Wyrok - II SA/Ol 176/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie - z dnia 29 maja 2026
Teza
Uchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Grzegorz Klimek Protokolant referent Natalia Stemplewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego udostępnienia danych państwowego zasobu geodezyUchylono decyzję I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Grzegorz Klimek Protokolant referent Natalia Stemplewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego udostępnienia danych państwowego zasobu geodezy
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
29 maja 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Przewodniczący
Beata Jezielska
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Decyzją z 4 listopada 2025 r. Starosta O. (dalej jako: organ pierwszej instancji), na podstawie art. 40a ust. 1, art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm., dalej jako: P.g.i.k.), odmówił Fundacji "(...)" w O. (dalej jako: Fundacja lub skarżąca), nieodpłatnego udostępnienia danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w postaci wektorowej mapy zasadniczej, w skali 1:1000, dla obszaru objętego wnioskiem, określonego poligonem o powierzchni 78,0326 ha i ustalił opłatę za udostępnienie danych w wysokości 2 930,60 zł.W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji podał, że Fundacja wyjaśniła, że planuje budowę pokazowego (edukacja z procesu jego powstawania) obiektu pasywnego i w tym celu potrzebuje uzyskać warunki zabudowy, dla których potrzebna jest przedmiotowa mapa. Wskazano, że Fundacja prowadzi nieodpłatną działalność w zakresie wdrożeniowym, jak i edukacyjnym, stąd na te cele udostępniona mapa zasadnicza w formie elektronicznej powinna być bez opłaty. Jednakże w ocenie organu pierwszej instancji brak jest podstaw do nieodpłatnego udostępnienia materiałów powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, bowiem Fundacja nie prowadzi działalności stricte edukacyjnej, a udostępniona mapa miałaby zostać wykorzystana w celu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, a nie na cele edukacyjne.Fundacja, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku analizy celu, dla którego Fundacja zamierzała pozyskać dane z zasobu, jak również na całkowitym braku uzasadnienia prawnego skarżonej decyzji, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji w sytuacji niedokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz braku wiedzy Fundacji co do motywów działania organu pierwszej instancji, a także naruszenie art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. a) P.g.i.k. w zw. z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2025 r., poz. 1338, dalej jako: u.d.p.p.w.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że udostępnienie danych nie dotyczyło celów edukacyjnych, podczas gdy podmiot, któremu można nieodpłatnie udostępnić dane z zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie musi prowadzić działalności jedynie edukacyjnej, a Fundacja pozostaje organizacją pożytku publicznego, działającą m. in. w obszarze edukacji i danych potrzebowała na cele projektu edukacyjnego, co wskazywała we wniosku, a więc spełniła przesłanki dla nieodpłatnego udostępnienia, co doprowadziło do niezasadnej odmowy nieodpłatnego udostępnienia danych. W uzasadnieniu odwołania Fundacja podniosła, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, co należy rozumieć przez sformułowanie "w celu edukacyjnym", zawarte w art. 40a P.g.i.k., a jednocześnie stwierdził, że Fundacji nie należy udostępnić danych nieodpłatnie, gdyż nie prowadzi ona działalności "stricte edukacyjnej". Fundacja wskazała, że prowadzi znaczną działalność w zakresie edukacji, co wynika z jej statutu i działa nie na rzecz wąskiej grupy osób, a co najmniej na rzecz społeczności lokalnej, jak również na rzecz ogółu społeczeństwa, w szczególności w ramach wdrażania ekologicznych technologii w budownictwie. Fundacja wyjaśniła, że planuje nie tylko budowę budynku pokazowego, tj. powstanie budynku, ale także przedstawienie edukacyjne całego procesu jego powstawania, w tym prezentację dokumentacji i niezbędnych procedur, od najbardziej początkowych etapów. Zatem mapa zasadnicza będzie elementem pozyskiwanym w celu edukacyjnym.Decyzją z 30 grudnia 2025 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako: WINGiK lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że statut Fundacji przewiduje działalność związaną z edukacją oraz rozwojem i wdrażaniem nowych technologii, jak również realizację projektów budowlanych, wykonywanie robót budowlanych, najem - preferencyjny dla grupy osób w ciężkiej sytuacji życiowej lub komercyjny - budynków, mieszkań, pokoi, obiektów usługowych. Podniesiono, że Fundacja uzyskała - potwierdzony odpowiednim wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym - status organizacji pożytku publicznego m.in. w zakresie edukacji i może podejmować różnorodne aktywności w sferze pożytku publicznego. Jest zatem podmiotem, który może ubiegać się o nieodpłatne udostępnienie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, przy czym istotny jest cel, do którego ma być wykorzystana wnioskowana mapa zasadnicza. Organ odwoławczy, odnosząc się do wyjaśnień Fundacji wskazał, że przedmiotowy wniosek dotyczy terenu o powierzchni 78,0326 ha, zaś nieruchomości, które Fundacja wskazała w sprawozdaniu merytorycznym z działalności organizacji pożytku publicznego za rok 2024 jako grunty przeznaczane na realizację inwestycji pasywnych, mają powierzchnie 0,1293 ha i 0,1355 ha. Podano, że z dokumentów publikowanych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że na mniejszej z nieruchomości możliwe było zaprojektowanie sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych. W związku z tym, w ocenie organu WINGiK, zakres żądanej mapy jest znacznie większy niż teren, na którym hipotetycznie może powstać pokazowy obiekt pasywny. Organ odwoławczy wskazał, że Fundacja wystąpiła również o nieodpłatne udostępnienie, w tym samym co w niniejszej sprawie celu, mapy zasadniczej w postaci rastrowej. Wniosek ten obejmuje grunty wsi R. położone nad jeziorem L., ale obszar z wniosku dotyczącego mapy w postaci rastrowej określony jest poligonem o odmiennym kształcie i powierzchni 87,8169 ha. W ocenie organu odwoławczego świadczy to braku skonkretyzowania planów Fundacji, nawet tych odnoszących się do aktualnych wstępnych działań. Wyjaśniono, że nawet ostateczna decyzja o warunkach zabudowy nie uprawnia do realizacji inwestycji, a tym samym deklarowane cele edukacyjne należy traktować jako zdarzenie przyszłe i niepewne. Zdaniem organu odwoławczego argumentacja Fundacji jest bardzo ogólna, nie opisuje planowanej działalności "w zakresie wdrożeniowym i edukacyjnym", nie określa konkretnej lokalizacji pokazowego obiektu pasywnego, nie podaje okresu, zakresu, jak również form "edukacji z procesu jego powstawania". Zatem zdaniem organu odwoławczego nie można jednoznacznie stwierdzić, że żądana mapa zasadnicza zostanie kiedykolwiek wykorzystana na cele edukacyjne, tj. do przekazywania posiadanej wiedzy lub kształtowania pożądanych postaw i zachowań. Podkreślono również, że Fundacja nie wystąpiła o zbiory danych, które można przeglądać, przekształcać i uwzględniać we własnych opracowaniach, lecz o dokument, który inwestor dołącza do wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Dokument ten hipotetycznie może być prezentowany po zrealizowaniu inwestycji, ale ponad wszelką wątpliwość jako element mało istotny w edukacji ukierunkowanej na promowanie proekologicznych rozwiązań w budownictwie. W ocenie WINGiK nie istnieje bezpośredni i aktualny związek między żądaną mapą zasadniczą a wskazanym ogólnikowo przedstawieniem procesu powstawania budynku pasywnego. W związku z powyższym stwierdzono, że Fundacja nie jest uprawniona do zwolnienia z obowiązku wniesienia opłaty. Jednocześnie podano, że wysokość opłaty została ustalona zgodnie z art. 40d ust. 1 p.g.i.k.Fundacja, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła na powyższe rozstrzygnięcie skargę, zarzucając naruszenie:- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji wadliwej, niezawierającej analizy celu, dla którego skarżąca zamierzała pozyskać dane z zasobu, jak również niezawierającej jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego, wydanej w sytuacji niedokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy; jak również poprzez niewezwanie skarżącej do złożenia dodatkowych wyjaśnień i zaaprobowanie takiego samego zaniechania organu pierwszej instancji; co doprowadziło do naruszenia prawa skarżącej do ponownego, pełnego rozpoznania sprawy;- art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 5a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1130, ze zm., dalej jako: u.p.z.p.