Pismem z 22 lipca 2025 r. Starosta zajął stanowisko w sprawie i poinformował, że w jego ocenie opisana rzecz nie podlega ustawie o rzeczach znalezionych, co wyklucza bezczynność. Sam fakt, że stanowisko organu nie jest zgodne z oczekiwaniami skarżącej nie może być utożsamiany z bezczynnością organu. Przepisy ustawy o rzeczach znalezionych nie nakładają na organ obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w rozumieniu k.p.a. Stąd też brak podstaw prawnych do przedstawienia stanowiska organu w formach przewidzianych w k.p.a.Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143) dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu.Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).W sprawie o zbliżonym stanie faktycznym ze skargi Spółki stanowisko zajął WSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 19 lutego 2026 r. sygn. akt I SAB/Wa 304/25, które to stanowisko tut. Sąd w pełni podziela.W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 84).Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o rzeczach znalezionych odebranie zawiadomienia o znalezieniu rzeczy oraz przyjęcie rzeczy przez właściwego starostę stwierdza się w sporządzonym przez niego protokole, który stanowi podstawę wydania znalazcy poświadczenia przyjęcia zawiadomienia o znalezieniu rzeczy albo znalezieniu oraz przyjęciu rzeczy. Protokół i poświadczenie sporządza się także w przypadku wskazania przez znalazcę miejsca, w którym rzecz się znajduje.Ustawa o rzeczach znalezionych nie przewiduje jurysdykcyjnej procedury administracyjnej w zakresie odebrania zawiadomienia o znalezieniu rzeczy. Przewidziane w powołanym przepisie czynności mają charakter materialno-techniczny, a nie administracyjny. W przypadku braku podstaw do ich dokonania, organ winien ograniczyć się do poinformowania strony, nie zaś wydawać decyzję administracyjną. Ustawa o rzeczach znalezionych jedynie w art. 24 przewiduje wydanie decyzji przez organ, tj. w przypadku gdy rzecz znaleziona jest zabytkiem lub materiałem archiwalnym wojewódzki, wojewódzki konserwator zabytków, w drodze decyzji, oddaje ją na przechowanie właściwemu ze względu na rodzaj rzeczy znalezionej muzeum państwowemu albo samorządowemu, bibliotece, dla której organizatorem jest minister, kierownik urzędu centralnego albo jednostka samorządu terytorialnego, albo archiwum panstowe.W rozpoznawanej sprawie skarżąca pismem z dnia 1 grudnia 2025 r. wniosła skargę na bezczynność Starosty Powiatu w przedmiocie rozpoznania zawiadomienia o znalezieniu porzuconej rzeczy. Z akt sprawy wynika jednak, że organ ten pismem z 22 lipca 2025 r. znak: SP-WOA.5314.10.2025 poinformował pełnomocnika Spółki, że w związku z zawiadomieniem z 2 lipca 2025 r. nr KRP 1679/07/25, dotyczącym znalezienia porzuconej rzeczy, tj. samochodu osobowego na parkingu na terenie stacji paliw, nie znalazł podstaw do przyjęcia samochodu osobowego jako rzeczy znalezionej.Opisany stan faktyczny wskazuje, że skarga na bezczynność została wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącej o rozpoznanie zawiadomienia o znalezieniu porzuconej rzeczy.Należy podkreślić, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w ww. uchwale.Mając powyższe na względzie, skoro skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu po wydaniu zawiadomienia z 22 lipca 2025 r., a zatem po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, należało uznać, że stanowi to przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wobec tego Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a..