Wyrok - I SA/Po 462/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - z dnia 28 maja 2026
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Michał Ilski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania w sprawieOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Michał Ilski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
odwołujący
świadek
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
28 maja 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Przewodniczący
Małgorzata Bejgerowska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
1. Zaskarżoną decyzją z dnia 19 grudnia 2025 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 15 lipca 2025 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej nr [...] z dnia 20 kwietnia 2022 r. oraz przyznania T. spółka z o.o. w P. (dalej jako: "strona", "skarżąca" lub "spółka") płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2016 rok.1.1. Z akt sprawy wynika, że dniu 15 czerwca 2016 r., do ówcześnie właściwego Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2016. W przedmiotowym wniosku wskazano działkę ewidencyjną nr [...] położoną w obrębie G. oraz działki ewidencyjne o numerach [...], [...], [...], leżące w obrębie [...]. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, spółka w dniu 12 lipca 2016 r. złożyła zmianę do wniosku, w której powiększono pierwotnie zadeklarowaną powierzchnię o działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położone w obrębie [...] (gmina W.).W wyniku rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym uwzględnienia wyjaśnień strony, wyników przeprowadzonego postępowania w sprawie faktycznego użytkownika działek objętych kontrolą krzyżową oraz wyników przeprowadzonej kontroli na miejscu, Kierownik ARiMR w K., w dniu 5 marca 2018 r. wydał decyzję, którą przyznał stronie płatność ONW na rok 2016 w łącznej wysokości 6.421,63 zł w tym: płatność ONW strefa nizinna I w wysokości 6.421,63 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 1.409,62 zł ze względu na stwierdzenie nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu zmniejszenia.Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w S., decyzją z dnia 22 maja 2019 r. stwierdził nieważności powyższego rozstrzygnięcia, ponieważ wniosek o dopłaty podpisała osoba, która nie była do tego upoważniona.Kierownik ARiMR w K., po ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności ONW decyzją z dnia 15 lipca 2019 r. umorzył w całości postępowanie w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016, o które ubiegała się spółka.Następnie Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w S. na mocy decyzji z dnia 9 listopada 2021 r. stwierdził nieważność powyższego rozstrzygnięcia z dnia 15 lipca 2019 r., wskazując na rażące naruszenie prawa poprzez wydanie decyzji z uchybieniem przepisów w zakresie właściwości miejscowej organu.Kierownik ARiMR w P., po dokonaniu analizy zgromadzonej dokumentacji, w dniu 20 kwietnia 2022 r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016, wskazując, iż wniosek o przyznanie płatności na rok 2016 został podpisany przez osobę, która nie była uprawniona do dokonania powyższej czynności. Niniejsza decyzja została doręczona w dniu 9 czerwca 2022 r., a spółka nie wniosła od niej odwołania.1.2. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2023 r. Kierownik ARiMR w P., działając na wniosek strony, wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia 20 kwietnia 2022 r. uznając, że w sprawie zaistniała ustawowa przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - dalej w skrócie: "k.p.a."). W wyniku analizy zgromadzonej dokumentacji oraz złożonych wyjaśnień uznano, że A. G. na mocy pełnomocnictwa udzielonego w dniu 16 czerwca 2016 r. został upoważniony do reprezentowania spółki przed ARiMR, a co za tym idzie, do złożenia podpisu pod dokumentem zmiany do wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 złożonej w dniu 12 lipca 2016 r.Z uwagi na powyższe, po ponownej weryfikacji wniosku pod względem spełnienia kryteriów kwalifikowalności dla wszystkich wnioskowanych płatności oraz analizy całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, opisaną na wstępie decyzją z dnia 15 lipca 2025 r. organ I instancji uchylił decyzję z dnia 20 kwietnia 2022 r. oraz przyznał stronie płatność ONW na rok 2016 w łącznej wysokości 6.421,63 zł w tym: płatność ONW strefa nizinna I w wysokości 6.421,63 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1.409,62 zł ze względu na stwierdzenie nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu zmniejszenia. W motywach rozstrzygnięcia wyjaśniono, że spółka złożyła zmianę do wniosku, w wyniku której do pierwotnie zadeklarowanych działek ewidencyjnych dodane zostały działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położone w obrębie ewidencyjnym [...]. W toku kontroli administracyjnej ustalono, że powyżej wymienione działki zostały zadeklarowane również przez innych producentów tj. D. sp. z o.o. (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...]) oraz T. sp. z o.o. (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...]). W związku z powyższym, Kierownik ARiMR w P. wezwał zarówno spółkę jak i pozostałe strony konfliktu krzyżowego do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi strona poinformowała, że właścicielem spornych działek jest podmiot K. S.A., która w oparciu o własne maszyny, pracowników i posiadany materiał siewny dokonała prac agranych na powyższych działkach, a następnie zasiane grunty przekazała w dzierżawę stronie. Jako dzierżawca faktycznie uprawiający niniejsze działki strona złożyła wniosek do ARiMR o dopłaty bezpośrednie. Uprawy prowadzone na spornych działkach stanowią uprawy konwencjonalne. Strona podkreśliła, że z powodu porzucenia działek rolnych przez spółki: D. oraz T. została wypowiedziana umowa o współpracy, na dowód czego przedłożyła dokumenty. Ponadto powyższe spółki nie posiadały materiału siewnego do zasiewu działek. Prac takich dokonali pracownicy K. S.A. na rzecz strony. Zarówno D. sp. z o.o., jak i T. sp. z o.o. działały na podstawie sztucznie stworzonych dokumentów w celu wyłudzenia od Skarbu Państwa dopłat bezpośrednich od ziemi uprawnej działek, których w rzeczywistości nigdy nie uprawiały. Na okoliczność rzeczywistego użytkowania działek w roku 2016 przez stronę wskazano świadków tj. Ł. B. - pełnomocnika K. S.A.; J. J. - dyrektora T. sp. z o.o.; J. K. - pracownika rolnego K. S.A. i A. G. –pełnomocnika strony. Uzupełniając wyjaśnienia spółka przedłożyła także faktury dokumentujące sprzedaż siana, owsa i żyta ze zbiorów w 2016 r., wykaz środków trwałych, wykaz płatności związanych z gospodarstwem w roku 2016 oraz kopię notarialnie potwierdzonej umowy dzierżawy z dnia 19 grudnia 2015 r. zawartej pomiędzy K. S.A., a stroną, której przedmiotem jest dzierżawa spornych działek.W kontekście twierdzeń spółki, na wezwane Kierownika ARiMR w P. stosowne wyjaśnienia złożyły również spółki: D. i T., podtrzymując swoje deklaracje co do konfliktowych działek.Mając na uwadze powyższe oraz odwołując się do treści art. 8 ust. 1, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 308 ze zm. - dalej w skrócie: "u.p.w.b") statuującego warunki przyznawania płatności bezpośrednich oraz art. 43 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L nr 347 z 2013 r., str. 608), określającego wymogi dla przyznania płatności na zazielenienie, organ I instancji stwierdził, że spółka nie spełniła warunków przyznawania wnioskowanych płatności do działek rolnych o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Organ I instancji podkreślił, że celem płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest finansowe wspierania producentów rolnych, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne nawet, gdy nie są ich właścicielami. Dopłaty do gruntów rolnych przysługują wyłącznie ich faktycznym posiadaczom, niezależnie od tytułu prawnego. Jeżeli więc właściciel czy dzierżawca gruntów nie jest jednocześnie ich posiadaczem, nie przysługują mu dopłaty. Płatności może otrzymać jedynie posiadacz będący faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych, faktycznym producentem rolnym. Zdaniem organu I instancji, ze zgromadzonego w sprawie materiału natomiast wynika, że spółka przejęła w posiadanie powyższe grunty w roku 2016 wraz z zasiewami, co kilkukrotnie podkreślał jej pełnomocnik. Nie sposób zatem uznać, iż przedłożona umowa z dnia 19 grudnia 2015 r. dotycząca dzierżawy będących w konflikcie kontroli krzyżowej gruntów zawarta pomiędzy K. S.A., a stroną była wykonywana. Ponadto działki objęte umową w dniu jej zawarcia, tj. 19 grudnia 2015 r. były już wcześniej obciążone prawem dzierżawy na rzecz spółek T. sp. z o.o. i D. sp. z o.o. Umowy z tymi podmiotami są zawarte z datą pewną na czas oznaczony (do 30 kwietnia 2020 r. w przypadku spółki D. sp. z o.o. oraz do 30 kwietnia 2019 r. w przypadku spółki T. sp. z o.o.). Zwrócono uwagę, że przedłożone przez stronę dokumenty zatytułowane jako rozwiązanie umowy dzierżawy sporządzone w dniu 22 marca 2016 r. zostały podpisane wyłącznie jednostronnie przez wydzierżawiającego, tak więc nie istnieją w obrocie prawnym i pozostają bez znaczenia dla sprawy. Ponadto twierdzeniom strony, że na spornych działkach są prowadzone uprawy konwencjonalne, przeczą zeznania świadków oraz informacja z akredytowanej Jednostki Certyfikującej o prowadzeniu upraw w formie ekologicznej. Z dokumentacji wynika, że zabiegami uprawowymi wykonanymi przez spółkę na spornych działkach w sezonie wegetacyjnym [...] był omłot ziarna. Niemniej jednak dokonanie zbioru w sierpniu/wrześniu 2016 r. roślin uprawnych (żyto, owiec, gryka) nie stanowi automatycznie przesłanki do uznania, że strona na dzień 31 maja 2016 r. była posiadaczem spornych działek, spełniając tym samym jeden z warunków kwalifikowalności. Wprawdzie strona w toku prowadzonego postępowania przedłożyła szereg dokumentów księgowych w postaci faktur dokumentujących koszty związane z prowadzoną działalnością rolniczą oraz dochody uzyskane ze sprzedaży zbóż, których wiarygodność nie budzi wątpliwości. Niemniej w opinii organu I instancji nie dowodzą one w żaden sposób użytkowania spornych działek przez spółkę w rozpatrywanym okresie. Kierownik ARiMR zauważył, że uprawy na poszczególnych działkach, pod względem rodzajowym i powierzchniowym były zgodne z 5-letnim programem rolnośrodowiskowym realizowanym przez spółki: T. i D. oraz prowadzone były w formie ekologicznej. Wszystkie zasiewy na działkach zostały wykonane na rzecz powyższych podmiotów, co dodatkowo potwierdza korespondencja K. S.A. skierowana do tych spółek i dotycząca planów zakupu kwalifikowanego materiału siewnego owsa. Brak również dowodów jakoby spółki: T. i D. dokonały porzucenia dzierżawionych przez siebie gruntów. Przeciwnie, zdaniem organu I instancji, ze zgromadzonego materiału wynika, że podejmowały aktywne działania, w tym wizytacje upraw i organizację zbioru roślin. Podsumowując, organ I instancji stwierdził, że strona w 2016 r. przejęła w posiadanie, będące przedmiotem konfliktu, grunty wraz z zasiewami, po czym, składając w dniu 12 lipca 2016 r. zmianę do wniosku wystąpiła o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 r. do tychże działek. W opinii Kierownika ARiMR w P., strona ubiegająca się o przyznanie płatności do upraw znajdujących się na spornych działkach nie udowodniła, że został spełniony warunek posiadania owych gruntów, oceniany w kontekście przepisów prawa odnoszących się do płatności ONW na dzień 31 maja danego roku.1.3. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej zmianę w pełnym wnioskowanym zakresie i zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.w.b oraz art. 60ł, art. 61 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm. - dalej w skrócie: "k.c.").1.4. Dyrektor ARiMR w P., w opisanej na wstępie decyzji, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podzielając zawarte w nim ustalenia i ocenę prawną. Organ odwoławczy pokreślił, że w niniejszej sprawie wznowienie postępowania znajdowało oparcie w treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wyjaśniono także, że kontrola administracyjna przeprowadzona przez organ I instancji ujawniła, że w odniesieniu do gruntów położonych na działkach ewidencyjnych [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...] wystąpił konflikt krzyżowy. O płatności do opisywanych obszarów na rok 2016 wystąpiły także inne podmioty: D. sp. z o.o. i T. sp. z o.o., które przedstawiły organowi I instancji dokumenty wykazujące władanie spornymi gruntami w 2016 r. Wspomniane spółki w dniu 10 lutego 2011 r. zawarły umowę współpracy z podmiotami takimi jak: K. S.A. i T. P. sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. W niniejszej sprawie w konflikcie krzyżowym znalazły się zatem podmioty, które zgodnie z zapisami zawartymi w powyższym dokumencie dążyły do optymalizacji dochodów z prowadzonej odrębnie produkcji rolnej na posiadanych przez siebie areałach i zobowiązały się do współpracy na zasadach uregulowanych w niniejszej umowie. Tym samym kluczowa była ocena materiału dowodowego pod kątem trwałości posiadania spornych działek, zakresu prowadzonych prac i terminu objęcia gruntów w posiadanie. Ustalono, że strona wykonała na spornym gruncie w 2016 r. określone czynności i poniosła nakłady, jednak ich zakres oraz termin wykonania, w ocenie organu II instancji nie świadczył o ich faktycznym i swobodnym władaniu, w swoim imieniu i na swoją rzecz, nie tylko na dzień 31 maja 2016 r., ale i również w całym "roku gospodarczym". Za prawidłowością powyższej tezy przemawia materiał dowodowy, z którego wynika, że właścicielem omawianych obszarów od 2004 r. był K. S.A., która umową z dnia 8 maja 2009 r. wydzierżawiła do dnia 30 kwietnia 2019 r. działki ewidencyjne o numerach: [...], [...], [...] podmiotowi P.-B. sp. z o.o., a spółce T. P. sp. z o.o. działki ewidencyjne: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] do dnia 30 kwietnia 2019 r. Następnie w dniu 30 maja 2009 r. K. sp. z o.o., T.P. sp. z o.o., [...] sp. z o.o. oraz P.-B. sp. z o.o. zawarły umowę współpracy. Wskazana umowa została zawarta na czas nieokreślony a każda ze stron mogła rozwiązać umowę z 6-miesięcznym wypowiedzeniem. Następnie w dniu 10 lutego 2011 r. dokonano zmiany umowy współpracy, na mocy której do grona "partnerów" przystąpiły D. sp. z o.o. oraz T. sp. z o.o. Spółki nie tylko zobowiązały się do współpracy, ale również zakreśliły zakres czynności i obowiązków dotyczący poszczególnych "partnerów". "Partnerzy" zobowiązani zostali do zlecania podmiotowi K. S.A. wykonywania usług rolniczych na swoich areałach przy zastosowaniu bazy magazynowej, maszyn rolniczych i zespołu pracowników spółki K., a spółka wykonująca opisywane czynności po ich zakończeniu zobowiązana była do wystawienia faktury, po wcześniejszej akceptacji wydatków z "partnerami". Natomiast strona, niniejszą umową zobowiązała się m.in. do sprzedaży płodów rolnych wszystkich "partnerów", poprzez skup tych płodów od współpracujących spółek po cenie 5 % niższej od najwyższej na rynku i ich dalszą sprzedaż. Ponadto umowy dzierżawy zawarte między "parterami" ściśle określały wielkość gospodarstw rolnych poszczególnych podmiotów oraz przyporządkowywały do nich poszczególne działki ewidencyjne. Z zapisów umowy wynika zatem, iż K. S.A. i strona wykonywały określone czynności na opisywanych gruntach, jednak czyniły to w ramach współpracy między wspomnianymi podmiotami. Otrzymywały również za powyższe czynności uzgodnioną kwotę, co wyklucza władanie spornymi gruntami w swoim mieniu i na swoją rzecz w dniu 31 maja 2016 r. przez stronę. Jednocześnie wszelkie czynności agrarne wykonywane na omawianych obszarach, jak i koszty poniesione w ramach prowadzonych prac, musiały być zaakceptowane przez zainteresowane podmioty. Wobec powyższego decyzyjność w omawianym zakresie czasowym, odnośnie spornych obszarów nie należała do przedstawicieli strony, ale do spółek: D. i T.. Brak faktycznego i trwałego posiadania spornych gruntów w dniu 31 maja 2016 r. przez stronę potwierdzają również oświadczenia pełnomocnika spółki, z których wynika, że strona weszła w posiadanie spornych gruntów dopiero w 2016 r. wraz z zasiewami, co wynika, ze złożonej w dniu 12 lipca 2016 r. zmiany do wniosku. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynikało także, aby spółki D. i T. dokonały porzucenia dzierżawionych przez siebie gruntów, a wręcz przeciwnie wizytowano dzierżawione grunty, oceniano stopień realizacji umów oraz zlecano osobom trzecim, wykonywanie zbioru na omawianych obszarach. Jak wynika z oświadczenia pełnomocnika powyższych podmiotów, uprawy na dzierżawionych działkach realizowane były od 2011 r. na zasadzie zlecenia stałego przez K. S.A. według umowy o współpracę z dnia 30 maja 2009 r. Rozwiązanie umowy nastąpiło na skutek wypowiedzenia przez powyższe spółki w dniu 26 lutego 2016 r. z upływem terminu wypowiedzenia na dzień 31 sierpnia 2016 r. W trakcie obowiązywania umowy K. S.A. nie składał oświadczeń o zaniechaniu wykonania umowy. Faktury za czynsze dzierżawne zostały odebrane i opłacone, albo miały być uregulowane później niż 30 czerwca 2017 r. Rozliczenia z tytułu wykonywanych usług następowały przez wystawienie rocznych faktur, które zostały wystawione, odebrane i opłacone. Zestawienie kosztów za okres od 1 września 2015 r. do 31 sierpnia 2016 r. do dnia wydania decyzji przez organ II instancji nie zostały jednak do spółek doręczone. Z oświadczenia prezesa zarządu, reprezentującego spółki wynika, że po przeprowadzeniu wizytacji upraw na dzierżawionych gruntach oraz kontroli wykonanej przez jednostkę certyfikującą PCiBC, obawiając się, że K. S.A. nie wywiąże się z obowiązku wykonania zleconego mu przez D. sp. z o.o. zbioru owsa i części żyta, na podstawie umowy o współpracę z dnia 30 maja 2009 r. zlecono dokonanie zbioru innemu wykonawcy, o czym poinformował K. pismem z dnia 23 sierpnia 2016 r. Prezes zarządu, reprezentujący spółki: D. i T. w dniu 21 marca 2016 r. informował K. S.A., że o działaniach na szkodę "partnerskiej" spółki poprzez brak wydania w wyznaczonym terminie zbóż ekologicznych, co przyczyniło się między innymi do niewykonania kontraktu sprzedaży owsa ekologicznego. Powyższe potwierdzają także wyjaśnienia G. Ż. - doradcy rolnośrodowiskowego, przy współudziale, którego wizytowane były sporne grunty, U. B. działającej we wskazanym okresie w imieniu K. S.A., J. W. - pracownika spółki K. S.A. czy wyjaśnienia M. G. - któremu zlecono wykonanie koszenia spornych działek.W ocenie organu odwoławczego konflikt pomiędzy spółkami K. S.A., stroną a D. sp. z o.o. i T. z o.o., na różnych płaszczyznach, trwający co najmniej od 2015 r., przełożył się również na brak trwałego i swobodnego użytkowania spornych obszarów przez stronę w całym "roku gospodarczym" 2016. Strona nie posiadała wiedzy odnośnie charakteru upraw prowadzonych na spornych działkach i co do użytkowania wskazanych obszarów, zgodnie z założeniami planu rolnośrodowiskowego. Uprawy na poszczególnych działkach, pod względem rodzajowym i powierzchniowym były zgodne z 5-letnim programem rolnośrodowiskowym realizowanym przez spółki: T. i D. oraz prowadzone były w formie ekologicznej, której priorytety są odmienne od wskazywanej przez stronę uprawy konwencjonalnej. Natomiast fakt prowadzenia upraw w formie ekologicznej potwierdza nie korespondencja K. S.A. skierowana do T. sp. z o.o. i D. sp. z o.o., dotycząca planów zakupu kwalifikowanego materiału siewnego owsa, wyjaśnienia pracownika spółki K. S.A., oświadczenia doradcy rolnośrodowiskowego oraz wykaz z dnia 30 listopada 2016 r. z jednostki certyfikującej PCiBC sporządzony dla skonfliktowanych ze stroną spółek D. i T..W ocenie organu odwoławczego twierdzenia strony dotyczące rozwiązania umowy za porozumieniem stron także nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Zgodnie z umową z dnia 10 lutego 2011 r., wszelkie zmiany i rozwiązanie umowy wymagały formy pisemnej, pod rygorem nieważności. Natomiast przedłożone przez spółkę dokumenty zatytułowane "rozwiązanie umowy dzierżawy zawartej dnia 10 lutego 2011 r." nie posiadają podpisu przedstawicieli D. sp. z o.o. oraz T. sp. z o.o. Ponadto z pism złożonych przez powyższe podmioty wynika, że umowa dzierżawy nie została rozwiązana za porozumieniem stron, ani nie zaszły żadne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przedterminowego wypowiedzenia tej umowy. Uwzględniając powyższe Dyrektor ARiMR stwierdził, że przyznanie podmiotowi stronie płatności stałoby w sprzeczności z celami wskazanymi w Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE 2002 C 325) oraz w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm. - dalej w skrócie: "Rozporządzenie nr 1305/2013"). Brak jest podstaw do przypisania stronie statusu posiadacza spornych gruntów na dzień 31 maja jak i w całym "roku gospodarczym". Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że strona nie władała we własnym imieniu i na swoją rzecz spornymi działkami.2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona, wniosła o uchylenie za decyzji i zobowiązanie Dyrektora ARiMR do zmiany decyzji organu I instancji w pkt 1 poprzez przyznanie wnioskodawcy płatności ONW na rok 2016 w pełnym wnioskowanym zakresie. Zaskarżonej decyzji zarzucono:1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.w.b. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że wnioskodawcy jednolita płatność obszarowa oraz płatność za zazielenienie nie należą się we wnioskowanym zakresie, pomimo faktu, iż na dzień 31 maja 2016 r. wnioskodawca był w posiadaniu i faktycznie i rzeczywiście władał tymi gruntami oraz strona wykonywała na nich działalność rolniczą;2) art. 60 i art. 61 k.c. poprzez błędne uznanie, że dokument zatytułowany "Rozwiązanie umowy dzierżawy" z dnia 22 marca 2016 r., podpisany jednostronnie przez wydzierżawiającego, "nie istnieje w obrocie prawnym i pozostaje bez znaczenia dla sprawy" (str. [...] decyzji), mimo że stanowi on jednostronne oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy dzierżawy, wywołujące skutki prawne z chwilą doręczenia go drugiej stronie, co doprowadziło do nieprawidłowej oceny stanu prawnego i faktycznego w zakresie użytkowania działek w dacie granicznej.W uzasadnieniu skargi spółka podkreśliła, że wbrew twierdzeniom organu, materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że strona faktycznie władała spornymi gruntami w dacie ustawowo relewantnej. Decyzje dotyczące gospodarowania gruntami podejmowane były przez nowego prokurenta spółki, co dowodzi, iż od tego momentu to wnioskodawca sprawował faktyczne władztwo nad działkami i decydował o sposobie ich użytkowania rolniczego. Okoliczność tę potwierdzają umowy dotyczące wykonania usług koszenia bezpośrednio z podmiotami T. P. sp. z o.o. oraz K. S.A. Wykonywanie zabiegów agrotechnicznych na spornych gruntach stanowi przy tym najbardziej wymierny i obiektywny przejaw faktycznego władania gruntami rolnymi. Zdaniem autora skargi, powyższe dowody zostały przez organ całkowicie pominięte bądź ocenione w sposób dowolny, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i nieuprawnionego przyjęcia, że strona nie władała gruntami w dniu 31 maja 2016 r. Skarżąca stwierdziła, że przejęła grunty do użytkowania, podejmowała decyzje co do dalszego sposobu zagospodarowania gruntów oraz ponosiła ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną produkcją rolną. Działania te miały charakter ciągły i trwały, a nie incydentalny czy wyłącznie formalny. W skardze podniesiono także, że organ rażąco naruszył przepisy prawa materialnego, kwestionując skuteczność wypowiedzenia umów dzierżawy z dnia 22 marca 2016 r. i uznając, że dokument ten nie wywołuje skutków prawnych z uwagi na jego jednostronny charakter. Stanowisko to pozostaje w rażącej sprzeczności zarówno z przepisami k.c., jak i z utrwalonym stanowiskiem doktryny prawa cywilnego, które przesądza, że jednostronny charakter wypowiedzenia nie tylko nie pozbawia go skuteczności prawnej, lecz stanowi jego immanentną cechę. Uwzględnienie skuteczności wypowiedzenia prowadzi do jednoznacznego wniosku, że podmioty D. i T. utraciły podstawy prawne do dalszego użytkowania spornych działek przed dniem 31 maja 2016 r., a tym samym nie mogły w tej dacie wykonywać na nich działalności rolniczej. Według strony, jest ona jedynym podmiotem faktycznie władającym gruntami w dacie relewantnej dla przyznania płatności, a opisane w skardze uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, prowadząc do bezzasadnej odmowy przyznania płatności bezpośrednich.2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR w P. podtrzymał stanowisko i motywy wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.2.3. W rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu nie wzięły udziału strony postępowania, ani ich pełnomocnicy.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje:3. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu lub czynności nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uznanie skargi za zasadną następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź uchybienia prawu materialnemu (art. 145 § 1 p.p.s.a.), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.3.1. Badając zaskarżone decyzje, według opisanych powyżej kryteriów, Sąd nie stwierdza, aby organy obu instancji dopuściły się obrazy prawa materialnego, bądź naruszenia przepisów prawa procesowego, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, które rodziłoby konieczność ich usunięcia z obrotu prawnego. Sąd podziela ocenę dowodową zaprezentowaną w kontrolowanej decyzji.Kluczowym w niniejszej sprawie jest, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia 15 lipca 2025 r. zostały wydane w trybie wznowienia postępowania. Celem owego szczególnego i nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych jest stworzenie prawnej możliwości ponownego, ale ograniczonego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli postępowanie pierwotne przed organem było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi enumeratywnie w regulacji art. 145 k.p.a. Procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w przepisie art. 16 § 1 k.p.a., służącej ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle, określonych przepisami prawa, sytuacjach. Z powyższego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Postępowanie wznowieniowe nie jest bowiem kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, gdyż inna jest waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w tymże postępowaniu. Zakres postępowania wznowieniowego jest bowiem węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę. Innymi słowy postępowanie wznowieniowe nie polega na kolejnym prowadzeniu postępowania w taki sposób, w jaki było ono prowadzone w trybie zwykłym. Co istotne w trybie nadzwyczajnym strona nie ma możliwości zgłaszania wszelkich i nieograniczonych wniosków oraz podnoszenia wszelkich zarzutów merytorycznych. Jednocześnie, zróżnicowanie opisanych trybów postępowania istotnie wpływa także na zakres skuteczności podnoszonych zarzutów w skardze do sądu administracyjnego.W niniejszej sprawie organ I instancji uznał za podstawę wznowieniową ujawnienie stosownego pełnomocnictwa, które było niezbędne do przyjęcia, że wniosek o przyznanie płatności został podpisany przez osobę umocowaną do reprezentowania skarżącej spółki. Sąd zaaprobował stanowisko organów obu instancji, że przedłożone w dniu 3 października 2022 r. pełnomocnictwo, wraz z poświadczeniem notarialnym, udzielone A. G. przez ówczesnego prezesa zarządu skarżącej spółki w dniu 16 czerwca 2016 r., stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną nr [...]. Za dopuszczalne i na korzyść strony uznano zatem procedowanie po wznowieniu, w związku z ujawnieniem okoliczności udzielenia pełnomocnictwa, które istniało w dacie wydania decyzji ostatecznej i nie było znane organowi I instancji. Nie ulega wątpliwości, że wspomniane pełnomocnictwo ma istotne znaczenie dla sprawy i umożliwia rozpoznanie wniosku o przyznanie płatności. Zatem przedłożone pełnomocnictwo stanowiło nową okoliczność faktyczną, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.3.2. Istota sporu w kontrolowanej sprawie dotyczy płatności na rok 2016, przy czym w postępowaniu wznowieniowym nie sposób zaakceptować możliwości rozpoznania sprawy w pełnym zakresie co do meritum, w tym konieczności przeprowadzania nowego postępowania dowodowego. Procedowanie dotyczy płatności określonych w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy czym zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2023 r., poz. 2298 ze zm.) obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem to beneficjent winien przedstawić dowody oraz złożyć wyjaśnienia zgodnie z prawdą, bez zatajania okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wobec powyższego w interesie skarżącej było jednoznaczne wykazanie posiadania spornych działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie [...] (gmina W.), ujętych w zmienionym wniosku strony ubiegającej się o płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016.Stosownie do przepisu art. 8 ust. 1 pkt 1-2 u.p.w.b., płatności obszarowe są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami, będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności. Poza sporem jest, że posiadanie gruntów rolnych należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Oznacza to, że można mieć tytuł prawny do gruntu rolnego, ale nie mieć uprawnienia do płatności oraz że można posiadać grunty rolne bez tytułu prawnego, a nawet w złej wierze i z tego tytułu mieć prawo do uzyskania płatności. Dodatkowo należy wskazać, że rolnik wnioskujący o płatność nie jest zobowiązany do bezpośredniej pracy na gruntach, tzn. nie musi stosownych czynności agrotechnicznych wykonywać osobiście, rzecz jednak w tym, by dokonywane były one w jego imieniu. W zależności od okoliczności, władanie gruntem może polegać także na zlecaniu osobom trzecim dokonania stosownych zabiegów, jednak istotne jest to, by rolnik wnioskujący o przyznanie płatności posiadał decyzyjność: jak, co, gdzie i kiedy na dany grunt zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe. Istotą płatności jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje m.in. jakich i przy pomocy jakiego rodzaju maszyn i urządzeń rolniczych dokonywać zabiegów agrotechnicznych, podejmuje także decyzje o terminie zbioru plonów (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2023 r., o sygn. akt I GSK 1235/22 - treść powołanych orzeczeń dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: publ. CBOSA). Przez prowadzenie działalności rolniczej należy rozumieć całość czynności rolniczych od momentu rozpoczęcia uprawy, tj. od przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny, poprzez zasiew, nawożenie, ochronę roślin oraz zbiór płodów rolnych. Płatności obszarowe powinny zatem trafiać do tych podmiotów, które konkretne grunty uprawiają (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021 r., o sygn. akt I GSK 935/21 i wymienione w nim orzecznictwo NSA).W realiach kontrolowanej sprawy istotne było ustalenie, czy skarżąca spółka faktycznie posiadała grunty rolne zadeklarowane w zmienionym wniosku o przyznanie płatności na 2016 r., czy użytkowanie to miało charakter trwały i swobodny. Z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka dopiero w 2016 r. przejęła w posiadanie sporne działki wraz z zasiewami, po czym uzupełniła wniosek o dopłaty co do tychże działek. Spółka nie przedstawiła dowodu negującego powyższe ustalenie. Wobec powyższego Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że skarżąca spółka nie udowodniła spełnienia warunku posiadania spornych gruntów, w kontekście przepisów u.p.w.b. W zaskarżonej decyzji słusznie wskazano, że szczególnego znaczenia nabrała ocena materiału dowodowego pod kątem trwałości związku spółki z gruntami położonymi na spornych działkach, zakresem prowadzonych prac na wskazanym obszarze, jak i terminem objęcia spornych gruntów w posiadanie. Prawidłowo zatem organy badały nie tylko stan faktyczny na dzień 31 maja 2016 r., ale również starały się ustalić, kto utrzymywał grunty zgodnie z normami i przestrzegał wymogów przez cały "rok gospodarczy". W tym zakresie skarżąca spółka przyznała, że właścicielem omawianych obszarów jest K. S.A. od 2004 r. Powyższe zostało udokumentowane w aktach sprawy umową sprzedaży nieruchomości warunkowa z dnia 20 sierpnia 2004 r. W oparciu o zgromadzone dokumenty organy obu instancji miały podstawę do stwierdzenia, iż skarżąca spółka, K. S.A., D. sp. z o.o. i T. sp. z o.o. jako "partnerzy" zobowiązały się do współpracy i zakreśliły zakres czynności oraz wzajemnych obowiązków dotyczących tych spółek. Z zasad współpracy "partnerów" wprost wynika, że K. S.A. zobowiązała się dokonać analizy rynku konsultingu rolniczego i rekomendować profesjonalnego przedsiębiorcę w celu zlecenia mu sporządzania długookresowych (min. 5 - letnich) planów dla każdego z gospodarstw partnerów, zawierających możliwe do zastosowania na poszczególnych areałach sposoby gospodarowania (rodzaje upraw) przy zachowaniu zasad kultury rolnej i optymalizacji zysku. Na podstawie zatwierdzonych planów, partnerzy zobowiązali się zlecać K. S.A. wykonanie usług rolnych na swoich areałach przy zastosowaniu bazy magazynowej, maszyn rolniczych i zespołu pracowników zleceniobiorcy, a spółka K. S.A. zobowiązała się takie usługi przyjąć do wykonania. K. S.A. zobowiązała się, we wskazanym terminie, do sporządzenia zestawienia poniesionych kosztów i przedstawienia ich partnerom do akceptacji, a na podstawie zaakceptowanych zestawień, do wystawienia i doręczenia pozostałym partnerom faktur zawierających poniesione koszty i wynagrodzenie dla K. za wykonane czynności, według zasad opisanych w umowie. Z kolei skarżąca spółka zobowiązała się organizować sprzedaż płodów rolnych wszystkich partnerów poprzez skup tych płodów od partnerów i ich dalszą sprzedaż, wg zasad opisanych w umowie (§ 2 pkt 1-2 umowy).Z powyższego wynika jednoznacznie, że skarżąca spółka wykonywała określone czynności związane z gospodarką rolną na przedmiotowych gruntach, jednak czyniła to w ramach współpracy z pozostałymi "partnerami", co nie jest tożsame z władaniem spornymi gruntami w swoim mieniu i na swoją rzecz. W tym stanie rzeczy rację należy przyznać organom obu instancji, że w niniejszej sprawie brak jest spełnienia analizowanej przesłanki przyznania płatności obszarowych. Co więcej z oświadczenia pełnomocnika skarżącej spółki wynika, że spółka weszła w posiadanie spornych gruntów dopiero w 2016 r. wraz z zasiewami, co może tłumaczyć powód złożenia zmiany do wniosku o przyznanie płatności.Sąd stwierdza, że strona skarżąca nie zdołała podważyć ustaleń organów wynikających z oświadczeń pełnomocnika spółek D. i T. z dnia 15 listopada 2016 r., potwierdzających, że właśnie te podmioty dzierżawiły odpowiednio działki ewidencyjne o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], a więc działki które strona wskazała w zmianie do wniosku o przyznanie płatności na 2016 rok. Powyższe spółki dzierżawiły sporne działki na podstawie umowy wstąpienia do dzierżawy i umowy te nie zostały rozwiązane ani skutecznie wypowiedziane. Ustalono, że uprawy spółek T. i D. na dzierżawionych działkach realizowane są od 2011 r. na zasadzie zlecenia stałego przez K. S.A., na podstawie umowy o współpracę z dnia 30 maja 2009 r. oraz, że umowa obowiązywała do dnia 31 sierpnia 2016 r. Wprawdzie rozwiązanie powyższej umowy nastąpiło na skutek wypowiedzenia przez spółki T. i D. w dniu 26 lutego 2016 r., nie mniej skutek wypowiedzenia został określony z upływem terminu wypowiedzenia na dzień 31 sierpnia 2016 r. Co więcej w trakcie obowiązywania umowy K. S.A. nie składała oświadczeń o zaniechaniu wykonania umowy, a rozliczenia z tytułu wykonywanych usług następowały przez wystawienie rocznych faktur do dnia 31 sierpnia 2016 r.W oparciu o powyższe ustalenia, uprawniona jest ocena organów obu instancji co do gołosłowności twierdzeń strony skarżącej o porzuceniu przez T. sp. z o.o. i D. sp. z o.o. dzierżawionych przez nie gruntów. Powyższe oświadczenie strony nie tylko nie zostało poparte żadnymi obiektywnymi dowodami, ale pozostaje w sprzeczności z pozostałym opisanym powyżej materiałem dowodowym. Mając na uwadze powyższe Sąd jako bezzasadne uznał twierdzenia skargi, jakoby całokształt materiału dowodowego potwierdzał jednoznacznie, że skarżąca spółka faktycznie władała spornymi gruntami. Na uwzględnienie nie zasługuje również argumentacja skargi co do oceny przez organy skuteczności wypowiedzenia dzierżawy gruntu rolnego. Jak wynika z przepisów § 4 umowy współpracy łączącej "partnerów" została ona zawarta na czas nieokreślony, każda ze stron umowy mogła rozwiązać umowę za 6-miesięcznym wypowiedzeniem, kończącym się ostatniego dnia roku agrarnego, a więc kończącego się 31 sierpnia (§ 3 ust. 2 umowy). W realiach kontrolowanej sprawy był to 31 sierpnia 2016 r., czego strona nie zdołała podważyć. Skarżąca nie udokumentowała też rozwiązania umowy współpracy z datą wcześniejszą, co w realiach sprawy wymagałoby zgodnego oświadczenia woli przynajmniej z tym partnerem, który na podstawie umowy o współpracy wykonywał usługi rolne na przedmiotowych gruntach (K. S.A.). Wobec powyższego za chybione uznać należy także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów k.c.3.3. Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że okres kwalifikowalności wydatków w ramach PROW 2014 - 2020 upłynął z dniem 31 grudnia 2025 r., co całkowicie obecnie pomija skarżąca spółka.Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi w całości jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw.., Sąd orzekł o oddaleniu skargi w całości jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw.