Wyrok - II SA/Kr 328/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 29 maja 2026
Teza
Uchylono decyzję organu II i I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2026 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta Tarnowa na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 20 stycznia 2026 r. znak WS-VI.7534.3.57.2025.BK w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję orgaUchylono decyzję organu II i I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2026 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta Tarnowa na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 20 stycznia 2026 r. znak WS-VI.7534.3.57.2025.BK w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję orga
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
samorząd terytorialny
odszkodowanie
Role w sprawie
powód
Skarb Państwa
uczestnik postępowania
wnioskodawca
uczestnik
Data orzeczenia
29 maja 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Agnieszka Nawara-Dubiel
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję organu II i I instancji
UZASADNIENIE
II SA/Kr 328/26UZASADNIENIEStarosta Tarnowski decyzją z 24 czerwca 2025 r., znak: GN.6821.1.20.2024.MK, wydaną na podstawie art. 140, art. 216 w zw. z art. 136 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, dalej: "ugn"), orzekł o zwrocie prawa własności działki nr [...] o pow. 0,1305 ha (KW nr [...]) na rzecz G. B. (1/2) i J. S. (1/2), a także ustaleniu należności z tytułu zwrotu nieruchomości (124100 zł) i zobowiązaniu obu tych osób do wpłaty należności (po 62050 zł).Wojewoda Małopolski decyzją z 20 stycznia 2026 r., znak: WS-VI.7534.3.57.2025.BK, wydaną po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta Tarnowa, orzekł reformatoryjnie w zakresie należności z tytułu zwrotu nieruchomości ("158600 zł" i "po 79300 zł" oraz z rozłożeniem na raty należności G. B.). Po pierwsze, nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia wynikający z decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa z 17 września 2008 r. o ustaleniu lokalizacji drogi gminnej – połączenia [...] z drogą nr [...] na wysokości ul. [...] jako przedłużenie ul. [...] (znak: WUB.B.7331/A/I-109/08). Aktualny sposób korzystania, stan faktyczny ustalony w czasie oględzin oraz informacja przekazana przez pracowników ZDiK podczas rozprawy administracyjnej i w piśmie z 8 listopada 2024 r. świadczą o tym, że nie podjęto działań dla zrealizowania budowy drogi gminnej. Po drugie, organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że zawarta w operacie szacunkowym z 10 kwietnia 2025 r. kwota 124100 zł odpowiada aktualnej wartości rynkowej nieruchomości, gdy tymczasem rzeczoznawca majątkowy określił jej wartość na podstawie art. 140 ust. 4 ugn. Aktualna wartość rynkowa nieruchomości zawarta w operacie szacunkowym z 10 kwietnia 2025 r. ustalona na podstawie art. 140 ust. 2 ugn wynosi natomiast 158600 zł. Po trzecie, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt SK 37/19, nie można twierdzić – jak w odwołaniu – że przepisy ugn nie mają zastosowania do wywłaszczeń w trybie specustawy drogowej.Gmina Miasta Tarnowa wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając przy tym naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 kpa oraz art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1, art. 140 ust. 1 w związku z art. 141 ust. 2 ugn, a także art. 23 specustawy drogowej w zw. z art. 216 ust. 2 ugn przez:1) przyjęcie wadliwej podstawy prawnej do wyrzeczenia w przedmiocie zwrotu nieruchomości;2) rozłożenie należności na raty z urzędu i brak wyrzeczenia w przedmiocie zabezpieczenia wierzytelności;3) utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji.W uzasadnieniu skargi podniosła, że stosowanie art. 136-137 ugn jest wykluczone, bo w art. 216 ugn nie wymieniono art. 23 specustawy drogowej. Tymczasem organ bezrefleksyjnie oparł się na wykładni art. 23 specustawy drogowej z wyroku TK, który należałoby uznać za nieistniejący (w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 18 grudnia 2025 r., sygn. akt C-448/23) albo wydany bez podstawy prawnej (w świetle art. 239 ust. 3 Konstytucji RP i tego, że TK nie jest ustawodawcą, TK nie może wydawać tzw. orzeczeń interpretacyjnych). Niezależnie od powyższego, skoro organ (bez wniosku, co jest wykluczone – por. II SA/Rz 1711/21) rozłożył należności na raty, to powinien był jednocześnie orzec o zabezpieczeniu roszczeń, bo przez częściowe uchylenie decyzji organu pierwszej instancji pogorszył sytuację prawną Gminy Miasta Tarnowa (por. II SA/Lu 171/13).W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi, wskazując przy tym, że stosowanie art. 136-137 ugn jest możliwe i wynika z art. 1 ust. 1 pkt 5 ugn (por. II SA/Gl 16/15, I OSK 909/18), wniosek o raty zalega w aktach (k. 16 a.a.), decyzja zwrotowa nie musi zawierać rozstrzygnięcia o zabezpieczeniu wierzytelności (por. II SA/Łd 107/18, I OSK 3029/15), zaś decyzja zwrotowa zawierająca zobowiązanie do zwrotu odszkodowania stanowi podstawę ustanowienia hipoteki (por. II SA/Rz 1367/19).Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. Zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocenia legalności decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości przejętej na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej -gminnej, a także o ustaleniu należności z tytułu tego zwrotu.W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd o dopuszczalności zwrotu nieruchomości, które z mocy prawa stały się własnością jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej, zaprezentowany w wyroku NSA z 4.12.2019 r., sygn. I OSK 909/18. NSA w uzasadnieniu tego wyroku wskazał między innymi, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311) dalej zwana specustawą drogową, w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.W ustawie tej ustawodawca nie zawarł przepisów, które regulowałyby zwrot nabytej nieruchomości, jednak przytoczony art. 23 zawiera odesłanie do ustawy o gospodarce nieruchomościami, która w art. 136 ust. 1 i 3 przewiduje możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W doktrynie słusznie podnosi się, że ustawa z 2003 r. "nie stanowi odrębnej systemowo regulacji danej sfery poddanej reglamentacji prawnej, lecz zawiera jedynie szczególne regulacje co do niektórych kwestii, zasadniczo uregulowanych w ustawie mającej w zakresie gospodarki nieruchomościami charakter rozwiązań systemowych". Stosowanie ustawy o gospodarce nieruchomościami do ustawy z 2003 r. polega na "każdorazowym ustaleniu w danej sprawie, czy określona okoliczność faktyczna może być poddana kwalifikacji prawnej przede wszystkim w ramach samej ZasInwDrU. Dopiero brak możliwości dokonania takiej kwalifikacji prawnej powoduje konieczność zastosowania przepisów GospNierU, jeżeli z przepisów omawianej ustawy nie wynika oczywiście, iż określona kwestia nie została poddana szczegółowej regulacji prawnej w sposób zamierzony, także bez stosowania do niej przepisów GospNierU" (M. Wolanin, Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, Komentarz, C.H. Beck 2010, s. 313-314, nb 1, 2).W rozdziale 3 ustawy z 2003 r. prawodawca odwołał się również do ustawy o gospodarce nieruchomościami w art. 12 ust. 5 ("Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18"). Szczegółowe odwołanie jest jednak uzasadnione częściowym uregulowaniem kwestii ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania w ustawie z 2003 r. Fakt ten nie zmienia ogólnego wniosku, że ustawę o gospodarce nieruchomościami należy stosować w przypadku każdej sprawy nieuregulowanej w rozdziale 3.Dział III ugn określa zasady związane z wykonywaniem, ograniczaniem lub pozbawianiem praw do nieruchomości. Nabywanie nieruchomości pod drogi oraz pozbawienie praw do nieruchomości są podobnymi - z perspektywy art. 21 ust. 2 Konstytucji RP - procedurami administracyjnymi. Zastosowanie obu procedur może bowiem skutkować wyzuciem z prawa własności (innego prawa rzeczowego) danego podmiotu. Określona w przepisach działu III rozdziału 6 ugn instytucja zwrotu wywłaszczonych nieruchomości jest ściśle związana z samym wywłaszczeniem (zwrotu można dokonać tylko, jeśli wcześniej nastąpiło nabycie bądź przejęcie). Skoro tak, to nie ma podstaw, by odmówić jej zastosowania do nieruchomości nabytej w drodze ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Rozwiązanie takie nie narusza ustawy z 2003 r. (art. 2 pkt 11 ugn). Instytucja zwrotu nie została też uregulowana w ustawie z 2003 r., czym spełnia wymóg odesłania z art. 23.Stosownie do art. 1 ust. 1 specustawy drogowej, ustawa ta określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych. Ratio legis wprowadzenia do systemu prawnego "szczególnych zasad przygotowania i realizacji inwestycji" było "zdecydowane uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych". W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano, że uchwalenie ustawy jest "warunkiem osiągnięcia zdecydowanego przyspieszenia tempa budowy i modernizacji dróg krajowych" (druk nr 858, dostępny na stronach Sejmu RP). Celem ustawy z 2003 r. jest sprawne przejęcie odpowiednich nieruchomości, by można było skutecznie realizować inwestycje drogowe. Odesłanie do ugn pozwala na stosowanie "ogólnych zasad", które często są bardziej korzystniejsze dla właściciela nabywanej nieruchomości, a zarazem nie są niezbędne do realizacji celów ustawy z 2003 r. Dla realizacji inwestycji drogowej nie jest niezbędny zwrot nabytej nieruchomości; ustawa z 2003 r. nie reguluje też w żaden sposób tej materii. Tym samym otwiera się możliwość zastosowania korzystnej dla podmiotu wywłaszczonego instytucji zwrotu nieruchomości przez odpowiednie stosowanie ugn. Wykładnia ta jest przepisami Konstytucji RP. Wywłaszczenie jest zawsze dolegliwością, która jakkolwiek uzasadniona, stanowi najdalej idącą ingerencję w prawo własności. Z punktu widzenia osoby wywłaszczonej bez znaczenia powstaje podstawa prawna wywłaszczenia, jeśli doszło do odjęcia własności w formie władczego działania organu władzy publicznej (L. Garlicki, M. Zubik, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Wyd. Sejmowe 2016, t. I, s. 545-547, uw.15, 16), jeśli żąda ona jej zwrotu w sytuacji niezrealizowania celu publicznego (art. 21 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Sam zwrot wpływa również korzystnie na ochronę prawa własności i przyczynia się równolegle do zwrotu odpowiedniej sumy pieniężnej wyłożonej na odszkodowanie.Powodem uchylenia zaskarżonej decyzji jest natomiast to, że zdaniem Sadu naruszony został art. 141 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399).Zgodnie z tym przepisem:1. Należności, o których mowa w art. 140, mogą być, na wniosek poprzedniego właściciela albo jego spadkobiercy, rozłożone na raty, nie dłużej niż na 10 lat. Warunki rozłożenia na raty określa się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.2. Wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z tytułu, o którym mowa w art. 140, podlegają stosownemu zabezpieczeniu. Jeżeli zabezpieczenie polega na ustanowieniu hipoteki na nieruchomości, decyzja o zwrocie stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej.3. Raty, o których mowa w ust. 1, podlegają oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski.4. Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie należności stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę stoi na stanowisku, że orzeczenie o zabezpieczeniu wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego stanowi obligatoryjny element decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.Ustawodawca formułując w art. 141 ust. 2 u.g.n. zdanie: "Wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z tytułu, o którym mowa w art. 140, podlegają stosownemu zabezpieczeniu", nie pozostawia orzekającym w sprawie organom możliwości odstąpienia od wyjaśnienia na podstawie k.p.a. kwestii zabezpieczenia wierzytelności oraz wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zabezpieczenia. Przepis ten stwierdza bowiem kategorycznie "podlegają stosownemu zabezpieczeniu", co ma w istocie gwarantować realizację art. 136 ust. 3 u.g.n., który uzależnia zwrot nieruchomości od zwrotu wypłaconego odszkodowania lub nieruchomości zamiennej. W ten sposób wyeliminowano ewentualność niezabezpieczenia wierzytelności przysługującej podmiotowi publicznemu z tytułu zwrotu nieruchomości uprzednio wywłaszczonej. Sens obowiązku dokonania zabezpieczenia wierzytelności przysługującej Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego w decyzji zwrotowej upatrywać należy bowiem w dbałości ustawodawcy o stan majątku publicznego. Takie znaczenie cytowanego przepisu potwierdzają reguły wykładni językowej, systemowej i celowościowej.Rozstrzygnięcia o zwrocie nieruchomości i zwrocie odszkodowania i rozliczeniach z tego tytułu muszą być zawarte w jednej decyzji, ponieważ art. 136 ust. 3 ustawy uzależnia zwrot nieruchomości od zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania lub nieruchomości zamiennej. Przyjęte rozwiązanie ma na celu zapewnienie stronom postępowania równego traktowania, skoro ich świadczenia są wzajemne.Nadto wskazać należy, że hipoteka nie jest jedynym możliwym sposobem zabezpieczenia wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, choć rzeczywiście najpowszechniejszym. Przez sformułowanie "stosowne zabezpieczenie" należy bowiem rozumieć wszystkie formy zabezpieczenia zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.Zatem przyjąć należy, że organ prowadzący postępowanie w przypadku, kiedy zabezpieczenie wierzytelności ma stanowić hipoteka, powinien zawrzeć w decyzji o zwrocie nieruchomości rozstrzygnięcie o ustanowieniu hipoteki, skoro art. 141 ust. 2 u.g.n. stanowi, że "decyzja o zwrocie stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej". To stanowisko znajduje odzwierciedlenie w wyroku NSA z 27 października 2015 r., o sygn. I OSK 186/14 oraz w wyroku NSA z 23.01.2024 r., I OSK 1642/20.Wybór formy zabezpieczenia nie może następować po wydaniu decyzji w ramach swobodnych ustaleń pomiędzy wnioskodawcą, a podmiotem publicznym. Decyzja, o jakiej mowa, nie będzie stanowić podstawy do dokonania wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej na podstawie art. 110 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jeżeli stosownie do art. 141 ust. 2 u.g.n. nie będzie zawierać wyraźnego rozstrzygnięcia o zastosowaniu tej formy zabezpieczenia. Ten wniosek wynika z wykładni literalnej art. 141 ust. 2 u.g.n., która nie odwołuje się bezpośrednio do instytucji hipoteki przymusowej, a poza tym wyraźnie uzależnia możliwość takiego wpisu od rozstrzygnięcia organu, czyli od treści decyzji zwrotowej. Zwrot "jeżeli" zawarty w art. 141 ust. 2 zd. drugie u.g.n. wskazuje na hipotekę jako konsekwencję orzeczenia stwierdzającego dokonanie już takiego wyboru przez rozstrzygający sprawę organ, nie zaś jako wyłączną konsekwencję obowiązywania przepisu. Decyzja zwrotowa nierozstrzygająca o hipotece wobec istniejących de iure możliwości wyboru zabezpieczenia oraz zwrotu warunkowego "jeżeli", może nie być postrzegana jako wystarczająca podstawa dokonania wpisu w księdze wieczystej o zabezpieczeniu hipotecznym. Decyzja, w której wyraźnie orzeczono o hipotecznym zabezpieczeniu wierzytelności realizując przepis art. 136 ust. 3 i art. 141 ust. 2 u.g.n., będzie z tych powodów aktem pozwalającym dostatecznie zabezpieczyć interes dotychczasowego publicznego właściciela nieruchomości zwracanej.Osobną kwestią jest rozłożenie należności na raty. Zgodnie z art. 141 ust. 1 należności, o których mowa w art. 140, mogą być, na wniosek poprzedniego właściciela albo jego spadkobiercy, rozłożone na raty, nie dłużej niż na 10 lat. Warunki rozłożenia na raty określa się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.Sformułowanie "mogą być" nie oznacza, że "muszą być". Organ prowadzący postępowanie może, ale nie musi uwzględnić wniosek o rozłożenie na raty należności wynikających z art. 140 ustawy. Także w przypadku uwzględnienia wniosku nie musi to nastąpić w takim zakresie, w jakim domaga się strona wnioskująca. W takim wypadku powinien jednak przedstawić powody, którymi kierował się wydając orzeczenie nieuwzględniające wniosku bądź też uwzględniające go w określonym zakresie. Rozstrzygniecie w tym zakresie przez organ II instancji narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania, w szczególności skoro to należność gminy – uczestnika postępowania ma zostać rozłożona na raty.Ponownie prowadząc postępowanie organ będzie obowiązany zastosować się do ww. uwag. Z wszystkich powyższych powodów zaskarżona decyzja został uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. Decyzja organu I instancji została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 680 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).