sygn. III OSK 2523/23 28 maja 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Wyrok - III OSK 2523/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 28 maja 2026

Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Marita Sukiennik-Sikora po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2094/22 w sprawie ze skargi T.S. na orzeczenie Komendanta Głównego Straży GOddalono skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Marita Sukiennik-Sikora po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2094/22 w sprawie ze skargi T.S. na orzeczenie Komendanta Głównego Straży G
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Typ sprawy sprawa wykroczeniowa
Etap skarga kasacyjna
Tryb rozprawa
Tematy
znęcanie / przemoc domowa ne bis in idem / podwójne skazanie za ten sam czyn
Role w sprawie
obwiniony pokrzywdzony prokurator apelujący / skarżący
Data orzeczenia 28 maja 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Maciej Kobak
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę kasacyjną

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Marita Sukiennik-Sikora po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2094/22 w sprawie ze skargi T.S. na orzeczenie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 23 września 2022 r., nr 15/22 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2094/22, oddalił skargę T.S. na orzeczenie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 23 września 2022 r., nr 15/22 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, postanowieniem z dnia 7 listopada 2017 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec T.S. zarzucając mu popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138 ze zm.) w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, czym naruszył pkt 1 rozdziału III Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej, wprowadzonych zarządzeniem Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r. (Dz. Urz. KGSG poz. 7) poprzez to, że w okresie od dnia 1 maja 2016 r. do dnia 17 maja 2017 r. w miejscowości C. i w C2., znęcał się psychicznie i fizycznie nad żoną w ten sposób, że wyzywał pokrzywdzoną słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, kierował groźby pobicia wobec żony, które wzbudziły w niej realną obawę ich spełnienia, a nadto w dniu 1 maja 2017 r. w C2. w wyniku popchnięcia na podłogę i uderzenia pięścią w brzuch spowodował u żony obrażenia w postaci podbiegnięcia krwawego okolicy podrzepkowej lewej średnicy 5 cm i powierzchownego urazu brzucha oraz w dniu 17 maja 2017 r. w C2. w wyniku szarpania za ubranie, wykręcania rąk, duszenia, przytrzaśnięcia stopy prawej drzwiami szafy spowodował u pokrzywdzonej obrażenia w postaci licznych drobnych zasinień obu przedramion średnicy do 2 cm, otarcia skóry okolicy nadgarstka lewego średnicy 2 cm, bolesności przy ruchach odcinka szyjnego i piersiowego kręgosłupa, a opisane obrażenia naruszyły prawidłowe funkcjonowanie organizmu żony na okres do dni siedmiu.Powyższe nastąpiło w związku z otrzymaniem z Prokuratury Rejonowej [...] informacji o skierowaniu aktu oskarżenia przeciwko funkcjonariuszowi do Sądu Rejonowego [...] o czyny z art. 207 § 1 kk. w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.Następnie Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, postanowieniem z dnia 23 listopada 2017 r. zawiesił wszczęte postępowanie dyscyplinarne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego.Postanowieniem z dnia 19 marca 2021 r. Komendant [...] Oddziału SG podjął zawieszone postępowanie dyscyplinarne w związku z uzyskaniem informacji o prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego [...] z dnia 23 grudnia 2020 r., sygn. akt [...], utrzymującym w mocy wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt [...], w którym uznano funkcjonariusza SG winnym popełnienia czynu z art. 216 § 1 kk w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.Jednocześnie przełożony dyscyplinarny postanowieniem z dnia 19 marca 2021 r. zarzucił obwinionemu czyn w zmienionej w istotny sposób postaci, tj. czyn polegający na tym, że popełnił przestępstwo z art. 216 § 1 kk w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, czym naruszył również pkt. 1 rozdziału III Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej poprzez to, że w okresie od dnia 1 maja 2016 r. do dnia 17 maja 2017 r. w miejscowości C. i w C2. województwa [...], kierował wobec pokrzywdzonej słowa powszechnie uznane za obelżywe, a nadto w dniu 1 maja 2017 r. w C2. w wyniku popchnięcia na podłogę i uderzenia pięścią w brzuch spowodował u pokrzywdzonej obrażenia w postaci podbiegnięcia krwawego okolicy podrzepkowej lewej średnicy 5 cm i powierzchownego urazu brzucha oraz w dniu 17 maja 2017 r. w C2. w wyniku szarpania za ubranie, wykręcania rąk, duszenia za szyję, przytrzaśnięcia stopy prawej drzwiami do szafy spowodował u pokrzywdzonej obrażenia w postaci licznych drobnych zasinień obu przedramion średnicy do 2 cm, otarcia skóry nadgarstka lewego średnicy do 2 cm, otarcia skóry okolicy nadgarstka lewego średnicy 2 cm, bolesności przy ruchach odcinka szyjnego i piersiowego kręgosłupa, a opisane obrażenia naruszyły prawidłowe funkcjonowanie organizmu pokrzywdzonej na okres do siedmiu dni.Komendant [...] Oddziału SG, rozkazem personalnym z dnia 19 kwietnia 2021 r., nr 4429, na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 1061, dalej: "ustawa o Straży Granicznej") zwolnił funkcjonariusza ze służby w Straży Granicznej.Wobec powyższego Komendant [...] Oddziału SG orzeczeniem z dnia 6 maja 2021 r., nr 19/2021 umorzył postępowanie dyscyplinarne z uwagi na fakt, że obwiniony przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu.Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 31 maja 2021 r., nr 130/21, utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia 19 kwietnia 2021 r. o zwolnieniu obwinionego ze służby w Straży Granicznej. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2656/21 uchylił rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia ze służby.W konsekwencji powołanego wyroku, Komendant [...] Oddziału SG rozkazem personalnym z dnia 13 czerwca 2022 r., nr 7215 przywrócił obwinionego do służby w Straży Granicznej i jednocześnie, działając na podstawie art. 136bk ust. 5 ustawy o Straży Granicznej, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2022 r., nr 25/DYSC/2022/P uchylił orzeczenie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego.Następnie Komendant [...] Oddziału SG orzeczeniem z dnia 4 sierpnia 2022 r., nr 19/2022 uznał funkcjonariusza winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany.Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 23 września 2022 r., nr 15/22 utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji, wskazując, że zgodnie z art. 134a ust. 1 ustawy o Straży Granicznej funkcjonariusz za czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny rozstrzygają samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie są związani rozstrzygnięciem sądu lub innego organu. Prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny są jednak wiążące (art. 136aa ust. 3 ustawy o Straży Granicznej).W myśl art. 137 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, zgodnie z którym w przypadku gdy czyn, o którym mowa w ust. 1 (przewinienie lub naruszenie dyscypliny służbowej), stanowi jednocześnie przestępstwo albo wykroczenie, przedawnienie karalności dyscyplinarnej następuje z upływem okresu przedawnienia karalności przestępstwa albo wykroczenia. Przy czym, zarzucany obwinionemu czyn wyczerpuje jednocześnie znamiona przestępstwa z art. 216 § 1 kk w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art 11 § 2 kk, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego [...] z dnia 23 grudnia 2020 r., sygn. akt [...]. Powyższe oznacza, że do określenia okresu przedawnienia karalności za przewinienie dyscyplinarne zastosowanie mają stosowne przepisy kodeksu karnego.Na mocy art. 101 § 2 kk karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia. Natomiast zgodnie z art. 102 kk jeżeli w okresie, o którym mowa w art. 101, wszczęto postępowanie, karalność przestępstw określonych w art. 101 § 1 ustaje z upływem 10 lat, a w pozostałych wypadkach - z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu.Organ odwoławczy stwierdził, że zastosowanie powyższych norm prawnych do stanu faktycznego w niniejszym postępowaniu wyraźnie wskazuje, że nie nastąpiło przedawnienie karalności dyscyplinarnej za zarzucony obwinionemu czyn. Czyn popełniony przez funkcjonariusza stanowił przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, w następstwie którego wszczęto postępowanie karne. Oznacza to, że okres przedawnienia karalności dyscyplinarnej za ten czyn wynosi 6 lat od zakończenia ostatniej czynności realizującej znamiona zabronionego zachowania (ostatni czyn objęty zarzutem miał miejsce w dniu 17 maja 2017 r.). W sprawie funkcjonariuszowi postawiono zarzut dyscyplinarny tożsamy z opisem czynu, za który został skazany prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego. Zachowanie funkcjonariusza było również sprzeczne z zasadami etyki zawodowej funkcjonariuszy SG. Sam fakt popełnienia czynu karalnego stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom funkcjonariusza, który winien postępować w granicach prawa, gdyż obowiązują go rygorystyczne wymagania w zakresie jego przestrzegania. Zgodnie z pkt 1 rozdziału III Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy SG, funkcjonariusz SG w czasie służby i poza nią postępuje w sposób nie godzący w dobre imię Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy; zachowuje tajemnicę w sprawach mogących godzić w dobro służby lub dobre imię innych osób. W ocenie organu odwoławczego czyn zarzucony obwinionemu naruszył tę zasadę.Organ odwoławczy nie zgodził się ponadto z argumentacją, że art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk uniemożliwia pociągnięcie obwinionego do odpowiedzialności dyscyplinarnej za ten sam czyn. Wskazując na orzecznictwo w zakresie korelacji odpowiedzialności dyscyplinarnej różnych grup zawodowych i zatarcia skazania za czyn inkryminowany, odwołał się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt Il DSK 8/18 w sprawie dotyczącej odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratora, w którym Sąd ten stwierdził: "Popełnienie czynu, który wyczerpuje znamiona przestępstwa umyślnego, stanowi ciężki delikt dyscyplinarny i decyduje o utracie przez obwinionego przymiotu nieskazitelnego charakteru. Zatarcie skazania działa na przyszłość, nie oznacza jednak anulowania wyroku, wyeliminowania go z mocą wsteczną z porządku prawnego jako w ogóle niewydanego i nie niweluje też całkowicie wszystkich skutków skazania. Zatarcie skazania za przestępstwo nie stanowi przeszkody do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego o taki czyn. Skazanie i wywołane nim skutki w porządku prawnym nie są uchylane przez fakt zatarcia skazania."Z powyższym orzeczeniem nie zgodził się funkcjonariusz wywodząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej "P.p.s.a."), oddalił skargę.W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podniósł, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że Komendant [...] Oddziału SG, postanowieniem z dnia 7 listopada 2017 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego przedstawiając mu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 kk w zb. z art. 157 § 2 w zw. z art. 11 § 2 kk oraz pkt. 1 rozdziału III Zasad Etyki Zawodowej Funkcjonariuszy Straży Granicznej. Przy czym przełożony dyscyplinarny postanowieniem z dnia 19 marca 2021 r. zarzucił obwinionemu czyn w zmienionej postaci, tj. czyn polegający na tym, że popełnił przestępstwo z art. 216 § 1 kk w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, czym naruszył również pkt. 1 rozdziału III Zasad Etyki Zawodowej Funkcjonariuszy Straży Granicznej.W ocenie Sądu pierwszej instancji z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący popełnił przestępstwo, czym naruszył również zasady etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej. Wynika też, na czym polegało to naruszenie.Karalność przewinienia dyscyplinarnego nie ustąpiła, a popełnienie czynu przez skarżącego nie budzi wątpliwości w świetle ustaleń Sądu Okręgowego [...] w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 23 grudnia 2020 r. sygn. akt [...].W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 136 bu ust. 1 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, albowiem oczywistym jest, że wskazano skarżącemu kiedy, w jaki sposób i w jakich okolicznościach faktycznych dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego. Podnoszony na tym etapie postępowania zarzut, iż wina nie została mu wykazana i udowodniona nie zasługuje na uwzględnienie. Skazanie skarżącego wyrokiem karnym, które uległo zatarciu nie ma wpływu na postępowanie dyscyplinarne, które jest niezależne od postępowania karnego (art. 134a ustawy o Straży Granicznej). Skutki zatarcia skazania nie dotyczą ustaleń sądu dokonanych w postępowaniu karnym. Wymierzenie kary dyscyplinarnej nie jest skutkiem skazania w postępowaniu karnym, które uległo zatarciu. Wskazywał na tę okoliczność organ Il instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.Nietrafny jest pogląd, że po zatarciu skazania niebyłe są także zdarzenia, które legły u podstaw wydania wyroku skazującego. Przepis art. 106 kk stanowi, że z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe; wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Zatarcie skazania wywołuje więc skutki w sferze prawnej – tworzy fikcję niekaralności osoby skazanej, nie może jednak usunąć obiektywnie istniejących faktów – a więc nie niweczy ani popełnionego przestępstwa, ani wydanego wyroku. Okoliczność, że na dzień wydawania orzeczenia dyscyplinarnego, skarżący nie figurował w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego nie ma znaczenia dla oceny jego postawy etycznej.Istota postępowania dyscyplinarnego jest inna niż postępowania karnego i ma na celu chronić przede wszystkim konkretną grupę zawodową. W związku z tym, w przypadku niektórych zawodów cieszących się zaufaniem publicznym nie można łagodzić skutków zachowań, które niosą za sobą negatywny odbiór społeczny i etyczny w ramach danej grupy zawodowej. Postępowanie dyscyplinarne, prowadzone również wobec funkcjonariuszy SG, łączy się ze specyfiką wykonywania tego zawodu. Tak, więc ukształtowanie w ramach postępowania dyscyplinarnego konkretnej grupy zawodowej reguł, ukierunkowane jest przede wszystkim na obronę dobra konkretnego zawodu. Odpowiedzialność dyscyplinarna zwłaszcza ta dotycząca takich grup zawodowych jak właśnie Straż Graniczna jest związana przede wszystkim z postępowaniem sprzecznym z zasadami obowiązującymi w ramach zawodu, ale też z obowiązującymi zasadami etycznymi.Zdaniem WSA w Warszawie wymierzona skarżącemu kara nagany jest karą adekwatną do popełnionego czynu, jego wagi i skutków dla służby. Wymierzając karę nagany wzięto pod uwagę charakter czynu, opinię skarżącego oraz prewencję ogólną.W dniu 7 sierpnia 2023 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł skarżący, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości, a nadto uchylenie poprzedzającego je orzeczenia Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 23 września 2022 utrzymującego w mocy orzeczenie organu Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia 4 sierpnia 2022 r.Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 136 bu ust. 1 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej poprzez brak rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach i oddalenie skargi, gdy:a) w aktach postępowania dyscyplinarnego brak jakichkolwiek dowodów popełnienia czynu, za który skarżący miałby podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej bowiem nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe w postępowaniu dyscyplinarnym, a skarżący nie miał możliwości obrony swych praw w tym postępowaniu dyscyplinarnym, w tym ustanowienia obrońcy;b) Komendant [...] Oddziału SG oparł swoje orzeczenie wyłącznie o zatarte z mocy prawa skazanie, z którego wynika, że Sąd odstąpił od wymierzenia kary, co przy przeprowadzeniu postępowania dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym pozwoliłoby z dużym prawdopodobieństwem na odstąpienie od wymierzenia kary skarżącemu lub nawet jego uniewinnienie;c) pokrzywdzona biorąca udział w zdarzeniu, za które został ukarany dyscyplinarnie skarżący, również pracująca w Straży Granicznej i również skazana wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. [...] za tożsamy czyn, nie poniosła żadnych dyscyplinarnych konsekwencji swojego zachowania co rzutowałoby z pewnością na treść orzeczenia dyscyplinarnego wobec skarżącego.Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesionoNaczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.Rozpoznając skargę kasacyjną w tak określonych granicach, stwierdzić należy, że nie mogła ona odnieść zamierzonego skutku.Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej konieczne jest podkreślenie, że ze względu na to, że konstrukcja art. 174 P.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić Sąd pierwszej instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą kasacyjnie. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07, LEX nr 1095923). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14, LEX nr 1658243). Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 P.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Pewnym złagodzeniem rygorów wynikających z art. 176 w związku z art. 178 P.p.s.a. jest przewidziana w art. 183 § 1 P.p.s.a. możliwość przytoczenia przez stronę nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy przy tym wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 września 2006 r., SK 63/05, orzekając o zgodności art. 174, art. 183 § 1, art. 184 P.p.s.a. z przepisami Konstytucji RP, nie zakwestionował konstytucyjności przyjętego modelu skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ważne jest też zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 P.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13, LEX nr 1682677), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11, LEX nr 1218340). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednak wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2007 r., I FSK 1448/06, LEX nr 419045). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2014 r., II GSK 16/13, LEX nr 1551417; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2015 r., II OSK 1695/13, LEX nr 1658172). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Określona w art. 183 § 1 P.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia.W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano też wielokrotnie, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 P.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, według którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy, jego zdaniem, naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11).Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Sporządzanie skargi kasacyjnej zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z wymogami P.p.s.a.Przypomnienie powyższych uwag było w realiach niniejszej sprawy konieczne ze względu na konstrukcję wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła bowiem Sądowi, w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, naruszenie prawa procesowego, tj. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 136 bu ust.1 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, które, jego zdaniem, polegały na nieuwzględnieniu, że w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających czyn, za który skarżący kasacyjnie został skazany, a organy oparły się na orzeczeniu sądu karnego, które zostało zatarte oraz na fakcie , że żona skarżącego kasacyjnie będąca również funkcjonariuszem SG za tożsamy czyn nie została skazana. Jednak tak skonstruowany zarzut nie poddaje się kontroli kasacyjnej.Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W uchwale NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, wyjaśniono, że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Pogląd ten nie budzi najmniejszych wątpliwości również w orzecznictwie NSA (zob. str. 36 uzasadnienia uchwały). Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza z jednej strony, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Z drugiej zaś strony oznacza, że sąd pierwszej instancji nie jest zobligowany do uwzględnienia każdego nawet irrelewantnego wniosku czy argumentu skargi.Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji:1. nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić;2. rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem;3. rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy;4. nie rozpoznał istoty sprawy (zob. np. wyrok NSA z 17 września 2018 r., II OSK 3343).Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. w żadnej z wchodzących w rachubę postaci. Nie jest poza tym dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy, ani też kwestionowanie prawidłowości zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego dokonanego przez ten sąd.Z treści sformułowanego zarzutu wynika, że skarżący kasacyjnie powiązał zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. z art. 135 bu ust. 1 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, zgodnie z którym przełożony dyscyplinarny na podstawie zebranego w postępowaniu materiału dowodowego wydaje orzeczenie o uznaniu winnym popełnienia czynu, za który obwiniony ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną i o wymierzeniu kary dyscyplinarnej, a więc z przepisem dotyczącym zasad wydawania orzeczenia dyscyplinarnego i jego treści. Powiązanie to świadczy zatem, że podnoszone w pkt a-c skargi kasacyjnej zarzuty zmierzają do podważenia dokonanej przez WSA w Warszawie prawidłowości oceny prawnej zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zajętego przez ten Sąd stanowiska prawnego dotyczącego kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza. Tymczasem, co wynika z wyżej przestawionych rozważań, taki zarzut jest niedopuszczalny. Skarżący kasacyjnie, chcąc zakwestionować ustalenia faktyczne powinien był zarzucić naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami procesowymi regulującymi postępowanie dowodowe w sprawie. Takiego jednak zarzutu nie sformułował. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł się odnieść do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przeprowadzonego postępowania dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym.Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.