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na stwierdzeniu, że wskazany przez skarżącą we wniosku cel był "przyszły i niepewny", oraz że żądanie wydania mapy na powierzchnię 78,0326 ha pozostawało "nieracjonalne" i nie miało bezpośredniego związku ze wskazanym celem, jakim była budowa budynku pokazowego i przedstawienie procesu jego powstawania, podczas gdy wielkość wnioskowanej powierzchni nie była zależna od skarżącej, a wynikała z regulacji u.p.z.p., odnoszących się do wyznaczenia obszaru analizowanego w ramach postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co doprowadziło do wydania decyzji mimo niepełnego ustalenia stanu faktycznego;- art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. a) u.d.p.p.w. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że udostępnienie danych skarżącej nie dotyczyło celów edukacyjnych, podczas gdy podmiot, któremu można nieodpłatnie udostępnić dane z zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie musi prowadzić działalności jedynie edukacyjnej, a skarżąca pozostaje organizacją pożytku publicznego, działającą m.in. w obszarze edukacji, i danych potrzebowała na cele projektu edukacyjnego, co wskazywała (nie ogólnikowo, wbrew twierdzeniom organu) we wniosku, skierowanym do organu, a więc spełniła przesłanki dla nieodpłatnego udostępnienia; co doprowadziło do niezasadnej odmowy nieodpłatnego udostępnienia danych skarżącej.W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu, stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a., wydruku map internetowych, obrazujących powierzchnię żądanej mapy zasadniczej z zaznaczeniem szerokości frontu działki oraz wielkość odnoszącą się do wyznaczenia obszaru analizowanego.W uzasadnieniu wniesionej skargi skarżąca podniosła, że organy nie dokonały odpowiedniej analizy stanu faktycznego sprawy. Zarzucono, że ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy nie wezwały skarżącej do złożenia dodatkowych wyjaśnień, co pozwoliłoby rozstrzygnąć wskazywane przez organy wątpliwości i ustalić wszystkie okoliczności istotne dla skorzystania z nieodpłatnego udostępnienia mapy. Skarżąca wyjaśniła, że dąży do zmniejszenia kosztów planowanego przedsięwzięcia, starając się o nieodpłatne uzyskanie mapy i korzysta ze swoich uprawnień jako organizacja pożytku publicznego, zaś walor edukacyjny będzie miało także samo prezentowanie mapy jako dokumentu, gdyż będzie pokazywać, jak można rozpocząć ekologiczne, funkcjonalne i odpowiadające zmieniającej się rzeczywistości użytkowanie obszarów na terenie powiatu. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazano, że działalność pożytku publicznego jest aktywnością prowadzoną przez organizacje pozarządowe dla dobra ogółu społecznego w obszarach opisanych w ustawie jako sfera zadań publicznych (np. podtrzymywanie tradycji narodowej, ochrona i promocja zdrowia, nauka, szkolnictwo wyższe, edukacja, oświata i wychowanie i wiele innych). Ponadto organizacja pozarządowa działa w sferze pożytku publicznego, jeśli zadania, których się podejmuje należą do któregokolwiek z obszarów określonych w art. 4 ust. 1 u.d.p.p.w. Należy więc uznać, że art. 40a ust. 2 P.g.i.k. pozwala na bezpłatne udostępnianie zbiorów danych państwowego zasobu w celu edukacyjnym podmiotom, których działalność służy dobru ogółu społecznego w obszarach opisanych w u.d.p.p.w. Jednocześnie wskazano, że skarżąca działa na wielu polach, wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.p.p.w. Przy czym nie ulega wątpliwości, że skarżąca prowadzi znaczną działalność w zakresie edukacji, co wynika z jej statutu, i działa nie na rzecz wąskiej grupy osób, a co najmniej na rzecz społeczności lokalnej, jak również na rzecz ogółu społeczeństwa, w szczególności w ramach wdrażania ekologicznych technologii w budownictwie.W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione wraz z argumentacją w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano, że wzywanie skarżącej do dokładnego opisania planów byłoby bezcelowe i naruszałoby regulacje dotyczące szybkości i prostoty postępowania, zaś organ pierwszej instancji zobligowany był do obiektywnej oceny zgromadzonych dowodów z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego. Zdaniem organu odwoławczego nie sposób przyjąć, że samo prezentowanie mapy jako dokumentu będzie miało walor edukacyjny i uprawnia do zwolnienia z obowiązku wniesienia opłaty za żądane materiały. Ponadto, wbrew argumentom skarżącej w kwestii wyznaczania obszaru analizowanego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, nie prezentują trzykrotności, lecz dwukrotność długości działki, co w ocenie WINGiK jest działaniem świadomym, które ma uprawdopodobnić, że wniosek uwzględnia art. 61 ust. 5a u.p.z.p.Pismem z 13 lutego 2026 r. skarżąca doprecyzowała i rozwinęła zarzuty podniesione w skardze. Zdaniem skarżącej organy błędnie oceniły, że żądana mapa nie będzie wykorzystana w celu edukacyjnym, gdyż takie stanowisko organów stanowi niedopuszczalne zawężenie art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. a) P.g.i.k., który nie wymaga, aby cel edukacyjny był celem jedynym, dominującym, ani też nie wprowadza wymogu stricte edukacyjnej działalności. Cel edukacyjny może zatem współistnieć z innymi celami, w szczególności funkcjonalnymi lub inwestycyjnymi, zaś przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do faktycznego wyeliminowania z zakresu przepisu organizacji pozarządowych. Wskazano, że proces edukacyjny ma charakter ciągły i etapowy i rozpoczął się w momencie przystąpienia do pozyskiwania dokumentacji, tj. w chwili wystąpienia o mapę. Cel ten również jest konkretny, gdyż został sprecyzowany we wniosku o warunki zabudowy. Podano, że w oparciu o przedmiotową mapę zostanie przedstawiony sposób wyznaczania obszaru analizy urbanistycznej, wskazane zostaną obiekty oraz cechy zagospodarowania terenu podlegające uwzględnieniu w analizie, zaprezentowany zostanie przebieg analizy urbanistycznej, przedstawione zostaną jej wyniki wraz z wyjaśnieniem sposobu ich uzyskania. Mapa stanowi zatem element umożliwiający praktyczne przedstawienie procesu stosowania przepisów prawa planistycznego, którego nie da się zilustrować wyłącznie w sposób teoretyczny. W konsekwencji pomiędzy mapą a celem edukacyjnym zachodzi związek bezpośredni i funkcjonalny. Podano, że wskazany we wniosku zakres mapy (ok. 80 ha) jest konieczny dla spełnienia wymogów z zakresu analizy urbanistycznej, co wynika z brzmienia obowiązujących przepisów w tym zakresie. Wyjaśniono, że różnice w powierzchni map wynikają z technologii ich generowania (np. zakres prostokątny dla rastra, zakres kołowy dla danych wektorowych), zaś sam fakt różnic powierzchniowych między mapami nie świadczy o ich dowolności ani o zawyżeniu zakresu. Dodatkowo podano, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy został przyjęty do procedowania przez właściwy organ gminy bez jakichkolwiek uwag co do zakresu mapy. Podniesiono również, że mimo uznania przez organ, że projekt edukacyjny jest niewystarczająco skonkretyzowany, organ nie podjął żadnych działań zmierzających do jego doprecyzowania. Do pisma skarżąca dołączyła kserokopię wniosku o ustalenie warunków zabudowy wraz z wezwaniem do usunięcia braków formalnych przedmiotowego wniosku poprzez dostarczenie wskazanej mapy zasadniczej oraz harmonogram projektu (...) – pokazowy obiekt pasywny wraz z programem edukacyjnym i kalendarzem realizacji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z2026 r., poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy Sąd stwierdził, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione zasługują na uwzględnienie.Podnieść należy, że w myśl art. 40a ust. 1 P.g.i.k. organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny udostępniają materiały zasobu odpłatnie. Zasadą jest zatem, że materiały z zasobu geodezyjnego i kartograficznego są udostępniane odpłatne. Jednocześnie ustawodawca przewidział wyjątki, w których udostępnienie to następuje nieodpłatnie. Jeden z tych wyjątków przewidziany jest w art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. a P.g.i.k. Stosownie do tego przepisu nie pobiera się opłaty za udostępnianie w postaci elektronicznej zbiorów danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w celu edukacyjnym: - jednostkom organizacyjnym wchodzącym w skład systemu oświaty, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 i 854), - uczelniom w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.), - podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r. poz. 571 oraz z 2024 r. poz. 834).W przedmiotowej sprawie nie jest sporna okoliczność, że skarżąca jest organizacją pożytku publicznego, co – jak ustalił organ odwoławczy - potwierdzone jest stosownym wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego, a ponadto jej statut przewiduje działalność związaną z edukacją oraz rozwojem i wdrażaniem nowych technologii. Natomiast kwestia sporną jest to, czy cel, w jakim skarżąca chce pozyskać wnioskowaną mapę spełnia warunki niezbędne do uzyskania zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty, a zatem, czy mapa jest pozyskiwana w celach edukacyjnych.Podkreślić należy, że ani w art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. a P.g.i.k., ani też w innym przepisie ustawy P.g.i.k. ustawodawca nie wyjaśnił, co należy rozumieć pod pojęciem celu edukacyjnego. Zakres tego pojęcia winien być jednak interpretowany w kontekście art. 3 ust. 2 i 3 oraz art. 4 ust. 1 u.d.p.p.w. Nie można bowiem dokonywać wykładni powyższych przepisów opierając się jedynie na ich literalnym brzmieniu z pominięciem wyników wykładni funkcjonalnej i systemowej. Dokonując wykładni przepisów prawa zmierza się do osiągnięcia rezultatu wynikającego z takiego rozumienia prawa, które zapewnia jego spójność oraz konstytucyjność. Sąd jest zobowiązany wybrać taką interpretację normy ustawowej, która umożliwia najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości zawartych w Konstytucji RP (por.m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 26 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 533/08, 14 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 628/12, 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I GSK 745/12, dostępne w CBOSA). Zatem dokonując wykładni art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. a P.g.i.k. i mając na uwadze zasadę odpłatnego udostępniania materiałów należy uznać, że przepis ten pozwala na bezpłatne udostępnianie w postaci elektronicznej zbiorów danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w celu edukacyjnym tylko tym podmiotom, których działalność służy dobru ogółu społecznego w obszarach opisanych w u.d.p.p.w., na co zresztą wskazała sama Fundacja w treści swojej skargi. Przy czym podkreślić należy, że wprawdzie dla uzyskania zwolnienia z opłaty podmiot uznany za organizację pożytku publicznego może prowadzić także inną niż edukacyjna działalność, ale prawo do zwolnienia z opłaty obejmuje tylko takie działania podmiotu, które mieszczą się wyłącznie w ramach działalności edukacyjnej. Wszelkie bowiem odstępstwa od zasady należy interpretować w sposób ścisły. Niedopuszczalna jest zatem, w ocenie Sądu, sytuacja, w której podmiot otrzymałby wnioskowaną mapę w celu edukacyjnym, a następnie wykorzystał ją także do innych celów, np. celów inwestycyjnych w ramach działalności dochodowej.Podnieść natomiast należy, że wprawdzie to skarżąca powinna wykazać, że spełnia warunki do uzyskania wnioskowanej mapy nieodpłatnie, ale nie oznacza to, że organ administracji jest całkowicie zwolniony z przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego. Obowiązkiem organów administracji jest bowiem podejmowanie z urzędu, bądź na wniosek strony, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), który dopiero może stanowić podstawę do oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Przy czym ani zasada szybkości, czy też prostoty postępowania nie może usprawiedliwiać zaniechań organu w tym zakresie. Należy zaś zauważyć, że organ pierwszej instancji, pomimo dość lakonicznego uzasadnienia przez Fundację wniosku o zwolnienie z opłaty, nie wezwał skarżącej do jego uzupełnienia, czy też przedłożenia jakiejkolwiek dokumentacji. Także organ odwoławczy, pomimo wskazania w uzasadnieniu swojej decyzji, że argumentacja skarżącej jest bardzo ogólna, zaniechał wezwania skarżącej do złożenia stosownych wyjaśnień, czy też przedłożenia jakichkolwiek dokumentów pozwalających na ocenę, czy zaistniały podstawy do zastosowania zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty. W konsekwencji dokumenty dotyczące planowanych przez skarżącą działań zostały dołączone do skargi, a także do pisma Fundacji z 13 lutego 2026 r. Jednakże wyjaśnić należy, że sąd administracyjny ani nie prowadzi postępowania wyjaśniającego, do którego przeprowadzenia zobowiązany jest organ administracji, ani tym bardziej nie podejmuje rozstrzygnięcia merytorycznego, do którego uprawniony jest organ administracji. Sąd administracyjny kontroluje jedynie legalność aktów wydawanych przez organy administracji. Skoro zatem, wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, organy nie ustaliły istotnych okoliczności stanu faktycznego, to Sąd nie miał realnej możliwości weryfikacji prawidłowości oceny organów co do spełnienia, bądź braku spełnienia przez skarżącą przesłanek wskazanych w art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. a P.g.i.k. Tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie w sposób odpowiadający wymogom proceduralnym, a po prawidłowych ustaleniach faktycznych wyda rozstrzygnięcie, mając na względzie powyższe wskazania Sądu.W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).