Wyrok - II SA/Gl 1612/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 29 maja 2026
Teza
Oddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Żurawik, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 października 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/910/2025/13390 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. UZOddalono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Żurawik, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 października 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/910/2025/13390 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. UZ
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
organ rentowy / ZUS
Data orzeczenia
29 maja 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 6 lutego 2025 r. przyznało obecnie skarżącej – M.K, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną córką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności na okres od 22 października 2024 r. do 30 września 2028 r.Z kolei w dniu 20 maja 2025 r. Prezydent Miasta D. pozyskał informację o przyznaniu córce skarżącej świadczenia wspierającego od dnia 24 października 2024 r. do dnia 30 września 2028 r. Stąd też decyzją własną z dnia 30 czerwca 2025 r. uchylił skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego decyzją z dnia 6 lutego 2025 r., a następnie decyzją z dnia 14 sierpnia 2025 r. uznał kwotę świadczenia pielęgnacyjnego wypłaconego skarżącej za okres od 24 października 2024 r. do 31 maja 2025 r. w wysokości 23.182,00 zł, za nienależnie pobrane świadczenie. Jednocześnie zobowiązał skarżącą do zwrotu powyższej kwoty. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 63 ust. 11 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429), zwanej dalej u.ś.w., za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 1208), zwanej dalej u.ś.r., uważa się świadczenie wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające.Organ I instancji wskazał, że przyznając skarżącej świadczenie pielęgnacyjne, pouczono ją m.in., że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego, oraz że za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne uważa się świadczenie wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające. Ponadto, w dniu 18 października 2023 r. doręczono skarżącej pismo informujące o powyższych zmianach, a także o jej prawach i obowiązkach. Organ podał też, że powyższe informacje były wielokrotnie przekazywane skarżącej osobiście podczas jej wizyty w Dziale Świadczeń Rodzinnych.W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podała, że sprawowana przez nią opieka nad córką wymagała 24-godzinnego poświęcenia polegającego na: karmieniu, podawaniu leków, myciu, zawożeniu na rehabilitację oraz liczne wizyty u lekarzy specjalistów. Skarżąca wskazała, że w związku z chorobą, na którą zachorowała jej córka, toczyła się walka o jej życie. Stwierdziła, że świadczenie pielęgnacyjne było przyznane zasadnie, gdyż nie mogła podjąć pracy z uwagi na sprawowanie opieki nad córką. Otrzymane środki finansowe przeznaczone zostały na bieżące potrzeby życia codziennego. Nadmieniła, że świadczenie wspierające przysługuje osobie niepełnosprawnej, a nie opiekunowi i zostaje spożytkowane na leczenie, rehabilitację, leki. Natomiast świadczenie pielęgnacyjne nie łączy się ze świadczeniem wspierającym i nie podlega zwrotowi.Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Samorządowe KolegiumOdwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zaznaczył, że świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 stycznia 2024 r. jest przyznawane wyłącznie opiekunom osób niepełnosprawnych do ukończenia 18 roku życia. Natomiast dla niepełnosprawnych osób pełnoletnich przewidziane jest świadczenie wspierające, z którego osoby takie mają w założeniu ustawodawcy finansować koszty opieki. Kolegium podkreśliło, że skarżąca była pouczona o zmianach w systemie świadczeń pielęgnacyjnych oraz zasadach ubiegania się o świadczenie wspierające. Kolegium uznało, że skarżąca została właściwie pouczona o braku możliwości równoczesnego pobierania dotychczas uzyskiwanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką oraz nowego świadczenia wspierającego, o które może wystąpić osoba niepełnosprawna. Podało, że opiekun osoby z niepełnosprawnością jest zobowiązany do zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne za okres, za który przyznano osobie z niepełnosprawnością świadczenie wspierające (art. 30 ust. 1 u.