Postanowienie - III OW 22/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 28 maja 2026
Teza
Odrzucono wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie a Radą Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania skargiOdrzucono wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie a Radą Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania skargi
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono wniosek
Typ sprawy
nieustalone
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
28 maja 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Maciej Kobak
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 27 lutego 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Radą Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania skargi M.U. na brak wyznaczenia przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy spotkania z M.U. W uzasadnieniu wniosku Kolegium wskazało, że M.U. nie kwestionuje tego, w jaki sposób jego skarga została rozpatrzona, tylko skarży się na to, że spotkanie nie zostało umówione, pomimo tego, iż taki obowiązek istnieje. Zgodnie z art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), określającym właściwość organów w postępowaniu skargowym, jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 – jest rada gminy. Niewątpliwe taką sprawą jest właśnie sprawa zainicjowana skargą M.U. na brak wyznaczenia przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy spotkania z wyżej wymienionym, a zatem organem właściwym do rozpoznania tej skargi jest Rada Miasta Stołecznego Warszawy w oparciu o art. 229 pkt 3 k.p.a.W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, Rada Miasta Stołecznego Warszawy wniosła o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie jako organu właściwego w tej sprawie. Podkreśliła, że jest wprawdzie organem właściwym do rozpatrywania skarg na Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, czemu dała wyraz rozpatrując uchwałą z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr [...] skargę M.U. z dnia 1 marca 2025 r. na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy wniosku o osobiste spotkanie skarżącego z Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy, jak również prowadząc aktualnie nowe postępowanie skargowe ze skargi M.U. z dnia 15 kwietnia 2026 r. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w/w uchwały – to jednak Rada Miasta Stołecznego Warszawy nie jest właściwa do rozpatrywania ponagleń dotyczących zaniechania Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w w/w zakresie, ani wniosków kierowanych wyraźnie do organu wyższego stopnia.W piśmie procesowym z dnia 31 marca 2026 r. M.U. wskazał na przewlekłość i nierzetelność działania w tej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych jest objęte właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).Zgodnie z art. 15 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a., do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4, stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Według natomiast art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z przepisów tych wynika, że – tak samo, jak w przypadku skargi – merytoryczne rozpoznanie wniosku o rozstrzygnięcie sporu jest możliwe dopiero wtedy, gdy wniosek ten jest dopuszczalny. Dopuszczalność ta jest oceniana w świetle art. 58 § 1 i 2 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w tej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie a Radą Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania złożonej w trybie działu VIII k.p.a. skargi M.U. na brak wyznaczenia przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy spotkania z wyżej wymienionym.Należy zauważyć, iż nie każdy spór, jaki zaistniał między organami, może być rozstrzygnięty w trybie określonym w powołanym art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.Z istoty sporu o właściwość wynika, że spór taki może mieć miejsce w sytuacji, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej przez organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym podlegającym kognicji sądów administracyjnych. Spór ten może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania. Przesłanką, która jest podstawowa dla ustalenia właściwości, jest zatem przedmiot sprawy administracyjnej w znaczeniu określonym w art. 1 pkt 1 lub 2 k.p.a. Ponadto przedmiotem sporu mogą być także czynności lub akty z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OW 60/05 (ONSAiWSA 2006/4, poz. 97) wskazał, że art. 4 p.p.s.a. ma zastosowanie również w sprawach, w których podejmowane są czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. (por. też glosę aprobującą do tego postanowienia K. Defecińskiej-Tomczak, publ. OSP 2007/7-8, s. 488 i n.)Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, postępowanie zainicjowane skargą M.U. na brak wyznaczenia przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy spotkania z wyżej wymienionym – w związku z którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wystąpiło o rozstrzygnięcie sporu o właściwość – przedstawionych powyżej elementów nie zawiera. W okolicznościach niniejszej sprawy nie nasuwa wątpliwości fakt, że skarga M.U. z dnia z dnia 1 marca 2025 r. na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy wniosku o osobiste spotkanie skarżącego z Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy jest tzw. skargą powszechną (art. 227 k.p.a.). Postępowanie w sprawie skarg i wniosków przed organami państwowymi, organami jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych zostało uregulowane w dziale VIII k.p.a. (art. 2 k.p.a.). Jak już wyżej wskazano, przedmiotem sporu o właściwość może być wyłącznie indywidualna sprawa administracyjna rozstrzygana w postępowaniu podlegającym kognicji sądu administracyjnego. Takiego charakteru nie mają sprawy załatwiane w postępowaniu uproszczonym w trybie skarg i wniosków (dział VIII K.p.a.), a zatem rozpoznanie sporu dotyczącego wskazania organu właściwego do rozpatrzenia skargi składanej w tym trybie (jak również w konsekwencji i ponaglenia złożonego w tym zakresie do organu wyższego stopnia) – nie należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego.W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spór będący przedmiotem niniejszej sprawy, nie jest sporem, o którym mowa w art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. i nie podlega kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozumieniu art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 p.p.s.a., to wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, jako niedopuszczalny, podlega odrzuceniu.Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia.O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od wniosku orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji postanowienia).. (pkt 2 sentencji postanowienia).