Wyrok - I SA/Po 552/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 28 maja 2026
Teza
Uchylono decyzję I i II instancji. Dnia 28 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (sprawozdawca) Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Michał Ilski Protokolant : sekretarz sądowy Aleksandra Andrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2026 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 listopada 2025 r. [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2024 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decy
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
28 maja 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Katarzyna Wolna-Kubicka
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 26 listopada 2025 r. nr [...], rozpoznając odwołanie A. K. od decyzji Prezydenta Miasta z 16 stycznia 2024 r. nr [...] wymierzającej A. K. podatek od nieruchomości na rok 2024 – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona następnie do Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego , jak wynika z jej treści oraz akt sprawy, została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.Wskazaną na wstępie decyzją Prezydent Miasta wymierzył A. K. (dalej także jako skarżąca) podatek od nieruchomości na 2024 rok w kwocie 3 356 zł. W uzasadnieniu wskazał, że podatek dotyczy nieruchomości znajdujących się pod adresami: ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...].Prezydent Miasta odrębną decyzją, także z 16 stycznia 2024 r., nr [...] wymierzył skarżącej podatek od nieruchomości na 2024 rok w kwocie 299 zł. W uzasadnieniu wskazał, że podatek dotyczy nieruchomości znajdujących się pod adresem: ul. [...] oraz ul. [...]W odwołaniu od decyzji nr [...] skarżąca, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie decyzji oraz zobowiązanie organu I instancji do wydania trzech odrębnych decyzji o wymiarze podatku od trzech nieruchomości - lokali znajdujących się w budynku przy ul. [...], ewentualnie jednej decyzji o wymiarze podatku od tych trzech ww. nieruchomości, z zaznaczeniem w odrębnych rubrykach wyliczenia tego podatku dla każdej z tych nieruchomości.Uzasadniając pełnomocnik napisał w szczególności, że organ I instancji dwukrotnie opodatkował, za ten sam rok, nieruchomości przy ul. [...] oraz [...]W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w rubryce przedmiot opodatkowania i powierzchnia winna być odrębnie wymieniona każda z nieruchomości, za którą wymierzono podatek. Pozwalałoby to odtworzyć sposób rozumowania organu podatkowego i stwierdzić, że decyzja jest prawidłowa lub ustalić jakie organ podatkowy popełnił błędy przy jej wydawaniu.Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z 26 listopada 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję nr [...]W uzasadnieniu wskazało, że nie ma żadnego przepisu obligującego organ podatkowy do wydania odrębnych decyzji wymiarowych w zakresie podatku od poszczególnych nieruchomości należących do tego samego podatnika. Co więcej, przyjmuje się w praktyce zasadę wydawania jednej decyzji, nie zaś rozdrabniania wymiarów w podatku od nieruchomości na szereg decyzji - jeśli zachodzi tożsamość po stronie właściciela, co do wszystkich nieruchomości objętych daną decyzją. W związku z czym wydanie jednej decyzji w przedmiotowym stanie faktycznym, w zakresie szeregu nieruchomości należących wyłącznie do skarżącej, jest w pełni poprawne.Analogicznie, organ podatkowy nie jest zobowiązany do wyliczenia podatku w rozbiciu dla poszczególnych nieruchomości. Weryfikacja prawidłowości wymiaru nie powinna nastręczać problemu w sytuacji, gdy skarżąca - właścicielka nieruchomości, jest w posiadaniu wszelkich danych dotyczących nieruchomości, w szczególności sama wskazała w odwołaniu powierzchnie lokali oraz przysługujący im udział w nieruchomości wspólnej. Natomiast poszczególne stawki podatku zostały wskazane wprost w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również organ I instancji podał stosowny akt prawa miejscowego, w którym stawki te zostały zawarte.Odnosząc się do kwestii podwójnego opodatkowania tej samej nieruchomości Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że istotnie miało to miejsce, jednakże nie ma podstaw, aby wycofać z obrotu zaskarżoną decyzję, albowiem była ona pierwszą decyzją w sprawie opodatkowania ww. nieruchomości. Decyzja nr [...], w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości przy ul. [...] oraz [...] na 2024 rok w wysokości 299 zł, została wydana po zaskarżonej decyzji - mimo że w tej samej dacie dziennej, o czym świadczy jej numer porządkowy. W tej sytuacji należy stwierdzić nieważność decyzji nr [...], jako drugiej decyzji w sprawie, zgodnie z art. 247 § 1 pkt 3) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, dalej jako O.p.), natomiast wymiar podatku ustalony w zaskarżonej decyzji, w odniesieniu do omawianej nieruchomości, pozostaje w mocy.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. K., zastępowana przez dotychczasowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazanie sprawy celem ponownego jej rozpatrzenia.Pełnomocnik wskazał, na cyfry "[...]" i "[...]" następujące po początku numerów obu decyzji "[...]..." i ocenił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wbrew logice cyfr przyjęło, że zaskarżona decyzja została wydana jako pierwsza. Na tej podstawie stwierdził, że rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest błędne.Skarżąca uregulowała należność objętą decyzją o wymiarze podatku od nieruchomości przy ul. [...] i należność ujętą w zaskarżonej decyzji umniejszoną o kwotę podatku od nieruchomości przy ul. [...], bowiem dopiero decyzja stwierdzająca nieważność obala domniemanie legalności decyzji obarczonej wadami kwalifikowanymi.W styczniu 2026 r. skarżącej doręczono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 listopada 2025 r. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z 16 stycznia 2024 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2024 rok.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W przypadku cyfr występujących po oznaczeniu "[...]", tj. "[...]" i "[...]", nie chodzi o chronologię, ale w ten sposób organ pierwszej instancji dzieli w systemie konta podatników na tych, którzy mają jedną nieruchomość (i wówczas występuje w sygnaturze cyfra "[...]") oraz na tych, którzy mają co najmniej 2 nieruchomości (wówczas występuje w sygnaturze cyfra "[...]"). Zatem cyfry te nie wskazują kolejności wydania decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.Obie decyzje wydane w sprawie podlegają uchyleniu.Spór w kontrolowanej sprawie dotyczy dwukrotnego opodatkowania nieruchomości należących do skarżącej, znajdujących się pod adresem: ul. [...] oraz ul. [...], podatkiem od nieruchomości za rok 2024.Podatek od nieruchomości został unormowany w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 70 w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, Dz. U. z 2025 r. poz. 707 w dacie wydania zaskarżonej decyzji, dalej jako u.p.o.l.). W dacie wydania decyzji przez organy obu instancji jak i obecnie, w myśl:a) art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej;b) art. 3 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące, między innymi, właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych;c) art. 6 ust. 1 i ust. 4 u.p.o.l., obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, natomiast wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek;d) art. 6 ust. 5 u.p.o.l., jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek;e) art. 6 ust. 7 u.p.o.l., podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem, które nie ma znaczenia w realiach kontrolowanej sprawy, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego.Jeżeli zatem podatnikami są osoby fizyczne to zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy decyzji ustalającej to zobowiązanie, czyli zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 O.p. Podatek od nieruchomości ustala się na każdy rok podatkowy, a więc organ podatkowy w każdym roku wydaje decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego.Podsumowując przywołane przepisy Sąd stwierdza, że pozbawione podstawy prawnej, a więc niedopuszczalne jest dwukrotne ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego dla tej samej nieruchomości (tutaj: znajdujących się pod adresem: ul. [...] oraz ul. [...]) na ten sam rok podatkowy (tutaj: 2024 rok). Skoro jednak organ I instacji dwiema różnymi decyzjami opodatkował te same nieruchomości na ten sam rok podatkowy, to obowiązkiem organów podatkowych, zobowiązanych przecież do działania na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.), prowadzenia postępowania podatkowego w sposób w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) oraz działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 125 § 1 O.p.) - stało się doprowadzenie do sytuacji zgodnej z prawem, nie dość, że bez zbędnej zwłoki, to jeszcze w sposób możliwie najmniej uciążliwy dla podatnika. Stwierdzić należy, że organy obu instancji z tego obowiązku nie wywiązały się.Błędem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było rozpoznanie odwołania w sytuacji, gdy istniały obie decyzje organu I instancji. Tym bardziej sprzeczne z ww. art. 6 ust. 7 u.p.o.l. było utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, bowiem w ten sposób Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło do sytuacji, w której obie decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe dla tych samych nieruchomości i na ten sam rok podatkowy - stały się ostateczne. Zgodnie zaś z art. 239e O.p. decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie (czego w kontrolowanej sprawie nie było), wiążąc stronę postępowania oraz organ podatkowy, który ją wydał. Odmowa podporządkowania się obowiązkowi wynikającemu z decyzji naraża stronę na konsekwencje w postaci przymusowego wykonania decyzji. Innymi słowy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżoną decyzję naraziło skarżącą na dwukrotne zapłacenie podatku od tych samych nieruchomości za ten sam rok podatkowy, co jest działaniem niedopuszczalnym i nie ma nic wspólnego z ww. zasadami ogólnymi.Najpierw należało wyeliminować z obrotu prawnego tą decyzję organu I instancji, której dotyczy zarzut wadliwości. Sąd zaznacza przy tym, że poza granicami kontrolowanej sprawy było argumentowanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze , która z decyzji jest decyzją zgodną z prawem, bowiem właściwe do tych ustaleń jest odrębne postępowanie - nadzwyczajny tryb weryfikacji rozstrzygnięć podatkowych.Odnośnie elementów decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 210 § 4 O.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Co istotne w przypadku podatku od nieruchomości dotyczącego osób fizycznych, są one zobowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku (art. 6 ust. 6 u.p.o.l.). Takie informacje skarżąca złożyła i są one w aktach sprawy. Należy zatem uznać, że w decyzji podatkowej nie ma potrzeby powtarzania informacji, które podatnik sam zadeklarował, skoro organ tych informacji nie zakwestionował. Jednakże organ podatkowy winien do wyliczenia podatku dokonać rozbicia go na poszczególne nieruchomości tak aby rozstrzygnięcie bez większego wysiłku umożliwiało podatnikowi zrozumienie takiego rozstrzygnięcia.Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji doprowadzi do sytuacji, w której w obrocie prawnym pozostanie zgodna z prawem decyzja ustalająca skarżącej podatek od nieruchomości za rok 2024, po czym będzie procedował, w zależności od ustaleń. Z informacji zawartych w skardze jak i w aktach sprawy wynika zresztą, że skarżącej doręczono postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jednej z decyzji organu I instancji.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z § 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143) należało orzec, jak w pkt I. sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanego aktu. Na kwotę zasądzonych kosztów składa się: wpis od skargi w kwocie 100 zł, równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 90 zł, należne na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).