ś.r.). W ocenie Kolegium taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż w okresie od 24 października 2024 r. do 31 maja 2025 r. skarżąca otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne. Również za ten okres zostało przyznane jej córce świadczenie wspierające. Doszło zatem do jednoczesnego wypłacenia świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz skarżącej oraz świadczenia wspierającego na rzecz jej córki.Organ odwoławczy dodał, że ewentualny wniosek o umorzenie lub rozłożenie na raty nienależnie pobranych świadczeń można składać w organie I instancji.W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1 i 4, art. 78 § 1, art. 80, art. 81a § 1, art. 107 § 1 pkt 5 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez:- niewyjaśnienie i pominięcie przez organy obu instancji wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, w tym między innymi tego, że w okresie pobierania przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawną córką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności tj. od 24 października 2024 r. do 31 maja 2025 r. jej córce nie było wypłacane świadczenie wspierające, albowiem świadczenie wspierające zostało przyznane dopiero decyzją z dnia 19 maja 2025 r., zostało wypłacone w czerwcu 2025 r. za okres od złożenia wniosku tj. od 24 października 2024 r., przy czym oczywistym jest, że z chwilą złożenia wniosku skarżąca oraz jej córka nie wiedziała i nie mogła wiedzieć, czy świadczenie wspierające zostanie przyznane, a niezwłocznie po przyznaniu tego świadczenia skarżąca zaprzestała pobierania świadczenia pielęgnacyjnego - nie zachodziła zatem sytuacja, w której skarżąca pobierałaby świadczenie pielęgnacyjne równolegle z pobieraniem przez jej córkę świadczenia wspierającego;- niewyjaśnienie i pominięcie przez organy obu instancji, iż w związku z chronologią wydarzeń opisaną powyżej, skarżąca nie przyjmowała świadczenia pielęgnacyjnego w złej wierze, nie przyjmowała go wiedząc, że jej się ono nie należy, a zatem zaniechano wyjaśniania świadomości skarżącej w powyższym zakresie, co ma decydujące znacznie w niniejszej sprawie, gdyż zobowiązać do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia można tylko taką osobę, która w chwili pobierania świadczenia była świadoma, że wystąpiła okoliczność powodująca ustanie prawa do uzyskanego świadczenia;- pominięcie przez organy obu instancji, że skarżąca wydatkowała otrzymane świadczenie pielęgnacyjne na bieżące potrzeby i w chwili obecnej nie posiada tych środków aby je zwrócić; skarżąca w związku z opieką na niepełnosprawną w stopniu znacznym córką nie pracowała zawodowo, córka choruje na [...] i [...], nadciśnienie, niedoczynność tarczycy, cukrzycę; ponadto sama skarżąca ma problemy neurologiczne, jest w trakcie diagnostyki, oczekuje w kolejne na specjalistyczne badania mające na celu postanowienie diagnozy co do jej stanu zdrowia;- bezkrytyczne zaakceptowanie w postępowaniu odwoławczym niewyjaśnienia lub pominięcia przez organ I instancji okoliczności wskazanych powyżej;- zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącej oraz przez brak zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym;- brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, m.in. poprzez pominięcie argumentacji skarżącej i wyżej wskazanych okoliczności;Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 61 ust. 11 u.ś.w. oraz art. 30 ust. 1 u.ś.r., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w następstwie przyjęcia, że otrzymane przez skarżącą świadczenie pielęgnacyjne jest nienależnie pobranym świadczeniem i że prawidłowym oraz uzasadnionym jest zobowiązanie skarżącej do jego zwrotu.Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji. Wniosła też o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym swoje dotychczasowe stanowisko.Postanowieniem z dnia 17 lutego 2026 r. tut. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.Obowiązujące od dnia 1 stycznia 2024 r. przepisy u.ś.w. zmieniły między innymi zasady przyznawania wsparcia opiekunom osób niepełnosprawnych. Świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2024 r. jest przyznawane wyłącznie opiekunom osób niepełnosprawnych do ukończenia 18 roku życia. Natomiast dla niepełnosprawnych osób pełnoletnich przewidziane jest świadczenie wspierające, z którego osoby takie mają w założeniu ustawodawcy finansować koszty opieki. Świadczenie pielęgnacyjne zostało więc zastąpione w obecnym stanie prawnym (w przypadku osób pełnoletnich) świadczeniem wspierającym. Nie można też nie zauważyć, że świadczenie pielęgnacyjne było przyznawane na rzecz opiekuna, obecnie zaś świadczenie wspierające przyznawane jest na rzecz osoby niepełnosprawnej. W konsekwencji świadczenie wspierające oraz świadczenie pielęgnacyjne są świadczeniami konkurencyjnymi. Ustawodawca wprowadził bowiem regulację, zgodnie z którą opiekun osoby niepełnosprawnej traci prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w czasie, gdy osoba z niepełnosprawnością pobiera świadczenie wspierające. Innymi słowy, skorzystanie przez osobę z niepełnosprawnością z prawa do świadczenia wspierającego wiąże się z tym, że jej opiekun traci prawo do dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego.Ustalenie prawa do świadczenia wspierającego oraz jego wypłata następują na wniosek osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2 u.ś.w. lub osoby upoważnionej do jej reprezentowania. Wniosek składa się do ZUS nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna (art. 9 ust. 13 u.ś.w.). Przyznanie przez ZUS świadczenia wspierającego nie wymaga wydania decyzji. ZUS wydaje zaś decyzję w sprawach odmowy przyznania świadczenia wspierającego, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia wspierającego oraz nienależnie pobranego świadczenia wspierającego (art. 13 ust. 1 i 4 u.ś.w.). Prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, zostanie złożony wniosek, prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia (art. 26 ust. 1-2 u.ś.w.). Nadto, co istotne dla przedmiotowej sprawy, wnioskodawca, jako dysponent postępowania, może we wniosku wskazać inny termin, od którego świadczenie ma zostać przyznane. Jednym z elementów wniosku o przyznanie świadczenia wspierającego jest wskazanie daty, od której ZUS ma przyznać to świadczenie. Możliwe jest wskazanie zarówno "najwcześniejszej możliwej daty", jak i konkretnego dnia. W przypadku niewskazania konkretnego dnia we wniosku o świadczenie wspierające przy zachowaniu terminu z art. 26 u.ś.w. i w razie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekuna osoby wymagającej opieki zawsze dojdzie do kumulacji w pobieraniu przedmiotowych świadczeń.Przypomnieć wypadnie, że stosownie do art. 63 ust. 6 u.ś.w. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba wymagająca opieki lub osoba uprawniona do jej reprezentowania złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego (art. 63 ust. 9 u.ś.w.). Z kolei zgodnie z art. 63 ust. 11 u.ś.w., za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne uważa się świadczenie wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające.Nadmienić także przyjdzie, że zastosowanie w sprawie mają przepisy u.ś.w., a nie regulacje dotyczące nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych z u.ś.r. Przepis art. 63 ust. 11 u.ś.w. jest odrębny i niezależny od art. 30 ust. 2 u.ś.r. Stanowi on przepis szczególny, co oznacza, że poza przesłanką jednoczesnego pobierania dwóch świadczeń (pielęgnacyjnego i wspierającego) nie wymaga spełnienia innych warunków dla uznania, że świadczenie pielęgnacyjne zostało nienależnie pobrane (por. m.in. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt I OSK 621/25).Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane skarżącej na okres od 22 października 2024 r. do 30 września 2028 r. lutego 2025 r.). Jednocześnie pouczono skarżącą o treści art. 63 u.ś.w. oraz wskazano co stanowi nienależnie pobrane świadczenie. Skierowano również do skarżącej informację o zmianach w zasadach dotyczących uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego i zasiłku dla opiekuna obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. Na kopii dokumentu znajdującego się w aktach sprawy widnieje podpis skarżącej, który świadczy o tym, że zapoznała się z jego treścią. Z kolei w dniu 15 maja 2025 r. został złożony wniosek o przyznanie córce skarżącej świadczenia wspierającego, co nastąpiło w dniu 19 maja 2025 r. (na okres od dnia 24 października 2024 r. do dnia 30 września 2028 r.), o czym organ I instancji dowiedział się w dniu 20 maja 2025 r. Doszło wobec tego do powstania nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego po myśli art. 63 ust. 11 u.ś.w. W konsekwencji dobra lub zła wiara skarżącej w jego pobieraniu nie ma znaczenia dla oceny istoty nienależnie pobranego świadczenia.W odniesieniu do wniosków skargi zaznaczyć trzeba, że bez wpływu na powstanie i ocenę nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje stan zdrowia osoby wymagającej opieki oraz jej opiekuna, potrzeby związane z leczeniem czy rehabilitacją, czy też ich sytuacja materialna.Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), orzekł jak w sentencji.Dodać jeszcze wypadnie, że treść powołanego wyroku NSA jest dostępna w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez:- niewyjaśnienie i pominięcie przez organy obu instancji wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, w tym między innymi tego, że w okresie pobierania przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawną córką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności tj. od 24 października 2024 r. do 31 maja 2025 r. jej córce nie było wypłacane świadczenie wspierające, albowiem świadczenie wspierające zostało przyznane dopiero decyzją z dnia 19 maja 2025 r., zostało wypłacone w czerwcu 2025 r. za okres od złożenia wniosku tj. od 24 października 2024 r., przy czym oczywistym jest, że z chwilą złożenia wniosku skarżąca oraz jej córka nie wiedziała i nie mogła wiedzieć, czy świadczenie wspierające zostanie przyznane, a niezwłocznie po przyznaniu tego świadczenia skarżąca zaprzestała pobierania świadczenia pielęgnacyjnego - nie zachodziła zatem sytuacja, w której skarżąca pobierałaby świadczenie pielęgnacyjne równolegle z pobieraniem przez jej córkę świadczenia wspierającego;- niewyjaśnienie i pominięcie przez organy obu instancji, iż w związku z chronologią wydarzeń opisaną powyżej, skarżąca nie przyjmowała świadczenia pielęgnacyjnego w złej wierze, nie przyjmowała go wiedząc, że jej się ono nie należy, a zatem zaniechano wyjaśniania świadomości skarżącej w powyższym zakresie, co ma decydujące znacznie w niniejszej sprawie, gdyż zobowiązać do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia można tylko taką osobę, która w chwili pobierania świadczenia była świadoma, że wystąpiła okoliczność powodująca ustanie prawa do uzyskanego świadczenia;- pominięcie przez organy obu instancji, że skarżąca wydatkowała otrzymane świadczenie pielęgnacyjne na bieżące potrzeby i w chwili obecnej nie posiada tych środków aby je zwrócić; skarżąca w związku z opieką na niepełnosprawną w stopniu znacznym córką nie pracowała zawodowo, córka choruje na [...] i [...], nadciśnienie, niedoczynność tarczycy, cukrzycę; ponadto sama skarżąca ma problemy neurologiczne, jest w trakcie diagnostyki, oczekuje w kolejne na specjalistyczne badania mające na celu postanowienie diagnozy co do jej stanu zdrowia;- bezkrytyczne zaakceptowanie w postępowaniu odwoławczym niewyjaśnienia lub pominięcia przez organ I instancji okoliczności wskazanych powyżej;- zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącej oraz przez brak zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym;- brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, m.in. poprzez pominięcie argumentacji skarżącej i wyżej wskazanych okoliczności;Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 61 ust. 11 u.ś.w. oraz art. 30 ust. 1 u.ś.r., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w następstwie przyjęcia, że otrzymane przez skarżącą świadczenie pielęgnacyjne jest nienależnie pobranym świadczeniem i że prawidłowym oraz uzasadnionym jest zobowiązanie skarżącej do jego zwrotu.Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji. Wniosła też o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym swoje dotychczasowe stanowisko.Postanowieniem z dnia 17 lutego 2026 r. tut. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.Obowiązujące od dnia 1 stycznia 2024 r. przepisy u.ś.w. zmieniły między innymi zasady przyznawania wsparcia opiekunom osób niepełnosprawnych. Świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2024 r. jest przyznawane wyłącznie opiekunom osób niepełnosprawnych do ukończenia 18 roku życia. Natomiast dla niepełnosprawnych osób pełnoletnich przewidziane jest świadczenie wspierające, z którego osoby takie mają w założeniu ustawodawcy finansować koszty opieki. Świadczenie pielęgnacyjne zostało więc zastąpione w obecnym stanie prawnym (w przypadku osób pełnoletnich) świadczeniem wspierającym. Nie można też nie zauważyć, że świadczenie pielęgnacyjne było przyznawane na rzecz opiekuna, obecnie zaś świadczenie wspierające przyznawane jest na rzecz osoby niepełnosprawnej. W konsekwencji świadczenie wspierające oraz świadczenie pielęgnacyjne są świadczeniami konkurencyjnymi. Ustawodawca wprowadził bowiem regulację, zgodnie z którą opiekun osoby niepełnosprawnej traci prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w czasie, gdy osoba z niepełnosprawnością pobiera świadczenie wspierające. Innymi słowy, skorzystanie przez osobę z niepełnosprawnością z prawa do świadczenia wspierającego wiąże się z tym, że jej opiekun traci prawo do dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego.Ustalenie prawa do świadczenia wspierającego oraz jego wypłata następują na wniosek osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2 u.ś.w. lub osoby upoważnionej do jej reprezentowania. Wniosek składa się do ZUS nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna (art. 9 ust. 13 u.ś.w.). Przyznanie przez ZUS świadczenia wspierającego nie wymaga wydania decyzji. ZUS wydaje zaś decyzję w sprawach odmowy przyznania świadczenia wspierającego, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia wspierającego oraz nienależnie pobranego świadczenia wspierającego (art. 13 ust. 1 i 4 u.ś.w.). Prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, zostanie złożony wniosek, prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia (art. 26 ust. 1-2 u.ś.w.). Nadto, co istotne dla przedmiotowej sprawy, wnioskodawca, jako dysponent postępowania, może we wniosku wskazać inny termin, od którego świadczenie ma zostać przyznane. Jednym z elementów wniosku o przyznanie świadczenia wspierającego jest wskazanie daty, od której ZUS ma przyznać to świadczenie. Możliwe jest wskazanie zarówno "najwcześniejszej możliwej daty", jak i konkretnego dnia. W przypadku niewskazania konkretnego dnia we wniosku o świadczenie wspierające przy zachowaniu terminu z art. 26 u.ś.w. i w razie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekuna osoby wymagającej opieki zawsze dojdzie do kumulacji w pobieraniu przedmiotowych świadczeń.Przypomnieć wypadnie, że stosownie do art. 63 ust. 6 u.ś.w. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba wymagająca opieki lub osoba uprawniona do jej reprezentowania złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego (art. 63 ust. 9 u.ś.w.). Z kolei zgodnie z art. 63 ust. 11 u.ś.w., za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne uważa się świadczenie wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające.Nadmienić także przyjdzie, że zastosowanie w sprawie mają przepisy u.ś.w., a nie regulacje dotyczące nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych z u.ś.r. Przepis art. 63 ust. 11 u.ś.w. jest odrębny i niezależny od art. 30 ust. 2 u.ś.r. Stanowi on przepis szczególny, co oznacza, że poza przesłanką jednoczesnego pobierania dwóch świadczeń (pielęgnacyjnego i wspierającego) nie wymaga spełnienia innych warunków dla uznania, że świadczenie pielęgnacyjne zostało nienależnie pobrane (por. m.in. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt I OSK 621/25).Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane skarżącej na okres od 22 października 2024 r. do 30 września 2028 r. lutego 2025 r.). Jednocześnie pouczono skarżącą o treści art. 63 u.ś.w. oraz wskazano co stanowi nienależnie pobrane świadczenie. Skierowano również do skarżącej informację o zmianach w zasadach dotyczących uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego i zasiłku dla opiekuna obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. Na kopii dokumentu znajdującego się w aktach sprawy widnieje podpis skarżącej, który świadczy o tym, że zapoznała się z jego treścią. Z kolei w dniu 15 maja 2025 r. został złożony wniosek o przyznanie córce skarżącej świadczenia wspierającego, co nastąpiło w dniu 19 maja 2025 r. (na okres od dnia 24 października 2024 r. do dnia 30 września 2028 r.), o czym organ I instancji dowiedział się w dniu 20 maja 2025 r. Doszło wobec tego do powstania nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego po myśli art. 63 ust. 11 u.ś.w. W konsekwencji dobra lub zła wiara skarżącej w jego pobieraniu nie ma znaczenia dla oceny istoty nienależnie pobranego świadczenia.W odniesieniu do wniosków skargi zaznaczyć trzeba, że bez wpływu na powstanie i ocenę nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje stan zdrowia osoby wymagającej opieki oraz jej opiekuna, potrzeby związane z leczeniem czy rehabilitacją, czy też ich sytuacja materialna.Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), orzekł jak w sentencji.Dodać jeszcze wypadnie, że treść powołanego wyroku NSA jest dostępna w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl