Wyrok - II SA/Po 117/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 28 maja 2026
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Daniel Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Sędzia WSA Sebastian Michalski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowań do poOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Daniel Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Sędzia WSA Sebastian Michalski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowań do po
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
28 maja 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Arkadiusz Skomra
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 16 października 2025 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej jako"Skarżąca" lub "Spółka"), utrzymało w mocy decyzję Zarządu Związku Międzygminnego "[...]" w [...] (dalej również jako: "Zarząd" albo "organ I instancji") z dnia 05 września 2025 r., znak [...]Decyzja ta, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.Decyzją z dnia Związku Międzygminnego "[...]" w [...] z dnia 05 września 2025 r., nałożono na Spółkę administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu nieosiągnięcia w 2021 r. odpowiednich poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odebranych odpadów komunalnych z terenu gminy [...].W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż stosownie do przepisu art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733, dalej jako: "u.c.p.g.") podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych odpowiednich poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Poziom ten za rok 2021 – zgodnie z art. 3b u.c.p.g. – powinien wynosić 20% wagowo. Ze sprawozdania złożonego przez Spółkę za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) wynikało, że Spółka osiągnęła poziom 4,72 %.Od decyzji Zarządu odwołanie złożyła Spółka, domagając się jej uchylenia i odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej jako: "K.p.a."). Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 9, 77 §1 i 80 K.p.a.) i prawa materialnego (art. 9x ust. 2 i 3 u.c.p.g.), wskazując m.in., że brak osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu wynikał z przyczyn obiektywnych i niezależnych od podmiotu odbierającego odpady, takich jak brak wpływu na sposób segregacji dokonywanej przez wytwórców odpadów (właścicieli nieruchomości).Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając wskazaną na wstępie decyzję, po przytoczeniu treści przepisów prawa wyjaśniło, że w przedmiotowej sprawie nie ma sporu co do faktów i danych liczbowych. Spółka nie zakwestionowała informacji przedstawionych w złożonym przez siebie sprawozdaniu. Łączna masa odebranych przez nią odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu gminy [...] wyniosła 220,0380 Mg, natomiast masa odpadów przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu – 10,3844 Mg, co stanowi 4,72 % całkowitej masy odebranych odpadów. Za nietrafiony Kolegium uznało także zarzut odnoszący się do wystąpienia przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej określonych w art. 189f K.p.a.Kolegium zaznaczyło, iż trudno uznać, aby naruszenie prawa w niniejszym przypadku było znikome, skoro przedsiębiorca osiągnął poziom recyklingu zaledwie 13,99%, podczas gdy wymagany prawem poziom w 2021 r. wynosił co najmniej 20%. Brakująca masa odpadów wymagana do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu jest w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego znaczna.Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Spółka zarzucając jej naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:1. art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podstawowa (tekst jedn. Dz. U. 2025 r., poz. 111 dalej jako: "O.p.") w zw. z art. 9zf u.c.p.g. poprzez jego niezastosowanie i wydanie i doręczenie decyzji pomimo upływu trzyletniego terminu przedawnienia, co skutkowało wygaśnięciem uprawnienia organu do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej;2. art. 105 § 1 K.p.a. poprzez zaniechania przez organ I instancji oraz przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzenia postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy minął już termin określony w O.p. na doręczenie decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną, co skutkowało kontynuowaniem postępowania bez podstawy prawnej;3. art. 9g oraz art. 9x u.c.p.g. przez błędną wykładnię zakresu obowiązków Skarżącej odbierającej odpady komunalne i przypisanie wyłącznie jej odpowiedzialności za nieosiągnięcie właściwych poziomów recyklingu, pomimo braku podstaw ustawowych;4. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie prawidłowego postępowania dowodowego, pominięcie istotnych dowodów i ograniczenie się wyłącznie do arytmetycznego porównania poziomów recyklingu;5. art. 7 w zw. z 8 K.p.a. przez błędne ustalenie zakresu odpowiedzialności Skarżącej w systemie gospodarki odpadami, nieuwzględnienie roli gminy jako organizatora systemu oraz pominięcie okoliczności faktycznych wskazujących na brak realnego wpływu Skarżącej na kształtowanie poziomu recyklingu, co doprowadziło do naruszenia zasad prawdy obiektywnej oraz zaufania obywatela do organów administracji publicznej;6. art. 7 K.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób, który - z uwagi na znaczny upływ czasu od zakończenia roku 2021- uniemożliwił organowi dokonanie rzetelnych ustaleń faktycznych dotyczących rzeczywistych przyczyn nieosiągnięcia poziomu recyklingu, a w konsekwencji doprowadził do naruszenia obowiązku wyjaśnienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej;7. art. 9 K.p.a. przez niewykonanie przez organ obowiązku informacyjnego, w szczególności niewskazanie stronie, jakie okoliczności są istotne dla wyniku sprawy, jak organ interpretuje zakres odpowiedzialności Skarżącej i jakich działań dowodowych oczekuje;8. art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 189d K.p.a. przez pominięcie obowiązkowej oceny przesłanek odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oraz błędną wykładnię art. 189f jako przepisu "niezastosowalnego" do obowiązków o charakterze rocznym;9. art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia, które nie zawiera motywów rozstrzygnięcia w zakresie kluczowych faktów, nie wyjaśnia przyczyn odrzucenia argumentów strony oraz nie wskazuje, dlaczego organ uznał istnienie związku między działaniami spółki a poziomem recyklingu.Wskazując na powyższe Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako wydanych z naruszeniem prawa oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania według norm przepisanych.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.Postanowieniem z dnia 05 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Po 117/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Wnioskiem z dnia 08 maja 2026 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 14 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 931/25 zadał pytanie prejudycjalne do TSUE w sprawie analogicznej do niniejszej, tj. dotyczącej nieosiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.Na rozprawie w dniu 18 maja 2026 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał wniosek o zawieszenie postępowania dodatkowo wskazując, że odpowiedź na pytanie prejudycjalne umożliwi dokonanie nie tylko wykładni literalnej przepisu ale również przyczyni się do konieczności dokonania wykładani systemowej nakładania administracyjnych kar pieniężnych. W ocenie pełnomocnika przed nałożeniem kary pieniężnej obowiązkiem organu jest podjęcie działań wyjaśniających, dlaczego nie doszło do osiągnięcia wymaganego poziomów recyklingu, jak również wyjaśnienia stopnia zawinienia przedsiębiorcy. Ponadto pełnomocnik wskazał, że gdyby uwzględnić strumień odpadów z nieruchomości niezamieszkałych z terenu gminy to okazałoby się, że gmina osiągnęła wymagany poziom recyklingu. Pełnomocnik wskazał iż Spółka podjęła działania mające na celu zwiększenie świadomości wytwórców odpadów oraz działania pilotażowe związane z odbiorem wysegregowanych już śmieci ale ich rezultaty były niewystarczające.Na pytanie Sądu pełnomocnik wskazał, że na etapie postępowania administracyjnego nie składano wniosków dowodowych, a w jej ocenie z taką inicjatywą powinien wyjść organ administracji. Ponadto pełnomocnik podtrzymał zarzut przedawnienia terminu nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz wskazał że organ dokonał nadinterpretacji art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej również jako: "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując - w zakreślonych wyżej granicach -kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.Jednakże przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy wskazać należy, iż Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania z uwagi na fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 14 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 931/25 zadał pytanie prejudycjalne do TSUE w sprawie analogicznej do niniejszej, tj. dotyczącej nieosiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.Zgodnie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 382/08).Podstawę zawieszenia postępowania wskazaną w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. można określić, jako przyczynę prejudycjalną zaistniałą w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania. Przyjęte rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Oznacza to, że rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (por. wyroki NSA z: 15 maja 2018 r., I OSK 1254/18; 31 stycznia 2013 r., I OSK 1549/12; 8 lipca 2008 r., II OSK 792/07, z 26 października 2005 r., I FSK 230/05). Podkreślić należy, że związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. musi być bezpośredni, bo wtedy zależą one od siebie i postępowanie w sprawie prejudykatu musi wyprzedzać postępowanie główne. Dla sądu kwestią prejudycjalną jest wyłącznie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania oceny, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem.W ocenie składu orzekającego taki związek w niniejszej sprawie nie zachodzi.Postanowieniem z 14 listopada 2025 r, sygn. akt II SA/Gl 931/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz.U. C 202 z 7 czerwca 2016 r., s. 47 i nast., dalej: TFUE) skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego, czy:- art. 10 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1 i 2 lit. a)-e), art. 11a ust. 1 lit. a) oraz art. 11a ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz. U. UE. L. z 2008 r., Nr 312, str. 3-30 z późn. zm.), w brzmieniu nadanym dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r., zmieniającą dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów (Dz. U. UE. L. z 2018 r., Nr 150, str. 109-140) oraz- w kontekście motywu 51 Preambuły dyrektywy 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r., należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu, które nie przewiduje - kierowanego do podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości - obowiązku składania sprawozdań przed upływem terminów osiągnięcia celów (sprawozdań wczesnego ostrzegania, np. kwartalnych, półrocznych), a wprowadza jedynie sprawozdania następcze, za poprzedni rok kalendarzowy, odnoszące się do osiągniętego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, co utrudnia możliwość natychmiastowego wdrożenia przez organy administracji publicznej adekwatnych prewencyjnych środków prawnych, w tym nadzorczych, zapewniających zrealizowanie wymogów minimalnych i osiągnięcie celów dyrektyw.Sąd dochodząc do wniosku, iż odpowiedź na powyższe pytanie nie będzie miało bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy miał również na uwadze, iż sąd krajowy ma obowiązek uwzględniać wykładnię prawa Unii Europejskiej wynikającą z orzecznictwa TSUE, w tym również tę, która kształtuje się w następstwie odpowiedzi na pytania prejudycjalne kierowane przez sądy państw członkowskich.Jednakże należy mieć również na względzie, iż nawet gdyby TSUE uznał, że przepisy dyrektywy nie stoją na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu do wprowadzenia sprawozdań przed upływem terminów osiągnięcia celów, to adresatem takiej odpowiedzi będzie ustawodawca, a nie sąd krajowy.Z powyższych względów Sąd uznał, iż udzielenie odpowiedzi na tak zadanie pytanie nie będzie miało bezpośredniego wpływu na wynik niniejszego postępowania w szczególności jeżeli uwzględni się skalę uchybienia w niniejszej sprawie jak również obowiązki ewidencyjne podmiotu odbierającego odpady. Z tych samych względów Sąd nie dostrzegł konieczności wystąpienia z własnym wnioskiem do TSUE, o co zawnioskowała skarżąca.Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w [...] utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Związku Międzygminnego "[...]" w [...] o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2021 r. odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odbieranych z terenu gminy [...].Podstawy materialnoprawne rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733 -dalej: "u.c.p.g.") oraz rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1530) jak również Obwieszczenia Ministra Klimatu z dnia 11 października 2021 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2022 (M.P. z 2021 r. poz. 960).Z uwagi na stawiane zarzuty skargi w ocenie Sądu w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu związanego z przedawnieniem możliwości nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.Niewątpliwie ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach reguluje kwestię przedawnienia kar pieniężnych poprzez odesłanie do przepisów Ordynacji podatkowej. Jak wynika bowiem z art. 9zf u.c.p.g., do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Niewątpliwie wskazane odesłanie dotyczy nie tylko etapu egzekwowania wymagalnych kar pieniężnych, lecz również postępowania administracyjnego o ich wymierzenie. Przepis art. 9zf u.c.p.g. używa bowiem ogólnego sformułowania: "do kar pieniężnych" bez żadnego, dodatkowego kwalifikatora zawężającego zakres przedmiotowy odesłania tylko do kar już wymierzonych, wymagalnych, podlegających egzekucji. Tym samym do kar pieniężnych znajduje zastosowanie instytucja przedawnienia prawa do wydania decyzji administracyjnej. Tę zaś instytucję przedawnienia ustawodawca uregulował w art. 68 o.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (§ 1). Jeżeli podatnik:1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego,2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (§ 2).Terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych zależą od sposobu ich powstania. Z art. 21 § 1 o.p. wynikają dwa sposoby powstania zobowiązań. Pierwszy: z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 o.p.), poprzez wystąpienie określonego w przepisach prawa zdarzenia w zakresie objętym obowiązkiem opłatowym (decyzja określająca jego wysokość ma charakter deklaratoryjny). Drugi: na podstawie decyzji administracyjnej ustalającej zobowiązanie (decyzja ustalająca jego wysokość ma charakter konstytutywny) - art. 21 § 1 pkt 2 o.p. Wskazane w Ordynacji podatkowej terminy przedawnienia i sposoby powstania "zobowiązania podatkowego" odnieść należy do materialnoprawnej regulacji stanowiącej podstawę wydania kwestionowanej decyzji. Niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie tym przepisem jest wskazany już wyżej art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g, zgodnie z którym, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Nakładany decyzją administracyjną obowiązek pieniężny został w nim wprost określony jako kara pieniężna i tak, z woli prawodawcy, należy go kwalifikować. Konkretne zobowiązanie powstaje zatem dopiero z datą doręczenia stronie decyzji nakładającej karę pieniężną. Źródłem jego powstania jest decyzja administracyjna. W sprawie niniejszej warunkiem sine qua non powstania "obowiązku podatkowego" jest zatem nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Niewątpliwie jest to jednak warunek niewystarczający. Zobowiązanie powstaje bowiem z chwilą doręczenia decyzji nakładającej karę i jedynie wówczas, gdy doręczenie tej decyzji nastąpi co do zasady przed upływem terminu, o którym mowa w art. 68 § 1 O.p. Z przepisów u.c.p.g. wynika, że decyzje nakładające kary pieniężne są co do zasady efektem działań podejmowanych z urzędu. Wszczęcie postępowania z urzędu jest zaś uwarunkowane posiadaniem przez organ wiedzy o naruszeniu prawa. Zasadne jest zatem twierdzenie, że bieg terminu przedawnienia do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o którym mowa w art. 68 § 1 O.p. wyznacza datę, w której organ dowiedział się o naruszeniu prawa albo - przy prawidłowym działaniu - mógł się dowiedzieć i miał rzeczywisty trzyletni termin do ich wymiaru. W konsekwencji odpowiednie stosowanie art. 68 § 1 O.p., na gruncie 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., stosować należy do sytuacji, w której organ dowiedział się o naruszeniu prawa albo - przy prawidłowym działaniu - mógł się dowiedzieć i miał trzyletni termin do wymiaru kary, ale przed upływem tego terminu nie doręczył stronie decyzji I instancji.Biorąc pod uwagę powyższe stanowisko, nie sposób zgodzić się ze stroną skarżącą, iż termin przedawnienia nałożenia kary pieniężnej winien upłynąć z dniem 31 grudnia 2024 r. Skoro strona skarżąca złożyła sprawozdanie roczne w 2022 r., to trzyletni termin przedawnienia rozpoczął swój bieg z końcem 2022 r. i upłynął z dniem 31 grudnia 2025 r. Tymczasem decyzja organu I instancji została doręczona stronie skarżącej w dniu 05 września 2025 r. W konsekwencji należy stwierdzić, że w kontrolowanej sprawie nie upłynął termin przedawnienia, o którym mowa w art. 68 § 1 O.p.W tym miejscu wskazać należy, iż przepisy u.c.p.g. kreują system gospodarki odpadami oparty na rygorystycznych wymogach osiągania określonych parametrów środowiskowych.Zgodnie z powołanym przez organy art. 9g pkt 1 u.c.p.g., podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym określonych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.Z kolei art. 3b ust. 1 tej ustawy nakłada na gminy obowiązek osiągnięcia określonych poziomów, z czego w roku 2021 wymagany był poziom w wysokości co najmniej 20% wagowo.W sytuacji nieosiągnięcia tych poziomów przepisy u.c.p.g. przewidują sankcje administracyjne. Stosownie do art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g, podlega karze pieniężnej, obliczanej stosownie do art. 9x ust. 3 tejże ustawy.Art. 9x ust. 3 u.u.c.p.g. stanowi natomiast, że karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.Podkreślenia wymaga, iż konstrukcja prawna tej regulacji przesądza o bezwzględnym charakterze sankcji, nie pozostawiając organowi "luzu decyzyjnego". Zwrot "podlega karze" oznacza, że nałożenie kary w wypadku zaistnienia ustawowych przesłanek ma charakter decyzji związanej. Odpowiedzialność administracyjna nałożona na podmioty prowadzące działalność regulowaną ma zatem charakter odpowiedzialności opartej na zasadzie ryzyka.W świetle przytoczonego wyżej przepisu art. 9g pkt 1 u.c.p.g., to na skarżącej spółce jako podmiocie odbierającym odpady komunalne na podstawie umów zawartych z właścicielami nieruchomości ciążył m.in. obowiązek do osiągnięcia w 2021 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych odpowiednich poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Nieosiągnięcie wymaganych poziomów przez przedsiębiorcę jest deliktem administracyjnym zagrożonym karą, o której mowa w art. 9x ust. 2 u.u.c.p.g. obliczanej zgodnie z art. 9x ust. 3 u.u.c.p.g.Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że skarżąca spółka nie wywiązała się z ciążącego na niej, a wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. obowiązku osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonego w art. 3b ust. 1 u.c.p.g.Warto w tym miejscu podkreślić, iż zgodnie z art. 9n ust. 4 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości obowiązany jest wskazać w sprawozdaniu m.in. poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, poziom ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz poziom składowania.Poziom recyklingu wynika zatem bezpośrednio ze sprawozdania złożonego przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne.W niniejszej sprawie Spółka złożyła stosowne sprawozdanie, z którego wynika, że masa odpadów przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniosła 10,3844 Mg, co stanowi 4,72 % całkowitej masy odebranych odpadów tj. 220,0380 Mg.Tym samym zgodzić należy się z organem, iż skoro materiał dowodowy pochodzi ze sprawozdania samej Spółki, brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie nie ustalono należycie stanu faktycznego sprawy, w tym przede wszystkim braku osiągnięcia poziomu recyklingu i jego zakresu.W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że organy prowadzące postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie uczyniły zadość obowiązkom wynikającym z przepisów K.p.a., w szczególności zaś art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. i zebrały pełny materiał dowodowy w zakresie pozwalającym na załatwienie sprawy i wydanie decyzji.Jak wskazano wyżej, istota sprawy opiera się na obiektywnych parametrach arytmetycznych. Dowodem konstytutywnym do ustalenia nieosiągnięcia poziomów odzysku było sprawozdanie roczne w systemie BDO wygenerowane i złożone przez samego przedsiębiorcę. W realiach tej sprawy organy nie musiały podejmować dodatkowych czynności operacyjnych ani procesowych, gdyż to sama Spółka wskazała wyjściowe parametry masy, stanowiące następnie osnowę obliczeń arytmetycznych przeprowadzonych z zastosowaniem powszechnie obowiązujących stawek określonych w aktach prawa miejscowego oraz obwieszczeniach odpowiednich ministrów. Obliczenia te zostały zaprezentowane precyzyjnie w decyzji, organy dokonały poprawnych podstawień arytmetycznych zgodnie z przepisami materialnymi. Prowadzenie postępowań na dodatkowe okoliczności (dowodzenie bierności obywateli w zakresie segregacji etc.) było bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia z uwagi na uwarunkowania obiektywnej odpowiedzialności ustalonej w art. 9g w zw. z art. 9x u.c.p.g.W tym miejscu wskazać należy, iż zarówno sposób obliczenia nałożonej kary pieniężnej, jak i jej wysokość nie budzą wątpliwości Sądu. Wysokość nałożonej kary została obliczona prawidłowo stosownie do art. 9x ust. 3 u.u.c.p.g. Jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku na rok 2021 stanowiącej Załącznik nr 2 do obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 09 kwietnia 2020 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2021 (M. P. z 2021 r. poz. 961).Odnosząc się zaś do kwestii ewentualnego odstąpienia od nałożenia omawianej kary, w pierwszym rzędzie należy przywołać art. 189f § 1 K.p.a. stanowiącego, iż organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.Powyższy przepis zobowiązuje organ do odstąpienia od nałożenia kary w przypadku łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj. zaprzestania naruszenia prawa i znikomej wagi naruszenia.Sąd w pierwszej kolejności postanowił odnieść się do przesłanki znikomej wagi naruszenia.Ustawodawca nie określił w sposób wyraźny, jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ocenie "wagi naruszenia prawa". Stosownych wskazówek dostarcza jednak regulacja art. 189d pkt 1 k.p.a., co do których słusznie odwołał się organ, w myśl której wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1. wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2. częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3. przednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4. stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5. działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6. wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7. w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.W orzecznictwie wskazuje się, że uwzględnienie przez organ wagi i okoliczności naruszenia prawa przez stronę wymaga ustalenia istoty i specyfiki obowiązku, który został naruszony, a także sposobu i zakresu oraz warunków, w których doszło do jego naruszenia. Organ powinien więc dokonywać swoistej "wyceny" stopnia ingerencji w określone dobro (lub dobra) chronione, która musi uwzględniać: 1) charakter dobra chronionego; 2) zakres i dolegliwość wprowadzonych ograniczeń w korzystaniu z niego, a na końcu 3) sposób i zakres ingerencji w dobro chronione przez adresata obowiązku polegającego na działaniu bądź powstrzymaniu się od określonych działań.Ten ostatni element wymaga dodatkowo dokonania przez organ wszechstronnej oceny okoliczności, w jakich doszło do naruszenia prawa przez stronę. Zarazem organ zobowiązany jest dokonać tej oceny w kontekście wartości wskazanych przez szczegółowe dyrektywy określone w art. 189d pkt 1 K.p.a., do których ustawodawca zalicza obowiązki działania bądź zaniechania, realizujące potrzebę ochrony: 1) życia lub zdrowia, 2) mienia w znacznych rozmiarach, 3) ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz 4) czas trwania tego naruszenia.Jak wskazuje się w orzecznictwie wspomniany "ważny interes publiczny" należy przy tym każdorazowo identyfikować przede wszystkim w oparciu o odnośne regulacje prawa materialnego. Oceniając, czy w danej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem o znikomej wadze, można odwołać się do rozwiązań obowiązujących w prawie karnym, gdzie stopień ciężkości naruszenia przez sprawcę prawa mierzony jest tzw. stopniem społecznej szkodliwości czynu, którego "znikomość" również stanowi negatywną przesłankę do wszczęcia lub dalszego prowadzenia postępowania karnego. Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 115 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, a także postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z 24 czerwca 2022 r., II SA/Gl 65/22, LEX nr 3367710, CBOSA).W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu brak jest podstaw do twierdzenia, że naruszenie prawa było znikome. Otóż, poziom recyklingu wymagany od Spółki wynosił 25% masy odebranych odpadów komunalnych. Tymczasem ww. wskaźnik osiągnięty przez skarżącą spółkę wyniósł 4,72 %.. Co więcej, nie można nie zauważyć, że skarżąca wykazała się całkowitą biernością w dążeniu do osiągnięcia wyznaczonego jej celu. Spółka sama nie przedsięwzięła żadnych działań, które pozwoliłyby na uzyskanie wspomnianego wskaźnika w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych, nie sygnalizowała też gminie problemów w tej materii celem podjęcia wspólnych czynności przeciwdziałających takiej sytuacji.Przy ocenie charakteru tego rodzaju deliktu warto także zauważyć, że nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami poszczególnych frakcji odpadów ma wpływ na osiągnięcie całościowo przez gminę wymaganych dla niej poziomów. Ewentualnie nieosiągnięcie przez gminę wymaganych w tym względzie poziomów wiąże się zaś z wymierzeniem jej odpowiednich kar, którymi mogą być w efekcie obciążeni jej mieszkańcy m.in. w następstwie podwyżek stawek za odbiór odpadów. Mając na uwadze całokształt wskazanych wyżej okoliczności nie można zatem przyjąć, że w tym zakresie waga naruszenia prawa jest znikoma.Ponadto w niniejszej sprawie nie została spełniona również druga przesłanka pozwalająca na odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej tj. nie doszło do zaprzestania naruszania prawa. Nie ulega wątpliwości, iż spełnienie przez Spółkę tej przesłanki w roku 2021 nie jest możliwe. Podjęcie ewentualnych działań zmierzających do zwiększenia osiąganego przez Spółkę poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne mogłoby przynieść wymierne skutki dopiero w kolejnych latach kalendarzowych, lecz nie w minionym już roku 2021.W ocenie Sądu brak było więc podstaw do zastosowania w sprawie treści art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Nie zaistniała również okoliczność, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 2 K.p.a.Odnosząc się do argumentacji, iż Spółka nie miała żadnych obiektywnych możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wskazać należy, iż przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji w sprawie nałożenia kary za nieosiągnięcie określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu mają na celu osiągnięcie jak najwyższego tzw. poziomu ekologicznego poprzez zmotywowanie przedsiębiorców odbierających odpady do prowadzenia działalności nastawionej przede wszystkim na osiągnięcie tych celów. W innym przypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Recykling to odzysk, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub w innych (definicja recyklingu zawarta w art. 3 pkt 23 ustawy o odpadach). Służy on zmniejszaniu ilości odpadów i zużycia surowców naturalnych i staje się jedną z najistotniejszych metod ochrony środowiska we współczesnym świecie. Ochrona środowiska, co zdaje się bezzasadnie bagatelizować strona skarżąca, jest jednym z podstawowych zadań Państwa (art. 5 Konstytucji RP). W związku z tym, działając w zgodzie z Konstytucją ustawodawca kreuje normy prawne pozwalające w jak największym zakresie realizować te cele. Omawiane regulacje służą zaś szeroko pojętej ochronie środowiska.Warto w tym miejscu wskazać, iż zgodnie z obowiązującą zasadą swobody umów strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Wobec tego zawarcie przez Spółkę umów z właścicielami nieruchomości na odbiór niesegregowanych odpadów komunalnych obciąża wyłącznie Skarżącą i z faktu takiego ukształtowania stosunków zobowiązaniowych nie może ona wywodzić jakichkolwiek okoliczności "łagodzących" i rzutujących na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Z tych też względów Sąd podziela stanowisko organów w tym zakresie.Watro również w tym miejscu wskazać, iż zgodnie z art. 71a ust. 5 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm.) podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje te odpady do prowadzonych przez siebie stacji przeładunkowej, miejsca zbierania odpadów komunalnych lub miejsca przetwarzania odpadów komunalnych, niezwłocznie, każdorazowo po przekazaniu tych odpadów, dodaje w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami informacje o masie odpadów komunalnych oraz o dacie i godzinie ich przekazania.Tym samym Spółka jako odbiorca odpadów obowiązana jest do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji (BDO) zgodnie z katalogiem odpadów określonym w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 10).Ponadto należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 71a ust. 1 ustawy o odpadach kartę przekazania odpadów komunalnych sporządza podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości przed rozpoczęciem odbierania tych odpadów, odrębnie dla każdego ładunku transportowanych odpadów komunalnych danego rodzaju przekazywanych do następnego posiadacza odpadów albo do prowadzonych przez siebie stacji przeładunkowej, miejsca zbierania odpadów komunalnych lub miejsca przetwarzania odpadów komunalnych.Tym samym Spółka ma możliwość bieżącego monitorowania ilości odebranych odpadów w tym odpadów możliwych do ponownego użycia i recyklingu.Finalnie wskazać należy, że choć w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca formułowała twierdzenia dotyczące podejmowania działań mających na celu osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu, to jednak nie przedłożyła żadnych dokumentów je potwierdzających. Sąd podkreśla, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady oficjalności i prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) nie oznacza, że organ administracji jest obciążony absolutnym i wyłącznym obowiązkiem poszukiwania dowodów potwierdzających tezy strony, w sytuacji, gdy zgromadził już spójny i logiczny materiał dowodowy przeczący tym tezom. Na stronie postępowania (skarżącej) spoczywa prawny obowiązek lojalnego współdziałania z organem w ustalaniu prawdy materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżąca pomimo wynikającego z art. 7 K.p.a. obowiązku współdziałania nie przedstawiła dowodów wskazujących na podejmowanie działań mających zachęcić mieszkańców do zwiększenia poziomu recyklingu, co oznacza, że organ nie mógł odnieść się do powyższej kwestii.Podsumowując Sąd, pomimo obszernej polemiki Skarżącej, nie podziela zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów, w szczególności organ II instancji – SKO w [...] – w wydanej decyzji w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący wyjaśnił przesłanki wydanego rozstrzygnięcia, dokonując rzetelnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Poczynione ustalenia, podobnie jak ich ocena, wpisują się ściśle w dyspozycję art. 80 K.p.a. oraz wymogi uzasadnienia wynikające z art. 107 § 3 K.p.a. Organy prawidłowo skonstruowały mechanizm obliczenia kary.Mając powyższe na uwadze i uznając, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji prawa nie naruszają, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając wniesioną skargę.-----------------------1. orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając wniesioną skargę.-----------------------1